Nghiên cứu tập 5 Văn kiện Đảng toàn tập, toàn bộ tập 5 phản ánh hoạt động của Đảng trong năm 1935. Đây là thời điểm Đảng Cộng sản Việt Nam (Đảng Cộng sản Đông Dương), đã trải qua những năm tháng vừa đấu tranh chống sự khủng bố khốc liệt của chính quyền thực dân vừa khôi phục hệ thống tổ chức Đảng mà Đại hội Đại biểu lần thứ nhất của Đảng (31935) là sự kiện chính trị trọng đại, đánh dấu thành quả 5 năm quá trình hoạt động tích cực trong điều kiện ác liệt, cam go, đầy trông gai thử thách; cũng là quá trình khẳng định bản lĩnh trí tuệ, sự trưởng thành lớn mạnh của một Đảng Cộng sản chân chính lãnh đạo cách mạng ở một nước thuộc địa nửa phong kiến
Trang 1Những quan điểm đầu tiên của đảng về chỉ đạo xây dựng lực lượng vũ trang thể hiện trong
Ra đời và trưởng thành trong bão táp cách mạng, từ Hội nghị thành lậpĐảng Cộng sản Việt Nam (2/1930) được tổ chức tại Hương Cảng - TrungQuốc, đến Đại hội lần thứ nhất của Đảng (3/1935), địa điểm tổ chức Đại hộivẫn phải tổ chức ở nước ngoài: tại Ma Cao - Trung Quốc Với hàng loạt vănbản, nghị quyết được thông qua tại Đại hội như: Nghị quyết Chính trị của đạibiểu Đại hội lần thứ nhất Đảng Cộng sản Đông Dương; cùng các Nghị quyếtchuyên đề: Nghị quyết của toàn Đảng đại biểu Đại hội lần thứ nhất của ĐảngCộng sản Đông Dương về công nhân vận động; Nghị quyết về nông dân vậnđộng, Nghị quyết về vận động binh lính, Nghị quyết về công tác trong các dântộc thiểu số, Nghị quyết về thanh niên vận động, Nghị quyết về công tác phản
đế liên minh, Nghị quyết về Đội Tự vệ, Nghị quyết Cứu tế đỏ Đông Dươngvận động, Nghị quyết của Đảng Đại hội về các công việc vặt Các Nghị quyếtcủa Đại hội lần thứ nhất của Đảng Cộng sản Đông Dương về hệ thống tổchức, quyền hạn và nhiệm vụ của Ban chỉ huy ở ngoài của Đảng Cộng sảnĐông Dương, Điều lệ của Đảng Cộng sản Đông Dương; Điều lệ của Tổng
Trang 2Công hội đỏ Đông Dương, Điều lệ của nông hội làng, Điều lệ của Thanh niênCộng sản đoàn Đông Dương, Điều lệ của Đông Dương Phản đế liên minh,Điều lệ Cứu tế đỏ Đông Dương Tiếp đó, là hàng loạt văn bản: Tuyên ngôncủa đại biểu Đại hội lần thứ nhất của Đảng Cộng sản Đông Dương, Thư gửicho Quốc tế cộng sản và các Đảng Cộng sản anh em (Đảng Cộng sảnBônsơvích Liên bang Xô viết, Đảng Cộng sản Tàu (Trung Quốc), Đảng Cộngsản Pháp, Đảng Cộng sản Xiêm, Đảng Cộng sản Ấn Độ) đã phản ánh quy
mô, tầm cỡ lịch sử trọng đại của Đại hội, khẳng định bản lĩnh trí tuệ và sựtrưởng thành lớn mạnh của Đảng Cộng sản Việt Nam (Đảng Cộng sản ĐôngDương) trong việc vận dụng lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, bám sát thực tiễnphát triển cách mạng Việt Nam để đề ra đường lối, chủ trương hết sức đúng đắn.Thể hiện quá trình chuẩn bị công phu chu đáo và hiệu quả, năng lực, chất lượnglàm việc của Đại hội (chỉ diễn ra trong thời gian ngắn từ 27 đến 31-3-1935),trong điều kiện kẻ thù khủng bố dã man, kiểm soát chặt chẽ, điều kiện tổ chứcĐại hội ở nước ngoài
Có thể nói, trong hệ thống các văn kiện, nghị quyết được thông qua tại
Đại hội, Nghị quyết về Đội Tự vệ giữ vị trí vai trò hết sức quan trọng - đây là
Nghị quyết chuyên đề đầu tiên của Đảng đề cập tới công tác quân sự Những
tư tưởng, nội dung của Nghị quyết về Đội Tự vệ là cơ sở ban đầu, đặt nềnmóng vững chắc cho quá trình lãnh đạo hoạt động quân sự, xây dựng lựclượng vũ trang nhân dân của Đảng, đặc biệt là lãnh đạo xây dựng Quân độinhân dân Việt Nam
Nghị quyết chuyên đề về Đội Tự vệ với dung lượng chỉ 7 trang sách, kếtcấu thành 5 mục lớn
I- CÁC MẠNG VẬN ĐỘNG VÀ KHỦNG BỐ TRẮNG
II- CÔNG NÔNG TỰ VỆ ĐỘI
III- QUÂN SỰ HUẤN LUYỆN QUẦN CHÚNG VÀ CÁCH MẠNG VẬN ĐỘNG
Trang 3IV- TỔ CHỨC ĐỘI TỰ VỆ CÔNG NÔNG THƯỜNG TRỰC
V- NHIỆM VỤ CẦN KÍP CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VỀ MẶT ĐỘI TỰ VỆ CÔNG NÔNG.
Được chia thành 14 tiểu mục chặt chẽ và lôgích, đã thể hiện nhiều nộidung tư tưởng có giá trị lớn về quân sự như: về sự cần thiết phải xây dựngĐội Tự vệ công nông, về bản chất, nguyên tắc tổ chức Đội Tự vệ, vấn đề vũtrang cho quần chúng cách mạng, về quan điểm về sự lãnh đạo tuyệt đối trựctiếp của Đảng đối với lực lượng vũ trang, về mô hình tổ chức biên chế lựclượng vũ trang, về xây dựng lực lượng vũ trang ba thứ quân Những nội dungtrên có giá trị lịch sử và thực tiễn hết sức sâu sắc
Nghị quyết về Đội Tự vệ thể hiện sự quán triệt quan điểm của chủ nghĩaMác - Lênin: về vấn đề bạo lực cách mạng, về chiến tranh và cách mạng, vềvấn đề chính quyền Nhà nước và quân đội Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳngđịnh: Bạo lực cách mạng là quy luật phổ biến của mọi cuộc cách mạng trênthế giới, bạo lực “là bà đỡ” cho mọi cuộc cách mạng Tuy nhiên, về mặt lýluận con đường đấu tranh hoà bình có thể xảy ra nhưng cực kỳ quý hiếm vàchưa từng có trong tiền lệ Xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, xây dựngquân đội kiểu mới của giai cấp công nhân để thực hiện thắng lợi nhiệm vụcách mạng là tất yếu khách quan Trong điều kiện lịch sử mới lãnh đạo cáchmạng Nga (1917), Lênin đã nêu lên sự cần thiết phải xây dựng tổ chức quân
sự kiểu mới của Nhà nước xã hội chủ nghĩa, đứng trước nguy cơ bao vây,xâm lược của chủ nghĩa đế quốc đối với Nhà nước cộng hoà non trẻ, thì tấtyếu phải tổ chức ra quân đội cách mạng làm trụ cột cho Chính phủ cách mạng
và quần chúng nhân dân để chống lại lực lượng quân sự đế quốc, với bộ máychiến tranh xâm lược hùng hậu Thực tiễn thắng lợi cách mạng Tháng mườiNga (1917) đã chứng minh sức mạnh của quần chúng công, nông trong đó lực
Trang 4lượng vũ trang giữ vai trò nòng cốt dưới sự lãnh đạo của Đảng Bônxêvích đãbảo vệ thành quả cách mạng Tháng Mười.
Đó là sự kế thừa truyền thống kinh nghiệm lịch sử dựng nước và giữnước của ông cha ta, để bảo vệ đất nước phải vũ trang nhân dân xây dựng lựclượng vũ trang làm nòng cốt với tư tưởng “trăm họ là binh”, “ngụ nông ưbinh” “tận dân vi binh”, là truyền thống “cả nước góp sức, toàn dân đánhgiặc” Đó là những giá trị tư tưởng độc đáo nghệ thuật quân sự Việt Nam đểĐảng ta kế thừa phát triển xây dựng lực lượng vũ trang trong điều kiện lịch sửmới
Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam trong những năm cuối thế kỷ XIXđầu thế kỷ XX đã từng kiểm nghiệm nhiều phong trào đấu tranh cách mạngtheo những khuynh hướng tư tưởng phong kiến, tư tưởng tiểu tư sản, tư tưởngbạo động cách mạng nhưng đều thất bại, đã để lại nhiều bài học kinh nghiệmquý báu Sứ mệnh lịch sử đặt lên giai cấp công nhân, với đội tiên phong làĐảng Cộng sản, cách mạng Việt Nam phải đi theo con đường cách mạng vôsản phải tuân theo quy luật cách mạng bạo lực Bởi muốn đánh thắng chủnghĩa đế quốc, thực dân và phong kiến phải dùng sức mạnh quần chúng nhândân có tổ chức để đánh đổ bộ máy khổng lồ của đội quân xâm lược nhà nghềcủa đế quốc, thực dân và phong kiến tay sai phản động, phải xây dựng lựclượng vũ trang mạnh, phải tổ chức ra quân đội cách mạng, lực lượng vũ trang
và quân đội cách mạng phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản chânchính “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc, không có con đường nào khác,con đường cách mạng vô sản ”1 - Con đường mà lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc -
Hồ Chí Minh đã chọn, con đường đúng đắn, chân chính nhất, cách mạng vàkhoa học nhất, con đường đã đưa dân tộc Việt Nam bước vào hàng ngũ nhữngdân tộc tiên phong trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc
Trang 5Thấu triệt chủ nghĩa Mác - Lênin, kế thừa phát triển tinh hoa truyềnthống giữ nước của ông cha và kinh nghiệm cách mạng thế giới, bám sát thựctiễn cách mạng Việt Nam, trong quá trình tìm đường cứu nước lãnh tụNguyễn Ái Quốc đã tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho cách mạng ViệtNam; cùng với quá trình đó những tư tưởng về bạo lực cách mạng, về xâydựng lực lượng vũ trang cách mạng, xây dựng quân đội nhân dân và nghệthuật quân sự Hồ Chí Minh từng bước được hình thành và phát triển Khi viếttác phẩm “Đường cách mệnh” (1927) Người chỉ rõ: cách mạng Việt Namtrước hết là cách mạng giải phóng dân tộc nhằm đánh đổ bọn áp bức giànhđộc lập tự do Cách mạng giải phóng dân tộc có mối quan hệ với cách mạnggiai cấp, đánh đuổi bọn tư bản, địa chủ giải phóng công nông Nó phải là cuộccách mạng đến nơi, đến chốn Vì vậy, con đường duy nhất đúng đắn của cáchmạng Việt Nam chỉ có thể đi theo con đường cách mạng Tháng Mười Nga Chỉ
đi theo con đường đó, con đường khởi nghĩa vũ trang dưới sự lãnh đạo của giaicấp công nhân với Đảng Cộng sản chân chính thì nhân dân ta mới giành được độclập, tự do thực sự Người chỉ rõ: “Cách mệnh thì phải đoàn kết dân chúng bị ápbức để đánh đổ cả cái giai cấp áp bức mình, chứ không phải chỉ nhờ năm, bảyngười giết hai, ba anh vua, chín mười anh quan mà được”1 Theo Người: “dân khímạnh, thì quân lính nào, súng ống nào cũng không chống lại nổi”2- Đây là những
tư tưởng nền tảng để chỉ đạo tiến hành xây dựng lực lượng vũ trang của Đảng saunày
Hội nghị thành lập Đảng (từ 3 đến 7/ 2/ 1930) trong Chính cương vắntắt, Sách lược vắn tắt - Đó là Cương lĩnh đầu tiên của Đảng, xác định mụctiêu của cách mạng Việt Nam là: “ Làm tư sản dân quyền cách mạng và thổđịa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”3 Nhiệm vụ cách mạng là đánh đổ đếquốc Pháp và bọn phong kiến làm cho nước Nam hoàn toàn độc lập, nhân dân
Trang 6được tự do Con đường đúng đắn để thực hiện mục tiêu đó là dùng sức mạnhbạo lực quần chúng được tổ chức để đánh đổ đế quốc và phong kiến tay sai.Thâu hết sản nghiệp lớn của tư bản đế quốc chủ nghĩa Pháp để giao cho chínhphủ công, nông, binh Quốc hữu hoá toàn bộ đồn điền và đất đai của bọn đếquốc và địa chủ phản cách mạng Việt Nam chia cho Nông dân nghèo Phải tổchức ra quân đội công nông - Cương lĩnh đầu tiên của Đảng là ngọn đuốc soiđường cho cách mạng Việt Nam.
Tiếp đó, tại Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ nhất (10/1930) đã thôngqua Luận cương Chính trị Luận cương Chính trị đã kế thừa và có bước pháttriển một số nội dung so với Cương lĩnh đầu tiên đã xác định những vấn đề cơbản của cách mạng Việt Nam, (tuy còn một số hạn chế do những nguyên nhânchủ quan và khách quan) Luận cương khẳng định: Con đường cơ bản đểgiành chính quyền là con đường cách mạng bạo lực, tiến hành khởi nghĩa vũtrang - nó không phải là một việc thường, nên phải tuân theo khuôn phép nhàbinh do vậy phải “võ trang cho công nông”, phải “lập quân đội công nông”,phải “tổ chức Đội Tự vệ công nông”, xây dựng lực lượng vũ trang cách mạngphải trên cơ sở lực lượng quần chúng rộng lớn Phải xây dựng vũ trang làmnòng cốt để toàn dân đấu tranh giành chính quyền Qua thực tiễn cao tràocách mạng 1930 - 1931 phong trào của quần chúng tiến hành thị oai, bãi công,mít tinh, kháng phu, kháng thuế, bãi thị các nơi, nhất là ở Nghệ An và HàTĩnh Thực dân Pháp khủng bố dã man, bắt bớ, tra tấn, tàn sát nhiều chiến sĩcách mạng, nhiều cán bộ đảng viên kiên trung của Đảng Nhiều làng xã bị tàubay ném bom, bị lính lê dương đốt phá, chúng vào các sản nghiệp, xóm thợ,vào làng bắt bớ nhân dân lao động Chúng dìm các cuộc khởi nghĩa trong “biểnmáu” hòng dập tắt phong trào cuộc cách mạng nên đã gây cho phong trào cáchmạng những tổn thất lớn
Trang 7Thực tiễn đòi hỏi cấp thiết ấy, tại Hội nghị Trung ương lần thứ hai(3/1931) họp tại Sài Gòn đã nêu lên những nhiệm vụ cần kíp của Đảng, phêphán kịch liệt xu hướng phản đối việc tổ chức Đội Tự vệ Nghị quyết nhấnmạnh: “Cần tổ chức Đội Tự vệ công nông để chống lại khủng bố trong lúcđấu tranh”1 Tiếp đó, Trong Chương trình hành động của Đảng (6 /1932)Trung ương Đảng chỉ rõ: “Cần phải lập ra Đội Tự vệ công nông để hộ vệ anh
em lao động lúc đình công, hội họp, thị uy, tuần hành và sắp đặt hàng ngũcho chỉnh tề, lo dự bị võ trang bạo động kỳ đánh đổ được quân áp bức”1 Như vậy, Đảng ta xác định xây dựng Đội Tự vệ là cần thiết hơn lúc nàohết, là đòi hỏi cấp thiết của tình hình cách mạng, đó là sự vận dụng trungthành sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về đấutranh cách mạng và con đường giành chính quyền bằng bạo lực cách mạng Trong Nghị quyết chuyên đề về Đội Tự vệ sau khi phân tích tình hìnhcách mạng vận động ngày càng có tính chất quần chúng của công nông binh,thì khủng bố của kẻ thù càng dữ dội, cách mạng tranh đấu càng phải kịch liệtthêm để chống lại khủng bố trắng và chuẩn bị lực lượng tốt cho cuộc vũ trangcách mạng sau này: “Quân thù không khi nào chịu chết, luôn luôn dùng hếtphương pháp để làm nghiệt tinh thần cách mạng, trong bóp, trong tù, nhậnchiến sĩ cách mạng trong vũng máu, còn quần chúng cách mạng cũng khôngbao giờ chịu trơ cho chúng giết, trái lại họ phải dùng đủ phương pháp mà đốiphó đặng giữ lấy thành luỹ cách mạng”2 Bởi vậy, đối đầu với khủng bố trắngvấn đề hậu vệ quần chúng hằng ngày và trong các cuộc đấu tranh là vấn đềcần thiết quan trọng Đảng Cộng sản phải có chủ trương và thực hành tổ chức
Tự vệ đội của công nông Nghị quyết khẳng định: “hiện nay làn sóng cáchmạng mới đã tràn khắp Đông Dương, thì vấn đề Tự vệ đội là một vấn đề hiện
Trang 8tại cần phải giải quyết ngay, hướng theo ánh sáng của kinh nghiệm cách mạngvận động trong xứ và toàn thế giới”3
Nghị quyết đưa ra những quan điểm đầu tiên về xây dựng lực lượng vũtrang, nêu rõ mục đích của việc tổ chức công nông cách mạng Tự vệ đội là để: “a,Ủng hộ quần chúng hàng ngày;
b, Ủng hộ quần chúng trong các cuộc tranh đấu;
c, Ủng hộ các cơ quan cách mạng và chiến sĩ cách mạng của công nông;
d, Quân sự huấn luyện cho lao động cách mạng Chống quân thù giai cấptấn công và làm cho vận động cách mạng phát triển thắng lợi”.3
Đội tự vệ công nông là một tổ chức có tính chất nửa quân sự của quầnchúng nhân dân lao động, trước hết và chủ yếu là của công nhân và nông dân,
do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo Thành phần của Đội Tự vệ baogồm những người lao động có nhiệt tình, cương quyết không phân biệt gáitrai hoặc dân tộc, từ 18 tuổi trở lên Đội tự vệ đặt dưới quyền chỉ huy thốngnhất của Trung ương Chấp uỷ của Đảng Cộng sản Từ Trung ương Chấp uỷđến mỗi thành uỷ, tỉnh uỷ phải tổ chức ngay quân uỷ, quân uỷ này một bộphận thì lo quân dội vận động, một bộ phận thì lo tổ chức và chỉ huy Đội Tự
vệ Đồng thời, các đảng bộ “phải đem đảng viên và đoàn viên cương quyếtnhất vào tự vệ và các cấp bộ chỉ huy của tự vệ, nhưng thế không phải làkhông cho những hội viên thường hăng hái dự cuộc chỉ huy Tự vệ”1
Về tổ chức biên chế, về tổ chức Tự vệ đội Nghị quyết xác định:
“a, Từ năm người đến chín người tổ chức thành một tiểu đội mỗi tiểu đội
có một người đội trưởng chỉ huy, tiểu đội lớn thì có một chánh, một phó độitrưởng;
1 ,2 ĐCSVN, Văn kiện Đảng to n t àn t ập, tập 5, tr 95.
Trang 9b, Ba tiểu đội tổ chức một trung đội Trung đội có một người chánh và mộtngười phó trung đội trưởng và một người đại biểu của Đảng Cộng sản chỉ huy
c, Ba trung đội tổ chức thành một đại đội Đại đội có một chánh, một phóđại đội trưởng và một người đại biểu của Đảng Cộng sản chỉ huy
d, Cứ theo phép: “tam tam chế” mà tổ chức lên tiểu đoàn, kế trung đoàn,đại đoàn và tập đoàn ”1 Những nguyên tắc tổ chức biên chế được xác địnhtrong nghị quyết Đội Tự vệ công nông thường trực thể hiện sự kế thừa nghệthuật quân sự của cha ông, tiếp thu những kinh nghiệm lịch sử quân sự thếgiới Nguyên tắc “tam tam chế” là một nguyên tắc tổ chức quân sự tối ưunhất Hiện nay trong quân đội ta nguyên tắc tổ chức biên chế đó tiếp tục đượcvận dụng phát triển sáng tạo trong vấn đề tổ chức biên chế trong quân đội ta(cả quân đội chuyển lực và bộ đội địa phương, cả dân quân du kích)
Nghị quyết quy định cụ thể trong các ban chỉ huy Đội Tự vệ ở cấp trungđội và đại đội, bên cạnh đội trưởng và đội phó có một đại biểu của Đảng;
“Đội trưởng và đại biểu Đảng phải hợp tác mà chỉ huy”2 Sự hành động hàngngày thì phục tùng Đảng bộ tương đương Sự hành động quân sự chung thìphục tùng thượng cấp tự vệ và quân uỷ tương đương của Đảng Đội trưởng vàđại biểu Đảng có bất đồng ý kiến thì do thượng cấp quân uỷ giải quyết
Nguyên tắc tổ chức của Đảng là tập trung dân chủ, tính chất của đội tự
vệ công nông là tổ chức nửa vũ trang của quần chúng lao động Nghị quyếtchỉ rõ: “Kỷ luật tự vệ công nông cách mạng không phải là kỷ luật nhà binh,nhưng cũng nghiêm khắc Không thoả hiệp được vốn tính lười biếng, sụt sè
và bất tuân lệnh thượng cấp”1 Đặc biệt, trong bối cảnh kẻ thù đang khủng bố,đàn áp tàn khốc, các tổ chức, Đảng và các đoàn thể quần chúng công hội,
Trang 10nông hội đang hoạt động trong điều kiện khó khăn, gian khổ, đội viên tự vệphải giữ bí mật công tác của đội.
Về phát triển lực lượng vũ trang trên cơ sở xây dựng và phát triển lựclượng chính trị và đấu tranh chính trị của quần chúng công nông Đây là mộtquan điểm quan trọng: “Vấn đề quan trọng là phải lập ra Đội Tự vệ côngnông”; “phải đem đảng viên, đoàn viên kiên quyết nhất vào đội tự vệ”; “đi đôivới xây dựng lực lượng vũ trang là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng” Nhưvậy, từ yêu cầu của quần chúng, từ thực tiễn đấu tranh chính trị của quầnchúng mà Đảng ta phát triển xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng củaĐảng Nghị quyết nhấn mạnh rằng, việc tổ chức Đội Tự vệ công nông là việchết sức quan trọng, là “ về nhiệm vụ cần kíp của Đảng Cộng sản” Nghị quyếtchỉ rõ: “Không có một sản nghiệp nào, một làng nào có cơ sở của Đảng, củaĐoàn, của các hội quần chúng cách mạng mà không có tổ chức Đội Tự vệ”1 -Coi đây là khẩu hiệu hành động
Về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với lực lượng vũ trang Nghị quyết vềĐội Tự vệ xác định: Đội Tự vệ công nông thường trực đặt dưới sự lãnh đạotuyệt đối, thống nhất của Đảng từ Trung ương tới cơ sở Đây vừa là quanđiểm, vừa là nguyên tắc xây dựng lực lượng vũ trang Đảng ta xác định vềhình thức vũ trang, bên cạnh lực lượng vũ trang rộng rãi trong quần chúng,phải tổ chức lực lượng tự vệ thường trực, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng.Nghị quyết nêu rõ: “Công nông cách mạng Tự vệ đội là dưới quyền chỉ huythống nhất của Trung ương, quân uỷ của Đảng Cộng sản; lấy sản nghiệp vàlàng hay xã làm cơ sở tổ chức”2
Để bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện đó, Nghị quyết xác định cơchế lãnh đạo của Đảng đối với lực lượng vũ trang Nghị quyết đã xác định rõ:Bên cạnh đội trưởng, đội phó về quân sự phải có đại biểu của Đảng cộng sản
Trang 11chỉ huy, đó là sự thể hiện phương diện về chính trị cho đội Về mối quan hệ,Đảng ta xác định đây là quan hệ giữa lãnh đạo và chỉ huy Người chỉ huy phảiphục tùng cấp uỷ Đảng và chịu sự chỉ đạo cơ quan cấp trên, Nghị quyết nêurõ: “Các đội trưởng và đảng đại biểu phải hợp tác mà chỉ huy Sự hành độnghàng ngày thì phục tùng đảng bộ tương đương Sự hành động quân sự chungthì phục tùng thượng cấp tự vệ, và quân uỷ tương đương của Đảng Độitrưởng và đại biểu đảng có bất đồng ý kiến thì do đảng uỷ tương đương hay
do thượng cấp quân uỷ giải quyết”3 Như vậy, những tư tưởng tập thể lãnhđạo, thủ trưởng quân sự, thủ trưởng chính trị ( hình thành tên gọi thủ trưởngquân chính) cùng hợp tác thực hiện - thể hiện quan hệ song trùng trong côngtác lãnh đạo, chỉ huy đã được hình thành Thực hiện bằng cách ở mỗi trungđội, đại đội, tiểu đoàn, hoặc trung đoàn, đại đoàn, tập đoàn, bên cạnh ngườichánh, phó chỉ huy về quân sự phải có “một đại biểu của Đảng cộng sản chỉhuy” “Luôn luôn phải giữ quyền chỉ huy nghiêm ngặt của Đảng trong Tự vệthường trực là một tổ chức bán quân sự, muốn vậy phải đem đảng viên vàđoàn viên cương quyết nhất vào Tự vệ và các cấp bộ chỉ huy của Tự vệ,”3 Màhiện nay trong quân đội thực hiện Nghị quyết số 51 - NQ/TW ngày 20 tháng 7năm 2005 của Bộ Chính trị (khoá IX) về: “Tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnhđạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với chế độ chính uỷ,chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam” chính là sự kế thừa pháttriển những tư tưởng, cơ chế mà Nghị quyết Đội Tự vệ đã xác định TrongĐiều 1, quy định trách nhiệm, quyền hạn, mối quan hệ làm việc của người chỉhuy và chính uỷ, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam nói rõ:
“Người chỉ huy và chính uỷ, chính trị viên là hai người có trách nhiệm vàquyền hạn cao nhất trong đơn vị, được Đảng, Nhà nước, Quân đội giao cho
3 SĐD, tr 95.
Trang 12những quyền hạn trong phạm vi chức trách và chịu trách nhiệm trước phápluật”
Điều 2: “Người chỉ huy và chính uỷ, chính trị viên hoạt động dưới sựlãnh đạo, chỉ đạo của cấp trên; sự lãnh đạo trực tiếp của cấp uỷ (chi bộ) cấpmình Dưới sự lãnh đạo của tập thể cấp uỷ (chi bộ) người chỉ huy và chính uỷ,chính trị viên phân công tổ chức thực hiện theo chức trách”
Về bản chất của Đội Tự vệ, Nghị quyết cũng khẳng định: “Luôn luônphải giữ tính chất cách mạng của Đội Tự vệ”1.
Xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng phải luôn luôn liên hệ mật thiếtvới nhân dân, thực hiện dân chủ nội bộ và kỷ luật nghiêm minh, đó chính làphản ánh bản chất cách mạng, bản chất của giai cấp công nhân của quân độicách mạng Nghị quyết chỉ rõ: “Từ Trung ương Chấp uỷ tới Thành uỷ, Tỉnh
uỷ phải tổ chức ngay Quân uỷ, quân uỷ này một bộ phận thì lo quân đội vậnđộng, một bộ phận thì lo tổ chức và chỉ huy Đội Tự vệ”2 Để có lực lượnghùng hậu của Đội Tự vệ, để có cơ sở và địa bàn hoạt động; để tăng cường sứcmạnh Nghị quyết xác định: “Đội Tự vệ tổ chức và phát triển phải mật thiếtliên lạc với quần chúng, hằng ngày Tự vệ phải chăm lo tranh đấu, ngăn cảnbọn thù giai cấp nhũng nhiễu công nhân, nông dân Đội Tự vệ phải hết sứcủng hộ quần chúng lao động trong các cuộc bãi công, mít tinh, thị oai, khángsưu, kháng thuế, bãi thị nâng cao tinh thần tranh đấu với quần chúng, khuếchtrương phong trào cách mạng, ủng hộ quần chúng cách mạng là trường học
Tự vệ đội để chuẩn bị điều kiện cần thiết sau này, sẽ hoàn thành những bộphận tiên tiến, chỉ huy trong các du kích đội, trong cuộc võ trang bạo độnggiành chính quyền, trong Hồng quân của Nhà nước Xô viết công nông”1
Về vấn đề dân chủ và kỷ luật, Nghị quyết nêu rõ về thành phần cơ cấugiai cấp, độ tuổi: Thành phần của đội là những người lao động không phân
1 , 2 ĐCSVN, Văn kiện Đảng to n t àn t ập, tập 5, tr 95.
Trang 13biệt gái, trai, dân tộc, từ 18 tuổi trở lên đều được tham gia thể hiện sự bìnhđẳng giai cấp, bình đẳng dân tộc, bình đẳng giới tính và phù hợp với độ tuổitrưởng thành Xác định trình độ, mức độ tính chất dân chủ, kỷ luật của Tự vệđội: “Kỷ luật Tự vệ công nông cách mạng không phải kỷ luật nhà binh, nhưngcũng nghiêm khắc Không thoả hiệp với được với tính lười biếng, sụt sè vàbất tuân mệnh lệnh thượng cấp, Tự vệ đội viên có quyền và cần phải thảo luậnrộng rãi những vấn đề thuộc về phương diện ủng hộ cách mạng vận động, lúchành động phải tuyệt đối phục tùng mệnh lệnh; phải giữ bí mật, tiểu đội nàobiết tiểu đội ấy; thượng cấp với hạ cấp trực tiếp quan hệ với nhau chỉ donhững người phụ trách của các cấp ấy”2.
Đây là sự phản ánh đánh giá và đạt ra yêu cầu “vừa tầm” đối với Đội Tự
vệ, đồng thời rất chặt chẽ về mặt nguyên tắc, tính chất hoạt động của Tự vệ đội
Tư tưởng quan trong Nghị quyết về Đội Tự vệ là vấn đề vũ trang trongquần chúng nhân dân Nghị quyết chỉ rõ:
“a, Nếu không huấn luyện quần chúng về đường quân sự;
b, Nếu không sớm liệu dự bị võ trang quần chúng thì cách mạng khôngthành công được”3 Đồng thời, Nghị quyết chỉ ra nội dung huấn luyện quân sựcho quần chúng là:
“a, Huấn luỵên cho đồng chí, cho các Đội Tự vệ công nông biết dùng cácmon binh khí thông thường như súng lục, súng trận, liên thanh, tạc đạn; biếtchiến thuật đánh nhau trong thành phố, chiến thuật du kích chiến tranh,
b, Huấn luyện cho các Đội Tự vệ biết chức trách chính trị của mình
c, Phái người chiến sĩ chắc chắn vào công tác cách mạng trong quân đội
đế quốc, trong các tổ chức phản động có tính chất quân sự hay bán quân sự
d, Trong, sau những cuộc mít tinh, cuộc thị oai, nếu có hoàn cảnh thuậntiện thì kéo quần chúng tập đi đứng cho có hàng ngũ, tập cách thức tránh tàu