Luyn tap ham so bac nhat

Kiểm tra bài cũCâu 1... Víi c¸c gi¸ tri nµo cña m th× mçi hµm sè sau lµ mét hµm sè bËc nhÊt... Víi c¸c gi¸ tri nµo cña m th× mçi hµm sè sau lµ mét hµm sè bËc nhÊt... Víi c¸c gi¸ tri nµo

TiÕt : LuyÖn tËp

§¹i sè 9

Kiểm tra bài cũ

Câu 1 1 Nêu định nghĩa hàm số bậc nhất

Hàm số bậc nhất là hàm số cho bởi công thức y = ax + b trong đó a, b

là các số cho trước và a ≠ 0

2 Trong các hàm số sau hàm số nào là hàm số bậc nhất

( 2 − 1 ) + 1

y

3 −

y

y = 5 – 2x 2

C ,

Câu 2 Nêu tính chất của hàm số bậc nhất

a,

b,

Hàm số bậc nhất y = ax +b xác định với mọi giá trị của x thuộc R

Và : a) Đồng biến trên R nếu a > 0

b) Nghịch biến trên R nếu a < 0

Hàm số y = (m – 2)x + 3

b) Đồng biến khi ……… m – 2 > 0 ⇔ m > 2

m – 2 < 0 ⇔ m > 2 c) Nghịch biến khi ……….

a) Là hàm số bậc nhất khi ………

Câu 3 Điền vào chỗ ( … ) cho thích hợp

m – 2 ≠ 0 ⇔ m ≠ 2

LuyÖn TËp

Bµi 1 Cho hµm sè bËc nhÊt y = ax + 3

a) T×m hÖ sè a biÕt r»ng khi x = 1 th× y = 2,5

b) Víi gi¸ trÞ t×m ®­îc cña a oÎ c©u trªn H–y ®iÒn gi¸ trÞ thÝch hîp cña x vµ y vµo « trèng

3,5

8

2

0

Gi¶i a) Thay x = 1 , y = 2,5 vµo c«ng thøc y = ax + 3 ta ®­îc :

2,5 = 1.a + 3

a = 2,5 – 3

a = - 0,5

VËy a = - 0,5 ta cã hµm sè y = - 0,5x + 3

y = - 0,5x + 3

⇔

⇔

y = ax + 3

Luyện Tập

Bài 2 Cho hàm số: y = − ( 1 5 ) x − 1

(1 5)(1 5) 1

y = − + −

a) Tính y khi x = 1 + 5 b) Tính x khi y = 5

c) Hàm số trên đồng biến hay nghịch biến trên R

Giải

x x

− − =

+

⇒ =

−

x = +

Vậy khi thì y = -5

(1 5) 0

a = − <

a)Thay vào hàm số , ta có:

1 5

(1 5)(1 5)

1 ( 5)

=

−

1 2 5 5

1 5

+ +

=

−

6 2 5

4

+

=

−

2

− −

=

2

x = − −

5

=

y

*Vậy khi Thì

1 ( 5) 1

b)Thay vào hàm số ,ta có x = + 1 5 y = − ( 1 5 ) x − 1

c) Hàm số trên nghịch biến trên R vì

Bµi 3 Víi c¸c gi¸ tri nµo cña m th× mçi hµm sè sau

lµ mét hµm sè bËc nhÊt

a)

b) 3 , 5

1

1

+

−

+

m

m y

c) y = ( m2 − m ) x2 + 1 − m x + 3

Gi¶i

a) y = 5 − m ( x − 1 ) ⇔ y = 5 − m x − 5 − m

Lµ hµm sè bËc nhÊt m

m

m

−

⇔







≠

−

≥

−

0 5

0

5

> 0 ⇔ m < 5

VËy víi m < 5 th× y = 5 − m ( x − 1 )

( 1 )

= m x y

lµ hµm sè bËc nhÊt

LuyÖn TËp

Bµi 3 Víi c¸c gi¸ tri nµo cña m th× mçi hµm sè sau

lµ mét hµm sè bËc nhÊt

a)

b) 3 , 5

1

1

+

−

+

m

m y

c) y = ( m2 − m ) x2 + 1 − m x + 3

Gi¶i

a) VËy víi m < 5 th× y = 5 − m ( x − 1 )

( 1 )

= m x y

lµ hµm sè bËc nhÊt

LuyÖn TËp

b) 3 , 5

1

1

+

−

+

m

m

y lµ hµm sè bËc nhÊt







≠

−

≠

⇔







≠

−

≠

+

⇔









≠

−

≠

−

+

⇔

1

1 0

1

0 1

0 1

0 1

1

m

m m

m m

m m

VËy víi m ≠ 1 th× + 3 , 5

1

1

+

−

+

m m

y Lµ hµm sè bËc nhÊt

Bµi 3 Víi c¸c gi¸ tri nµo cña m th× mçi hµm sè sau

lµ mét hµm sè bËc nhÊt

c) y = ( m2 − m ) x2 + 1 − m x + 3

Gi¶i

a) VËy víi m < 5 th× y = 5 − m ( x − 1 ) lµ hµm sè bËc nhÊt

LuyÖn TËp

b) VËy víi m ≠ 1 th× + 3 , 5

1

1

+

−

+

m

m

y Lµ hµm sè bËc nhÊt

Lµ hµm sè bËc nh¸t

( )

0 1

1 0

1 1

0 1

0 1

0 1

0 2

=

⇔











<







=

=

⇔











≠

≤

=

−

⇔











≠

−

≥

−

=

−

⇔

m m

m m

m m

m m

m m

m m

VËy víi m = 0 th× y = ( m2 − m ) x2 + 1 − m x + 3 lµ hµm sè bËc nhÊt

Bài 4, a) H–y biểu diễn các điểm sau trên mặt phẳng toạ độ

A(- 3;0 ), B( -1; 1) , C(0 ; 3) , D(1;1) , E(3 ; 0) , F(1 ; -1), G(0 ; -3) , H(-1 ; -1)

x

y

1 2 3

0

-2

-1

-3

-2 -3 -1

Luyện Tập

y

D(1;1) B(-1;1 )

E(3;0) A(-3;0)

C(0;3)

G(0;-3)

2

2 3

-1 -2 -3

-1 -2 -3

1

Luyện Tập

Bài 4, a) H–y biểu diễn các điểm sau trên mặt phẳng toạ độ

A(- 3;0 ), B( -1; 1) , C(0 ; 3) , D(1;1) , E(3 ; 0) , F(1 ; -1), G(0 ; -3) , H(-1 ; -1)

Luyện Tập

Bài 4, a) H–y biểu diễn các điểm sau

trên mặt phẳng toạ độ

A(- 3;0 ), B( -1; 1) , C(0 ; 3) , D(1;1) ,

E(3 ; 0) , F(1 ; -1), G(0 ; -3) , H(-1 ; -1)

4

2

-2

-4

-1

-2 -1 2 1

1

G

E

D

C

B

A

-3

3

-3

x

y

b) Trong bảng dưới đây h–y ghép

1ý ở cột A với 1 ý ở cột B để được

câu trả lời đúng

a) Mọi điểm trên mặt phẳng toạ độ có

tung độ bằng 0

1)Đều thuộc thuộc trục hoành

và có phương trình y = 0

b Mọi điểm trên mặt phẳng toạ độ có

hoành độ bằng 0 2)Đều thuộc tia phân giác của góc phần tư thứ II hoặc IV có

phương trình y = - x c)Bất kỳ điểm nào trên mặt phẳng toạ

độ có hoành độ và tung độ bằng nhau

3)Đều thuộc tia phân giác của góc phần tư thứ I hoặc III có phương trình y = x

d)Bất kỳ điểm nào trên mặt phẳng toạ

độ có hoành độ và tung độ đối nhau 4)Đều thuộc thuộc trục tung và có phương trình x= 0

a - 1

b - 4

c - 3

d - 2

I

IV II

III

Luyện Tập

Kết luận

+ Tập hợp các điểm có tung độbằng 0 là trục hoành có

phương trình y = 0

+ Tập hợp các điểm có hoành độ bằng 0 là trục tung có

phương trình x = 0

+ Tậop hợp các điểm có tung độ và hoành độ bằng nhau là đư ờng thẳng y = x

+ Tập hợp các điểm có tung độ và hoành độ đối nhau là

đường thẳng y =- x

4 2

-2 -4 -6

-1

-2 -1 2

1 1

G

H F

E D

C

B A

-3

3

-3

x y

Kiến thức cần nhớ qua tiết luyện tập

I Lý thuyết

1 Định nghĩa hàm số bậc nhất

công thức y = ax + b trong đó a, b

là các số cho trước và a – 0

2 Tính chất của hàm số bậc nhất

với mọi giá trị của x thuộc R và :

a) Đồng biến trên R nếu a > 0

b) Nghịch biến trên R nếu a < 0

3 + Tập hợp các điểm có tung độ bằng 0 là trục hoành có PT y = 0

+ Tập hợp các điểm có hoành độ bằng 0 là trục tung có PT x = 0

+ Tậop hợp các điểm có tung độ và hoành độ bằng nhau là đườngthẳng y = x

+ Tập hợp các điểm có tung độ và hoành độ đối nhau là đường thẳng y=- x

II Các dạng bài tập

1 Cách tìm giá trị của hàm số tại giá trị của của biến x = x 0

Ngược lại tìm giá trị của biến số khi biết giá trị của hàm số y = y 0

2 Cách xác định giá trị tham số để hàm số là bậc nhất, đồng

biến, nghịch biến

4 2

-2 -4 -6

-1

-2 -1 2

1 1

G

H F

E D

C

B A

-3

3

-3

x y

Hướng dẫn về nhà

+ Học thuộc định nghĩa , tính chất hám số bậc nhất

+ Làm bài tập 8,10,11,12(a,b),13(a,b) SBT trang 57,58

+ HS khá giỏi là thêm bài tạp

Tìm m để hàm số

đồng biến , nghịch biến trên R.

+ Ôn cách vẽ đồ thị hàm số y =ax (a ≠ 0)đ– học ở lớp 7

+ Gợi ý bài 13 : Sử dụng định lý Pitago áp dung vào tam giác

vuông để tính khoảng cách giưa hai điểm trên mặt phẳng toạ độ

5 ,

3 1

1

+

−

+

m m y