-Buổi học tiếng Pháp cuối cùng trong vùng An-dát bị quân Phổ chiếm đóng là một buổi học đặc biệt đã để lại trong lòng người đọc một tình cảm đẹp đó là lòng yêu nước.. Thầy Ha-men nói: "
Trang 1Ngày soạn: 14/1/2017
TIẾT 93 + 94 BUỔI HỌC CUỐI CÙNG
(Chuyện của một người An - dát) (An - phông - xơ Đô - đê)
A MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp học sinh:
-Nắm vững cốt truyện, nhân vật và chủ đề tư tưởng của truyện Qua câu chuyện về buổi học tiếng Pháp cuối cùngtrong vùng An - Dát, truyện đề cao tình yêu tiếng mẹ
đẻ, tiếng nói dân tộc Một trong những biểu hiện của lòng yêu nước
-Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vậtphù hợp với lứa tuổi qua ngoại hình nhân vật, ngôn ngữ, cử chỉ, hành động nhân vật đặc biệt tác dụng của nghệ thuật so sánh
-Rèn luyện kĩ năng quan sát, nhận xét văn bản, đọc và tóm tắt truyện
B CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
+ Bản đồ nước Pháp + Ảnh tác giả
- Học sinh: + Soạn bài
+ Bảng phụ
C CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ:
- Qua bài văn Vượt thác, em học tập được tác giả diều gì khi viết văn miêu tả?
- Tại sao tác giả ví DHT như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ?
3 Bài mới
* Giới thiệu bài
-Chân dung tác giả An-phông-xơ Đô-đê
-Bản đồ hành chính nước Pháp, chỉ rõ vùng An-dát - Lo-ren trong chiên stranh Pháp Phổ
-Buổi học tiếng Pháp cuối cùng trong vùng An-dát bị quân Phổ chiếm đóng là một buổi học đặc biệt đã để lại trong lòng người đọc một tình cảm đẹp đó là lòng yêu nước xong lòng yêu nước là một tình cảm thiêng liêng, đối với mỗi người nó có rất nhiều cách để thể hiện khác nhau ở dây, trong tác phẩm buổi học cuối cùng đặc biệt này thì lòng yêu nước được biểu hiện trong tình yêu tiếng mẹ đẻ, Câu chuyện cảm động đã xảy ra như thế nào?
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
CHUNG:
- Nêu hiểu biết của em về tác
giả, tác phẩm?
- HS trả lời
1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
- Tác giả: An-phông-xơ
Đô-dê, nhà văn chuyên viết truyện ngắn của nước Pháp thế kỉ XIX (1840 -1897)
Trang 2- GV cho HS giải nghĩa chú
thích 2.4,6,8
- GV hướng dẫn cách đọc
- GV đọc mẫu 1 đoạn
- Gọi HS tóm tắt và yêu cầu
tóm tắt phải theo bố cục
- Trong truyện có những
nhân vật nào? Ai gây cho em
ấn tượng nhất?
- Truyện được kể theo ngôi
nào?
- Câu chuyện của thầy trò
Phrăng diễn ra trong hoàn
cảnh nào?
- HS dựa vào sách giải nghĩa từ khó
- 2 HS lần lượt đọc
- HS tóm tắt, cả lớp nhận xét
- HS trả lời
- Tác phẩm: Truyện ngắn viết sau chiến tranh Pháp-Phổ (1870)
Pháp thua trận phải cắt vùng An-dát và Lo-ren cho Phổ (Đức)
2 Giải nghĩa từ khó:
3 Đọc và tóm tắt tác phẩm:
- Giọng đọc chậm, xót xa và cảm động day dứt Lời nói của thầy Ha men cần đọc thật dịu dàng và buồn
* Tóm tắt theo bố cục sau:
- Phrăng trên đường tới trường
- Diễn biến của buổi học cuối cùng
+ Cảnh lớp học và thầy Ha-men
+ Tâm trạng của Phrăng + Phrăng lại không thuộc bài
+ Thái độ cư xử của thầy Ha-men
+ Thầy Ha-men tiếp tục giảng bài, hướng dẫn viết tập
- Giờ học kết thúc với hành động đột ngột của thầy Ha-men
- Truyện có nhiều nhân vật chính và phụ nhưng hai nhân vật Phrăng và Ha-menđóng vai trò nổi trội nhất thầy giảo già Ha-Men gây xúc động hơn cả
- Chú bé học trò Phrăng vừa đóng vai trò người kể chuyện, vừa là nhân vật chính
- Hoàn cảnh: Vùng An-dát của Pháp rơi vào tay nước Phổ từ đây sẽ không còn
Trang 3- Từ đó em hiểu như thế nào
về tên truyện Buổi học cuối
cùng?
- Em hiểu gì về bức tranh
minh hoạ?
được học tiếng Pháp
- Tên truyện: là buổi học tiếng Pháp cuối cùng của người pháp trên đất Pháp -Một buổi học bằng tiếng dân tộc cuối cùng
- Thầy Ha-men đang giảng bài, các trò đang chăm chú nghe Trên bảng có dòng chữ tiếng Pháp Ngoài cửa
có tên lính Phổ đang ôm súng
Bức tranh đó đã tóm tắt được nội dung của truyện
- Trước khi diễn ra buổi học
cuối cùng, cậu bé Phrăng đã
thấy những điều gì xảy ra:
- Trên đường tới trường?
- Không khí lớp học?
- Hãy tìm những chi tiết
trong văn bản miêu tả điều
đó?
- Những điều đó báo hiệu sự
việc gì xảy ra?
- HS theo dõi SGK trả lời
- HS suy nghĩ trả lời
a Quang cảnh chung:
- Sau xưởng cưa, lính Phổ đang tập Nhiều người đang đọc cáo thị của nước Đức
- Vắng lặng y như một buổi sáng chủ nhật
- Lặng ngắt, thầy ha-men dịu dàng mặc đẹp hơn mọi ngày Có cả dân làng với vẻ buồn rầu Thầy Ha-men nói:
" Hôm nay là bài học tiếng Pháp cuối cùng của các con"
⇒ Những điều đó báo hiệu:
- Vùng An-dát của Pháp đã rơi vào tay nước Đức
- Việc học tập không còn được như trước nữa
- Tiếng Pháp sẽ không còn được dạy
Tiết 2:
* GV dẫn: Nhân vật trò
Phrăng được miêu tả chủ yếu
qua thái độ đối với việc học
tiếng Pháp và với thầy
ha-men thái độ đó diền ra theo
hai quả trình: Từ lơ là đến
thiết tha lo lắng việc học; Từ
sợ hãi đến thân thiết, quí
- HS trả lời
b Tâm trạng nhân vật Phrăng:
- Các chi tiết miêu tả quá trình diễnbiến thái độ của Phrăng của Phrăng đối với việc học tiếng Pháp:
+ Định trốn học đi chơi, giận mình vì bỏ phí thời
Trang 4trọng thầy Ha-men.
- Hãy tìm các chi tiết trong
văn bản miêu tả hai quá trình
này?
- Trong các chi tiết miêu tả
Phrăng, chi tiết nào gợi cho
em nhiều cảm nghĩ nhất?
- Các chi tiết miêu tả nhân
vật Phrăng đã làm hiện lên
hình ảnh một cậu bé như thế
nào trong tưởng tượng của
em?
- Thái độ đối với tiếng pháp
và với thầy Ha-men trong
buổi học cuối cùngđã bộc lộ
- HS trình bày ý kiến
cá nhân
- HS lắng nghe
gian học tập Từ "chán sách" đến thấy sách là bạn
"cố tri" Thấy xấu hổ khi không thuộc bài"lòng rầu rĩ" không dảm ngẩng đầu lên Trong buổi học cuối cùng kinh ngạc khi thấy mình
"hiểu đến thế chưa bao giờ thấy mình chăm chgú nghe đến thế."
+ Các chi tiết miêu tả thái
độ đối với thầy Ha-men:
Từ sợ hãi: lẻn vào chỗ ngồi,
đỏ mặt tía tai khi nhìn cây thước sắt khủng khiếp của thầy Ha-men, đến thân thiện: quí trọng thầy, thấy thầy mặc đẹp, qua lời thầy nhận thấy quân Phổ là
"Quân khốn nạn", nghĩ đến việc thầy sắp ra đi, thấy tội nghệp cho thầy, chưa bao giò thấy thầy lớn lao đến thế
- Trong số các chi tiết miêu
tả Phrăng, chi tiết "Lòng rầu
rĩ, không dám ngẩng đầu lên" khi không đọc được bài trong buổi học cuối cùng(miêu tả sự hói hận, xóy xa của Phrăng)
Hoặc chi tiết: khi thầy Ha-men thông báo lệnh quân Đức buộc người Pháp phải học tiếng Đức, Phrăng choáng váng nghĩ: "A, quân khốn nạn" (Biểu hiện niềm căm giận kẻ thù, lòng yêu nước của Phrăng)
⇒ Hồn nhiên, chân thật, biết lẽ phải
- Tình yêu tiếng Pháp; quí trọng biết ơn người thầy
Trang 5phẩm chất nào trong tâm hồn
trò Phrăng?
* GV: đó là tình yêu tiếng nói dân tộc, một biểu hiện
cụ thể của lòng yêu nước
* GV sơ kết: Qua nhân vật Phrăng vừa là nhân vật chính, vừa đóng vai người
kể chuyện, qua sự biến đổi tâm trạng, tình cảm, thái độ Tác giả thể hiện rất thành công lòng yêu nước thiết tha của Nd Pháp, từ trẻ đến già qua tình yêu tiếng Pháp - tiếng mẹ đẻ sắp bị quân thù cấm ngặt
2 Nhân vật thầy giá ha-men:
- Nhân vật thầy giáo Ha-men
trong buổi học cuối cùng đã
được miêu tả trên những
phương diện nào?
- Em hãy tìm các chi tiết
miêu tả nhân vật này theo
các phương diện trên?
- Chi tiết gợi cho em nhiều
cảm xúc nhất là chi tiết nào?
- Em hiểu gì về lời nói của
thầy Ha-men trong buổi học
- HS: Trang phục, thái
độ đối với HS, những lời nói về việc học tiếng Pháp, Hành động, cử chỉ lúc buổi học kết thúc
- HS trao đổi nhóm trong 3 phút
- HS trả lời
- HS trao đổi cặp trong
1 phút
- Trang phục: áo rơ-đanh-gốt màu xanh lục, diềm lá sen, mũ bằng lụa đen thêu
- Thái độ đối với HS: không giận gdữ, thật dịu dàng
- Những lời nói về việc học tiếng Pháp: Tai hoạ lớn nhất
là bao giờ cũng hoãn lại việc học đến ngày mai ; Tiếng Pháp là ngôn ngữ hay nhất thế giới phải giữ lấy
nó và đừng bao giờ quên lãng nó Khi một dân tộc chốn lao tù
- Hành động, cử chỉ: thầy quay về phía bảng, cầm một hòn phấndằn mạnh hết sức,
cố viết thật to: "Nước pháp muôn năm"
- Chi tiết gợi cảm xúc: lời nói của thầy về tiếng pháp
vì truyền tới người nge tình yêu tiếng mẹ đẻ, tiếng nói
DT Hay chi tiết cử chỉ và chữ viết của thầy "Nước Pháp muôn năm" truyền tới người nghe lòng yêu nước sau sắc
- Lời nói của thầy đề cao
Trang 6cuối cùng: "khi một dân tộc
rơi vào vòng nô lệ, chừng
nào họ vẫn giữ được tiếng
nói của mình thì chẳng khác
gì nắm được chìa khoá chốn
lao tù."?
- Các chi tiết miêu tả thầy
Ha-men gợi cho em về một
người thầy như thế nào?
- Trong những lời thầy
truyền lại trong buổi học
cuối cùng, điều quí báu nhất
đối với em là gì?
- HS trả lời cá nhân
tiếng nói dân tộc, khẳng định sức mạnh của tiếng nói DT
- Ta có thể hình dung về thầy: yêu nghề dạy học, tin
ở tiếng nói DT Pháp, có lòng yêu nước sâu sắc
- Điều quí báu nhất đối với
ta là thầy đã truyền dạy cho
em ý nghĩa sức mạnh của tiếng nói DT Cho ta hiểu thêm sự cần thiết phải học tập và giữ gìn tiếng nói DT mình
-TR 55)
- Em cảm nhận được gì từ
truyện BHCC?
- Em học tập được gì từ NT
kể chuyện cảu tác giả?
GV bình: Tiếng nói là một
giá trị văn hoá Dt, yêu tiếng
nói là yêu văn hoá dân tộc, là
biểu hiện sâu sắc của lòng
yêu nước
Sức mạnh của tiếng nói DT
là sức mạnh của văn hoá,
không một thế lực nào có thể
thủ tiêu Tự do của một DT
gắn liền với việc giữ gìn và
phát triển tiếng nói của DT
mình Đó là các ý nghĩa gợi
lên từ truyện BHCC
- HS trả lời
- HS lắng nghe
- HS đọc tại chỗ
- HS viết đoạn sau đó đọc trước lớp
IV LUYỆN TẬP:
1 Hãy đọc những đoạn thơ, văn viết về sức sống và sự giàu đẹp của tiếng Việt
2 Viết đoạn nêu cảm nhận của em về nhân vật thầy ha-men?
4 Hướng dẫn học tập:
- Học bài, thuộc ghi nhớ
Trang 7- Hoàn thiện bài tập.
- Soạn bài: Nhân hoá