đại số 7-tiết 1, 2

TẬP HỢP Q CÁC SỐ HỮU TỈ..  HS bước đầu nhận biết được mối quan hệ giữa các tập hợp số N ⊂ Z ⊂ Q  Rèn luyện cho HS kỉ năng biểu diễn số hữu tỉ trên trục số , biết so sánh hai số hữu

Ngày soạn:

Ngày dạy:

§1 TẬP HỢP Q CÁC SỐ HỮU TỈ

  

I/ Mục tiêu:

 Giúp HS hiểu được khái niệm số hữu tỉ , cách biểu diễn số hữu tỉ trên trục số vá

so sánh các số hữu tỉ

 HS bước đầu nhận biết được mối quan hệ giữa các tập hợp số N ⊂ Z ⊂ Q

 Rèn luyện cho HS kỉ năng biểu diễn số hữu tỉ trên trục số , biết so sánh hai số hữu tỉ một cách thành thạo

 Thái độ : tính toán cẩn thận

 Tư duy : năng động , sáng tạo

II/ Phương pháp – Đồ dùng dạy học:

 Gợi mở vấn đáp, trực quan, đàm thoại, thảo luận nhóm.

 Thước thẳng, phấn màu

III/ Quá trình lên lớp:

1/ Ổn định lớp : Lớp 7A4

Lớp 7A5

Lớp 7A6

: - Hướng dẩn học sinh phương pháp học bộ môn đại số, quy định vở ghi cho HS

 Phân nhóm học tập, mỗi em phải có 1 thước thẳng, 1 thước đo góc, 1 êke

2/ Kiểm tra bài cũ :

Giáo viên treo bản phụ yêu cầu hai học sinh lên viết các số sau dưới dạng phân số :

3 = 0,5 =

-7 = -1,25=

0 =

2 75 = −53 =

Gv : dẫn vào bài mới : Các số này được gọi là số hữu tỉ

3/Bài mới :

Hoạt động 1: Giới thiệu khái niệm số hữu tỉ.

Hoạt động của giáo viên HS Ghi bảng

GV nhắc lại : Các phân số

bằng nhau là các cách viết

khác nhau của cùng một số, số

đó được gọi là số hữu tỉ

1/ Số hửu tỉ:

Số hữu tỉ là số có thể viết dưới dạng

VD: 21 =42 = 63 = …

→ Học sinh rút ra kêt luận

-Vậy em hiểu thế nào là số hữu tỉ

?

( Gọi một vài học sinh lập lại rồi

cho ví dụ )

Có nhận xét gì về quan hệ giữa ba tập hợp số N , Q

và Z

HS làm ?1 và ? 2?2 trang 5

HS làm bài tập

1 trang 7

b

a

vơi a, b ∈ Z ; b ≠ 0

VD: 0,6; -1,25; 11

3 … là các số hữu tỉ

Tập hợp số hữu tỉ được kí hiệu là Q

Hoạt động 2 :Biểu diễn và so sánh số hửu tỉ.

Hs biểu diễn tiếp 54 trên trục số

( 1 hs lên bảng làm )

→Gv giới thiệu cách biểu diễn

như sgk trang 5

- Yêu cầu hs tự biểu diễn −23

trên trục số

( Gợi ý : −23 nên viết dưới dạng

phân số có mẫu dương )

HS Làm phần

? 3 trang 5

2/ Biểu diễn số hữu tỉ trên trục số:

1 VD1 : (SGK)

2 VD2 : (SGK)

0 1

45

-1 0 1

−32

Hoạt động 3 : so sánh hai số hữu tỉ.

Nhắc lại cách so sánh hai phân

số.(GV yêu cầu HS nhắc lại cả

hai trường hợp)

GV trình bày 2 ví dụ như SGK

HS làm ?4

HS đứng tại chỗ làm ?5

3/So sánh hai số hữu tỉ:

1 VD1:(SGK)

2 VD2:(SGK)

• Số hữu tỉ lớn hơn 0 gọi là số hửu tỉ dương

•Số hửu tỉ nhỏ hơn 0 gọi là số hửu tỉ âm

•Số hửu tỉ 0 không là số hữu tỉ dương cũng không là số hữu tỉ âm

- Soâ höõu tư laø gì ?

- Neđu moâi quan heô giöõa 3 taôp hôïp N ,Q , Z

- Theă naøo laø soâ höõu tư döông , ađm ,soâ 0

- Laøm baøi taôp 4 trang 7 : vì b > 0

Khi a , b cuøng daâu Ta coù > 0 = 0 ⇒ > 0

b

a b

b a

Khi a,b khaùc daâu : Do b > 0 neđn a < 0 Ta coù <0 = 0

b b

a

⇒ < 0

b a

Soâ höõu tư a 0

b = neâu a = 0

5/ Höôùng daên hóc sinh hóc ôû nhaø:

 Baøi taôp veă nhaø : Baøi 2,3,5 trang 8 sgk (löu yù phaăn höôùng daên cụa sgk)

 Xem tröôùc baøi : “ Coông , Tröø soâ höõu tư “ trang 8, 9

 OĐn taôp quy taĩc coông, tröø phađn soẩ, quy taĩc chuyeơn veâ, quy taĩc daâu ngoaịc ôû lôùp 6

IV/ Ruùt kinh nghieôm sau baøi dáy:

Ngaøy soán: Ngaøy dáy:

   I/ Múc tieđu:

• Hóc sinh naĩm vöõng caùc quy taĩc coông , tröø soâ höõu tư , bieât quy taĩc “ chuyeơn veâ “ trong taôp hôïp soâ höõu tư

• Coù kyõ naíng laøm caùc pheùp coông , tröø soâ höõu tư nhanh vaø ñuùng

• Tö duy : naíng ñoông , saùng táo

• Thaùi ñoô : tính toaùn caơn thaôn , chính xaùc

II/ Phöông phaùp – Ñoă duøng dáy hóc:

Gôïi môû, tröïc quan, ñaøm thoái, thạo luaôn

Sgk , bạng phú , phaân maøu ,thöôùc thaúng

III/ Quaù trình leđn lôùp:

1 / OƠn ñònh lôùp : Lôùp 7A4

Lôùp 7A5

Lôùp 7A6

2 / Kieơm tra baøi cuõ :

a / Muoân coông hai phađn soâ ta phại laøm ntn ? Tính : ;

5

1 3

1

; 9

2 9

4 +− +

−

b / Muốn trừ hai phân số ta phải làm ntn ? Tính : ;

7

3 7

2 − ;

2

1 4

5 −

c / Nhắc lại quy tắc chuyển vế ở lớp 6?

3 / Bài mới :

Hoạt động 1: Giới thiệu phép cộng hai số hữu tỉ

Cộng trừ hai số hữu tỉ cũng giống

như cộng hai phân số ( mở rộng ) ở

lớp 6 Hãy tính ;

;

4

3 3 ;

7

4

3

7

=

−

−

−

=

+

−

GV:

Phép cộng số hữu tỉ cũng có các tính

chất của phép cộng phân số: giao

hoán, kết hợp, cộng với số 0 Mỗi số

hữu tỉ đều có 1 số đối

HS làm phần

?1

HS thảo luận bài tập 6 rồi lên bảng làm

1 / Cộng trừ hai số hữu tỉ:

cho hai số hữu tỉ x , y ;

x = ;

m

a

y = ;

m b

( a , b ,m ∈Z ,m > 0)

x + y = m a +b b =a m+b ;

x –y = a b a b

−

− =

Ví dụ:

− +

− + = − + = =−

Hoạt động 2 : Quy tắc chuyển vế

GV Yêu cầu hs nhắc lại quy tắc

chuyển vế trong Z

Với mọi x , y ,z ∈ Z

x + y = z ⇒ x = z –y ;

→1 hs mỡ rộng quy tắc này trên

Q 1 hs lên bảng làm vd

GV :Cần nhắc cho HS chú ý

trong Q ta cũng những tổng đại

số , trong đó có thể đổi chỗ các

số hạng , đặt dấu ngoặc để nhóm

các số hạng một cách tùy ý như

các tổng đại số trong Z

→1 hs mỡ rộng quy tắc này trên Q

1 hs lên bảng làm vd

HS thảo luận

?2 rồi lên bảng trình bày

2 / Quy tắc chuyển vế:

Khi chuyển một số hạng từ vế này sang vế kia của một đẳng thức , ta phải đổi dấu số hạng đó

Với mọi x , y ,z ∈ Q :

x + y = z ⇒ x = z – y

VD: Tìm x, biết: -3 1

7+ =x 3. Giải: Theo quy tắc “chuyển vế” , ta có:

x = 1 3

3 7+ = 7 9

21 21+ = 16 21 Vậy x = 16

21

* Chú ý : (SGK) 4/ Cũng cố:

Bài 7 trang 10:

_ Chia lớp thành 4 nhóm , 2 nhóm làm câu a , 2 nhóm làm câu b Sau đó cử đại diện 2 nhóm làm nhanh lên giải ( xem nhóm nào làm được nhiều cách nhất )

_ Gv nhấn mạnh lại phần chú ý

_ Để cộng , trừ hai số hữu tỉ ta làm như thế nào ?

_ Phát biểu quy tắc chuyển vế và chú ý

5/ Dặn dò và hướng dẫn học ở nhà :

 Học bài cũ và đọc lại toàn bộ nội dung bài trong SGK

 Làm các bài tập 8 trang 9

 HS khá giỏi làm BT 10

 Xem trước bài “ Nhân , chia số hữu tỉ “

IV / Rút kinh nghiệm sau tiết dạy: