giáo án hoá học lớp 9 tuần 15

Kiến thức - HS biết được ăn mòn kim loại là sự phá huỷ kim loại , hợp kim có tác dụng hoá học trong môi trường tự nhiên.. - Biện pháp bảo vệ đồ vật không bị ăn mòn : Ngăn không cho kim

Tuần : 15

Tiết : 29

Bài 21:

SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI VÀBẢO VỆ KIM

LOẠI KHÔNG BỊ ĂN MÒN.

Ngày Soạn : 16/9

I Mục tiêu:

1 Kiến thức

- HS biết được ăn mòn kim loại là sự phá huỷ kim loại , hợp kim có tác dụng hoá học trong môi trường tự nhiên

- Nguyên nhân làm kim loại bị ăn mòn: Do tác dụng với những chất mà nó tiếp xúc với môi trường ( nước, không khí, đất)

- Yếu tố ảnh hưởng đến sự ăn mòn kim loại: Thành phần của các chất trong môi trường , ảnh hưởng của nhiệt độ

- Biện pháp bảo vệ đồ vật không bị ăn mòn : Ngăn không cho kim loại tiếo xúc với không khí, chế tạo hợp kim ít bị ăn mòn

2.Kĩ năng

- Biết liên hệ với các hiện tượng trong thực tế về sự ăn mòn kim loại, những yếu tố ảnh hưởng và bảo vệ kim loại khỏi bị ăn mòn

- Biết thực hiện các TN nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến sự ăn mòn kim loại,

từ đó đề xuất biện pháp bảo vệ

3 Thái độ Có ý thức bảo vệ những kim loại không bị ăn mòn.

II Phương tiện:

1.Giáo viên:

- Phương pháp: Quan sát, vấn đáp - gợi mở, thực hành thí nghiệm

- Đồ dùng: Một miếng sắt gỉ

+ Thí nghiệm đã làm từ trước cùng với HS ở phòng thí nghiệm trước 1 tuần:

(+)Đinh sắt trong không khí ( Ống nghiệm có lớp CaO ở đáy, đậy nút kín.)

(+) Đinh sắt ngâm trong nước cất ( Ống nghiệm có lớp dầu nhờn ở trên.)

(+) Đinh sắt ngâm trong nước cất có tiếp xúc với không khí

(+) Đinh sắt ngâm trong dung dịch muối ăn có tiếp xúc với không khí

2 Học sinh:Các nhóm chuẩn bị TN như SGK cùng với GV

III.Tổ chức hoạt động dạy học.

1 ổn định tổ chức

2.Kiểm tra bài cũ

+ Yêu cầu HS trình bày các phương pháp sản xuất gang thép?

+ Bài tập 3,4,5 SGK- 63 ( Gọi 3 HS lên bảng)

- Bài mới

- Vào bài: Hàng năm trên thế giới mất đi khoảng 15% lượng gang thép luyện

được do kim loại bị ăn mòn Vậy thế nào là sự ăn mòn kim loại? Tại sao kim loại bị ăn mòn và có những biện pháp nào để bảo vệ kim loại khỏi sự ăn mòn.

Hoạt động 1 Thế nào là sự ăn mòn kim loại

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung.

- GV yêu cầu HS quan sát

miếng sắt gỉ và nhận xét về

màu sắc và thử tính dẻo của

miếng sắt gỉ

+ Gỉ sắt còn mang tính chất

của kim loại sắt hay không?

- HS quan sát vật mẫu và rút ra nhận xét về tính chất của vật mẫu

- Gỉ sắt có màu nâu, giòn, xốp, dễ bị bẻ gãy Khôn còn tính chất của kim loại

I Sự ăn mòn kim loại.

* Khái niệm: Sự ăn mòn kim loại là sự phá huỷ kim loại , hợp kim do tác dụng hoá học trong môi trường

* Nguyên nhân của sự ăn

+ Hãy giải thích nguyên

nhân của sự ăn mòn kim

loại?

+ Hãy nêu hậu quả của sự ăn

mòn? ( Dựa vào hình vẽ

2.18 SGK)

- GV: Hiện tượng kim loại

bị gỉ gọi là sự ăn mòn kim

loại

+Vậy thế nào là sự ăn mòn

kim loại ?

- GV nhận xét và kết luận

+ Em hãy liên hệ với thực tế

về sự ăn mòn kim loại này?

+ Những yếu tố nào ảnh

hưởng đến sự ăn mòn kim

loại?

- Để trả lời câu hỏi này

chúng ta chuyển sang phần

II

- Nguyên nhân là do kim loại tác dụng với những chất mà nó tiếp xúc trong môi trường

- Kim loại bị gỉ dẫn đến kim loại bị phá huỷ và đồ vật bị hỏng

- HS ghi nhận

- 1 HS trả lời

- HS ghi nhận

- HS liên hệ thực tế

mòn: Là do kim loại tác dụng với những chất mà

nó tiếp xúc trong môi trường ( nước, không khí, đất…)

Hoạt động 2 Những yếu tố nào ảnh hưởng đế sự ăn mòn kim loại.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung.

- GV yêu cầu các nhóm báo

cáo kết quả TN chuẩn bị từ

tuần trước

+ Hiện tượng gì đã xảy ra ở

4 ống nghiệm?

+ Từ kết quả TN Hãy rút ra

nhận xét về các yếu tố ảnh

hưởng đến sự ăn mòn kim

loại

- GV nhận xét và kết luận

+ Hãy so sánh sự ăn mòn

của thanh sắt trong bếp than

so với thanh sắt để nơi khô

ráo?

- Từ ví dụ trên em hãy cho

biết yếu tố nào ảnh hưởng

tới sự ăn mòn kim loại?

+ Tìm VD thực tế chứng tỏ

khi nhiệt độ tăng thì sự ăn

mòn kim loại xảy ra nhanh

hơn?

- Các nhóm sử dụng kết quả TN để báo cáo

+ Đại diện 1 nhóm báo cáo, nhóm khác nhận xét

và bổ sung

- Điều kiện cần để kim loại bị ăn mòn là cần có cả nước và không khí

- HS ghi nhận

- HS thảo luận nhóm bàn

- Yếu tố nhiệt độ

- HS liên hệ thực tế

II.Những yếu tố ảnh hưởng tới sự ăn mòn kim loại:

1 Ảnh hưởng của các chất trong môi trường

* điều kiện cần để kim loại bị ăn mòn là môi trường có cả nước và không khí

2 Ảnh hưởng của nhiệt độ:

* Khi nhiệt độ tăng thì sự

ăn mòn xảy ra nhanh hơn

Hoạt động 3 Các biện pháp bảo vệ kim loại không bị ăn mòn.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung

- GV nêu câu hỏi để học

sinh thảo luận

- Từ khỏi niệm và các yếu tố

ảnh hưởng đến sự ăn mòn

kim loại và kiến thức thực tế

em Hãy đề ra các biện pháp

bảo vệ kim loại không bị ăn

mòn?

+ Cho ví dụ minh hoạ?

+ Hãy nêu ví dụ mà em và

gia đình đã sử dụng để bảo

vệ kim loại không bị ăn

mòn?

- HS thảo luận nhóm để đưa ra các biện pháp bảo vệ kim loại khỏi sự ăn mòn

- Đại diện nhóm báo cáo kết quả, nhóm khác nhận xét và bổ sung

- HS liên hệ với thực tế gia đình

III.Làm thế nào để bảo vệ các đồ vật bằng kim loại không bị ăn mòn?

* Biện pháp bảo vệ kim loại khỏi sự ăn mòn: 1.Ngăn không cho kim loại tiếp xúc với môi trường vì ăn mòn kim loại xảy ra do tác dụng của kim loại với các chất trong môi trường 2.Chế tạo hợp kim ít bị

ăn mòn

4.Củng cố

- HS làm bài tập 5 tại lớp Câu a

5 Hướng dẫn học bài

Câu: 4

Hiện tượng hóa học, vì có sự biến đổi chất này thành chất khác

Fe chuyển thành gỉ sắt màu nâu đỏ

HS học bài, làm bài tập về nhà và ôn tập chương II để giờ sau luyện tập

IV RUÙT KINH NGHIEÄM:

1.Ưu điểm:

2.Nhược điểm:

Tuần : 15

Tính chất hóa học của nhôm và sắt (Lấy

điểm 1 tiết)

Ngày Soạn : 16/9

9B

I.Mục tiêu:

1 Kiến thức

- Khắc sâu kiến thức hoá học của nhôm và sắt

2.Kĩ năng

- Tiếp tục rèn luyện kĩ năng thực hành hoá học, khả năng làm bài tập thực hành hoá học

3 Thái độ Có ý thức cẩn thận kiên trì trong học tập và thực hành hoá học

II.Phương tiện:

1.Giáo viên:

- Phương pháp: Thí nghiệm - thực hành

- Đồ dùng:

+ Thí nghiệm 1: Mảnh giấy cứng bằng ½ tờ giấy khổ A4, đèn cồn, bột nhôm

+ Thí nghiệm 2: Ống nghiệm, giá thí nghiệm, đũa thuỷ tinh, đèn cồn, bột lưu huỳnh,bột sắt

+ Thí nghiệm 3: Ống nghiệm,giá thí nghiệm, đũa thuỷ tinh, bột nhôm,bột sắt trong 2

lọ riêng rẽ, dung dịch NaOH, giấy lọc

2.Học sinh:

- Đọc trước bài thực hành ở nhà

III Tổ chức hoạt động dạy học.

1.ổn định tổ chức

2 Tiến trình thực hành

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học

sinh

Nội dung

*Hoạt động 1:chia nhóm hoạt

động.

-GV chia nhóm HS(4nhóm)

Cử nhóm trưởng và thư kí

-2 nhóm làm thí nghiệm 1, 2`;

2 nhóm làm thí nghiệm 3,4

Các nhóm làm thí nghiệm 5

-Hướng dẫn HS cách ghi bản

tường trình:

+Mục đích thí nghiệm

+Hiện tượng quan sát được

+Giải thích và kết luận

*Hoạt động 2:Hướng dẫn HS

cách tiến hành thí nghiệm

- GV yêu cầu HS nêu cách

tiến hành thí nghiệm 1

- GV treo bảng hướng dẫn

cách tiến hành thí nghiệm 1:

+Lấy một ít bột nhom mịn vào

tờ bìa => rắc nhẹ trên ngọn lửa

đèn cồn

-HS thực hiện theo nhóm,dưới sự phân công của nhóm trưởng

-Thực hiện nhóm -1HS trả lời

-HS ghi nhận

1 Thí nghiệm 1:Phản ứng

của nhôm với oxi :

*Hiện tượng: Có những

hạt loé sáng(Al2O3)

* Kết luận:Nhôm cháy

trong oxi tạo thành Al2O3

PTHH:

=> Quan sát hiện tượng xảy

ra

-GV yêu cầu HS nêu cách tiến

hành thí nghiệm 2

-GV treo bảng hướng dẫn cách

tiến hành thí nghiệm 2:

+Lấy thìa nhỏ hỗn hợp bột sắt:

Lưu huỳnh = 7 : 4 vào ống

nghiệm

+ Đun trên ngọn lửa đèn

cồn.=> Quan sát

-GV yêu cầu HS nêu cách tiến

hành thí nghiệm 3

-GV treo bảng hướng dẫn cách

tiến hành thí nghiệm 3:

+ Lấy một ít bột sắt và nhôm

vào 2 ống nghiệm (1) và (2)

+Nhỏ 4 -5 giọt dung dịch

NaOH vào từng ống nghiệm

.=> Quan sát

+ Mỗi lọ đựng loại nào? Giải

thích vì sao?

*Hoạt động 3: Các nhóm tiến

hành thí nghiệm.

- GV yêu cầu các nhóm tiến

hành thí nghiệm theo sự

hướng dẫn của GV

- GV đến tứng nhóm giúp đỡ

nếu cần

*Hoạt động 3: Các nhóm báo

cáo kết quả.

-Yêu cầu đại diện các nhóm

trình bày, nhóm khác nhận xét

và bổ sung

-GV nhận xét và kết luận

- Yêu cầu HS viết bản tường

trình

-1 HS trả lời

-HS ghi nhận

-1HS trả lời

-HS ghi nhận

-Các nhóm HS tiến hành thí nghiệm, ghi lại hiện tượng xảy ra,rút ra kết luận và viết PTHH

- Đại diện nhóm báo cáo kết quả, nhóm khác nhận xét và bổ sung

Al(r)+O2(k)Al2O3(r)

2.Thí nghiệm 2: Phản ứng

của sắt với lưu huỳnh

* Hiện tượng: Hỗn hợp

nóng đỏ => xám (FeS)

*Kết luận: Sắt đã tác dụng

với lưu hùynh tạo ra FeS PTHH:

Fe(r) + S(r)  FeS(r)

3 Thí nghiệm 3: Nhận

biết Al, Fe được đựng trong 2 lọ không dán nhãn

* Hiện tượng:

+ Ống nghiệm 1 có chất

khí không màu thoát ra(H2)

+ Ống nghiệm 2 không có hiện tượng gì

*Kết luận : Nhôm đã tác

dụng với NaOH tạo ra khí hiđro

* Viết bản tường trình

4.Nhận xét đánh giá:

-nhận xét đánh giá ý thức HS trong buổi thực hành

-Cho điểm các nhóm

-Dọn vệ sinh

5.Dặn dò: + Hoàn thành bản tường trình giờ sau nộp

+ Ôn tập chuẩn bị cho giờ sau ôn tập học kì

IV RUÙT KINH NGHIEÄM:

1.Ưu điểm:

2.Nhược điểm:

Tuần : 15

Tiết : 30 Bài 22: LUYỆN TẬP CHƯƠNG II: KIM

LOẠI.

Ngày Soạn : 16/9

9A

I.Mục tiêu:

1 Kiến thức

HS ôn tập lại hệ thống kiến thức:

- Dãy hoạt động hoá học của kim loại

- Tính chất hoá học của kim lọai nói chung : Tác dụng với phi kim; với dd axit; dd muối và điều kiện để phản ứng xảy ra

- Tính chất giống và khác nhau giữa kim loại nhôm và sắt:

+ Nhôm và sắt cùng có tính chất hoá học của kim loại nói chung

+ Trong các hợp chất, nhôm chỉ có hoá trị III, sắt vừa có hoá trị II và III

- Thành phần , tính chất và phương pháp sản xuất gang thép

- Sản xuất nhôm bằng phương pháp điện phân hỗn hợp nóng chảy của Al 2 O 3 và

criolit - Sự ăn mòn kim loại là gì? biện pháp bảo vệ kim loại khỏi sự ăn mòn

2.Kĩ năng

- Biết hệ thống hoá rút ra nhũng kiến thức cơ bản của chương

- Biết so sánh để rút ra những tính chất giống nhau và khác nhau giữa nhôm và sắt

- Biết vận dụng ý nghĩa của dãy hoạt động hoá học của kim loại để xác định phản ứng có xảy ra không?

- Giải thích được hiện tượng xảy ra trong thực tế

- Vận dụng các kiến thức đã học để giải các bài tập có liên quan

3 Thái độ Có ý thức học tập bộ môn

II.Phương tiện:

1.Giáo viên:

- Phương pháp: Vấn đáp

- Đồ dùng: Bảng phụ và phiếu học tập.

2.Học sinh:

- Bảng phụ nhóm và các bài tập phần luyện tập

- Kiến thức của chương II

III Tổ chức hoạt động dạy học.

1.ổn định tổ chức

2.Kiểm tra bài cũ Không.

3 Bài mới

Hoạt động của giáo

viên

Hoạt động của học sinh

Nội dung.

- GV yêu cầu HS kẻ vở

ra thành 2 phần Một

bên ghi lời giải và đề

bài, 1 bên ghi kiến thức

cần nhớ

- GV yêu cầu HS làm

việc với bảng con, ghi

lựa chọn vào bảng con

Bài 1: Dãy các kim loại

nào sau đây được sắp

xếp đúng theo chiều

hoạt động hoá học tăng

-HS thực hiện theo yêu cầu

- HS suy nghĩ và ghi kết quả lựa chọn vào bảng con

1 Tính chất hoá học của kim loại.

Bài 1:

Phương án đúng: C

* Kiến thức cần nhớ:

A.K,Mg,Cu,Al,Zn,Fe

B.Fe,Cu,K,Mg,Al,Zn,

C.Cu,Fe,Zn,Al,Mg,K

D.Zn,K,Mg,Cu,Al,Fe

E.Mg,K,Cu,Al,Zn,Fe

- GV nhận xét kết quả

của HS

+ Hãy viết các nguyên

tố kim loại trong dãy

hoạt động hoá học theo

chiều giảm dần mức độ

hoạt động của kim loại

+ Hãy nêu ý nghĩa của

dãy hoạt độnghoá học

của các kim loại?

Bài 2 : (BT 1- SGK69)

- Yêu cầu HS thực hiện

trên bảng con

- Gọi 1 HS giải thích sự

lựa chọn

- GV nhận xét

Bài 3: (BT 1- SGK69)

- GV yêu cầu HS nghiên

cứu đề và gọi 4 HS lên

bảng làm, những HS

khác làm vào nháp

- Gọi HS ở dưới nhận

xét và bổ sung

- GV nhận xét và bổ

sung

+ Qua bài tập trên hãy

nêu lên tính chất hoá

học chung của kim loại

- GV nhận xét và kết

luận

- GV yêu cầu HS hoạt

động theo nhóm bài tập

2(SGK69) ( có bổ sung)

- HS hoàn thiện kiến thức

- 1 HS lên bảng viết, HS khác tự kiểm tra kiến thức trong vở nháp, sau

đó quan sát bài làm của bạn trên bảng=> Nhận xét

và bổ sung

- 1 HS trả lời

- Cá nhân HS thực hiện, ghi đáp án ra bảng con

- 1 HS giải thích

- HS hoàn thiện kiến thức

- Cá nhân HS nghiên cứu đề

- 4 HS lên bảng làm

- HS khác làm vào nháp sau đó nhận xét và bổ sung

- HS hoàn thiện kiến thức

- 1 HS trả lời, HS khác nhận xét và

bổ sung

- HS hoàn thiện kiến thức

- HS thảo luận nhóm, ghi kết quả thảo luận vào bảng

- Dãy hoạt động hoá học của kim loại:

K,Na,Mg,Al,Zn,Fe,Pb,(H),Cu,Ag,Au

* Ý nghĩa của dãy hoạt động

Bài 2 (BT 1- SGK69) Phương án đúng: C

Bài 3 (BT 1- SGK69)

* Kim loại tác dụng với oxi tạo thành oxit bazơ

VD: 4Al® + 3O2(k)  2Al2O3®

* Kim loại tác dụng với phi kim tạo thành muối

VD: 2Na® + Cl2(k)  2NaCl®

* Kim loại tác dụng với dung dịch axit tạo thành muối và giải phóng khí hiđro

VD:

Fe® + 2HCl(dd)  FeCl2(dd) + H2(k)

* Kim loại tác dụng với dung dịch muối tạo thành muối mới và kim loại mới

VD:

Zn®+2AgNO3(dd)2Zn(NO3)2(dd)

+2Ag®

* Kiến thức cần nhớ: Tính chất hoá học của kim loại:

- Tác dunbgj với phi kim

- Tác dụng với nước

- Tác dụng với dung dịch axit

f.Fe và dung dịch NaOH

e Fe và H2SO4(đ,n)

- Yêu cầu các nhóm

nhận xét chéo

- GV nhận xét và bổ

sung

- Từ bài tập trên hãy rút

ra những tính chất giống

nhau và khác nhau giữa

nhôm và sắt?

- GV củng cố lại

- GV treo bảng phụ để

củng cố tính chất, thành

phần của hợp kim sắt

+ Thế nào là sự ăn mòn

kim loại?

+ Những yếu tố nào ảnh

hưởng đến sự ăn mòn

kim loại?

+ Nêu những biện pháp

bảo vệ sự ăn mòn kim

loại?

Bài 5(SGK 69 )

- GV yêu cầu HS đọc đề

và tóm tắt bài toán

- Em hãy đưa ra phương

pháp pháp giải bài toán?

- GV gọi 1 HS lên bảng

làm, HS khác làm vào

náp, sau đó nhận xét và

bổ sung

phụ của nhóm

- Các nhóm nhận xét chéo

- HS hoàn thiện kiến thức

- 1 HS trả lời, HS khác nhận xét và

bổ sung

- HS hoàn thiện kiến thức

- HS hoàn thiện kiến thức

- 1 HS trả lời

- 1 HS trả lời

- 1 HS trả lời

- HS đọc đề và tóm tắt nội dung bài

- 1 HS đưa ra phương ra phương pháp pháp giải bài toán

- 1 HS lên bảng làm, HS khác làm vào náp, sau đó nhận xét và bổ sung

- Tác dụng với dung dịch muối

2 Tính chất hoá học của kim loại nhôm và sắt có gì giống nhau và khác nhau?

Bài 2.

a Al và khí Cl2 xảy ra phản ứng: 2Al® + 3Cl2(k)  2AlCl3®

b Không xảy ra

c Không xảy ra

d Xảy ra phản ứng:

Fe® +Cu(NO3)2(dd) Fe(NO3)2(dd)+

Cu®

f Không xảy ra

e Xảy ra phản ứng:

Fe® +4 H2SO4(đ,n) ) Fe(SO4)3(dd)+

SO2(k) +4 H2O(l)

* Kiến thức cần nhớ:

a Tính chất giống nhau:

- Nhôm,sắt xó những tính chất hoá học của kim loại

- Nhôm, sắt đều không phản ứng với HNO3 đặc, nguội và H2SO4 đặc nguội

b Tính chất hoá học khác nhau:

- Nhôm có phản ứng với kiềm

- Khi tham gia phản ứng, nhôm tạo thành hợp chất trong đó nhôm chỉ có hoá trị III còn sắt tạo thành hợp chất, trong đó sắt có hoá trị II hoặc III

3 Hợp kim của sắt: thành phần, tính chất và sản xuất gang, thép.

4 sự ăn mòn kim loại và bảo vệ kim loại khỏi sự ăn mòn.

Bài 5(SGK 69 ) Tóm tắt:

mA = 9,2g Xác định kim

mmuối = 23,4g loại A?

Giải:

PTHH: 2A + Cl2  2ACl 2M g 2(M+35,5)

- GV nhận xét và sửa

chữa

- HS hoàn thiện kiến thức

9,2g 23,4g

M = 23 Kim loại A là Natri

4 Củng cố: GV yêu cầu HS hoạt động nhóm làm bài tập 4 Ghi nội dung thảo luận ra bảng phụ nhóm

Nhóm 1 +2 làm phần a Nhóm 3 +4 làm phần b Nhóm 5 +6 làm phần c

5 Hướng dẫn:

Bài 6: Fe + CuSO4  FeSO4 + Cu

1mol 1mol

56g 64g  Tăng 8g

Có x mol  2.58 – 2.5 = 0.08g

 x = 0.01 mol

 nFeSO4 = 0.01  mFeSO4 =0.01x152 = 1.52g

mCuSO4 dư = 25 1.12 15

100

= 2.6g

mdd sau phản ứng = 2.5+25x1.12 – 2.58 = 27.92g

C% FeSO4 = 1.52

27.92 x 100% = 5.44%

C% CuSO4 dư = 2.6

27.92 x 100% = 9.31%

6 Nhận xét ý thức học bài và chuẩn bị bài của HS trong giờ luyện tập

7 Dặn dò: Đọc trước bài thực hành ở nhà

IV RUÙT KINH NGHIEÄM:

1.Ưu điểm:

2.Nhược điểm:

Ký Duyệt: Tuần 15

Ngày 16 tháng 11 năm 2015

Tổ : Sinh - Hóa

Nguyễn Văn Sáng