Về kĩ năng: - Giải thích được vì sao máy biến thế lại hoạt động được với dòng điện xoay chiều mà không hoạt động được với dòng điện một chiều.. - Trong bài trước ta đã biết muốn truyền t
Trang 1Ngày soạn: 28/1/2012
Ngày dạy: 1/2/2012
Tiết 42: MÁY BIẾN THẾ
I Mục tiêu:
1 Về kiến thức:
- Nêu được cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của máy biến thế
- Nêu được tác dụng chính của máy biến thế
2 Về kĩ năng:
- Giải thích được vì sao máy biến thế lại hoạt động được với dòng điện xoay chiều mà không hoạt động được với dòng điện một chiều
3 Về thái độ:
- Nghiêm túc trong giờ học, hăng hái xây dựng bài
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Chuẩn bị mô hình máy biến thế
2 Học sinh:
- Ôn lại kiến thức về hiện tượng cảm ứng điện từ, truyền tải điện năng đi xa
III Tiến trình giảng dạy:
- Ổn định lớp học, kiểm tra sĩ số
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
- Trả lời câu hỏi kiểm tra
- Chứng minh biểu thức công suất hao phí do tỏa nhiệt trên đường dây? Từ đó đưa ra cách làm giảm hao phí trên đường dây
Hoạt động 2: Đặt vấn đề
- Tiếp nhận vấn đề cần nghiên cứu
- Trong bài trước ta đã biết muốn truyền tải điện năng đi xa, ví dụ như từ nhà máy thủy điện Hòa Bình đến nơi sử dụng, người ta phải tăng hiệu điện thế ở hai đầu dây dẫ lên để giảm hao phí Nhưng các dụng cụ trong nhà chỉ dùng với hiệu điện thế 220V Để giải quyết được hai nhiệm vụ này, người ta phải
sử dụng máy biến thế Vậy máy biến thế có cấu tạo và hoạt động như thế nào? Chúng ta cùng nhau nghiên cứu bai hôm nay
Hoạt động 3: Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
- Quan sát và trả lời: Máy biến thế có
cấu tạo gồm các bộ phận chính gồm hai
cuộn dây có số vòng dây khác nhau và
lõi sắt pha silic
1 Cấu tạo:
- Yêu cầu HS quan sát và chỉ ra các bộ phận chính của máy biến thế
Trang 2- Trả lời C1: Có sáng Vì khi đặt vào
hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế
xoay chiều thì sẽ tạo ra trong cuộn dây
đó một dòng điện xoay chiều Lõi sắt bị
nhiễm từ trở thành một nam châm có từ
trường biến thiên; số đường sức từ của
từ trường xuyên qua tiết diện S của
cuộn thứ cấp biến thiên, do đó cuộn thứ
cấp xuất hiện dòng điện cảm ứng làm
co đèn sáng
- Trả lời C2: Đặt vào hai đầu cuộn sơ
cấp một hiệu điện thế xoay chiều thì
trong cuộn dây này xuất hiện dòng điện
xoay chiều Từ trường qua lõi sắt luôn
phiên tăng giảm vì thế số đường sức từ
xuyên qua tiết diện S của cuộn thứ cấp
luôn phiên tăng giảm Kết quả là trong
cuộn thứ cấp xuất hiện dòng điện xoay
chiều Một dòng điện xoay chiều phải
do một hiệu điện thế gây ra Bởi vậy
hai đầu cuộn dây thứ cấp có một hiệu
điện thế xoay chiều
- Đặt một hiệu điện thế xoay chiều vào
hai đàu cuộn sơ cấp của máy biến thế
thì ở hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện
một hiệu điện thế xoay chiều
2 Nguyên tắc hoạt động:
- Yêu cầu HS trả lời C1
- Làm thí nghiệm cho HS quan sát (nếu được)
- Yêu cầu HS trả lời C2
3 Kết luận:
- Yêu cầu HS rút ra kết luận
Hoạt động 4: Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế
- Quan sát tiến trình thí nghiệm
1 Quan sát:
* Dụng cụ: gồm máy biến thê mô hình, vôn kế, nguồn điện xoay chiều
* Tiến hành:
- Mắc mạch, cho HS ghi lại số vòng dây của cuộn sơ cấp và thứ cấp vào bảng 1
- Bật công tắc cho dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn sơ cấp của máy biến thế, đọc và ghi kết quả vào bảng 1
* Kết quả:
U 1 (V) U 2 (V) n 1 (vòng) n 2 (vòng) 1
2 3
Trang 3- Trả lời C3: Hiệu điện thế ở hai đầu
mỗi cuộn dây của máy biến thế tỉ lệ với
số vòng dây của các cuộn tương ứng
- Hiệu điện thế ở hai đầu mỗi cuộn dây
của máy biến thế tỉ lệ với số vòng dây
của mỗi cuộn:
1 2
U
2
n
- Yêu cầu HS trả lời C3
2 Kết luận:
- Yêu cầu HS rút ra kết luận
Hoạt động 5: Lắp đặt máy biến thế ở hai đầu đường dây tải điện
- Đọc và trả lời: Tại đầu đường dây tải
điện người ta lắp đặt máy tăng thế, còn
tại nơi tiêu thụ người ta đặt máy hạ thế
- Yêu cầu HS đọc và trả lời câu hỏi: Chỉ
ra nơi nào đặt máy tăng thế, nơi nào đặt máy hạ thế?
Hoạt động 6: Củng cố, vận dụng và nhắc nhở
- Nhắc lại kiến thức cần nhớ trong bài
- Trả lời C4
- Tiếp nhận nhiệm vụ về nhà
- Yêu cầu HS nhắc lại những kiến thức cần nhớ trong bài
- Yêu cầu HS trả lời C4
- Giao nghiệm vụ về nhà