Do đó, một số nước châu Phi và Mỹ Latinh đã có những phản ứng khác nhau đối với tác động tiêu cực từ dòng vốn FDI của Trung Quốc vào những quốc gia này.. Do đó, việc nghiên cứu phản ứng
Trang 1KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
ĐỖ HUY THƯỞNG
ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP CỦA TRUNG QUỐC VÀO MỘT SỐ
NƯỚC CHÂU PHI VÀ MỸ LATINH
Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
Mã số: 62.31.01.06
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
HÀ NỘI - 2016
Trang 2Học viện Khoa học xã hội – Viện Hàn Lâm KHXH Việt Nam
Người hướng dẫn khoa học:
1 PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Nhung
2 PGS.TS Nguyễn Thị Kim Chi
Phản biện 1: PGS TS Lê Xuân Bá
Phản biện 2: GS TS Đỗ Tiến Sâm
Phản biện 3: PGS TS Đỗ Lan Hương
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện họp tại Học viện khoa học xã hội
Vào hồi……giờ……phút, ngày… tháng……năm 2016
Có thể tìm hiểu luận án tại:
- Thư viện Học Viện Khoa học xã hội
- Thư viện Quốc gia
Trang 3LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1 Đỗ Huy Thưởng (2012), Những yếu tố tác động đến FDI của
Trung Quốc vào Việt Nam, Tạp chí Những vấn đề Kinh tế và Chính trị Thế giới, Số 5 (193); tr 43-52
2 Đỗ Huy Thưởng (2012), Kinh nghiệm phát triển công nghiệp phụ trợ của một số nước châu Á: Bài học cho Việt Nam, Tạp
4 Đỗ Huy Thưởng (2014), Đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vào
Braxin, Tạp chí Châu Mỹ ngày nay, Số 9 (198); tr 18-25
5 Đỗ Huy Thưởng (2015), Đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vào
Nam Phi, Tạp chí Nghiên cứu Châu Phi và Trung Đông, Số 5
(117); tr.35-41
6 Đỗ Huy Thưởng (2015), Chính sách đầu tư ra nước ngoài của
Trung Quốc và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam, Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Kinh tế và kinh doanh, Tập 31, Số 4; tr
30-38
7 Đỗ Huy Thưởng (2016), FDI của Trung Quốc vào một số nước
châu Phi và Mỹ Latinh, Tạp chí Nghiên cứu Châu Phi và Trung Đông, Số 1 (125); tr.29-39
8 Đỗ Huy Thưởng (2016), Phản ứng của một số nước châu Phi
và Mỹ Latinh đối với tác động tiêu cực từ FDI của Trung
Quốc: Hàm ý cho Việt Nam, Tạp chí Châu Mỹ ngày nay, Số 5
(218); tr 20-28 `
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Đầu tư của Trung Quốc vào châu Phi và Mỹ Latinh đã tăng mạnh trong thời gian gần đây Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, dòng vốn FDI của Trung Quốc vào châu Phi đã tăng hơn 86 lần từ 39 triệu USD năm 2005 lên đến 3,37 tỷ USD năm 2013 và giảm nhẹ xuống còn 3,2 tỷ USD năm 2014 Trong khi đó, con số này của Trung Quốc vào Mỹ Latinh tăng hơn 2 lần từ 6,46 tỷ USD năm 2005 lên 14,36 tỷ USD năm 2013 và giảm xuống còn 10,5 tỷ USD năm
2014 Theo con số cộng dồn, FDI của Trung Quốc vào châu Phi đã tăng hơn 20 lần từ 1,6 tỷ USD năm 2005 lên 32,35 tỷ USD năm
2014 Trong khi đó, vốn FDI cộng dồn của Trung Quốc vào Mỹ Latinh đã tăng hơn 9 lần từ 11,46 tỷ USD lên 106,1 tỷ USD tính đến cuối năm 2014 Bên cạnh những thành tựu như bổ sung nguồn vốn cho phát triển, tạo công ăn việc làm cho người lao động, vv., dòng vốn FDI của Trung Quốc vào các nước châu Phi và Mỹ Latinh còn có những hạn chế như: chủ yếu vẫn nhằm khai thác tài nguyên, gây nên
sự cạnh tranh khốc liệt với doanh nghiệp của nước chủ nhà, gây ra các vấn đề môi trường, công nghệ lạc hậu và lao động Trung Quốc trong các dự án đầu tư Do đó, một số nước châu Phi và Mỹ Latinh
đã có những phản ứng khác nhau đối với tác động tiêu cực từ dòng vốn FDI của Trung Quốc vào những quốc gia này
Tại Việt Nam, vốn FDI của Trung Quốc đã tăng đáng kể trong thời gian qua Tính đến tháng 3/2016, Trung Quốc có 1.346 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký 10,4 tỷ USD, chiếm khoảng 6,5% tổng số dự án và 2,6% tổng vốn đăng ký vào Việt Nam Trung Quốc hiện đứng thứ 9 trong số 112 quốc gia và vùng lãnh thổ
có đầu tư tại Việt Nam Bên cạnh những đóng góp như: bổ sung nguồn vốn cho Việt Nam, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế Việt Nam theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa, giúp nền kinh tế Việt Nam hội nhập sâu với kinh tế thế giới, thì dòng vốn FDI của Trung Quốc vào Việt Nam cũng còn những hạn chế như: quy mô
Trang 5nhỏ, hạn chế chuyển giao công nghệ, chủ yếu khai thác tài nguyên, vấn đề lao động trong các dự án FDI của Trung Quốc, vv
Thực tế cho thấy, dòng vốn FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi và Mỹ Latinh có những đặc điểm nhất định như ở Việt Nam Do đó, việc nghiên cứu phản ứng của một số nước châu Phi và
Mỹ Latinh đối với tác động tiêu cực từ dòng vốn FDI của Trung Quốc vào những nước này để giúp Việt Nam có cách ứng phó phù hợp đối với dòng vốn FDI của Trung Quốc vào Việt Nam hiện nay là hết sức cần thiết
Với lý do nêu trên, tác giả chọn chủ đề “Đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vào một số nước châu Phi và Mỹ Latinh” làm luận án
tiến sĩ kinh tế, chuyên ngành Kinh tế Quốc tế
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu:
Phân tích thực trạng FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi và Mỹ Latinh và phản ứng của một số nước châu Phi và Mỹ Latinh đối với tác động tiêu cực từ FDI của Trung Quốc vào những nước này để nêu lên một số gợi ý cho Việt Nam trong việc ứng phó với dòng FDI của Trung Quốc vào Việt Nam hiện nay
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:
1) Phân tích yếu tố đẩy và yếu tố kéo FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi và Mỹ Latinh
2) Phân tích và đánh giá thực trạng FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi và Mỹ Latinh
3) So sánh FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi và
Mỹ Latinh để làm rõ những điểm tương đồng và những điểm khác biệt trong dòng vốn FDI của Trung Quốc ở hai khu vực đó
4) Phân tích tác động từ FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi và Mỹ Latinh
5) Từ việc phân tích phản ứng của một số nước châu Phi và Mỹ Latinh, có thể nêu lên một số gợi ý cho Việt Nam để có cách ứng phó
Trang 6phù hợp đối với dòng vốn FDI của Trung Quốc vào Việt Nam hiện nay
3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận án tập trung vào nghiên cứu FDI của Trung Quốc (không bao gồm Hồng Kông, Ma Cao và Đài Loan) vào một số nước châu
Phi và Mỹ Latinh những năm đầu thế kỷ XXI
Trên thực tế, các quốc gia nêu trên đều thỏa mãn hai điều kiện
nêu trên Thứ nhất, các quốc gia này đều là những nước thu hút được
lượng vốn FDI lớn từ Trung Quốc Cụ thể, ở khu vực Mỹ Latinh, Argentina, Braxin, Ecuador và Peru là những quốc gia tiếp nhận 56,8% (tương ứng 50,3 tỷ USD) vốn FDI cộng dồn của Trung Quốc vào khu vực này (86 tỷ USD) tính đến cuối năm 2013 Trong khi đó, các quốc gia Angola, CHDC Congo, Nigeria, Nam Phi và Zambia ở châu Phi nhận được 50,3% (13,7 tỷ USD) vốn FDI cộng dồn của Trung Quốc vào châu Phi (26,19 tỷ USD) tính đến cuối năm 2013
Thứ hai, những nước này có những phản ứng khác nhau đối với tác
động tiêu cực từ FDI của Trung Quốc Đối với khu vực Mỹ Latinh, Argentina và Braxin hạn chế việc mua lại và cho thuê đất đai đối với người nước ngoài nhằm vào doanh nghiệp Trung Quốc; Braxin ban
Trang 7hành những quy định kịp thời và thực thi nghiêm túc để hạn chế các
dự án của Trung Quốc có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và tranh chấp lao động cũng như bảo vệ sản xuất nội địa; Peru thực hiện sáng kiến minh bạch trong ngành khai thác; Ecuador hạn chế sử dụng lao động nước ngoài trong các hợp đồng phụ Đối với châu Phi, Angola hạn chế thâu tóm nguồn nguyên liệu và năng lượng của các doanh nghiệp Trung Quốc; CHDC Congo và Zambia kiểm tra, giám sát các
dự án của thường xuyên để đưa ra các biện pháp xử lý tùy thuộc mức
độ vi phạm; Zambia đưa ra quy định không cho người nước ngoài tham gia vào các ngành kinh doanh nhỏ lẻ; Nam Phi và Nigeria sử dụng liên đoàn lao động và các cộng đồng người bản địa để bảo vệ quyền lợi người lao động trong các dự án của Trung Quốc
Về mặt thời gian
Luận án tập trung nghiên cứu FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi và Mỹ Latinh từ 2003 đến nay vì năm 2003 là thời
điểm Trung Quốc coi “đi ra ngoài” là một trong bốn chiến lược lớn
phát triển đất nước trong thế kỷ XXI (ba chiến lược còn lại là thông tin hóa, đại khai phá miền Tây và đô thị hóa)
Về mặt nội dung
Luận án tập trung nghiên cứu phản ứng của một số nước châu Phi và Mỹ Latinh đối với tác động tiêu cực của dòng vốn FDI từ Trung Quốc (không nghiên cứu các biện pháp phát huy tác động tích cực hay kinh nghiệm thu hút FDI từ Trung Quốc)
4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận án
Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng
và duy vật lịch sử, luận án sẽ sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học cơ bản sau:
Kế thừa: Thu thập, tổng hợp, phân tích, đánh giá các tài liệu từ
các nghiên cứu trước và kế thừa những tài liệu này có chọn lọc Cụ thể, luận án sẽ kế thừa các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học đi trước về FDI ra nước ngoài của Trung Quốc, tìm hiểu cơ sở lý luận và thực tiễn về FDI của Trung Quốc vào châu Phi và Mỹ Latinh,
Trang 8những tác động của dòng vốn này đối với các nước châu Phi và Mỹ Latinh trong thời gian qua Từ đó, kế thừa tính sáng tạo và bổ sung tính mới đề hoàn thiện kết quả nghiên cứu trong luận án
Phương pháp phân tích tổng hợp và so sánh đối chiếu:
Phương pháp phân tích tổng hợp và so sánh đối chiếu được sử dụng
để phân tích cơ sở thực tiễn về FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi và Mỹ Latinh Ngoài ra, những phương pháp này còn được
sử dụng để nghiên cứu thực trạng FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi và Mỹ Latinh để làm rõ những điểm tương đồng cũng như những nét riêng của dòng vốn này ở châu Phi và Mỹ Latinh, đánh giá FDI của Trung Quốc vào một số nước ở hai khu vực này và phân tích phản ứng của một số nước châu Phi và Mỹ Latinh đối với tác động tiêu cực từ FDI của Trung Quốc để rút ra hàm ý cho Việt Nam trong việc ứng phó với dòng vốn FDI của Trung Quốc vào Việt Nam hiện nay
Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình: Hoạt động
FDI của Trung Quốc vào hầu hết các nước châu Phi và Mỹ Latinh
Do đó, để đảm bảo đạt được mục đích nghiên cứu của đề tài, tác giả chọn nghiên cứu một số trường hợp điển hình Đó là một số nước ở châu Phi và Mỹ Latinh tiếp nhận chủ yếu dòng vốn FDI của Trung Quốc và những nước điển hình có phản ứng đối với tác động tiêu cực của dòng vốn này
5 Những đóng góp mới của luận án
1) Trên cơ sở hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về FDI và phân tích thực tiễn FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi
và Mỹ Latinh, Luận án chỉ rõ những yếu tố (đẩy và kéo) tác động đến FDI của Trung Quốc vào châu Phi và Mỹ Latinh
2) Từ việc phân tích có hệ thống FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi và Mỹ Latinh, Luận án chỉ ra những điểm tương đồng cũng như những nét khác biệt trong dòng vốn FDI của Trung Quốc vào hai khu vực này
Trang 93) Luận án chỉ rõ thành công cũng như hạn chế đối với FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi và Mỹ Latinh
4) Qua việc phân tích phản ứng của một số nước châu Phi và
Mỹ Latinh, Luận án rút ra một số hàm ý đối với Việt Nam để có cách ứng phó phù hợp với dòng vốn FDI của Trung Quốc vào Việt Nam hiện nay
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
Việc nghiên cứu FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi
và Mỹ Latinh có ý nghĩa lý luận và thực tiễn
Ý nghĩa lý luận: Nghiên cứu FDI của Trung Quốc vào một số
nước châu Phi và Mỹ Latinh sẽ góp phần bổ sung cho hệ thống lý luận về FDI của Trung Quốc vào các nước đang phát triển khác
Ý nghĩa thực tiễn: Nghiên cứu FDI của Trung Quốc vào một số
nước châu Phi và Mỹ Latinh giúp chúng ta nhìn nhận rõ hơn những đặc điểm của dòng vốn này đối với các nước đang phát triển ở châu Phi và Mỹ Latinh cũng như ở Việt Nam Qua việc phân tích, đánh giá thực trạng FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi và Mỹ Latinh và đặc biệt là phản ứng của một số nước ở hai khu vực này đối với tác động tiêu cực từ dòng vốn FDI của Trung Quốc, có thể nêu lên một số gợi ý cho Việt Nam để có cách ứng phó phù hợp với dòng vốn FDI của Trung Quốc vào Việt Nam hiện nay
7 Kết cấu của luận án
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Danh mục các chữ viết tắt, Danh mục các bảng, Luận án kết cấu chi tiết 4 chương như sau:
Chương 1 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Chương 2 Cơ sở lý luận và thực tiễn về FDI của Trung Quốc vào
một số nước châu Phi và Mỹ Latinh
Chương 3 Thực trạng FDI của Trung Quốc vào một số nước châu
Phi và Mỹ Latinh
Trang 10Chương 4 Một số gợi ý cho Việt Nam qua nghiên cứu phản ứng của
một số nước châu Phi và Mỹ Latinh đối với tác động tiêu cực từ FDI của Trung Quốc
Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN
ĐỀ TÀI
Trong chương này, Luận án điểm lại các công trình nghiên cứu của các tác giả ở nước ngoài và ở Việt Nam đã nghiên cứu theo các chủ để như sau:
1 FDI ra nước ngoài của Trung Quốc
2 FDI của Trung Quốc ở châu Phi và Mỹ Latinh
3 Yếu tố tác động đến FDI của Trung Quốc vào châu Phi và Mỹ Latinh
4 Tác động từ FDI của Trung Quốc đối với các nước châu Phi và
Mỹ Latinh
5 FDI của Trung Quốc vào Việt Nam
Qua phần tổng quan tài liệu nghiên cứu liên quan đến đề tài nêu trên cho thấy những nghiên cứu về FDI của Trung Quốc vào châu Phi và Mỹ Latinh thường tập trung vào việc mô tả thực trạng FDI của Trung Quốc ở châu Phi và Mỹ Latinh hoặc chỉ ra mục đích phía sau hoạt động FDI của Trung Quốc và những tác động của dòng vốn này đối với nước nhận đầu tư ở từng quốc gia hoặc khu vực riêng biệt với các phương pháp nghiên cứu đa dạng Ngoài ra, những nghiên cứu này cung cấp cho người đọc nắm được tình hình FDI của Trung Quốc ở các nước châu Phi và Mỹ Latinh tương đối đầy đủ Tuy nhiên, dòng vốn FDI của Trung Quốc vào các khu vực khác nhau trên thế giới có những nét riêng Thực tế cho thấy vốn FDI của Trung Quốc vào các khu vực không chỉ bị chi phối bởi động cơ tìm kiếm tài nguyên - năng lượng, tìm kiếm thị trường cho việc xuất khẩu hàng hóa của Trung Quốc và tìm kiếm hiệu quả mà nó còn được thúc đẩy bởi yếu tố chính trị như việc gia tăng ảnh hưởng của Trung
Trang 11Quốc đối với các khu vực khác nhau trên thế giới và các yếu tố kéo khác nhau ở các khu vực đối với dòng vốn FDI của Trung Quốc Những yếu tố đẩy, yếu tố kéo và đặc điểm về FDI của Trung Quốc ở các khu vực trên thế giới có những điểm giống và khác nhau Do đó, việc nghiên cứu so sánh FDI của Trung Quốc vào một số nước châu Phi và Mỹ Latinh để là sáng tỏ các điểm chung cũng như những nét riêng của dòng vốn này vào các nước châu Phi và Mỹ Latinh còn hết sức mờ nhạt, hầu như chưa có lại là hết sức cần thiết Ngoài ra, mặc
dù nghiên cứu về phản ứng của các nước châu Phi và Mỹ Latinh đối với tác động tiêu cực từ dòng vốn FDI của Trung Quốc, kinh nghiệm thu hút FDI từ Trung Quốc hoặc phát huy mặt tích cực đối với FDI từ Trung Quốc có ý nghĩa thiết thực đối với các nước nhận đầu tư, nhưng lại ít được đề cập đến trong các công trình nghiên cứu nêu trên Trong số những khoảng trống nghiên cứu này, luận án tập trung nghiên cứu phản ứng của một số nước châu Phi và Mỹ Latinh đối với tác động tiêu cực từ dòng vốn FDI của Trung Quốc để từ đó đưa ra một số gợi ý đối với Việt Nam trong việc ứng phó đối với dòng vốn FDI của Trung Quốc vào Việt Nam hiện nay
Chương 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ FDI CỦA TRUNG QUỐC VÀO MỘT SỐ NƯỚC CHÂU PHI VÀ MỸ LATINH 2.1 Cơ sở lý luận về FDI ra nước ngoài của Trung Quốc
2.1.1 Khái niệm FDI
Qua các khái niệm về FDI, tác giả rút ra một khái niệm như sau: FDI được hiểu như là một hoạt động kinh doanh quốc tế được đặc trưng bởi quá trình di chuyển vốn tư bản, tài sản, công nghệ hoặc bất kỳ tài sản nào khác từ nước đi đầu tư sang nước nhận đầu tư để thành lập hoặc kiểm soát doanh nghiệp nhằm mục đích kinh doanh thu lợi nhuận
Trang 122.1.2 Đặc điểm của FDI ra nước ngoài
- FDI là loại hình chu chuyển vốn quốc tế trong đó chủ sở hữu
vốn đầu tư là người nước ngoài, tiến hành hoạt động đầu tư ở một nước khác
- FDI gắn liền với việc di chuyển các yếu tố đầu tư ra khỏi biên giới quốc gia
- FDI được thực hiện thông qua việc bỏ vốn thành lập các doanh nghiệp mới ở nước ngoài, mua lại một phần hoặc mua lại toàn bộ doanh nghiệp đang hoạt động hoặc tiến hành hoạt động hợp nhất hoặc chuyển nhượng doanh nghiệp
- Quyền quản lý doanh nghiệp FDI phụ thuộc vào mức độ góp vốn của chủ đầu tư vào vốn pháp định
- Đối với các nước phát triển, FDI ra nước ngoài chủ yếu là đầu
tư của tư nhân với mục đích hàng đầu là tìm kiếm lợi nhuận
- FDI gắn liền với hoạt động kinh doanh của các công ty xuyên quốc gia
FDI là loại hình đầu tư trực tiếp và dài hạn
2.1.3 Các hình thức FDI
Các hình thức FDI có thể phân chia theo các tiêu chí khác nhau:
- Theo chiến lược đầu tư, FDI được chia thành đầu tư mới và mua lại
2.1.4 Tác động của FDI
FDI có tác động đối với nước đi đầu tư và nước nhận đầu tư Đối với nước đi đầu tư, đầu tư ra nước ngoài giúp doanh nghiệp của các nước đang phát triển làm quen và thích nghi với thị trường thế giới, tiếp cận với những tiến bộ khoa học – công nghệ, đổi mới cơ
Trang 13cấu sản xuất, tăng cường năng lực cạnh tranh và tìm kiếm được nguồn nguyên, nhiên liệu thiếu hụt trong nước Đối với nước nhận đầu tư, FDI góp phần bổ sung nguồn vốn cho các nước đang phát triển thực hiện quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển nguồn nhân lực và tác động đối với xuất nhập khẩu của nước chủ nhà
2.1.5 Lý thuyết giải thích FDI ra nước ngoài
Hiện nay có nhiều lý thuyết khác nhau giải thích về nguồn gốc hình thành FDI như các lý thuyết kinh tế vĩ mô và các lý thuyết kinh
tế vi mô
Các lý thuyết kinh tế vĩ mô về đầu tư quốc tế cho rằng “Nguyên nhân xuất hiện FDI là do có sự chênh lệch về hiệu quả sử dụng vốn đầu tư giữa các nước” Các lý thuyết này giải thích hiện tượng FDI
dựa trên mô hình cổ điển 2 x 2 (hai quốc gia, hai hàng hóa, hai yếu tố sản xuất) để so sánh hiệu quả của vốn đầu tư hoặc tỷ suất lợi nhuận
Từ đó giải thích và dự đoán hiện tượng đầu tư nước ngoài dựa trên nguyên tắc lợi thế so sánh của các yếu tố (vốn, lao động, công nghệ) giữa nước đi đầu tư và nước nhận đầu tư, đặc biệt là giữa các nước phát triển và đang phát triển
Trong khi đó, các lý thuyết vi mô đã giải thích nguyên nhân hình thành FDI từ các yếu tố thúc đẩy đầu tư ra nước ngoài của các TNC, đặc biệt là lợi thế độc quyền, hiệu quả kinh tế theo quy mô, rào cản nhập khẩu và các yếu tố đầu vào rẻ hơn ở nước ngoài
Các quan điểm về FDI có những hạn chế nhất định Trong khi các lý thuyết vĩ mô hạn chế bởi các giả định thường được phân tích ở trạng thái tĩnh, để so sánh hiệu quả sản xuất của một hoặc hai yếu tố sản xuất giữa các nước Trong khi đó, dòng vốn lưu chuyển còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác của môi trường đầu tư Vì thế, các lý thuyết vĩ mô mới chỉ giải thích được những điều kiện cần để hình thành FDI Còn các lý thuyết kinh tế vi mô lại dựa vào các yếu tố thúc đẩy TNCs (các tập đoàn kinh tế tư nhân) đầu tư ra nước ngoài để giải thích sự hình thành FDI Tuy nhiên, những lý thuyết này chưa