HS nắm vững và vận dụng đợc quy tắc cộng các phân thức đại số HS có kỹ năng thành thạo khi thực hiện phép tính cộng các phân thức Biết viết kết quả ở dạng rút gọn Biết vận dụng t
Trang 1Ngày soạn :
Tiết : 29
Luyện tập
I/ Mục tiêu.
HS nắm vững và vận dụng đợc quy tắc cộng các phân thức đại số
HS có kỹ năng thành thạo khi thực hiện phép tính cộng các phân thức
Biết viết kết quả ở dạng rút gọn
Biết vận dụng tính chất giao hoán, kết hựp của phép cộng để thực hiện phép tính
đợc đơn giản hơn
II/ Chuẩn bị
*GV : - Nghiên cứu soạn giảng.
* HS : - Học bài và làm bài tập
III/ Tiến trình lên lớp.
A.ổn định tổ chức
B Kiểm tra bài cũ
HS1:? Phát biểu quy tắc cộng phân thức cùng mẫu thức
Làm bài tập 21 tr 46 SGK
HS2 : ? Phát biểu quy tắc cộng hai phân thức có mẫu thức khác nhau
Chữa bài tập 23 câu a
C.Bài mới
-GV: Gọi 3 HS lên bảng trình bày lời
giải
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm
-?:Để tìm MTC trớc hết ta phải làm gì
?
-?:MTC = ?
-GV: Gọi HS lên bảng trình bày lời
giải
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm
Bài tập 21/46/sgk
Thực hiện phép tính sau :
7
5 4 7
5
x )
7
7 7
5 4 5 3
b)
xy y x
xy y
x
y xy y
x
y
2
8 2
4 3 2
4 5
3 2 3
2 3
5
15 3 5
2 5
18 5
1
x
x x
x x
x x
x
Bài tập 23
Làm tính sau :
a)
xy
x y
) y x ( xy
) x y )(
x y ( ) y x ( xy
x y
) y x ( xy
x )
y x ( xy y
) y x ( y
x )
y x ( x y
xy y
x xy
x y
2
2
2 2
2 4
2
4 2
2
4 2
2
4 2
2 2
2 2
2 2
Bài tập 25: Làm tính cộng các phân thức
Trang 2-?: MTC = ?
-GV: Gọi HS lên bảng trình bày lời
giải
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm
-?:Để tìm MTC trớc hết ta phải làm gì
?
-?:MTC = ?
-GV: Gọi HS lên bảng trình bày lời
giải
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm
-?:MTC = ?
-GV: Gọi HS lên bảng trình bày lời
giải
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm
-?: Nhắc lại các tính chất của phép
cộng các phân thức đại số
-GV: Hớng dẫn HS giải dựa vào tính
chất của phép cộng các phân thức đại
số
-GV: Gọi HS lên bảng trình bày lời
giải
sau
3 2
3 2
3 2 2 3
2 3
2 2
3 2 2
10
10 6
25
10
10 10
3 2 10
5 5
5
3 2
5
y x
x xy y
y x
x x y x
xy y x y
y
x xy y x ) a
x
x ) x ( x
) x )(
x (
) x ( x
x x x
) x ( x
).
x ( ) x ( x
x ).
x (
) x ( x
x ) x ( x
) x ( x
x x
x ) b
2
2 3
2
3 2
3 2
6 4
3 2
2 3 2 3 2
1
3
3 2 3 2 1
3
3 2 6 2 1
2
x
x ) x ( x
) x (
) x ( x
x x
) x ( x
x x
x
x
x x
x
x ) c
5
5 5
5 5
5 5
25 10
5 5
25 25
15
5 25
25 5
5 3
2 2
2 2
x -1
1 x
4 2
x -1
1 x
4
x -1
1 x ) x -1 (
) 1 x (
2
4 2 2
=
2 2
4 4
x -1
2 x
-1
1 x x -1
Trang 3-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm
-?: Có nhận xét gì về các mẫu thức
của các phân thức đã cho
-?: MTC = ?
-GV: Gọi HS lên bảng trình bày lời
giải
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm
-?: Đọc đề bài
-?: Bài toán có mấy đại lợng ? Là
những đại lợng nào?
-GV: Hớng dẫn HS kẻ bảng phân tích
3 đại lợng :
Năng
suất Thờigian Số m
3
đất Giai
đoạn
đầu
(m 3 /ngày
)
5000
(Ngày)
5000m3
Giai
đoạn
sau
+ 25
(m 3 /ngày
6600
(Ngày)
6600m3
ĐK : x > 0
-GV: lu ý HS :
Thời gian =
suất ng
ă N
dất m
Số 3
-GV: yêu cầu HS trả lời miệng các
nội dung sau :
+?: Biểu diễn thời gian xúc 5000 m3
đất đầu tiên?
e )
x x
x
x x
x x
1
6 1
1 2 1
17 3 4
2 3
2
=
1
6 1
1 2 1
17 3 4
2 3
2
x x
x
x x
x x
=
) x x )(
x (
) x x ( ) x )(
x ( x
x
1 1
1 6
1 1 2 17 3 4
2
2 2
=
) x x )(
x (
x x x
x x x
x
1 1
6 6 6 1 2
2 17 3 4
2
2 2
2
=
) x x )(
x (
x
1
12 12
2
=
) x x ( ) x x )(
x (
) x (
1
12 1
1
1 12
2 2
Bài tập : 26/ 47 / sgk
a/ - Thời gian xúc 5000 m3 đất đầu tiên là
) Ngày ( x 5000
- Thời gian làm nốt phần việc còn lại là :
) Ngày (
x 25
6600
- Thời gian làm việc để hoàn thành công
Trang 4+?: Biểu diễn thời gian làm nốt phần
việc còn lại ?
+?: Biểu diễn thời gian làm việc để
hoàn thành công việc ?
+?: Tính thời gian làm việc để hoàn
thành công việc với x = 250 m3/ ngày
-?: Nhắc lại các yêu cầu của đề bài
-?: Rút gọn biểu thức nh thế nào
-GV: Gọi HS lên bảng rút gọn
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm
-?: Tính giá trị của biểu thức trên tại x
= - 4
-?: Ngày 1 tháng 5 là ngày lễ nào trên
thế giới trong năm
D) Củng cố
-?: Nhắc lại quy tắc và tính chất cộng
hai phân thức cùng mẫu thức
-?: Làm BT sau :
Cho 2 biểu thức :
A =
) x ( x
x x
5 5
1
1
B =
5
3
x
Hãy chứng tỏ A = B
GV gợi ý :
+? : Muốn chứng tỏ A = B ta làm nh
thế nào
-GV: Gọi HS lên bảng trình bày lời
giải
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
x
6600 5000
b/ Thay x = 250 vào biểu thức :
) Ngày ( 44 24 20 25 250
6600 250
5000
Bài tập : 27/48/Sgk
*Rút gọn ta có ;
) x (
x
x x
) x (
x
x
5
5 50 5 2 25 5
2
=
) x (
x
x x
) x (
) x (
x
5
5 50 5 2 5 5
2
=
) x (
x
).
x (
).
x ).(
x (
x x
5 5
5 5 50 5 5 5
2
2
=
) x (
x
x x
x
5 5
25 250 250
10 2 3
=
) x (
x
x x
x
5 5
25
10 2 3
=
) x (
x
) x x (
x
5 5
25 10
2
=
) x (
x
) x (
x
5 5
5 2
=
5
5
x
*Với x = - 4 giá trị của các phân thức trên
đều xác định , Ta có :
5
5
x
=
5
1 5
5 4
*Đó là ngày quốc tế lao động 1 tháng 5
Bài tập :
Cho 2 biểu thức :
A =
) x ( x
x x
5 5
1 1
B =
5
3
x
Hãy chứng tỏ A = B
Giải
Ta có : A =
) x ( x
x x
5 5
1 1
=
) x ( x
x x x
5
5 5
=
5
3 5
3
) x x
( x x
A = B
Trang 5-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm
E Hớng dẫn về nhà Bài tập 18,19,20,21,23 tr 19,20SBT
IV Rút kinh nghiệm.
………
Ngày soạn
Tiết : 30
Phép trừ các phân thức đại số I/ Mục tiêu.
HS biết cách viết phân thức đối của một phân thức
Hs nắm vững quy tắc đổi dấu
HS biết cách làm tính trừ và thực hiện một dãy tính trừ
II/ Chuẩn bị
*GV : - Nghiên cứu soạn giảng , bảng phụ ghi bài tập , quy tắc Thớc kẻ , bút dạ
* HS : - Học bài và làm bài tập Ôn Đ/N 2 số đối nhau , quy tắc trừ một phân số cho
một phân số ( lớp 6 ).Bảng nhóm , bút dạ
III/ Tiến trình lên lớp.
A.ổn định tổ chức
B Kiểm tra bài cũ
-?: Nêu quy tắc cộng các phân thức cùng mẫu , không cùng mẫu
Làm BT 19( a , b ) / 19 / SBT
C.Bài mới
-?: Nhắc lại Đ/N 2 số đối nhau Cho VD
minh hoạ
-?: Thảo luận ? 1
Làm tính cộng :
1
3
x
x
+
1
3
x x
Ta nói 2 phân thức :
1
3
x
x
và
1
3
x
x
là 2 phân thức đối nhau
-?: Vậy thế nào là 2 phân thức đối nhau
Định nghĩa ( Sgk / 48 )
-GV: Cho HS nghiên cứu VD sgk / 48
-GV: Nhấn mạnh :
1
3
x
x
là phân thức đối của phân thức
1
3
x
x
, Ngợc lại
1
3
x
x
là phân thức đối của phân
1 / Phân thức đối
-?:1
*Định nghĩa Hai phân thức đợc
gọi là đối nhau nếu tổng của chúng bằng 0
*Ví dụ ( sgk / 48 )
Trang 6thức
1
3
x
x
-?: Cho phân thức :
B
A
, hãy tìm phân thức
đối của phân thức
B
A
và giải thích
-?: Phân thức :
B
A
có phân thức đối là phân thức nào ? Hãy giải thích
Vậy
B
A
và
B
A
là 2 phân thức đối nhau
-GV: Giới thiệu : Phân thức đối của phân
thức
B
A
đợc ký hiệu là
B
A
.Vậy
B
A
=
B
A
-?: Tơng tự hãy viết tiếp ?
B
A
B
A ) B
A (
B
A
Tổng quát ( sgk / 49 )
-?: Thực hiện -? 2 và giải thích
( Phân thức đối của phân thức
x
x
1
là
x
x 1
vì
x
x
1
+
x
x 1
=
x
x
1
= )
0
-?: Có nhận xét gì về tử và mẫu của 2 phân
thức đối nhau trên ( ở -?2 )
(2 phân thức đối nhau trên có mẫu = nhau ,
tử đối nhau )
-?: Lấy 1 VD về 2 phân thức đối nhau
1
x
và x
x
thức đối nhau hay không ? Hãy giải thích ?
-GV: Vậy phân thức
B
A
còn có phân thức đối là
B
A
hay
B
A B
A B
A
-?: áp dụng làm Bt 28/ 49 / Sgk
( -GV: đa đề bài lên bảng phụ )
-GV: Gọi HS lên bảng trình bày lời giải
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm
-?: Phát biểu quy tắc trừ một phân số cho
*Tổng quát :
B
A
=
B
A
và
B
A B
A
-? 2 :
Trang 7một phân số ? Nêu dạng tổng quát
-GV: tơng tự nh vậy , muốn trừ phân
thức
B
A
cho phân thức
D
C
ta làm nh thế nào
? Viết công thức tổng quát
Quy tắc ( sgk / 49 )
-?: Đọc quy tắc ( sgk / 49 )
-GV: Kết quả của phép trừ
B
A
cho
D
C
đ-ợc gọi là hiệu của
B
A
và
D C
-GV: Hớng dẫn Hs nghiên cứu Vd ( sgk /
49 )
-?: Thảo luận ? 3 và-? 4 (sgk / 49 )
-GV: Gọi 2 HS lên bảng trình bày lời giải
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm
Chú ý (sgk / 49 )
D Củng cố
-?: Hai phân thức đợc gọi là đối nhau khi
nào ? Cho VD minh hoạ
-?: Muốn trừ phân thức
B
A
cho phân thức
D
C
ta làm nh thế nào ? Viết công thức tổng
quát
-?: Làm BT 29/ 50/ sgk ( -GV: đa đề bài
lên bảng phụ )
-GV: Gọi 2 HS lên bảng trình bày lời giải
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm
-GV: đa đề bài lên bảng phụ
-GV: Gọi HS lên bảng trình bày lời giải
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm :
+ Nhấn mạnh lại thứ tự thực hiện phép
tính nếu dãy tính chỉ có phép cộng ,trừ
+ Lu ý HS : Phép trừ không có tính chất
2 / Phép trừ :
*Quy tắc (sgk / 49 ).
D
C ( B
A D
C B
A
*Ví dụ ( sgk / 49 )
-?:3 -?:4
*Chú ý : ( sgk / 49 )
Bài tập : 29/50/sgk
Kết quả :
a/
2
1 d/
6 c/
1 -2x
13.x b/
xy
1
Bài tập :
<< Bạn Sơn thực hiện phép tính nh sau :
x
x x
x x
x
1
9 1
9 1
2
x
x x
x ( x
x
1
9 1
9 1
2
Trang 8kết hợp
x
x x
x ( x
x
1
9 1
9 1
2
=
1
2 1
0 1
2
x
x x x
x
- Hỏi bạn Sơn làm đúng hay sai ?
- Nếu cho là sai,theo em ta phải giải
nh thế nào ? >>
Giải :
-Bạn Sơn làm sai vì dãy tính này là một dãy tính trừ , ta phải thực hiện theo thứ tự từ trái sang phải
-Lời giải đúng là :
x
x x
x x
x
1
9 1
9 1
2
=
1 -x
16 -3x x
x x
x x
x
1
9 1
9 1
2
E Hớng dẫn về nhà.Học bài & làm BT : 30 33 / Sgk / 50
IV Rút kinh nghiệm.
Ngày soạn :
Tiết : 31
luyện tập
I/ Mục tiêu.
- Củng cố quy tắc phép trừ phân thức
- Rèn kĩ năng thực hiện phép trừ phân thức , đổi dấu phân thức , thực hiện 1 dãy phép tính cộng, trừ phân thức
- Biểu diễn các đại lợng thực tế bằng 1 biểu thức chứa x , tính giá trị biểu thức
II/ Chuẩn bị
*GV : - Nghiên cứu soạn giảng , bảng phụ ghi BT , phiếu học tập của các nhóm HS,
thớc kẻ , phấn màu , bút dạ
* HS : - Học bài và làm bài tập , ôn tập quy tắc cộng trừ , đổi dấu phân thức bảng
phụ nhóm , bút dạ , phấn màu , thớc kẻ , bút chì
III/ Tiến trình lên lớp.
A.ổn định tổ chức
B Kiểm tra bài cũ
-HS 1: -?: Nêu ĐN 2 phân thức đối nhau ? Viết công thức tổng quát Cho Vd
- Chữa BT 30 ( a)/ 50 / sgk ( Kết quả :
x
1
)
-HS 2: -?: Phát biểu quy tắc trừ phân thức ? Viết công thức tổng quát
-?: Xem xét các phép biến đỏi sau đúng hay sai ? Giải thích
a/
1
2 1
2
x
x x
x
b/
1
1 1
1
x
x x x
c/ 4
1
4 4 1
3 1
4 1
3 1
4
x
x x
x x
x x
x x
x
( a/ Sai vì : x + 1 không phải là đối của x - 1
b/ Sai vì : x + 1 = 1 + x không phải là đối của nhau
c/ Đúng )
Trang 9Hoạt động của thày và trò Nội dung
-GV: Gọi HS lên bảng trình bày lời
giải
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm
-GV: Gọi HS lên bảng trình bày lời
giải
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm và
nhấn mạnh các kĩ năng : Biến trừ
thành cộng , quy tắc bỏ dấu trừ , phân
tích đa thức thành nhân tử , rút
gọn ,
-GV: Đa đề bài lên bảng phụ
-?: Có nhận xét gì về mẫu thức của 2
phân thức trên
-?: Ta nên thực hiện phép tính này nh
thế nào ?
-GV: Gọi 2 HS lên bảng trình bày lời
giải
-GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung
-GV: nhận xét , rút kinh nghiệm
Bài tập : 30 / b / sgk
b/ x2 - 1 +
1
2 3
2
2 4
x
) x x (
=
1
2 3 1
1
2
2 4 2
2
x
x x ) x ).(
x (
=
1
2 3 1
2
2 4 4
x
x x x
1
1 3
1
3 3
2
2 2
2
x
) x (
x x
Bài tập : 31( b )/ 50 / sgk
Chứng tỏ rằng hiệu sau đây bằng 1 phân thức có tử bằng 1.
b/
xy y x
xy 2 2
1 1
=
xy ) x y (
xy
x y ) x y (
y ) x y (
x
1 1
1
Bài tập : 34 / 50 / sgk
Dùng quy tắc đổi dấu rồi thực hiện các phép tính :
a/
) x (
x
x ) x (
x
x
7 5
48 7
5
13 4
=
) x (
x
x ) x (
x
x
7 5
48 7
5
13 4
=
x ) x (
x
) x (
) x (
x
7 5
7 5
7 5
35 5
b/
1 25
15 25 5
1
2 2
x x
x
=
) x ).(
x (
x )
x (
15 25 5
1
1
=
) x ).(
x (
x
x x
x
5 5
1
15 25
5
=
) x (
x
x )
x ).(
x (
x
) x (
5 1
5 1 5
5 1
5
Bài tập : 36 / 51 / sgk
Giải:
a/
Trang 10-GV: Đa đề bài lên bảng phụ
-?: Trong bài toán này có những đại
l-ợng nào
-GV: Ta sẽ phân tích các đại lợng trên
trong 2 trờng hợp : Kế hoạch và thực
tế
-GV: hớng dẫn Hs lập bảng
-?: Vậy số sản phẩm làm thêm trong 1
ngày đợc biểu diễn bởi biểu thức nào
-?: Tính số sản phẩm làm thêm trong
1 ngày với x = 25
-GV: Đa đề bài lên bảng phụ
-?: Nêu cách tính nhanh tổng sau :
( BT đã học lớp 6 )
. 3 4 1 3 2 1 2 1 1 -?:Tơng tự hãy nêu cách tính nhanh tổng đã cho ( BT 32 ) -GV: Gọi HS lên bảng trình bày lời giải -GV: Gọi HS nhận xét , bổ sung -GV: nhận xét , rút kinh nghiệm. Số SP Số ngày Số SP làm 1 ngày Kế hoạch 10000(SP) x (ngày ) x (SP/ngày) 10000 Thực tế 10080(SP) x- 1 (ngày ) x 1 (SP/ngày) 10080 -Số sản phẩm làm thêm trong 1 ngày là :
x x 10000 1 10080 b/ Thay x = 25 vào biểu thức ta đợc :
25 10000 24 10080 = 420 - 400 = 20 ( SP / Ngày ) Bài tập : 32/ 50 / sgk Đố : Tính nhanh : ) x ).( x (
) x ).( x ( ) x ).( x ( ) x ( x 6 5 1 3 2 1 2 1 1 1 1 = 6 1 5 1 2 1 1 1 1 1 1 x x
x x x x = x 1 - 6 1 x = ) x ( x ) x ( x x x 6 6 6 6 D Củng cố - GV hệ thống lại phơng pháp giải các dạng bài tập đã chữa E Hớng dẫn về nhà.Làm BT 37/51/Sgk & Làm BT 26 29/21/ SBT Ôn quy tắc nhân phân số & các T/C của phép nhân phân số IV Rút kinh nghiệm.
………