TÀI LIỆU THAM KHẢO NHỮNG NHÂN tố CHI PHỐI lợi ÍCH QUỐC GIA HIỆN NAY

Lợi ích quốc gia luôn là vấn đề sống còn của mỗi dân tộc trong mọi giai đoạn tồn tại và phát triển. Đồng thời, cũng là nội dung đấu tranh giai cấp gay gắt, tranh giành quyết liệt giữa các quốc gia, cộng đồng kinh tế và các chế độ chính trị xã hội khác nhau trên thực tế, cũng như trong mọi diễn đàn Hội nghị Quốc tế, Khu vực, để giải quyết vấn đề lợi ích của mỗi chủ thể. Trong giai đoạn hiện nay, sau sự khủng hoảng, sụp đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Đông Âu, Liên Xô, phong trào cách mạng tạm thời lâm vào thoái trào, chủ nghĩa đế quốc tiếp tục điều chỉnh, thích nghi và đang chiếm ưu thế về vốn, khoa học công nghệ, thị trường, cách mạng khoa học phát triển có bước nhảy vọt, kinh tế tri thức ra đời đóng vai trò ngày càng quan trọng;

NHỮNG NHÂN TỐ CHI PHỐI LỢI ÍCH QUỐC GIA HIỆN NAY

Lợi ích quốc gia luôn là vấn đề sống còn của mỗi dân tộc trong mọi giai đoạn tồn tại và phát triển Đồng thời, cũng là nội dung đấu tranh giai cấp gay gắt, tranh giành quyết liệt giữa các quốc gia, cộng đồng kinh tế và các chế độ chính trị xã hội khác nhau trên thực tế, cũng như trong mọi diễn đàn Hội nghị Quốc tế, Khu vực,

để giải quyết vấn đề lợi ích của mỗi chủ thể Trong giai đoạn hiện nay, sau sự khủng hoảng, sụp đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Đông Âu, Liên Xô, phong trào cách mạng tạm thời lâm vào thoái trào, chủ nghĩa đế quốc tiếp tục điều chỉnh, thích nghi và đang chiếm ưu thế về vốn, khoa học - công nghệ, thị trường, cách mạng khoa học phát triển có bước nhảy vọt, kinh tế tri thức ra đời đóng vai trò ngày càng quan trọng; cạnh tranh kinh tế - thương mại, tranh giành biển đảo, tài nguyên, năng lượng, thị trường, nguồn vốn, công nghệ giữa các nước ngày càng gay gắt, thì vấn đề lợi ích quốc gia càng trở lên phức tạp, có nhiều nhận thức, quan điểm khác nhau, thậm chí trái ngược nhau, cần nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống và đi đến thống nhất nhận thức, quan điểm và biện pháp giải quyết hài hòa vấn đề lợi ích quốc gia, bảo đảm cùng tồn tại hòa bình, phát triển bền vững và bảo

vệ môi trường sống của chúng ta

Để giải quyết vấn đề này cần đề cập một vấn đề cơ bản đó là: những nhân tố

mới trong giai đoạn hiện nay chi phối lợi ích quốc gia

Một là, vấn đề toàn cầu hoá, nhất thể hóa là một xu thế khách quan vừa tạo ra thuận lợi vừa đặt ra thách thức đe dọa lợi ích quốc gia

Toàn cầu hóa, nhất thể hóa là quá trình xã hội hóa thương phẩm, vốn và lực lượng sản xuất trên phạm vi quốc tÕ, các quan hệ kinh tế vượt ra khỏi biên giới quốc gia, dân tộc lan tỏa ra phạm vi toàn cầu, trong đó hàng hóa, dịch vụ, vốn, tiền

tệ, thông tin, lao động vận động thông thoáng; sự phân công lao động mang tính quốc tế; mối quan hệ kinh tế giữa các quốc gia, khu vực quốc tế đan xen, tùy thuộc

lẫn nhau, hình thành các cộng đồng kinh tế, chính trị mà ở đó ý nghĩa biên giới quốc gia ngày càng giảm dần

Nguyên nhân của toàn cầu hóa, nhất thể hóa: là do sự phát triển của kinh tế hàng hóa, kinh tế thị trường; sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ; sự phát triển của phân công lao động quốc tế; sự ra đời và phát triển của các công ty xuyên quốc gia; sự ra đời của các tổ chức chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội khu vực

và toàn cầu

Bản chất của toàn cầu hóa, nhất thể hóa hiện nay là toàn cầu hóa, nhất thể hóa tư bản chủ nghĩa Hiện nay, các nước tư bản phát triển nhất là Mỹ chiếm ưu thế vốn, khoa học công nghệ, thị trường, kinh nghiệm quản lý và giữ vai trò chủ chốt trong nhiều tổ chức kinh tế quốc tế Họ đang chi phối và lợi dụng các tổ chức quốc

tế áp đặt các luật chơi có lợi cho họ Đó là một thứ chủ nghĩa thực dân tinh vi hơn, hoàn hảo hơn, xảo quyệt hơn: "Chủ nghĩa thực dân thương mại" "Chủ nghĩa thực dân thông tin", "Chủ nghĩa thực dân công nghệ", "Chủ nghĩa thực dân văn hóa"

Đặc điểm của toàn cầu hóa, nhất thể hóa hiện nay là một quá trình không có điểm kết thúc; là xu thế khách quan trong sự phát triển nhân loại; rất phức tạp, đa chiều, liên quan đến nhiều lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng; dẫn đến thời gian thủ tiêu không gian “thu nhỏ thế giới”, tạo lên thế giới phẳng; đẩy mạnh và tăng thêm mối quan hệ xã hội trong phạm vi thế giới

Đi từ phương diện kinh tế, chính trị và văn hoá để khảo sát đặc trưng của xu thế toàn cầu hoá đương đại:

Đầu tiên là kinh tế, xu thế toàn cầu hoá chủ yếu biểu hiện là sự mở rộng phạm vi thương mại thế giới (WTO), tăng cường tác dụng của các công ty xuyên quốc gia, sự hình thành thị trường tiền tệ toàn cầu WB, IMF

Về chính trị: xu thế toàn cầu hóa đương đại chủ yếu biểu hiện ở sự tăng lên rất nhiều thể chế quốc tế cùng sự thâm nhập vào chủ quyền quốc gia, chủ quyền quốc gia đang chịu ảnh hưởng của xu thế toàn cầu hóa, các tổ chức quốc tế tăng lên, có thêm nhiều tác dụng Ý thức toàn cầu hóa của mọi người ngày càng mạnh, buộc phải tăng cường hợp tác quốc tế, thậm chí phải nhân nhượng một phần chủ

quyền quốc gia Không ai hoàn toàn độc lập với áp lực bên ngoài, tăng cường liên

hệ, phụ thuộc lẫn nhau

Về văn hoá: ảnh hưởng lẫn nhau giữa các nền văn hoá tăng lên, các phương tiện thông tin phát triển hình thành “luồng thông tin toàn cầu” thôi thúc chủ nghĩa tiêu dùng đại chúng từ các nước phát triển sang các nước đang phát triển Internet đem đến cho đời sống nhân loại có điều kiện tăng cường mạnh hơn sự tác động lẫn nhau của các nền văn hoá Toàn cầu hoá dẫn đến hai xu hướng trong văn hoá:

“tương đối hoá các nền văn hoá” và “hình thành nền văn hoá thứ ba” thực sự vượt qua văn hóa dân tộc Do đó, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc cũng chính là bảo vệ lợi ích quốc gia trong giai đoạn hiện nay

Ngày nay, không một nền kinh tế nào, không một dân tộc nào có thể đứng ngoài toàn cầu hóa, nhất thể hóa nếu muốn tranh thủ cơ hội để phát triển Tuy nhiên, toàn cầu hóa, nhất thể hóa đem đến cơ hội không như nhau cho các quốc gia, dân tộc Toàn cầu hóa, nhất thể hóa là một thách thức đối với các nước đang phát triển, nhất là các nước chậm phát triển, bởi họ không dễ tranh thủ được những

cơ hội do toàn cầu hóa đem lại Toàn cầu hóa, nhất thể hóa là cuộc chạy đua nước rút giữa các quốc gia mà điểm xuất phát khác nhau hàng thế kỷ Toàn cầu hóa, nhất thể hóa và cơ chế thị trường phát triển mạnh mẽ bao nhiêu thì làm cho tích tụ và tập trung tư bản càng lớn bấy nhiêu Để tạo lợi thế cạnh tranh các tập đoàn tư bản khổng lồ, các công ty xuyên quốc gia có xu hướng sáp nhập với nhau thành những tập đoàn siêu khổng lồ, tài sản lên đến hàng chục thậm chí hàng trăm tỷ đôla Những tập đoàn này có thể thách thức tất cả trong cuộc cạnh tranh toàn cầu Toàn cầu hóa, nhất thể hóa làm cho các khái niệm dân tộc quốc gia, chủ quyền quốc gia

có những thay đổi đáng kể và các nước muốn hội nhập phải tái cấu trúc nền kinh tế như một đòi hỏi tất yếu

Hai là, kinh tế tri thức ra đời, đóng vai trò ngày càng quan trọng và quyết định sự phát triển nhanh và bền vững lợi ích quốc gia

Xung quanh quan niệm về kinh tế tri thức cũng còn nhiều quan điểm khác nhau: Theo tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế thế giới (OECD) “Kinh tế tri thức

là nền kinh tế ngày càng phụ thuộc trực tiếp vào việc sản xuất, phân phối và sử dụng tri thức và thông tin”

Diễn đàn châu Á Thái Bình Dương, APEC cho rằng: “Nền kinh tế tri thức là nền kinh tế mà trong đó quá trình sản xuất, phân phối và sử dụng tri thức trở thành động lực chính cho tăng trưởng, cho quá trình tạo ra của cải và việc làm trong tất

cả các ngành kinh tế”

Tổ chức ngân hàng thế giới WB: “Đối với các nền kinh tế tiên phong trong nền kinh tế thế giới, cán cân giữa 2 yếu tố tri thức và nguồn lực đang nghiêng về tri thức Tri thức thực sự trở thành yếu tố quan trọng quyết định mức sống hơn cả yếu

tố đất đai, hơn cả yếu tố tư liệu sản xuất, hơn cả yếu tố lao động Các nền kinh tế phát triển nhất về công nghệ ngày càng thực sự đã dựa vào tri thức”

Theo GS - VS Đặng Hữu: “Kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sự sản sinh

ra, phân công và sử dụng tri thức giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển kinh

tế, tạo ra của cải, nâng cao chất lượng cuộc sống”

Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam: Kinh tế tri thức ra đời là một thực tế khách quan phản ánh trình độ phát triển cao của lực lượng sản xuất, Kinh tế tri thức không phải là một hình thái kinh tế xã hội thay thế hình thái kinh tế xã hội tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa mà chỉ là một nền kinh tế phát triển cao và cả chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội đều có thể áp dụng được

Trong nền kinh tế tri thức, tri thức trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, hàm lượng chất xám kết tinh trong sản phẩm cao, cơ cấu tổ chức sản xuất gọn nhẹ, phương thức hoạt động linh hoạt, biến đổi, công nghệ thông tin được sử dụng rộng rãi, nguồn nhân lực đòi hỏi cao (trí thức hoá) Các trụ cột của kinh tế tri thức là công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ NANO, công nghệ vật liệu mới, công nghệ năng lượng mới, công nghệ quản lý và nhân lực bậc cao Do đó, muốn phát triển nhanh, bền vững và bảo vệ được lợi ích quốc gia, các nước phải

nhanh chúng làm chủ kinh tế tri thức, nõng cao dõn trớ, bồi dưỡng nhõn lực, đào tạo nhõn tài, coi trọng đội ngũ tri thức, bố trớ, sử dụng và tạo điều kiện cho họ phỏt huy tối đa khả năng sỏng tạo của mỡnh để cống hiến nhiều nhất cho đất nước

Ba là, cỏc cụng ty xuyờn quốc gia phỏt triển mạnh mẽ chi phối và thõu túm lợi ớch quốc gia

Một trong những những đặc trưng quan trọng của sự phỏt triển kinh tế thế giới hiện nay là sự phỏt triển nhanh chúng của của cỏc cụng ty xuyờn quốc gia Cỏc cụng ty xuyờn quốc gia xuất hiện sớm từ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, nhưng phải đến sau chiến tranh thế giới thứ 2 cụng ty xuyờn quốc gia mới phỏt triển nhanh chúng và đến những năm 70 của thế kỷ XX, được coi là một trong những nhõn tố kết thành một khối, kinh tế thế giới từng bước chuyển từ thời kỳ “thương mại quốc tế” sang thời kỳ “sản xuất quốc tế” Cụng ty xuyờn quốc gia đó từng bước thay thế chủ thể quốc gia dõn tộc trong cỏc hoạt động kinh tế quốc tế Cụng

ty xuyờn quốc gia là người gỏnh vỏc và thể hiện chủ yếu quỏ trỡnh quốc tế húa kinh

tế hiện nay, thực hành chiến lược kinh doanh toàn cầu húa, xuyờn quốc gia về chế tạo, lắp đặt và tiờu thụ sản phẩm, nú coi cả thế giới là xưởng sản xuất và thị trường tiờu thụ của mỡnh

Hoạt động của cụng ty xuyờn quốc gia thể hiện cỏc hỡnh thức chủ yếu của quốc tế húa kinh tế: phõn cụng và chuyờn nghiệp húa quốc tế, trao đổi hàng húa, dịch vụ và kỹ thuật với sản xuất và chuyển dịch sức lao động Đến nay, thế giới

có 57.000 công ty mẹ, với 280.000 cụng ty nhỏnh ở cỏc nước Trong đó: có

500 công ty xuyờn quốc gia lớn nhất (Mĩ chiếm 157 cụng ty) Bàn tay của cụng

ty xuyờn quốc gia vươn tời khắp mọi nơi trờn thế giới, chỳng kiểm soỏt 40% GDP, 60% ngoại thương của thế giới, 80% sản phẩm cụng nghệ và 90% vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài

Vai trũ của cỏc cụng ty xuyờn quốc gia làm cho nền kinh tế thế giới “trong tụi cú anh, trong anh cú tụi”, đặt cơ sở cho sự hợp tỏc quốc tế, hỡnh thành xu hướng kinh doanh “khụng biờn giới”, tăng cường sự phụ thuộc và ràng buộc lẫn nhau, làm

thay đổi cục diện kinh tế thế giới trong tình hình mới Nhất thể hoá kinh tế toàn cầu, tập đoàn hoá kinh tế khu vực, thị trường hoá mô hình kinh tế và đa nguyên hoá hợp tác kinh tế thế giới Hình thành một nền kinh tế toàn cầu có tính chỉnh thể, góp phần giảm thiểu va chạm và xung đột quốc tế, đồng thời có lợi cho sự trật tự hoá trong quan hệ hợp tác quốc tế và duy trì trật tự kinh tế quốc tế và khu vực Đồng thời, các công ty xuyên quốc gia còn có nguồn vốn nghiên cứu khoa học khổng lồ và những nhà khoa học ưu tú làm cho các xí nghiệp giữ vững vị trí hàng đầu về khoa học kỹ thuật và luôn luôn đổi mới mẫu mã hàng hóa, áp dụng công nghệ hiện đại để cạnh tranh và phát triển

Thách thức của công ty xuyên quốc gia ảnh hưởng đến chủ quyền quốc gia, lợi ích quốc gia và an ninh quốc gia, vì sự gia tăng độ phụ thuộc dựa vào nhau để cùng tồn tại, mâu thuẫn lợi ích tiềm ẩn của sự hợp tác và phân công quốc tế Quan niệm mới về chủ quyền quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa, biên giới ảo, biên giới mềm rất phức tạp Lợi ích quốc gia bị xâm hại, thị trường, tài nguyên quốc gia

bị ảnh hưởng Song song với việc làm, tăng trưởng sản xuất và nâng cao phúc lợi thì đồng thời nó cũng mang đến mâu thuẫn và xung đột lợi ích quốc gia dân tộc Các nước phát triển tiếp tục tước đoạt các nước phụ thuộc, chậm phát triển và khi cần sẵn sàng can thiệp vào công việc nội bộ, bất chấp chủ quyền quốc gia và điều ước Liên hợp quốc dưới những cái tên mĩ miều bảo vệ nhân quyền, dân chủ và các trị nhân văn tư sản Lợi ích quốc gia dân tộc chịu sự tác động thường xuyên, sâu sắc bởi các công ty xuyên quốc gia Nhiều chức năng và quyền lực kinh tế của Nhà nước giảm đi trong khi quyền lực kinh tế của các tập đoàn, các công ty xuyên quốc gia tăng lên Vai trò ngày càng tăng của các công ty tư bản xuyên quốc gia nói lên rằng toàn cầu hóa, nhất thể hóa hiện nay là toàn cầu hóa, nhất thể hóa tư bản chủ nghĩa Tuy nhiên, nói như vậy không có nghĩa là vai trò của quốc gia dân tộc không còn tác dụng trong xu thế toàn cầu hóa và nhất thể hóa, mà trái lại “cái dân tộc” trong xu thế toàn cầu hóa, nhất thể hóa càng khẳng định mạnh mẽ hơn, sâu

sắc hơn Những công ty xuyên quốc gia, đa quốc gia không thay thế được nền kinh

tế quốc gia dân tộc, những nền kinh tế quốc gia này vẫn tồn tại với tư cách những

bộ phận tương đối độc lập của nền kinh tế thế giới Vấn đề đặt ra là trong điều kiện toàn cầu hóa chúng ta phải trả lời câu hỏi đâu là những hạn chế chủ quyền quốc gia dân tộc có thể chấp nhận và phải chấp nhận để có đối sách phù hợp; đâu là những xâm phạm chủ quyền quốc gia không thể chấp nhận để có phương pháp đấu tranh đúng đắn bảo vệ lợi ích quốc gia

Bốn là, trật tự thế giới mới đang hình thành theo xu hướng đa cực nhiều trung tâm làm cho lợi ích quốc gia đan cài và phụ thuộc lẫn nhau tăng lên

Sau sự sụp đổ của các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu, cùng sự tan rã của Liên Xô, đánh dấu sự kết thúc của chiến tranh lạnh, thế giới 2 cực Xô - Mỹ bị tan

vỡ Sự thay đổi về chính trị ấy làm cho người ta phải vẽ lại bản đồ châu Âu, có người gọi đó là “sự kết thúc của lịch sử”, “chương cuối của sự thể nghiệm cộng sản thất bại”, là thời kỳ hòa bình do Mỹ sắp đặt

Nhưng, trái với những nhận định chủ quan đó, những năm 90 của thế kỷ XX đến nay thế giới đang trong quá trình chuyển biến theo xu hướng hình thành thế giới đa cực, nhất siêu đa cường, nhiều trung tâm, (Nhất siêu là Mỹ, đa cường là Tây Âu, Nhật, Nga, Trung, nhiều trung tâm là Mĩ, Tây Âu, Nhật Bản) Địa vị quốc

tế của Mỹ không còn ở cái địa vị thời chiến tranh lạnh, cũng không còn ở cái địa vị kết thúc chiến tranh lạnh mà có xu hướng giảm dần, do sự sút kém về kinh tế, thâm thủng về mậu dịch, khủng hoảng về nợ công và xa lầy vào hai cuộc chiến tranh phi nghĩa: I.Rắc và Ápganistan

Sự nổi lên của Trung Quốc và Nga làm thay đổi thứ bậc các nước trên thế giới Chiến lược của một số nước lớn có sự thay đổi: Mỹ chuyển trọng tâm từ châu

Âu sang Châu Á, Thái bình dương, hình thành tam giác quỷ: Mianma Nhật Bản -Philipin để khống chế khu vực Tây Nam Á, Đông Bắc Á, và Đông Nam Á, tạo ra hai gọng kìm để kiềm chế Trung Quốc; Chiến lược của Nga tăng cường hợp tác với Trung Quốc và Ấn Độ là hai siêu cường mới nổi, tạo ra thế chân kiềng để đối trọng

với khối NATO đang áp sát về phía đông; Chiến lược của Trung Quốc vươn ra biển, cải cách, mở cửa, mò đá qua sông, xây dựng chủ nghĩa xã hội mang đặc sắc Trung Quốc Sau hơn 30 năm cải cách, mở cửa Trung Quốc đã trở thành nền kinh

tế thứ 2 thế giới, một đầu tầu kinh tế ở khu vực Thái Bình Dương, một nhân tố duy trì hòa bình ở châu Á và thế giới, một nhân tố phát triển và phồn vinh của các nước

xã hội chủ nghĩa, một hiện tượng mà cả thế giới cần nghiên cứu và học tập, nhưng cũng đáng gờm và tiềm ẩn nhiều tham vọng lớn đe dọa đến chủ quyền quốc gia của các nước láng giềng và khu vực

Trong xu hướng phát triển đa cực, ngoài các trung tâm Mỹ, Tây Âu, Nhật, Nga, Trung Quốc, còn nhiều nước lớn ở các khu vực khác của thế giới như Ấn Độ, Canađa, Nam Phi và một số cộng đồng kinh tế EU, ASEAN, APEC cũng có những tác động ngày càng tăng đối với các vấn đề quốc tế và rất có thể họ sẽ tạo ra những cực mới, thúc đẩy các mối quan hệ quốc tế ngày càng đa dạng và phức tạp Hợp tác kinh tế song phương, đa phương làm cho lợi ích các quốc gia đan cài, phụ thuộc lẫn nhau, chi phối lẫn nhau và hợp tác cùng phát triển

Năm là, chủ nghĩa khủng bố và chiến tranh chống khủng bố diễn biến phức tạp đe dọa lợi ích quôc gia dân tộc

Từ cuối 1995, bảy nước Phương Tây cùng với cộng đồng Nga đã thành lập hội đồng chống chủ nghĩa khủng bố, triển khai các mặt ngoại giao, pháp luật, trinh thám, hình sự để mở rộng hợp tác, sử dụng mạng lưới dự báo tin tức chống khủng

bố để ngăn chặn sự phát triển của chủ nghĩa khủng bố đã mang tính toàn cầu Với những hoạt động tích cực của mạng lưới chống khủng bố, đến những năm cuối của thế kỷ XX, xu thế tổng thể của thế giới: Hoà bình, hợp tác, phát triển; toàn cầu hoá kinh tế, đa cực hoá ngoại giao, tương trợ, hợp tác “hai bên đều thắng”

Nhưng từ những năm đầu thế kỷ XXI đến nay (sau sự kiện 11.9.2001)

“Không thể biết khi nào gặp tai hoạ và tai họa đến từ đâu”, đó là do chủ nghĩa khủng bố có sự phục hồi và phát triển mạnh Chủ nghĩa khủng bố là tên gọi chung của các hành vi phạm tội nhằm đạt được mục đích nhất định, như dùng các thủ đoạn

cực đoan: ám sát, bắt cóc, cướp máy bay, gây nổ, và tiến hành phá hoại, báo thù, lừa bịp, tống tiền, đánh bom liều chết

Theo quan điểm của Liên hợp quốc: “Hoạt động khủng bố là hủy hoại nhân quyền, quyền dân chủ và tự do cá nhân, uy hiếp sự an toàn và toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia làm chính phủ luôn bị sức ép, phá vỡ văn minh xã hội, có hành vi phạm tội với việc gây hậu quả bất lợi cho sự phát triển kinh tế xã hội” Cho nên, tất cả các hình thức của chủ nghĩa khủng bố, dù ở nơi đâu, ai vi phạm, hành vi phạm tội như thế nào cũng không được thanh minh và cần tăng thêm mức độ xử phạt”

Nguyên nhân nảy sinh chủ nghĩa khủng bố do sự giảm đi của năng lực kiểm soát quốc tế, mâu thuẫn dân tộc, sắc tộc ngày càng sâu sắc, tôn giáo, tà đạo phát triển, Công nghệ thông tin liên lạc thuận tiện.Vũ khí tinh thông, gọn nhẹ, sức huỷ diệt lớn và sự ủng hộ, tiếp tay của một số nước đế quốc và phần tử cực đoan Song, xét đến cùng chỉ có tiêu diệt nghèo đói, nạn thất nghiệp, sự lạc hậu ngu muội thì chủ nghĩa khủng bố mới có khả năng từng bước bị giải thể, dần dần đi đến tan rã

và bị diệt tận gốc

Sáu là, an ninh phi truyền thống đe dọa sự sống còn của trái đất và cuộc sống của con người ảnh hưởng to lớn đến lợi ích quốc gia dân tộc

Do sự khai thác và sử dụng quá mức của con người đối với tự nhiên, sự tăng quá nhanh dân số, cũng như việc giáo dục, cải tạo con người còn nhiều bất cập, hạn chế, làm cho mối quan hệ người - người ngày càng trở lên phức tạp và thô bạo, xuất hiện những hiện tượng an ninh phi truyền thống vào cuối những năm 90 của thế kỷ XX như tình trạng tội phạm quốc tế tăng vọt: buôn bán phụ nữ, trẻ em, ma túy, rửa tiền; khủng bố và chiến tranh chống khủng bố; thảm họa thiên tai: động đất, sóng thần, núi lửa; biến đổi khí hậu: nhiệt độ trái đất tăng, băng tan, nước biển dâng nhấn chìm lục địa, dịch bệnh hiểm nghèo mang tính toàn cầu; an ninh lương thực, tiền tệ, năng lượng đang là những vấn đề đặt ra cấp bách, đòi hỏi phải có sự nhận thức đúng đắn và chung tay giải quyết

Theo thống kê của tổ chức Liên hợp quốc có 20 loại tai họa uy hiếp sự sống còn của con người, nhưng những tai họa do con người gây ra ( nhân họa) đã chiếm hơn một nửa như: chiến tranh, hỏa hoạn, ô nhiễm môi trường, phá vỡ cân bằng sinh thái, tai nạn giao thông, tai nạn lao động, bệnh dịch AIDS, rò rỉ hạt nhân phóng xạ nguyên tử, an ninh tài chính, tiền tệ, lương thực, nợ công và nhân họa thường là những tai họa nguy hiểm, ác liệt, thường xuyên đe dọa đến sinh mạng, môi trường sống của chính con người và gây ra những hiện tượng an ninh phi truyền thống

Những tai họa do con người gây ra chủ yếu là do con người hành động không thỏa đáng và có thái độ không đúng với thiên nhiên Song chung quy là do 3 nguyên nhân chủ yếu sau:

Thứ nhất, sử dụng và cải tạo thiên nhiên quá sức chịu đựng và dung lượng của môi trường, làm cạn kiệt các tài nguyên khoáng sản và không có khả năng tái tạo

Thứ hai, mối quan hệ con người với xã hội ngày càng bất hợp lý, gây lên sự

vô cảm, cái tôi, cái cá nhân, được chủ nghĩa tư bản “giải phóng” và đề cao quá mức đã đến lúc phản tác dụng Đúng như C.Mác tiên đoán “triệu âm binh lên nhưng không trị được nó thì nó trị lại” và “Chủ nghĩa tư bản ra đời đã cắt đứt mọi quan hệ của con người, dìm lòng mê đạo và máu hiệp sĩ xuống dòng nước lạnh tanh, đặng chỉ để lại mối quan hệ lạnh lùng trả tiền ngay không tình nghĩa” Vì vậy,

mà hình thành lên lối sống thực dụng, ích kỷ, vô cảm, “bệnh thành thị”, “bệnh đại gia”, “bệnh sĩ”, “bệnh siêu sao”

Thứ ba, việc chủ nghĩa tư bản sử dụng kỹ thuật cao một cách sai lầm vào những mục đích vô nhân đạo, đúng như C.Mác cảnh báo “Mỗi phát minh khoa học

là một niềm tự hào trong quá trình con người trinh phục và làm chủ tự nhiên, nhưng nếu nằm trong tay giai cấp tư sản thì vô hình trung nó lại là công cụ để giai cấp tư sản bóc lột và đàn áp quần chúng tàn bạo hơn và ác liệt hơn” Và quả nhiên như vậy, hiện nay chủ nghĩa tư bản đang ra sức lợi dụng những thành tựu của khoa