V n 7 ti t 1,2,3

Mục tiêu * Mức độ cần đạt - HS nhận biết được tình cảm sâu sắc của người mẹ đối với người con thể hiện trong tình huống đặc biệt: đêm trước ngày khai trường.. Kiến thức HS hiểu và cảm nh

Trang 1

Ngày soạn: 15/8/2015

Ngày dạy: 18/8/2015 – 7A,B

Ngữ văn Bài 1 - Tiết 1 Văn bản: CỔNG TRƯỜNG MỞ RA ( Theo Lí Lan)

I Mục tiêu

* Mức độ cần đạt

- HS nhận biết được tình cảm sâu sắc của người mẹ đối với người con thể hiện trong

tình huống đặc biệt: đêm trước ngày khai trường Hiểu được những tình cảm cao quý,

ý thức trách nhiệm của gia đình đối với trẻ em- tương lai nhân loại Hiểu được giá trị của những hình thức biểu cảm chủ yếu trong một văn bản nhật dụng

- Đọc được văn bản nhật dụng Phân tích được văn bản nhật dụng, biết liên hệ bài học với thực tiễn

- HS có tình cảm biết ơn, yêu kính cha mẹ và trách nhiệm của học sinh đối với gia đình và XH

* Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:

1 Kiến thức

HS hiểu và cảm nhận được những tình cảm sâu sắc của cha mẹ đối với con,

tâm trạng của một người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con; ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi người Hiểu những giá trị biểu cảm trong lời văn biểu hiện tâm trạng của người mẹ trong văn bản

2 Kĩ năng

HS biết đọc- hiểu văn bản biểu cảm; nhận biết một số chi tiết tiêu biểu diễn tả

tâm trạng người mẹ trong đêm trước ngày khai trường đầu tiên của con

II Chuẩn bị

- GV:

- HS: Trả lời các câu hỏi của văn bản

III Phương pháp/ kĩ thuật dạy học:

- Phương pháp: Đọc diễn cảm, phân tích, nêu vấn đề…

- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật động não phần khởi động

IV Tổ chức giờ học:

1 Ổn định tổ chức (1 phút)

2 Kiểm tra đầu giờ(4 phút)

- Kiểm tra sự chuẩn bị sách vở, bài mới của HS

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung chính

Hoạt động 1: Khởi động

- Gv sử dụng Kĩ thuật động não

Hỏi: Trong lần khai giảng đầu tiên của

em ai đưa em đến trường?

- GV dẫn vào bài: hôm nay học bài văn

này chúng ta sẽ hiểu được trong đêm

trước ngày khai trường để vào lớp 1 của

con, mẹ đó làm gì và nghĩ gì?

Hoạt động 2: Đọc - thảo luận chú thích

1p

10p I Đọc, thảo luận chú thích

Trang 2

* Mục tiêu:

- HS đọc văn bản, thảo luận từ khó

Hỏi: Theo em văn bản này phải đọc với

giọng như thế nào?

HS HĐCN trình bày, chia sẻ

(Đọc to, rõ ràng, thể hiện tâm trạng hồi

hộp, thao thức của mẹ, giọng đọc tâm

tình, trầm lắng)

- GV đọc mẫu

- Gọi 2-3 HS đọc bài

- HS nhận xét GV sửa chữa

Hỏi: Em hiểu “ nhạy cảm” nghĩa là gì?

“ háo hức” là tâm trạng như thế nào?

Hoạt động 3: Tìm hiểu bố cục

* Mục tiêu:

- HS phân đoạn và tìm nội dung chính

của đoạn

Hỏi: Văn bản nhật dụng “ Cổng trường

mở ra” được viết theo thể loại gì?

( Phương thức biểu đạt chính là gì?)

- Tự sự + biểu cảm

Hỏi: Văn bản chia làm mấy phần? Nội

dung chính từng phần?

- P1: đầu -> ngày đầu năm học: tâm trạng

của hai mẹ con trong đêm trước ngày

khai giảng

P2: còn lại: tình cảm của mẹ đối với con

Hoạt động 4: Tìm hiểu văn bản

* Mục tiêu:

- HS cảm nhận được tình cảm thiêng

liêng của cha mẹ dành cho con

- HS theo dõi phần I

Hỏi: Tìm những chi tiết miêu tả tâm

trạng hai mẹ con trong đêm trước ngày

khai giảng?

- GV sử dụng kỹ thuật TL nhóm

- HS hoạt động nhóm 4HS (T/G 3p),

điều hành- chia sẻ

-> GV nhận xét, bổ sung.

3p

16p 7p

II Bố cục

- 2 phần

P1: đầu -> ngày đầu năm học: tâm trạng của hai mẹ con trong đêm trước ngày khai giảng

P2: còn lại: tình cảm của mẹ đối với con

III Tìm hiểu văn bản

1 Tâm trạng của hai mẹ con trong đêm trước ngày khai giảng.

Trang 3

Mẹ Con

- Thao thức không

ngủ, chuẩn bị đồ

dùng, sách vở,

đắp mền, buông

màn, trằn trọc,

suy nghĩ triền

miên

- Giấc ngủ đến với con nhẹ nhàng như một li sữa, ăn một cái kẹo, gương mặt thanh thoát, nghiêng trên gối mền, đôi môi hé

mở, thỉnh thoảng, trong trong

òng không mối bận tâm

Hỏi*: Em có nhận xét gì về cách thức

miêu tả của tác giả? Qua đó thể hiện tâm

trạng của mẹ và của con như thế nào?

GV sử dụng kỹ thuật trình bày một

phút.

(- Thể hiện tâm trạng qua hành động, cử

chỉ

- Đối chiếu hai tâm trạng của mẹ con

+ Tâm trạng con: háo hức, thanh thản,

nhẹ nhàng

+ Tâm trạng mẹ: bâng khuâng, xao

xuyến, trằn trọc suy nghĩ miên man)

GV chuyển ý

Hỏi: Theo em tại sao người mẹ không

ngủ được?

+ Lo lắng, chăm chút cho con, trăn trở

suy nghĩ về người con

+ Bâng khuâng, hồi tưởng lại tuổi thơ

của mình

Hỏi: Từ đó em hiểu gì về tình cảm của

mẹ đối với con?

GV cùng HS khắc sâu kiến thức

Hỏi: Vậy em làm gì đề đền đáp tình

cảm của mẹ đối với mình?

+ Chăm học, chăm làm, vâng lời cha mẹ,

thầy cô…

Hỏi: Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai

5p

- Mẹ : thao thức, chuẩn bị đồ dựng cho con, trằn trọc suy nghĩ

- Con: không có mối bận tâm nào Tâm trạng của hai mẹ con không giống nhau Tâm trạng người con háo hức, thanh thản, nhẹ nhàng, còn người mẹ có tâm trạng bâng khuâng, xao xuyến, trằn trọc suy nghĩ miên man

2 Tình cảm của mẹ đối với con.

Mẹ yêu thương, lo lắng, chăm sóc, chuẩn bị chu đáo mọi điều kiện cho ngày khai trường đầu tiên của con

Trang 4

trường đó để lại dấu ấn sâu đậm trong

tâm hồn mẹ ?

HS HĐCN, trình bày, chia sẻ

+ Sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại

đến trường, sự chơi vơi, hốt hoảng khi

cổng trường đóng lại

Hỏi: Vì sao tác giả để mẹ nhớ lại ấn

tượng buổi khai trường đó của mình ?

+ Mẹ có phần lo lắng cho đứa con trai

nhỏ bé lần đầu tiên đến trường

+ Vì ngày khai trường có ý nghĩa đặc

biệt với mẹ, với mọi người

*Hỏi: Có phải người mẹ đang nói trực

tiếp với con không? Theo em, mẹ đang

tâm sự với ai? Cách viết đó có tác dụng

gì ?

+ Mẹ tâm sự gián tiếp với con, nói với

chính mình - nội tâm nhân vật được bộc

lộ sâu sắc, tự nhiên Những điều đó đôi

khi khi khó nói trực tiếp

- HS theo dõi đoạn văn cuối

Hỏi: Câu văn nào nói về tầm quan trọng

của nhà trường đối với thế hệ trẻ ?

“ Bằng hành động đó họ muốn… cả

hàng dặm sau này”.

Hỏi: Cách dẫn dắt của tác giả có gì đặc

biệt ?

+ Đưa ra ví dụ cụ thể mà sinh động để đi

đến kết luận về tầm quan trọng của giáo

dục

+ GV mở rộng về giáo dục ở Việt Nam

và sự ưu tiên cho giáo dục của Đảng và

Nhà nước ta

*Hỏi: Người mẹ nói: “bước qua cổng

trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”.

Em hiểu thế giới kì diệu đó là gì ?

HS thảo luận nhóm bàn (2p)

HS báo cáo , chia sẻ

Hỏi: Từ sự phân tích trên em có suy nghĩ

gì về nhan đề “ Cổng trường mở ra” ?

+ Hình ảnh nghệ thuật mang ý nghĩa

4p

Mẹ đưa con đến trường với niềm tin và kì vọng vào con

3 Tầm quan trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ.

Nhà trường mang lại tri thức, hiểu biết và ồi dưỡng tư tưởng tốt đẹp, đạo lí làm người Mở ra ước

Trang 5

tượng trưng như cách cửa cuộc đời mở

ra

Hoạt động 5: Tổng kết rút ra ghi nhớ

* Mục tiêu: HS khái quát được giá trị

nội dung và nghệ thuật của văn bản

Hỏi: Bài văn giúp ta hiểu gì về tình cảm

của mẹ và vai trò của nhà trường đối với

cuộc sống mỗi con người ?

- HS đọc ghi nhớ; GV khái quát:

Tình cảm của mẹ và vai trò của nhà

trường

Hoạt động 6: Luyện tập

* Mục tiêu: HS hiểu được kiến thức của

bài và vận dụng làm bài tập.

- HS đọc, xác định yêu cầu, làm bài

- GV hướng dẫn sửa chữa

- HS phát biểu cá nhân

- GV nhận xét, bổ sung

- GV hướng dẫn: Viết đoạn văn 7-8 dòng

+ Chủ đề: Kỷ niệm đáng nhớ nhất trong

ngày khai giảng đầu tiên

+ PT diễn đạt: tự sự + biểu cảm

3p

mơ, tương lai cho con người

III Ghi nhớ: ( SGK)

- Tình cảm của mẹ đối với con

- Vai trò của nhà trường

IV Luyện tập

1 Bài tập 1:

Em tán thành ý kiến trên vì nó đánh dấu bước ngoặt, sự thay đổi lớn lao trong cuộc đời mỗi con người: sinh hoạt trong môi trường mới, học nhiều điều cho nên tâm trạng vừa háo hức vừa hồi hộp, lo lắng

2 Bài tập 2: ( về nhà)

4 Củng cố (2p)

Hỏi: Mượn tâm trạng mẹ trong đêm trước buổi khai trường để nói gì?

+ Tầm quan trọng của việc học, nhà trường

+ Tình cảm sâu nặng mẹ và con

+ Nhắc nhở người làm con phải nhớ đến tình cảm của mẹ

5 Hướng dẫn học bài (2p)

- Học ghi nhớ + phân tích

- Làm BT 2 + đọc thêm SGK trang 9

- Soạn tiết 2 văn bản: Mẹ tôi, đọc trả lời câu hỏi SGK.

Thái độ của người bố đối với En-ri-cô?

Hình ảnh, chi tiết nói về người mẹ?

Điều gì khiến En-ri-cô xúc động?

Trang 6

Ngày dạy: 20/8: 7B; 22/8/2015: 7AB

Ngữ văn Bài 1 - Tiết 2 : Văn bản MẸ TÔI

- Ét - môn-đô đơ

A-mi-xi-I Mục tiêu

* Mức độ cần đạt

- Qua bức thư của người cha gửi cho đứa con mắc lỗi với mẹ, hiểu tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng đối với mỗi người

- Đọc, phân tích nội dung văn bản

- HS biết kính trọng, yêu thương cha mẹ Có thái độ sửa chữa khuyết điểm mỗi khi mắc lỗi

* Trọng tâm kiến thức, kĩ năng

1 Kiến thức

HS hiểu về tác giả Et- môn-đô đơ A-mi-xi Cảm nhận về cách giáo dục vừa

nghiêm khắc vừa tế nhị có lí có tình của người cha khi con mắc lỗi Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư

2 Kĩ năng

HS biết đọc- hiểu, nhận biết văn bản viết dưới hình thức một bức thư; một số

chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư) và người mẹ được nhắc đến trong thư

II Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài

- Tự nhận thức và xác định được giá trị của lòng nhân ái, tình thương và trách nhiệm

cá nhân với hạnh phúc gia đình

- Giao tiếp, phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tưởng, cảm nhận của

bản thân về cách ứng xử thể hiện tình cảm của các nhân vật, giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản

III Chuẩn bị

- GV: bảng phụ ghi bài tập trắc nghiệm (pII-2)

- HS: soạn bài, đọc trả lời câu hỏi SGK

IV Phương pháp/ kĩ thuật dạy học

- Phương pháp: Đọc diễn cảm, phân tích, bình, nêu vấn đề

- Kĩ thuật dạy học:

V Tổ chức giờ học

1 Ổn định tổ chức (1p)

2 Kiểm tra đầu giờ (4p)

Hỏi: Qua văn bản "Cổng trường mở ra" em hãy nêu tầm quan trọng của nhà trường

đối với thế hệ trẻ?

- Nhà trường mang lại tri thức, hiểu biết

- Bồi dưỡng tư tưởng tốt đẹp, đạo lí làm người

- Mở ra ước mơ, tương lai cho con người

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

Hoạt động 1: Khởi động

Hỏi: Hãy nêu những suy nghĩ của em về

mẹ?

GV: Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người

1p

Trang 7

mẹ có vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao,

thiêng liêng, cao cả Tuy nhiên không phải

ai, lúc nào cũng ý thức được điều đó, chỉ khi

mắc lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Văn bản“

Mẹ tôi” sẽ cho ta bài học như thế

Hoạt động 2: Đọc- thảo luận chú thích

* Mục tiêu: HS đọc văn bản, tìm hiểu về tác

giả, nội dung của các từ khó

- GV hướng dẫn đọc: thể hiện tâm tư và tình

cảm buồn khổ của người cha trước những

lỗi lầm của con, sự trân trọng của ông đối

với vợ

- GV đọc mẫu HS đọc, nhận xét, GV sửa

chữa

Hỏi: Dựa vào sự chuẩn bị bài ở nhà, em

hãy nêu vài nét về tác giả? Văn bản được

trích từ đâu? Về hình thức văn bản có gì đặc

biệt?

+ Tác giả: Etmônđô đơ Amixi ( 1846

-1908) nhà văn Ý

+ Văn bản được trích trong tập truyện thiếu

nhi: Những tấm lòng cao cả ( 1886)

+ Mang tính chuyện nhưng được viết dưới

hình thức bức thư (qua nhật ký của con),

nhan đề “Mẹ tôi”

Hỏi: Tại sao đây là bức thư người bố gửi

con mà tác giả lấy nhan đề là “ Mẹ tôi” ?

+ Con ghi nhật ký

+ Mẹ là tiêu điểm để hướng tới, để làm sáng

tỏ mọi vấn đề

GV cho HS tìm hiểu các chú thích khác

Hoạt động 3: Tìm hiểu văn bản

* Mục tiêu: HS cảm nhận được t/c thiêng

liêng, cao cả mà cha mẹ giành cho con cái;

Hỏi: Nêu nguyên nhân khiến người cha viết

thư cho con?

+ En-ri-cô nói không lễ độ với mẹ

Hỏi: Những chi tiết nào miêu tả thái độ của

người cha trước sự vô lễ của con ?

+ Sự hỗn láo của con như một nhát dao

8p

19p 10p

I Đọc, thảo luận chú thích

II Tìm hiểu văn bản

1 Thái độ của người cha

- Bố viết thư cho En-ri-cô vì

em đó trót vô lễ với mẹ

Trang 8

đâm vào tim bố vậy.

+ Bố không thể nén được cơn giận.

+ Con mà lại xúc phạm đến mẹ ư ?

+ Thà bố không có con còn hơn là thấy con

bội bạc Con không được tái phạm nữa.

+ Trong một thời gian con đừng hôn bố

Hỏi: Em có nhận xét gì về nghệ thuật sử

dụng trong phần trên? Tác dụng?

+ So sánh thể hiện sự đau đớn

+ Câu cầu khiến - mệnh lệnh

+ Câu hỏi tu từ - ngỡ ngàng

Hỏi: Qua đó em thấy được thái độ của cha

như thế nào?

- GV sử dụng kỹ thuật trình bày một

phút.

GV phân tích thêm đoạn “ Khi ta khôn

lớn đó”

- Vì sao ông lại có thái độ như vậy chúng

ta tìm hiểu phần 2

- HS quan sát vào đoạn 2 SGK

Hỏi: Những chi tiết nào nói về người mẹ ?

+ “mẹ sẵn sàng bỏ hết một năm hạnh phúc

để tránh cho con một giờ đau đớn”.

+ “Thức suốt đêm lo lắng cho con, khóc

nức nở khi nghĩ rằng có thể mất con ”.

- “Người mẹ sẵn sàng cứu sống con, có thể

đi ăn xin để nuôi con”.

Hỏi: Hình ảnh người mẹ được tác giả tái

hiện qua điểm nhìn của ai? Vì sao?

HS thảo luận nhóm 4, T/G 3p

HS báo cáo, điều hành , chia sẻ

+ Bố để thấy hình ảnh, phẩm chất của mẹ

tăng tính khách quan, dễ bộc lộ tình cảm

thái độ đối với người mẹ, người kể

Hỏi: Từ điểm nhìn ấy người mẹ hiện lên

như thế nào? Em có nhận xét gì về lời lẽ,

những chi tiết, h/ảnh mà t/giả viết trong

đoạn văn này ?

Hỏi: Thái độ của người bố đối với người mẹ

như thế nào?

9p

Trước lỗi lầm của En-ri-cô, người cha ngỡ ngàng, buồn bã

và rất tức giận chỉ cho con thấy tình cảm (đau đớn) thiêng liêng của người mẹ

Thái độ cương quyết, nghiêm khắc trong khi giáo dục con

2 Hình ảnh người mẹ

Lời lẽ chân tình thấm thía, từ ngữ gợi cảm, hình ảnh đối lập qua đó làm nổi bật hình ảnh người mẹ trìu mến thiết tha, yêu con vô hạn

Trang 9

+ Trân trọng, yêu thương Một người mẹ

như thế mà En-ri-cô không lễ độ thì đó là

một sai lầm khó mà tha thứ Vì vậy thái độ

của bố là hoàn toàn thích hợp

- GV giải thích: nguyên văn lời dịch: Nhưng

thà rằng bố phải thấy con chết đi còn hơn là

thấy con bội bạc với mẹ

Người soạn thay: Bố không thấy con là

đoạn diễn đạt khá cực đoan nhưng có tác

dụng đề cao người mẹ, nhấn mạnh ý nghĩa

giáo dục và thái độ của bố đề cao mẹ

Hỏi: Trước thái độ của bố En-ri-cô có thái

độ như thế nào?

+ Xúc động vô cùng

Hỏi: Điều gì khiến em xúc động khi đọc

thư bố ?(GV treo bảng phụ có nhiều đáp án

câu 4 SGK/ 12)).

- Bố gợi lại những kỉ niệm mẹ và En-ri-cô

- Lời nói chân thành, sâu sắc của bố

- Em nhận ra lỗi lẫm của mình

* Hỏi: Nếu bố trực tiếp nói hoặc mắng em

trước mọi người liệu En-ri-cô có xúc động

như vậy không? Vì sao?

HS HĐCN, trình bày, chia sẻ, TG 1p

+ Không: xấu hổ, tức giận

+ Thư: đọc, suy nghĩ, thấm thía, không thấy

bị xúc phạm

* Tích hợp kĩ năng sống.

Hỏi: Đã bao giờ em vô lễ với ai chưa? Nếu

vô lễ em làm gì?

GV: Trong cuộc sống chúng ta không thể

tránh khỏi sai lầm, điều quan trọng là ta biết

nhận ra và sửa chữa như thế nào cho tiến bộ

Hoạt động 4: Tổng kết rút ra ghi nhớ

* Mục tiêu: HS khái quát được kiến thức cơ

bản của bài

Hỏi: Qua văn bản em rút ra được bài học

gì?

- HS HĐCN, trình bày, chia sẻ

- HS đọc ghi nhớ

- GV nhắc lại, giải thích từ ý nghĩa hai câu

văn trong phần ghi nhớ

Hoạt động 5: Hướng dẫn luyện tập

3p

5p

III Ghi nhớ: ( SGK -tr12)

IV Luyện tập

Trang 10

* Mục tiêu: HS biết vận dụng kiến thức để

làm bài tập

- HS đọc, xác định yêu cầu, làm bài

- GV hướng dẫn, bổ sung và yêu cầu HS

đọc đoạn văn đó

- Gọi HS đọc yêu cầu BT

- HS hoạt động cá nhân

- HS trình bày - chia sẻ

- GV nhận xét

1 Bài tập 1

Vai trò vô cùng to lớn của người mẹ được thể hiện trong đoạn:

“Khi đó khôn lớn… tình yêu thương đó”

2 Bài tập 2

Hãy kể lại một sự việc em lỡ gây ra khiến bố, mẹ buồn phiền

4 Củng cố: (2p)

- Học văn bản em hiểu thêm gì về tình cảm của cha mẹ đối với con cái? Từ đó em cần phải làm gì?

- Cha, mẹ luôn yêu thương con cái

- Cần học tập tốt, ngoan ngoãn, lễ phép với cha mẹ

5 Hướng dẫn học bài: (2p)

- Học nội dung phân tích, ghi nhớ, làm bài tập còn lại

- Đọc trước bài" Từ ghép":

+ Nhắc lại khái niệm từ ghép, tìm một số từ ghép

+ Có mấy loại từ ghép?

+ Nghĩa của từ ghép?

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	114,5 KB