Bài tập môn kế toán tài chính (5)

Với Phương pháp nhập sau xuất trước LIFO thì hàng được mua sau hoặc sản xuất sau thì được xuất trước và hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là những hàng được mua hoặc sản xuất trước đó.. Theo

BÀI TẬP CÁ NHÂN MÔN KẾ TOÁN TÀI CHÍNH

Hà Nội ngày 17/4/2010

Họ và tên: Nguyễn Tú Anh.

Lớp: GaMBA X03

1 Công ty Maxdoor sẽ có xu hướng khai tăng hay khai giảm lợi nhuận, tăng hay giảm nợ phải trả? Tại sao?

Trong hoạt động kinh doanh, thì kế toán và hạch toán kế toán của doanh nghiệp có một vai trò hết sức quan trọng phục vụ quá trình sản xuất kinh doanh Vậy kế toán là gì? hiện có nhiều khái niệm khác nhau về kế toán, tuy nhiên hiểu một cách tổng quát thì Kế toán là nghệ thuật thu nhận,

xử lý và cung cấp thông tin về toàn bộ tài sản và sự vận động của tài sản trong doanh nghiệp nhằm cung cấp những thông tin hữu ích cho việc ra các quyết định và đánh giá hiệu quả của các hoạt động trong doanh nghiệp Để nắm bắt các hoạt động kinh doanh hàng ngày, doanh nghiệp cần phải ghi chép theo dõi và trên cơ sở đó tổng hợp các kết quả thành các bản báo cáo kế toán Những phương pháp mà một doanh nghiệp sử dụng để ghi chép và tổng hợp thành các báo cáo kế toán định kỳ tạo thành hệ thống kế toán Quá trình kế toán bao gồm các thao tác như việc truyền đạt thông tin đến những

đối tượng quan tâm và giải thích các thông tin kế toán cần thiết cho việc ra các quyết định kinh doanh

Đối với trường hợp Công ty Maxdoor, công ty đang có kế hoạch mở

rộng hoạt động kinh doanh và để làm được việc đó, công ty dự kiến phải huy động thêm vốn từ cổ đông Tuy nhiên báo cáo tài chính cho thấy kết quả tài chính của công ty là không tốt: kinh doanh thua lỗ, hàng hoá tồn kho chưa tiêu thụ được, gặp hoả hoạn xảy ra…trong khi công ty cần công bố thông tin

để gọi vốn từ cổ đông Trong trường hợp này để thực hiện chiến lược hoạt động, dưới góc độ kế toán, công ty sẽ có xu hướng khai tăng lợi nhuận và giảm các khoản nợ phải trả; cụ thể:

Đối với các khoản phải trả (phải trả Công ty Nam Phương) Công ty sẽ

có xu hướng vẫn chưa hạch toán giảm doanh thu trong kỳ trong kỳ này vì nếu kế toán ghi nhận thì có thể làm tăng nghĩa vụ của doanh nghiệp và giảm khả năng thanh toán của doanh nghiệp tại thời điểm lập báo cáo tài chính Theo chuẩn mực kế toán, cách ghi nhận doanh thu là ghi theo tình hình thực

tế phát sinh, khi dịch vụ hàng hoá đã cung cấp cho khách hàng và lập hoá đơn không quan tâm khách việc khách hàng đã trả tiền hay chưa Đồng thời công ty có thể đề nghị công ty APPA làm hợp đồng mua hàng trả chậm 452 triệu đồng và hạch toán trong kết quả năm 2008 (giám đốc Công ty APPA

đã đồng ý mua khi có tiền) và như vậy doanh thu sẽ tăng, lợi nhuận tăng, nhưng khoản phải thu cũng tăng Tuy nhiên kế toán phải tính phần thuế VAT của phần doanh thu đã ghi nhận tương ứng Phần doanh thu này có thể được chấp nhận theo quy định của chuẩn mực kế toán quốc tế số 18 – IAS 18: Doanh thu và thu nhập khác

2 Công ty có những xử lý cụ thể nào để có thể đạt được số liệu kế toán phù hợp với việc huy động vốn.

Công ty Maxdoor có thể thay đổi phương pháp kế toán hàng tồn kho theo phương pháp nhập sau xuất trước sang nhập trước xuất trước để tăng lợi nhuận Theo phương pháp nhập trước xuất trước (FIFO) thì hàng

được mua trước hoặc sản xuất trước thì được xuất trước và hàng còn lại cuối

kỳ là hàng được mua hoặc sản xuất ở thời điểm cuối kỳ Như vậy giá trị hàng xuất kho được tính theo giá trị của lô hàng nhập kho ở thời điểm đầu

kỳ hoặc gần cuối kỳ - giá trị của hàng tồn kho được tính theo giá của hàng nhập kho ở thời điểm cuối kỳ hoặc gần cuối kỳ còn tồn kho

Với phương pháp này, công ty có thể tính ngay trị giá vốn hàng xuất kho từng lần xuất hàng, do vậy đảm bảo cung cấp số liệu kịp thời cho kế toán ghi chép các khâu tiếp theo cũng như cho quản lý Trị giá vốn của hàng tồn kho

sẽ tương đối sát với giá thị trường của mặt hàng đó Vì vậy chỉ tiêu hàng tồn kho trên báo cáo kế toán có ý nghĩa thực tế hơn Tuy nhiên phương pháp này cũng có nhược điểm là làm cho doanh thu hiện tại không phù hợp với những khoản chi phí hiện tại, doanh thu hiện tại được tạo ra bởi giá trị nguyên vật liệu, vật tư, hàng hoá đã có từ trước Đồng thời nếu số lượng, chủng loại các mặt hàng nhiều, phát sinh nhập xuất liên tục dẫn đến những chi phí cho việc hạch toán cũng như khối lượng công việc sẽ tăng lên rất nhiều

Với Phương pháp nhập sau xuất trước (LIFO) thì hàng được mua sau hoặc sản xuất sau thì được xuất trước và hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là những hàng được mua hoặc sản xuất trước đó Theo phương pháp này thì giá trị hàng xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhập sau hoặc gần sau cùng, giá trị của hàng tồn kho được tính theo giá của hàng nhập kho đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ Như vậy với phương pháp này chi phí của lần mua gần nhất sẽ tương đối sát với trị giá vốn của hàng thay thế Việc thực hiện phương pháp này sẽ đảm bảo được yêu cầu của nguyên tắc phù hợp trong kế toán tuy

nhiên trị giá vốn của hàng tồn kho cuối kỳ có thế không sát với giá thực tế của hàng thay thế

Sử dụng các phương pháp khác nhau trong kế toán sẽ dẫn đến các kết quả khác nhau trên các báo cáo tài chính Phương pháp FIFO cho kết quả

số liệu trong bảng cân đối kế toán là sát nhất với giá phí hiện tại so với các phương pháp tính giá hàng tồn kho khác vì giá của các lần mua sau cũng được phản ánh trong giá hàng tồn kho cuối kỳ còn trị giá vốn của hàng xuất

là giá cũ từ trước Khi giá cả tăng lên phương pháp FIFO thường dẫn đến lợi nhuận cao nhất (vì giá vốn hàng hoá là giá cũ nhập trước), nhưng khi giá cả giảm xuống thì phương pháp FIFO cho lợi nhuận thấp nhất (vì giá tồn kho là giá trị hàng mới nhập hoạc mới sản xuất) Phương pháp FIFO là một phương pháp tính giá theo hướng bảng cân đối kế toán, vì nó đưa ra sự dự đoán chính xác nhất giá trị hiện tại của hàng tồn kho trong những kỳ giá cả thay đổi Đồng thời với phương pháp FIFO thì khi giá tăng lên sẽ cho kết quả thuế cao hơn (vì giá vốn thấp) nhưng khi giá cả giảm sút thì FIFO giúp cho doanh nghiệp giảm đi gánh nặng về thuế Song một ưu điểm lớn của FIFO là phương pháp này không phải là đối tượng cho những quy định và những yêu cầu của các điều khoản ràng buộc thuế như phương pháp LIFO phải gánh chịu Với phương pháp LIFO thì số hàng tồn kho cuối kỳ gồm giá gốc của những mặt hàng mua từ cũ Khi giá cả tăng lên thì số liệu trên bảng cân đối

kế toán thấp hơn so với giá phí hiện tại và phương pháp này thường cho kết quả lợi nhuận thấp nhất trong trường hợp giá cả tăng (vì giá vốn là giá nhập kho thời điểm gần nhất) nhưng sẽ có lợi nhuận cao nhất khi giá cả giảm (vì giá vốn là thấp nhất)

Phương pháp LIFO tạo ra sự ảnh hưởng khác nhau tới báo cáo tài chính

do phương pháp này thường phản ánh số liệu giá vốn hàng bán theo giá phí hiện hành, phương pháp này cũng có nhiều thuận lợi thiết thực về thuế thu

nhập doanh nghiệp Nếu một doanh nghiệp sử dụng phương pháp LIFO trong việc tính toán thuế thu nhập doanh nghiệp thì phương pháp này cũng phải được sử dụng trong các báo cáo tài chính cho các cổ đông

- Công ty còn có một lượng hàng lớn tồn kho trị giá 276 triệu đồng bán cho công ty Nam Phương đang bị trả lại nhưng hàng chưa về nhập kho.Theo chuẩn mực kế toán với số hàng hoá bán cho công ty Nam phương đang bị trả lại và hàng chưa về nhập kho thì bắt buộc phải ghi nhận hàng hoá bị trả lại

Kế toán có thể hạch toán khoản doanh thu bị trả lại vào năm 2009 cùng với thời điểm nhận được hàng và như vậy sẽ làm cho lợi nhuận trong năm 2008 tăng và số lỗ sẽ giảm

- Vào đầu năm 2009 khi công ty chuẩn bị công bố thông tin cho các cổ đông thì có một vụ hoả hoạn tại khu nhà máy ở Bình Dương Đó chỉ là cháy

do chập điện tại một phòng tập thể dục cho chị em, do vậy thiệt hại về kinh

tế là không lớn và nó sẽ không ảnh hưởng đáng kể đến việc huy động vốn góp của cổ đông Đây là sự kiện phát sinh sau ngày khoá sổ kế toán nên theo chuẩn mực kế toán quốc tế số 10 – IAS10: Các sự kiện phát sinh sau ngày lập bảng cân đối kế toán, công ty phải ước tính thiệt hại về tài sản do vụ hoả hoạn xảy ra và công bố trong bảng thuyết minh báo cáo tài chính năm 2008 Với những khắc phục ở trên, khi công ty chọn thời điểm công bố thông tin cho cổ đông vào đầu năm 2009 sẽ giúp công ty có một bản báo cáo tài chính thuyết phục, huy động tối đa vốn góp từ các cổ đông

Trong quá trình quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp có thể thực hiện những phương pháp quản trị tài chính khác nhau tương ứng với từng mục tiêu kinh doanh Kế toán tài chính có thể có những xử lý cụ thể để cung cấp thông tin tài chính đáp ứng mục tiêu quản trị đề ra Tuy nhiên khi thực hiện các xử lý kế toán, doanh nghiệp phải tuân thủ những quy định của các chuẩn mực kế toán quốc tế chung được thừa nhận và làm công tác kế

toán phải hiểu những quy định của chuẩn mực kế toán này để vận dụng trong quá trình quản lý và điều hành doanh nghiệp

3 Giả thiết rằng, nhà quản lý đã yêu cầu kế toán tiến hành những

xử lý kế toán theo hướng có lợi cho doanh nghiệp (yêu cầu 1 và yêu cầu 2) Anh chị hãy phân tích những chuẩn mực trong hạch toán có liên quan và chỉ ra những vi phạm trong việc chuẩn bị báo cáo (nếu có).

Nếu nhà quản lý đã yêu cầu kế toán tiến hành những xử lý kế toán theo hướng có lợi cho doanh nghiệp như trên đề cập thì doanh nghiệp đã vi phạm chuẩn mực kế toán sau:

Chuẩn mực số 02 – Hàng tồn kho

Nội dung của chuẩn mực này là quy định và hướng dẫn các nguyên tắc và phương pháp kế toán hàng tồn kho, gồm: Xác định giá trị và kế toán hàng tồn kho vào chi phí; Ghi giảm giá trị hàng tồn kho cho phù hợp với giá trị thuần có thể thực hiện được và phương pháp tính giá trị hàng tồn kho làm cơ

sở ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính

Hàng tồn kho là những tài sản:

 Được giữ để bán trong kỳ sản xuất và kinh doanh bình thường

 Đang trong quá trình sản xuất, kinh doanh dở dang

 Nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ được dùng để tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ

Theo khái niệm như trên thì hàng tồn kho trong doanh nghiệp gồm:

 Hàng hoá mua để bán: Hàng hoá tồn kho, hàng mua đang đi đường,

hàng gửi bán, hàng gửi đi gia công chế biến

 Thành phẩm: Thành phẩm tồn kho và thành phẩm gửi đi bán

 Sản phẩm dở dang: Sản phẩm chưa hoàn thành hoặc sản phẩm hoàn

thành nhưng chưa làm thủ tục nhập kho

 Nguyên liệu, vật liệu, công cụ dụng cụ tồn kho, đã mua đang đi trên

đường hoặc gửi đi gia công chế biến

 Chi phi dịch vụ dở dang

Giá trị của hàng tồn kho được quy định theo chuẩn mực số 02 là giá thấp hơn giữa giá gốc và giá trị thuần có thể thực hiện

Giá gốc hàng tồn kho bao gồm: Chi phí chế biến, chi phí thu mua và các chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinh để có được hàng tồn kho tại vị trí và trạng thái như hiện tại

 Chi phí chế biến hàng tồn kho bao gồm những chi phí có liên quan

trực tiếp đến việc sản xuất sản phẩm như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung cố định ( chi phí khấu hao máy móc nhà xưởng…) và chi phí sản xuất chung biến đổi ( chi phí nguyên vật liệu gián tiếp, chi phí nhân công gián tiếp) trong quá trình chuyển hoá nguyên liệu, vật liệu thành thành phẩm

 Chi phí mua hàng tồn kho bao gồm giá mua, các khoản thuế không

được hoàn lại, chi phí vận chuyển, bôc xếp và bảo quản trong quá trình mua hàng và các chi phí khác có liên quan trực tiếp đến việc thu mua hàng tồn kho trừ (-) các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng mua do hàng không đúng phẩm chất quy cách

 Chi phí liên quan trực tiếp khác là những chi phí khác ngoài chi phí

thu mua và chi phí chế biến ví dụ như chi phí thiết kế cho một đơn đặt hàng cụ thể

Chuẩn mực 02 cũng quy định những chi phí không được tính vào giá gốc hàng tồn kho bao gồm:

 Chi phí nguyên liệu, vật liệu, chi phí nhân công và các chi phí sản xuất, kinh doanh khác phát sinh trên mức bình thường;

 Chi phí bảo quản hàng tồn kho trừ các khoản chi phí bảo quản hàng tồn kho cần thiết cho quá trình sản xuất tiếp theo và chi phí bảo quản;

 Chi phí bán hàng;

 Chi phí quản lý doanh nghiệp;

Việc tính giá trị hàng tồn kho được áp dụng theo một trong các phương pháp sau:

 Phương pháp tính theo giá đích danh: Áp dụng đối với doanh nghiệp

có ít loại mặt hàng hoặc mặt hàng ổn định và nhận diện được

 Phương pháp bình quân gia quyền: Giá trị của từng loại hàng tồn kho

được tính theo giá trị trung bình của từng loại hàng tồn kho tương tự đầu kỳ và giá trị từng loại hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất trong

kỳ Giá trị trung bình có thể được tính theo thời kỳ hoặc vào mỗi khi nhập một lô hàng về, phụ thuộc vào tình hình của doanh nghiệp

 Phương pháp nhập trước, xuất trước: Áp dụng dựa trên giả định là

hàng tồn kho được mua trước hoặc sản xuất trước thì được xuất trước,

và hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất gần thời điểm cuối kỳ

 Phương pháp nhập sau, xuất trước: Áp dụng dựa trên giả định là hàng

tồn kho được mua sau hoặc sản xuất sau thì được xuất trước, và hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất trước

đó Cuối kỳ kế toán năm, khi giá trị thuần có thể thực hiện được của hàng tồn kho nhỏ hơn giá gốc thì phải lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho Số dự phòng giảm giá hàng tồn kho được lập là số chênh lệch giữa giá gốc của hàng tồn kho lớn hơn giá trị thuần có thể thực hiện được của chúng Việc lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho được thực hiện trên cơ sở từng mặt hàng tồn kho

Hiện nay, phương pháp nhập sau xuất trước (LIFO) không được chấp nhận theo chuẩn mực 02 hàng tồn kho của kế toán quốc tế

Hai phương pháp được chuẩn mực kế toán quốc tế khuyến khích sử dụng thường xuyên ở doanh nghiệp là phương pháp nhập trước xuất trước và phương pháp bình quân gia quyền

Như vậy, Công ty Maxdoor cần xem xét và cân nhắc giữa những vi phạm

có thể mắc phải và hậu quả của nó với những lợi ích mà doanh nghiệp có thể thu được từ việc thực hiện những hành vi nêu trên để ra quyết định Tuy nhiên, hậu quả về mặt pháp lý sẽ là vô cùng lớn và một doanh nghiệp kinh doanh nghiêm túc sẽ không bao giờ lựa chọn hành vi vi phạm pháp luật để thực hiện việc kinh doanh