Lúa châu phi va hoang da

Nó được tin rằng đã được con người gieo trồng từ cách đây 2000-3000 năm tại vùng châu thổ lục địa ở ượng nguồnsông Nigerngày nay thuộcMali.*[1]Tổ tiên của nó - hiện nay vẫn còn tồn tại

Lúa châu Phi

Mục lục

1.1 Hình ảnh 1

1.2 Chú thích 1

1.3 Liên kết ngoài 1

2 Lúa hoang dã 2 2.1 Lịch sử dùng làm lương thực 2

2.2 Dinh dưỡng và an toàn 2

2.3 Chú thích 3

2.4 Nguồn, người đóng góp, và giấy phép cho văn bản và hình ảnh 4

2.4.1 Văn bản 4

2.4.2 Hình ảnh 4

2.4.3 Giấy phép nội dung 4

i

Chương 1

Lúa châu Phi

Lúa âu Phi hạt đỏ hay Lúa âu Phi (Oryza

glaberrima) là một loàicây lương thựcthuộcchi Lúa

Nó được tin rằng đã được con người gieo trồng từ cách

đây 2000-3000 năm tại vùng châu thổ lục địa ở ượng

nguồnsông Niger(ngày nay thuộcMali).*[1]Tổ tiên

của nó - hiện nay vẫn còn tồn tại ở châu Phi - là loài

lúa hoangOryza barthii.

Lúa châu Phi được gieo trồng ở Tây Phi và có một vài

đặc tính tương quan vớilúa tẻchâu Á (Oryza sativa)

như hạt rời, thô ráp và chất lượng xay xát kém an

trọng hơn, năng suất của lúa châu Phi thấp hơn lúa

tẻ, bù lại nó có sức chống chịu tốt hơn đối với sự thay

đổi thất thường của mực nước, của tình trạngngộ độc

sắt, với đấtbạc màu, khí hậu khắc nghiệt và sự thiếu

chăm bón của con người Chúng cũng bền bỉ hơn trước

các loài sâu hại và bệnh dịch, tỉ như các loàigiun tròn

(Heterodera sacchari hay Meloidogyne), ruồi nhuế mụn

cây châu Phi African gall midge, RSNV, vi rút gây bệnh

đốm vàng lúa và các cây ký sinh thuộcchi Voòng phá.

Các nhà khoa học thuộc Trung tâm Lúa châu Phi đã

thành công trong việc lai tạo lúa châu Phi với lúa tẻ

để tạo nên một giống lúa mới mang tên “Lúa mới cho

châu Phi (New Rice for Africa - NERICA]]).

1.1 Hình ảnh

•

•

•

•

1.2 Chú thích

[1] Linares 2002,African rice (Oryza glaberrima): History

and future potential PNAS 99:16360-16365

1.3 Liên kết ngoài

• Oryza glaberrima: A source for the improvement

of Oryza sativa

• Carolina Gold

• Identification of a rice stripe necrosis virus resistance locus and yield component QTLs using Oryza sativa × O glaberrima introgression lines Phương tiện liên quan tới Oryza glaberrima tại Wikimedia Commons

Chương 2

Lúa hoang dã

Lúa hoang dã (Tiếng Ojibwe: manoomin, cũng được

gọi là lúa Canada, lúa Ấn Độ hoặc yến mạ nước)

thuộcBộ Hòa thảochi Zizania Hạt được thu hoạch và

ăn trong lịch sử cảBắc MỹvàTrung ốc Hiện nay

đây là một trong các món ăn ở Bắc Mỹ, nó được ăn ít

hơn ở Trung ốc,*[2]*:165 trong đó gốc của cây được

sử dụng như một loại rau

Lúa hoang dã không liên quan trực tiếp đếnlúa gạoở

Châu Á (Oryza sativa), mà tổ tiên hoang dãO rufipogon

vàO nivara, mặc dù có họ hàng gần gũi vớibộ lúa Hột

lúa hoang dã có vỏ ngoài dai với phần hột bên trong có

vị hơi thực vật

2.1 Lịch sử dùng làm lương thực

Cảnh thu hoạch lúa hoang dã

Là loài thu hoạch hạt phổ biến nhất, là loài thu

hoạch hằng năm, chi Zizania palustris bây giờ được

trồng thương mại, nhưng chi Zizania aquatica cũng

từng được sử dụng rộng rãi trong quá khứ ở Ấn Độ

(Moerman, Daniel, người Mỹ bản xứ thực vật dân tộc

(Timber Press, Portland Oregon 1998), p 614)ổ dân

châu Mỹvà những tộc người khác thu hoạch lúa hoang

dã bằngxuồng, họ dùngcây đập lúađể đập làm hạt rớt

vào xuồng Một số khác rơi xuống đáy sình vànảy mầm

vào cuối năm nay

Một số nền văn hóa người Mỹ bản địa, chẳng hạn như

Ojibwa, coi lúa hoang dã là một thành phần thiêng liêng trong văn hóa của họ.Minnesota Public Radio (ngày 22 tháng 9 năm 2002).“MPR: Wild rice at the center of a cultural dispute.”

Bởi vì giá trịdinh dưỡngvà hương vị của nó, lúa hoang

dã đã phổ biến trong những năm cuối thế kỷ 20, việc canh tác thương mại đã bắt đầu tại Hoa Kỳ vàCanada

để cung cấp cho nhu cầu đang tăng lên Năm 1950, James và Gerald Godward bắt đầu thử nghiệm với lúa hoang ở một đồng cỏ phía bắc của Brainerd, Minnesota

Họ xây dựng các tuyến đê xung quanh mẫu, đào mương thoát nước, và điều khiển lưu lượng nước Vào mùa thu,

họ cày cấy đất và vào mùa xuân năm 1951, họ mua giống hoang dã từ vườn ươm, họ phân tán các hạt lên trên khắp mặt ruộng Nhiều điều bất ngờ xảy ra, kể từ khi họ biết điều chỉnh nhu cầu nước của lúa hoang dã

để phát triển tốt hơn, hạt giống nảy mầm cao và sản xuất cây trồng Họ tiếp tục thử nghiệm với lúa hoang

dã suốt những năm 1950 và là người đầu tiên chính thức

tu dưỡng cây trồng trước đó là loài hoang dã

Tại Mỹ, các nơi sản xuất chính là California và Minnesota(nơi nó là ngũ cốc Hoa Kỳ) chính thức và

nó chủ yếu được trồng ởruộng Tại Canada, nó thường được thu hoạch từ vùng nước tự nhiên; các nơi sản xuất lớn nhất làSaskatchewan lúa hoang dã cũng được sản xuất ởHungaryvàÚc Tại Hungary, bắt đầu trồng vào năm 1974 trên các lĩnh vực gạo của Szarvas Ấn Độ Rice Ltd được thành lập vào năm 1990 Ngày nay, lúa hoang

dã ở Hungary được trồng và chế biến bởi công ty này

Ở Úc, sản xuất được kiểm soát bởi Ricewild Pty Ltd tại Deniliquin Ở miền Nam bang New South Wales Lúa hoang dã Mãn Châu (tiếng Trung: 菰;bính âm: Gu)

được thu thập từ tự nhiên, đã từng là một ngũ cốc quan trọng ở Trung ốc cổ đại.*[2]*:165 Hiện nay lúa hoang

dã là loài rất hiếm trong tự nhiên, nó đã hoàn toàn biến mất ở Trung ốc, mặc dù vẫn tiếp tục trồng những loài có nguồn gốc từ nó.*[2]*:165

2.2 Dinh dưỡng và an toàn

ông thường được bán như một loại ngũ cốc khô, trong lúa hoang dã chứa nhiềuprotein, cácamino axit 2

2.3 CHÚ THÍCH 3

Lúa hoang dã trước và sau khi mất vỏ

lysine, xơ và ít chấtbéo Chỉ số dinh dưỡng của lúa

hoang dã chỉ đứng sau yến mạch, có hàm lượng protein

100 calo

2.3 Chú thích

[1] Kellogg, Elizabeth A (ngày 30 tháng 1 năm 2009).“e

Evolutionary History of Ehrhartoideae, Oryzeae, and

Oryza” Rice 2 (1): 1–14.doi:10.1007/s12284-009-9022-2

Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2013

[2] Simoons, Frederick J (1991).Food in China: a cultural

and historical inquiry CRC Press tr 559.ISBN

978-0-8493-8804-0

4 CHƯƠNG 2 LÚA HOANG DÃ

2.4 Nguồn, người đóng góp, và giấy phép cho văn bản và hình ảnh

2.4.1 Văn bản

• Lúa âu Phi Nguồn:https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%BAa_ch%C3%A2u_Phi?oldid=26751303Người đóng góp: Vương Ngân Hà,

ái Nhi, Qbot, Sholokhov, TuHan-Bot, Cheers!, Cheers!-bot, AlphamaBot, Addbot, itxongkhoiAWB, TuanminhBot, Hancaoto và Một người vô danh

• Lúa hoang dã Nguồn: https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%BAa_hoang_d%C3%A3?oldid=26154171 Người đóng góp: Tuanminh01,

AlphamaBot4, TuanminhBot, P.T.Đ và Phucvo1109

2.4.2 Hình ảnh

• Tập_tin:Koeh-232.jpg Nguồn: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/27/Oryza_sativa_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_ Medizinal-Pflanzen-232.jpgGiấy phép: Public domain Người đóng góp:List of Koehler ImagesNghệ sĩ đầu tiên: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen

• Tập_tin:Oryza_glaberrima_seeds.jpg Nguồn: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/58/Oryza_glaberrima_seeds.jpg

Giấy phép: Public domain Người đóng góp:http://plants.usda.gov/java/largeImage?imageID=orgl2_001_ahp.tifNghệ sĩ đầu tiên: Jose

Hernandez @ USDA-NRCS PLANTS Database

• Tập_tin:Reis_-_Sorte_C_roh.jpg Nguồn:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/19/Reis_-_Sorte_C_roh.jpgGiấy phép:

CC BY-SA 2.0 de Người đóng góp: ? Nghệ sĩ đầu tiên: ?

• Tập_tin:Reis_-_Sorte_C_voll.jpg Nguồn:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d1/Reis_-_Sorte_C_voll.jpgGiấy phép:

CC BY-SA 2.0 de Người đóng góp: ? Nghệ sĩ đầu tiên: ?

• Tập_tin:Rice_Field.jpg Nguồn: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bd/Rice_Field.jpg Giấy phép: Public

domain Người đóng góp: USAID Bangladesh Nghệ sĩ đầu tiên: Không rõ<a href='https://www.wikidata.org/wiki/Q4233718'

title='wikidata:Q4233718'><img alt='wikidata:Q4233718' src='https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/ Wikidata-logo.svg/20px-Wikidata-logo.svg.png' width='20' height='11' srcset='https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/ thumb/f/ff/Wikidata-logo.svg/30px-Wikidata-logo.svg.png 1.5x, https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/ Wikidata-logo.svg/40px-Wikidata-logo.svg.png 2x' data-file-width='1050' data-file-height='590' /></a>

• Tập_tin:Sorghum_field.png Nguồn:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/69/Sorghum_field.pngGiấy phép: CC BY 2.5 Người đóng góp: Separating Wheat from Chaff in Plant Genomes PLoS Biol 3/1/2005: e39.http://dx.doi.org/10.1371/journal.pbio.0030039

Nghệ sĩ đầu tiên: Không rõ<a href='https://www.wikidata.org/wiki/Q4233718' title='wikidata:Q4233718'><img alt='wikidata:Q4233718'

src='https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Wikidata-logo.svg/20px-Wikidata-logo.svg.png' width='20' height='11' srcset='https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Wikidata-logo.svg/30px-Wikidata-logo.svg.png 1.5x, https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Wikidata-logo.svg/40px-Wikidata-logo.svg.png 2x' data-file-width='1050' data-file-height='590' /></a>

• Tập_tin:Wild_rice_4_(6129847311).jpg Nguồn: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a7/Wild_rice_4_

%286129847311%29.jpgGiấy phép: CC BY 2.0 Người đóng góp:wild rice 4Nghệ sĩ đầu tiên:Superior National Forest

• Tập_tin:Wild_rice_harvesting_19th_century.jpg Nguồn: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3f/Wild_rice_ harvesting_19th_century.jpg Giấy phép: Public domain Người đóng góp: e American Aboriginal Portfolio, by Mrs Mary H Eastman Illustrated by S Eastman Philadelphia: Lippinco, Grambo & Co 1853 Nghệ sĩ đầu tiên: S Eastman

• Tập_tin:Wild_rice_stems.jpg Nguồn: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f5/Wild_rice_stems.jpg Giấy phép: CC0 Người đóng góp: Tác phẩm do chính người tải lên tạo ra Nghệ sĩ đầu tiên:Micromesistius

2.4.3 Giấy phép nội dung

• Creative Commons Aribution-Share Alike 3.0