Giáo án vật lý 9 ba cột tuần 1 5

III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung Hoạt động 1: 5 phút Oân lại những kiến thức liên qua đến biết, trong đoạn mạch gồm 2 bóng đèn mắc nối tiếp: điện chạy qu

Trường THCS– Giáo án Vật Lý 9 - Giáo viên soạn:– Trang 1

Tuần : 1

Tiết:1

Bài 1: SỰ PHU THUỘC CỦA CƯỜNG

ĐỘ DÒNG ĐIỆN

VÀO HIỆU ĐIỆN THẾ GIỮA HAI ĐẦU

DÂY DẪN

I/ MỤC TIÊU:

II/ CHUẨN BỊ

Mỗi nhóm HS:

- Dây điện trở bằng nikêlin ( hoặc bằng constantan )chiều

dài 1m, đường kính 0,3mm, dây này được quấn sẵn trên

trụ sứ

- 1 ampe kế có GHĐ 1,5A ĐCNN 0,1A

- 1 vôn kế có GHĐ 6V và ĐCNN 0,1V

- 1 công tắc

- 1 nguồn điện 6V

- 7 đoạn đây nối

III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

Hoạt động học sinh Trợ giúp của GV Nội dung

Hoạt động 1: ( 10 phút)

Oân lại những kiến

thức liên quan đến bài

- Để đo cường độ dòng điện chạy qua bóng đèn và hiệu điện thếcgiữa 2 đầu bóng đèn, cần dùng những dụng cụ gì?

- Nêu nguyên tắc sử dụng dụng cụ đó ?

Hoạt động 2 ( 15

phút )

Tìm hiểu sự phụ thuộc

của cường đọ dòng

điện vào hiệu điện - Yêu cầu HS tìm hiểu sơ đồ mạch điện hình

2 Vẽ và sử dụng được đồ thị biểu diễn mối quan hệ I, U từ số liệu thực nghiệm

3 Nêu được kết luận về sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệu điện thế giữa 2 đầu dây dẫn.

Trường THCS– Giáo án Vật Lý 9 - Giáo viên soạn:– Trang 2

thêa giữa 2 đầu dây

dẫn

- Tiến hành đo, ghi

các kết quả đo được

vào bảng 1 trong

vở.

Thảo luận nhóm để

trả lời câu hỏi C 1

Hoạt động 3: ( 10 phút )

Vẽ và sử dụng đồ thi

để rút ra kết luận:

- Từng HS đọc phần

thông báo về dạng

đồ thị trong SGK để

trả lời câu hỏi do

Thảo luận nhóm, nhận

xét dạng đồ thị, rút ra

1.1 SGK

- Theo dõi, kiểm tra, giúp đỡ các nhóm làm TN

- Yêu cầu đại diện 1 vài nhóm trả lời C 1

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào HĐT có đặc điểm gì?

- Yêu cầu HS trả lời

C 2 Nếu HS có khó khăn thì hướng dẫn

HS xác định các điểm biểu diễn, vẽ một đường thẳng đi qua toạ độ, đồng thời đi qua gần tất cả các điểm biểu diễn Nếu có điểm nào nằm quá xa đường biểu diễn thì phải tiến hành đo lại.

- Yêu cầu đại diện một vài nhóm nêu kết luận về mối quan hệ giữa I và U

- Yêu cầu HS nêu kết luận về mối quan hệ giữa U, I Đồ thị

2 Tiến hành thí nghiệm

C 1 : Khi tăng ( hoặc giảm ) HĐT giữa 2 đầu dây dẫn bao nhiêu lần thì CĐDĐ chạy qua dây dẫn đó cũng tăng hoặc giảm bấy nhiêu lần

II/ ĐỒ THỊ BIỂU DIỄN SỰ PHỤ THUỘC CỦA CƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN VÀO HIỆU ĐIỆN THẾ

1 Dạng đồ thị

C2:

2 Kết luận : HĐT giữa 2 đầu dây dẫn tăng ( hoặc giảm ) bao nhiêu lần thì CĐDĐ chạy qua dây dẫn đó cuãng tăng ( hoặc giảm ) bấy nhiêu lần.

III/ VẬN DỤNG

2

Trường THCS– Giáo án Vật Lý 9 - Giáo viên soạn:– Trang 3

- Yêu cầu HS trả lời C5 ( nếu còn thời gian làm C3, C4

C5: CĐ D Đ chạy qua dây dẫn tỉ lệ thuận với HĐT đặt vào 2 đầu dây đẫn đó

3

2 Phát biểu và viết được hệ thức của định luật Oâm

3 Vận dụng được định luật Oâm để giải được 1 số

dạng bài tập đơn giản

II/ CHUẨN BỊ

Đối với GV:

Kẻ bảng ghi giá trị thương số đối với mỗi dây dẫn dựa vào số liệu trong bảng 1 và bảng 2 ở bài học trước

Thương số đối với mỗi dây dẫn

1234Trung bình cộng

III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Xác đinh thương

số U/I đối với

mỗi dây dẫn

vào bảng 1

trả lời các câu hỏi sau: ( lưu ý GV lấy điểm miệng )

mối quan hệ giữa CĐDĐ và HĐT ?

mối quan hệ đó có đặc điểm gì ?

giúp đỡ các HS yếu kém tính toán cho chính xác

trả lời C2 và cho cả

I/ ĐIỆN TRỞ CỦA DÂY DẪN

1 Xác định thương số U/I đối với mỗi dây dẫn

C2:

I U

I U

và bảng 2 ở

bài trước, tính

thương số U/I

đối với mỗi

dây dẫn

lời C2 và thảo

luận với cả

luật Oâm vào vở

và phát biểu

định luật

lớp thảo luận

các câu hỏi sau:

dây dẫn bằng công thức nào ?

2 đầu dây dẫn lên hai lần thì điện trở của nó tăng mấy lần ? tại sao ?

dẫn là 3V, dòng điện chạy qua nó cócường độ là 250mA

Tính điện trở của dây

điện trở

phát biểu định luật Ôm trước lớp

2.Điện trở

không đổi đối với mỗidây dẫn được gọi là

điện trở

của dây dẫn đó

trở trong sơ đồ:

Hoặc

1 hệ thức của định luật

Trong đó:

I: CĐDĐ, đo bằng (A)U: HĐT, đo bằng (V)R:điện trở, đo

2 Phát biểu định luật CĐDĐ chạy qua dây dẫn tỉ lệthuận với HĐT

R U

I =

Hoạt động 5:

(10 phút)

Cũng cố bài

học và vận

dụng.

lời các câu

hỏi GV đưa ra

C3, C4

các bài tập

giải C3, C4 và trao đổi với cả lớp

IV/ VẬN DỤNG

C3: U=6V

1 Nêu được cách xác định điện trở từ công thức tính điện trở

2 Mô tả được cách bố trí và tiến hành được TN xác định điện trở của 1 dây dẫn bằng ampe kế và vôn kế

3 Có ý thức chấp hành nghiêm túc quy tắc sử dụng các thiết bị điện trong TN

II/ CHUẨN BỊ

Đối với HS:

- 1 dây dẫn có điện trở

chưa biết giá trị

điều chỉnh được các giá

trị HĐT từ 0 đến 6V 1

cách liên tục

và ĐCNN 0,1A

ĐCNN 0,1V

dài khoảng 30cm

Mỗi HS chuẩn bị sẵn báo cáo thực hành như mẫu, trong đóđã trả lời các câu hỏi của phàân 1

Đối với GV

Chuẩn bị 1 đồng hồ đo điện đa năng

III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1: ( 10 phút )

Trình bài phần trả lời câu

hỏi trong báo cáo thực hành

câu hỏi nếu GV yêu cầu

điện TN ( có thể trao đổi

nhóm )

Hoạt động 2: (35 phút)

Mắ mạch điện theo sơ đồ và

tiến hành đo

điện theo sơ đồ đã vẽ

quả vào bảng

cáo để nộp

kinh nghiệm cho bài sau

bị bài 4 “đoạn mạch mắc

nối tiếp”

mạch mắc nối tiếp ở SGK

lớp 7 về cường độ dòng

cáo thực hành của HS

thức tính điện trở

hỏi b và câu hỏi c

sơ đồ mạch điện TN

các nhóm mắc mạch điện,đặc biệt là khi mắc ampe kế và vôn kế

đều phải tham gia hoạt động tích cực

thực hành

thần và thái độ thực hànhcủa một vài nhóm

điện và hiệu điện thế

của đoạn mạch mắc nối

2 Mô tả được cách bố trí và tiến hành TN kiểm tra lại các hệ thức suy ra từ lý thuyết

3 Vạnn dụng được những kiến thức đã học để giải thích

một số hiện tượng và giải bài tập về đoạn mạch mắc nối tiếp

III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung

Hoạt động 1: (5

phút)

Oân lại những kiến

thức liên qua đến

biết, trong đoạn mạch gồm 2 bóng đèn mắc nối

tiếp:

điện chạy qua mỗiđèn có mối liện hệ như thế nào với CĐDĐ mạch chính ?

đoạn mạch có mối liên hệ như thế nào với HĐT giữa 2 đùu mỗi

I/ CƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN VÀ HIỆU ĐIỆN THẾ TRONG ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP

1 Nhớ lại kiến thức ở lớp 7

điện bằng nhau

đoạn mạch bằng tổng HĐT trên mỗi đèn:

Hoạt động 2: (7

phút)

Nhận biết được đoạn

mạch gồm 2 điện

trở mắc nối tiếp

kế mắc nối tiếp

nhau và 2 điện

tính điện trở tương

đương của đoạn

mạch gồm 2 điện

trở mắc nối tiếp

khái niệm điện

trở tương đương

lời câu C1 và cho biết 2 điện trở có mấy điểm chung

vận dụng các kiến thức vừa ôntập và hệ thức của định luật ôm để trả lời C2

lời câu hỏi: thế nào là điện trở tương đừơng của đạon mạch ?

xây dựng công thức (4)

đầu đoạn mạch là

U giữa 2 đầu mỗi

Hãy viết hệ thức

điện chạy qua đoạn mạch là I

Viết biểu thức

ứng

2 đoạn mạch gồm

2 điện trở mắc nối tiếp

1 Điện trở tương đương

(SGK)

2 công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc nối tiếp

4 Kết luận

Đoạn mạch gồm 2

 Các nhóm mắc

mạch điện và

tiến hành TN theo

hướng dẫnc của

SGK

để rút ra kết

luận

Hoạt động 5:

( 13phút )

Cũng cố bài học

và vận dụng

hỏi của GV:

đẻ diều khiển

hở nên trong mạch

không có dòng

điện

+ Không Vì mạch

hở nên trong mạch

không có dòng

Theo dõi và kiểm tracác nhóm HS mắc mạch điện theo sơ đồ

phát biểu kết luận

tắc để điều khiển đoạn mạch mắc nối tiếp ?

4.3b SGK, có thể chỉ mắc 2 điện trở có trị số thế nào nối tiếp với nhau? Nêu cách tính điện trở tương đương của đoạn mạch AC

 Dặn dò:

 Làm các bài tập 4.1, 4.2, 4.3 SBT

 Xem trước bài 5:

trong đoạn mạch song song CĐDĐ và HĐT của mạch chính có quan hệ thế nào CĐDĐ và HĐT của các mạchrẻ

điện trở mắc nối tiếp có điện trở tương đương bằng tổng các điện trở thành phần

III/ VẬN DỤNG

Tuần 3, tiết 5:

Bài: 5 ĐOẠN MẠCH SONG SONG

I/ MỤC TIÊU

1 Suy luận để xây dựng công thức tính điện trở tương đương

2 Mô tả được cách bố trí và tiến hành TN kiểm tra lại các hệ thức suy ra từ lý thuyết đối với đoạn mạch song song

3 Vận dụng được những kiến thức đã học để giải thích đượcmột số hiện tượng thực tế và giải bài tập về đoạn

mạch mắc song song

II/ CHUẨN BỊ

Đối với mỗi nhóm HS:

đương của 2 điện trở kia khi mắc song song

III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1: ( 5 phút )

Oân lại những kiến

thức cóliên quan đến

Hoạt động 2: (7 phút)

Nhận biết được đoạn

mạch gồm 2 điện trở

mắc song song

vận dụng kiến thức

(1), (2) và hệ thức

của định luật ôm,

chứng minh được hệ

thức (3)

Hoạt động 3: (10 phút)

Xây dựng công thức

tính điện trở tương

đương của đoạn mạch

gồm 2 điện trở mắc

song song

kiến thức đã học

để xây dựng công

thức (4) ( trả lời

C3 )

lời câu hỏi: trongđoạn mạch gồm 2bóng đèn mắc song song HĐT và cường độ dòng điện của mạch chính có quan hệ thế nào với HĐT và cường độ dòng điện của các mạch rẻ?

lời C1 và cho biết 2 điện trỏ có mấy điểm chung ? Cường độdòng điện và HĐT của mạch này có đặc điểm gì ?

vận dụng kiến thức vừa ôn tậpvà hện thức của định luật ôm để trả lời C2

xây dựng công thức (4)

I/CFƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN VÀ HIỆU ĐIỆN THẾ CỦA ĐOẠN MẠCH SONG SONG

1 nhớ lại kiến thức ở lớp 7

2 Đoạn mạch gồm 2 điện trởmắc song song

1 Công thức tính điện trở tương đương của đoạnmạch gồm 2 điện trở mắc song song

Đối với GV:

Bảng liệt kê các giá trị HĐT và cường độ dòng điện định mức của một số đồ dùng điện trong gia đình, với 2 loại nguồn điện 110V và 220V

III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

Hoạt động 1: ( 15 phút)

Giải bài 1:

Từng HS chuẩn bị trả

lời câu hỏi của GV

a) Các nhân chuẩn bị

trả lời câu hỉo của

GV để làm câu a

của bài 1

b) Từng HS làm câu b

c) Thảo luận nhóm để

tìm ra cách giải khác

đối với câu b

Hoạt động 2 : 15 phút

Giải bài 2:

a) Từng HS chuẩn bị

trả lời câu hỏi của

GV để làm câu a

b) Từng HS làm câu b

c) Thảo luận nhóm để

tìm ra cách giải khác

đối với câu b

Hoạt động 3: 15 phút

Giải bài 3:

a) Từng HS chuẩn bị

các câu hỏi sau:

được mác với nhau như thế nào? Ampe kế và vôn kế đo những đại lượng nào trong mạch?

thế giữa 2 đầu đoạn mạch và cường độ dòng điện chạy qua mạch chính, vận dụng công thức nào để

cách giải khác

câu hỏi sau:

nhau như thế nào?

Các ampe kế đo những đại lượng nào trong mạch ?

cách giải khác:

b) giá trị điện trở R2

a) Hiệu điện thế giữa 2 đầu đoạn mạch

= 1,2.10 = 12V

b) giá trị điện trở R2

1,2 =0,6A

- R2=U2/I2 = UAB/I2

tiết diện và được làm

cùng 1 loại vật liệu: 1

dây dài l, 1 dây dày 2l

và 1 dây dài 3l mỗi dây

được quấn quanh 1 lõi

cách điện phẳng, dẹt và

dễ xác định số vòng

dây

Đối với cả lớp

III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

Hoạt động 1: ( 8

phút)

Tìm hiểu về

công dụng của

dây dẫn và

các loại dây

dẫn thường

được sử dụng

Các nhóm HS

thảo luận ( dựa

vào hiểu biết

và kinh nghiệm

sẵn có ) về

các vấn đề:

trở của dây

dẫn phụ thuộc

vào những yếu

tố nào

a) Các nhóm HS

thảo luận để

trả lời câu

hỏi: các dây

gợi ý:

dùng để làm gì?

(để cho dòng điện chạy qua)

dẫn ở đâu xung quanh ta? ( Ở mạng điện trong gia đình, trong các thiết bị điện như trong bóng đèn, quạt điện, tivi, nồi cơm điện …, dây dẫn của mạngđiện quốc gia)

vônd hiểu biết của mình nêu tên các vật liệucó thể được dùng làmdây dẫn ( thường làm bằng đồng, có khi bằng nhôm, bằng hợp kim; dây tốc bóng đèn làm bằng vonfam, dây nung của bếp điện,của nồi cơm điện làm bằng hợp kim…)

HS trả lời câu hỏi này như sau : nếu đặt vào 2 đầu dâydẫn 1 HĐT U thì có dòng điện chạy qua

I/ Xác định điện trở của 1 dây dẫn vào một trong những yếu tố khác nhau

II/ Sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài dây dẫn

1 Dự kiến cách làm

C1: dây dẫn 2l có điện trở 2R, dây dẫn dài 3l có điện trở 3R

dẫn có điện

yếu tố nào,

điện trở của

những dây

dẫn này liệu

có bằng nhau

không, những

yéu tố nào

của dây dẫn

có thể ảnh

câu trả lời

đối với câu

thuộc của địên

trở vào chiều

dài dây dẫn

a) HS nêu dự

kiến cách

nó hay không ? khi đó dòng điện có cường độ I nào đóhay không ? khi đó dây dẫn có một điện trở xác định hay không?

sát hình 7.1 SGK hoặc cho HS quan sát trực tiếp các đoạn hay các cuộn dây dẫn đã chuẩn

bị

đoán xem điện trở của các cuộn dây này có như nhau hay không, nếu có thì yếu tố nào có thể ảnh hưởng tới điện trở của dây

xác định sự phụ thuộc của điện trởvào trong các yếu tố thì phải làm thếnào?

HS nhớ lại trường hợp khi tìm hiểu sự phụ thuộc của tốc độ bay hơi của mộtchts lỏng voà một trong các yếu tố là nhiệt độ, diện tích mặt thoáng, gió thì các em đã làm thế nào?

nhóm HS dự đoán theo yêu cầu của C1 và ghi lên bảng các dự đoán đó

2 Thí nghiệm kiểm tra

3 Kết luận

Điện trở của dây dẫn tỉ lệ thuận với chiều dài của dây

III/ Vận dụng:

C2: khi U không đổi bóng đèn có dây dẫn càng dài thì điệntrở càng lớn, theo địng luật Oâm thì dòng

làm hoặc đọc

và giúp đỡ các nhóm tiến hành

TN, kiểm tra việc mắc mạch điện, đọc và ghi kết quả

đo vào bảng 1 trong từng lần TN

đa số các nhóm HShoàn thành bảng 1,yêu cầu mỗi

nhóm đối chiếu kết quả thu được với dự đoán đã nêu

nêu kết luận về sự phụ thuộc của điện trở dây dẫn vào chiều dài dây

HS trả lờ C2 như sau: trong hai trường hợp mắc bóng đènbăng dây dẫn

ngắn và bằng dâydẫn dài, thì trong trường hợi nào đoạn mạch có điện trở lớn hơn và do đó dòng điện chạy qua sẽ có cường độ nhỏ hơn

HS làm C2 như sau:

trước hết áp dụng định luật Oâm để tính điện trở của cuộn dây sau đó vận dụng kết luận đã rút ra trên đây để tính chiều dài của cộn dây

điện có cường độ càng nhỏ, dođó bóng đèn càng sáng yếu hơn

m

l 4 40 2

20

=

=

 Nếu còn thời gian đề nghị HS tự đọc phần có thể em chưa biết.

phát biểu điều cần ghi nhớ của bài học này

làm C4

Tuần 4; tiết 8

Bài 8: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO TIẾT DIỆN DÂY DẪN I/ MỤC TIÊU :

1 Suy luận được rằng các dây dẫn có cùng chiều dài và từ một loại vật liệu thì điện trở của chúng tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây (trên cơ sở vận dụng hiểu biết về điện trở tương đương của đoạn mạch song song )

2 Bố trí và tiến hành được TN kiểm tra mối quan hệ giữa điện trở và tiét diện của dây dẫn

3 Nêu được điện trở của các dây dẫn có cùng chièudài và làm từ cùng một vật liệu thì tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây

II/CHUẨN BỊ

Đối với mỗi nhóm HS

- 2 dây dẫn bằng hợp kim cùng loại, có cùng chiều dài

III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

Hoạt động 1: (8

phút)

Trả lời câu hỏi

kiểm tra bài cũ

và trình bài lời

giải bài tập ở

nhà theo yêu

câu của GV

Hoạt động 2: 10

phút

Nêu dự đoán sự

phụ thuộc của

điện trở vào

tiết diện

a) Các nhóm HS

thảo luận xem

cần sử dụng

các dây dẫn

loại nào để

tìm hiểu sự

phụ thuộc của

điện trở dây

HS trả lời 1 hoặc 2 trong số các câu sau:

dẫn phụ thuộc vàonhững yếu tố

nào?

với các dây dẫn như thế nào để xác định được điện trở của dây dẫn vào chiều dài của chúng?

cùng tiết diện và được làm từ cùng một vật liệu phụ thuộc vào chiều dài dây dẫn như thế nào ?

trình bayg lời giải một trong các bài tập đã ra cho HS làm ở nhà

lời và lời giải của

2 HS trên

kiến thức đã hoởcbài 7 Tương tự như

I/ Dự đoán sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện dây dẫn

C1:

C2:- Tiết diện của dây tăng gấp 2 lần thì điện trở của nó giảm đi gấp

2 lần

2 1

2 2

1

2

d

d S

S

=

2

1 2

dẫn vào tiết

phụ thuộc của

dây dẫn vào

tiết diện của

kiểm tra dự đoán

đã nêu theo yêu

cầu của C2

a) Từng nhóm HS

mắc mạc điện

có sơ đồ như

hình 8.3 SGK,

tiến hành TN

và ghi các

giá trị đo được

vào bảng 1

SGK

b) Làm tương tự

với dây dẫn

có tiết diện

c) Tính tỉ số

đã làm ở bài 7, để xét sự phụ thuộc của điện trởdây dâõn vào tiết diện thì phải sử dụng các dây dẫn như thế nào?

các mạch điện ở hình 8.1 SGK và thựchiện C1

mạch điện hình 8.2 SGK và đề nghị HS thực hiện C2

nhóm HS nêu dự đoán theo yêu cầu C2 và ghi lên bẳng các dự đoán đó

và giúp đỡ các nhóm tiến hành TNkiểm tra việc mắc mạch điện, đọc và ghi kết quả đo vào bảng 1 SGK trong từng lần TN

các nhóm HS hoàng thành bảng

1 SGK, yêu cầu mỗinhóm đối chiếu kết quả thu được với dựi đons mà

dây tăng gấp

3 lần thì điện trở của nó giảm đi gấp 3 lần

các dây dẫn có cùng

chiều dài và được làm từ cùng một vậtliệu thì tỉ lệ nghịch với tiết diện củ nó

II/Thí nghiệm

kiểm tra

3 nhận xét

4 kết luận điện trở của dây dẫn tỉ lệ nghịch với tiết diên của dây