GA Văn 11-KII

GV: Nêu nội dung phần mở đầu bài thơ Hầu trời của Tản Đà ?“Việt Nam vong quốc ” Yêu cầu trả lời : Ngay phần đầu của bài thơ, tác giả đa ngời đọc vào thế giới thần tiên, mang màu sắc lã

Trang 1

Ngày soạn : 28 / 12 / 2007 Tiết PPCT : 73

Văn học

lu biệt khi xuất dơng

phan bội châu

A

Mục tiêu bài học

* Hiểu đợc vẻ đẹp lãng mạn hào hùng của nhà chí sĩ cách mạng đầu TK XX và giọng thơ tâm huyết sôi trào của Phan Bội Châu.

Đọc-hiểu Nội dung, nghệ thuật

GV : Câu đề đợc miểu tả thế nào ?

HS : Nêu và giải thích các từ

I Vài nét về khái quát về tác giả tác phẩm

-Phan Bội Châu (1867-1940) còn có tên làPhan Văn San, hiệu Sào Nam, quê ở làng ĐanNhiễm, Nam Đàn, Nghệ An Đỗ Giải nguyênnăm 1900 Sau đó ông bắt đầu lập ra Duy Tânhội (1904) lãnh đạo phong trào Đông Du xuấtdơng sang Nhật Bản Năm 1925 ông bị Phápbắt tại Thợng Hải, bị giam lỏng ở Huế cho đếnkhi ông qua đời vào năm 1940

-Sáng tác chính gồm : Việt Nam vong quốc“Việt Nam vong quốc

sử” (1905), Hải ngoại huyết th“Việt Nam vong quốc ” (1906),

=>Nh vậy hai câu đề của bài thơ nêu lên vấn

đề thanh niên thời đại cần phải học hỏi t tởngmới để rèn ý chí

2 Câu Thực

-Cần có tớ : nhấn mạnh vai trò của thanh

niên

-Muôn thuở ý nhấn mạnh thời cơ đang đến

đối với lí tởng của thanh niên

3 Câu Luận

-Non sông chết ám chỉ đất nớc đã mất.

-Hiền thánh còn đâu ý nói nền học vấn cũ

nay không còn phù hợp với lí tởng của thanhniên thời đại mới

=>Hai câu luận của bài thơ liên hệ đến vấn đề

tổ văn- sử- gdcd giáo viên : vũ viết phơng1

Trang 2

GV : Câu kết đợc miểu tả thế nào ?

có nhiều đổi mới cách tân

4 Luyện tập củng cố

* Nêu những nét chính về cuộc đời PBC ?

* Nêu những mặt cách tân trong thơ PBC ?

* Nêu những sáng tạo nghệ thuật trong bài thơ ?

5 H ớng dẫn học bài – soạn bài ở nhà soạn bài ở nhà

* Học bài : Nh bài học

* Soạn bài : Nghĩa của câu

Yêu cầu :

Tìm hiểu mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận

Tìm hiểu cách bác bỏ qua các ví dụ cụ thể

A

* Nhận thức đợc hai thành phần nghĩa của câu ở những nội dung phổ biến và dễ nhận thấy của chúng.

* Có kĩ năng phân tích và lĩnh hội nghĩa của câu và kĩ năng đặt câu đợc thể hiện đợc các thành phần nghĩa một cách phù hợp nhất.

* Rèn kĩ năng vận dụng nghĩa của câu trong giao tiếp và sáng tác cũng nh cảm thụ văn chơng.

có một gia đình nho nhỏ.

(Nam Cao)

a2 Có một thời hắn đã ao ớc có một gia đình

Trang 3

GV: Nêu đặc điểm nghĩa sự việc trong câu

?

HS : Nêu 5 biểu hiện thành phần nghĩa

GV: Nêu đặc điểm chung ?

HS : Nêu 2 biểu hiện thành phần nghĩa

-Trong câu có đề cập đến sự việc

-Mỗi câu có một thái độ riêng đối với sự việc

=>Kết luận : Mỗi câu thờng có hai thành phần

nghĩa, đó là nghĩa sự việc và nghĩa tình thái.Nghĩa tình thái đợc tồn tại ngay cả khi câukhông có dấu hiệu hình thức nh dấu câu Ví

dụ : Dạ bẩm, thế ra y văn võ đều có“Việt Nam vong quốc tài cả Chà chà !

III Luyện tập

Phân tích nghĩa sự việc trong các câu thơ sau :

- Ao thu lạnh lẽo n“Việt Nam vong quốc ớc trong veo”- tiết trời

lạnh ở vùng quê nông thôn

- Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo“Việt Nam vong quốc ”- thuyền

rất bé

- Sóng biếc theo làn hơi gợn tí“Việt Nam vong quốc ”- sóng gợn

rất nhỏ, hơi (sơng) xuất hiện mờ trên mặt ao

- Lá vàng tr“Việt Nam vong quốc ớc gió khẽ đa vèo”-tiếng lá rơi,

trạng thái rơi rất đặc biệt

- Tầng mây lơ lửng trời xanh ngặt“Việt Nam vong quốc ”-bầu trời

có màu xanh đặc biệt

- Ngõ trúc quanh co khách vắng teo“Việt Nam vong quốc ”-ngõ có

sự uốn lợn ngoằn nghoèo, vắng khách lại qua

4

C ủng cố - Luyện tập

* Nêu những nghĩa chính của câu ?

* Nghĩa tình thái có đặc điểm gì ?

viết bài làm văn số 5 : nghị luận văn học

A

* Vận dụng các thao tác lập luận phân tích, so sánh để viết bài văn nghị luận về một vấn

Trang 4

Hoạt động của g.v và Học sinh Kiến thức cơ bản cần đạt

*GV Đọc và chép đề, nhắc nhở HS

*GV giám sát quá trình làm bài của HS

*GV Xây dựng Đáp án và Biểu điểm

I Đề bài

1 Câu 1 (2đ) :

Sắp xếp lại thời gian sáng tác cho các tác phẩm sau :

a Việt Nam vong quốc sử“Việt Nam vong quốc ” 1905

b Ngục trung th“Việt Nam vong quốc ” 1914

c Hải ngoại huyết th“Việt Nam vong quốc ” 1906

d Phan Bội Châu niên biểu“Việt Nam vong quốc ” 1929

2 Câu 2 (8đ) : Phân tích bài thơ Xuất d“Việt Nam vong quốc ơng lu biệt” của Phan Bội Châu II Giám sát làm bài * Yêu cầu học sinh làm bài đúng nh qui chế thi, kiểm tra * Xử lí các biểu hiện bất thờng, nếu có * Thu bài, kiểm đếm số lợng bài viết * Có thể gợi ý một số vấn đề của đề bài trong khuôn khổ cho phép III Đáp án- Biểu điểm 1 Đáp án Câu 1 a Việt Nam vong quốc sử“Việt Nam vong quốc ” 1906

b Ngục trung th“Việt Nam vong quốc ” 1905

c Hải ngoại huyết th“Việt Nam vong quốc ” 1914

d Phan Bội Châu niên biểu“Việt Nam vong quốc ” 1929

Câu2 -Nam tử : bậc nam nhi quân tử- ngời có chí lớn

-Kì : điều kì lạ, ý nói t tởng mới (khác với ) t t-ởng phong kiến cũ) =>Nh vậy hai câu đề của bài thơ nêu lên vấn đề thanh niên thời đại cần phải học hỏi t tởng mới để rèn ý chí -Cần có tớ : nhấn mạnh vai trò của thanh niên

-Muôn thuở ý nhấn mạnh thời cơ đang đến đối với lí tởng của thanh niên -Non sông chết ám chỉ đất nớc đã mất -Hiền thánh còn đâu ý nói nền học vấn cũ nay không còn phù hợp với lí tởng của thanh niên thời đại mới

=>Hai câu luận của bài thơ liên hệ đến vấn đề

lí tởng của thanh niên thời đại cần phải từ bỏ lí tởng phong kiến để tìm con đờng mới

Bộc lộ tâm trạng hớng về Đông“Việt Nam vong quốc ” để thỏa nguyện vọng lớn lao

2 Biểu điểm

1 Điểm 7,8

Câu 1 mỗi ý đúng cho 0.5 đ

Câu 2 chia thành 4 thang bậc, tổng 8 đ

Nắm chắc nội dung yêu cầu của đề Đáp ứng

đầy đủ các ý trong đáp án Văn viết sáng tạo,

có cảm xúc, dẫn chứng phong phú

2 Điểm 5,6

Nêu đầy đủ ý trong đáp án, lời văn mạch lạc,

rõ ràng Tuy nhiên còn mắc một vài lỗi nhỏ về câu, chữ

3 Điểm 3,4

Nêu đợc các ý chính mà lời văn còn khô khan, diễn đạt vụng, cha thoát ý, hoặc nêu đợc một

số ý cơ bản với lời văn tơng đối rõ

Trang 5

5 Điểm 0,1,2

Lạc ý hoàn toàn, hoặc chỉ nêu sơ sài một vàicâu rời rạc, cha nêu đợc ý nào trong đáp án

* Học bài : Lập dàn ý chi tiết cho đề bài số 5

Tìm hiểu các dạng đề trắc nghiệm

* Soạn bài : Hầu trời“Việt Nam vong quốc .”

Yêu cầu : Tìm hiểu về tác giả-tác phẩm

Tìm hiểu các biện pháp miêu tả, các hình ảnh ẩn dụ, hoán dụ

Tìm hiểu tâm trạng Tản Đà qua bài thơ

* Cảm nhận đợc tâm hồn lãng mạn độc đáo của thi sĩ Tản Đà và những dấu hiệu đổi mới cả về nội dung và nghệ thuật theo hớng hiện đại hóa của thơ ca Việt Nam vào đầu những năm 20 của TK XX.

I Vài nét về khái quát về tác giả tác phẩm

-Tản Đà 1889-1939 tên khai sinh là NguyễnKhắc Hiếu, quê ở làng Khê Thợng, huyện BấtBạt, tỉnh Hà Tây Ông học cả Hán học và Tâyhọc, là ngời mang dấu ấn của hai thế kỉ, là

“Việt Nam vong quốcgạch nối của hai thời đại”

-Sáng tác chính gồm : “Việt Nam vong quốcKhối tình con” (I,II)(1916-1918), “Việt Nam vong quốcGiấc mộng con” (I,II-1916,1932), “Việt Nam vong quốcGiấc mộgn lớn” (1928)

Sáng tác của ông đa dạng phong phú thểhhiện cái tôi lãng mạn, phóng khoáng, ngôngnghênh

- Hầu trời“Việt Nam vong quốc ” in trong tập “Việt Nam vong quốcCòn chơi”, xuất bảnnăm 1921

-Đọc chú thích

Trang 6

GV : Nêu bố cục bài thơ ?

-Từ đầu Truyền cho văn sĩ ngồi chơi“Việt Nam vong quốc

đấy” : Giới thiệu hoàn cảnh.

- núi Nam Việt : Giới thiệu về bản thân.

-Phần còn lại : Nói chuyện văn thơ.

2 Phân tích

a Đoạn 1

-Câu hỏi : Có hay không “Việt Nam vong quốc ” tạo ra một thếgiới h h thực thực của thần tiên

-Khung cảnh : Tác giả ngâm thơ, gặp Trời“Việt Nam vong quốc ”

=>Nh vậy, ngay phần đầu của bài thơ, tác giả

đa ngời đọc vào thế giới thần tiên, mang màusắc lãng mạn Tạo ra một khộng khí văn chơng

* Cảm nhận đợc tâm hồn lãng mạn độc đáo của thi sĩ Tản Đà và những dấu hiệu đổi mới cả về nội dung và nghệ thuật theo hớng hiện đại hóa của thơ ca Việt Nam vào đầu những năm 20 của TK XX.

GV: Nêu nội dung phần mở đầu bài thơ Hầu trời của Tản Đà ?“Việt Nam vong quốc ”

Yêu cầu trả lời :

Ngay phần đầu của bài thơ, tác giả đa ngời đọc vào thế giới thần tiên, mang màu sắc lãng mạn Tạo ra một khộng khí văn chơng độc đáo và hấp dẫn

3

Bài mới

Trang 7

Hoạt động của g.v và Học sinh Kiến thức cơ bản cần đạt

giới vì tội Ngông“Việt Nam vong quốc ”+Tài năng :

GV : Nhận định chung về giá trị của văn

GV : Nêu giá trị chung của tác phẩm ?

HS : Nêu ý nghĩa và giá trị về nội dung và

nghệ thuật, đánh giá tổng quát

Văn : “Việt Nam vong quốc Khối tình”- văn lí thuyết

“Việt Nam vong quốc Khối tình con”- văn chơi

“Việt Nam vong quốc Thần tiền”, “Việt Nam vong quốcGiấc mộng” : tiểu thuyết “Việt Nam vong quốc Đài gơng”, “Việt Nam vong quốcLên sáu”- vị đời

“Việt Nam vong quốc Đàn bà”- văn dịch

=>Đánh giá : “Việt Nam vong quốcVăn thật tuyệt”, “Việt Nam vong quốcbán chợ trời”,

“Việt Nam vong quốcLời văn chuốt đẹp nh sao băng ”, “Việt Nam vong quốcHùngmạnh nh mây chuyển”, “Việt Nam vong quốcÊm nh gió thoảng,tinh nh sơng”, “Việt Nam vong quốcĐầm nh ma sa, lạnh nhtuyết” Nh vậy, đoạn thơ vừa là lời tự giớithiệu về tài năng của bản thân Tản Đà, vừa lànội dung ý nghĩa khách quan của văn chơng

có giá trị cao cả, thanh tao khác với phàmtrần, là món ăn tinh thần cao khiết hiếm thấy

Đặc biệt, văn chơng có sứ mệnh cao cả là “Việt Nam vong quốcthiên lơng” của đời, là đạo của “Việt Nam vong quốcTrời”

c Thực tế

-“Việt Nam vong quốcVăn chơng hạ giới rẻ nh bèo”

-“Việt Nam vong quốcKiếm ít, tiêu nhiều”

-“Việt Nam vong quốcLàm mãi chẳng đủ tiêu”

-“Việt Nam vong quốcMột cây tre chống bốn năm chiều”

=>Nh vậy, đoạn cuối của bài thơ đối lập cái ýnghĩa cao cả của văn chơng với hiện thực cuộcsống Cuộc sống của ngời viết văn, của giớivăn nghệ sĩ thật nghèo khó và túng quẫn Tuynhiên, lòng đã thông thì còn ngại gì “Việt Nam vong quốcsơngtuyết” Thực hiện đạo văn, ngời văn nghệ sĩxác định cho mình sống và làm việc cho đời.Một lối sống quả thật là cao đẹp đáng kính vàhiếm thấy

3 Giá trị Nghệ thuật

Bài thơ có cách xây dựng tình tiết, hình tợngmang màu sắc lãng mạn Đây là một xu hớngmới trong phơng pháp sáng tác văn học vào

đầu thế kỉ XX

Hình ảnh tơng phản, đối lập ở trong bài thơ đãlàm nổi bật hoàn cảnh thực tế của cuộc sốngvới cái thanh cao của văn chơng Qua đó ýnghĩa chủ đề của bài thơ càng thêm sâu sắc

III Tổng kết

Mặc dầu còn có hình thức của thơ ca cổ điểnnhng bài thơ đã có nhiều cách tân về cấu tứ,cách gieo vần và đặc biệt hơn là ở nội dungchủ đề mang tính thời sự Đồng thời với cáchviết lãng mạn, nhà thơ đã thể hiện đợc cái

“Việt Nam vong quốctôi” tuy hơi “Việt Nam vong quốcngông” nhng đáng trọng và

đáng kính không chỉ đối với nhà thơ mà cònvới cả văn chơng Từ đó ngời đọc thấy đợcnhững bài học có ích hơn cho bản thân

4

Trang 8

* Nêu những nét chính về cuộc đời Tản Đà ?

* Nêu những sáng tác chính ?

* Nhận thức đợc hai thành phần nghĩa của câu ở những nội dung phổ biến và dễ nhận thấy của chúng.

* Có kĩ năng phân tích và lĩnh hội nghĩa của câu và kĩ năng đặt câu đợc thể hiện đợc các thành phần nghĩa một cách phù hợp nhất.

* Rèn kĩ năng vận dụng nghĩa của câu trong giao tiếp và sáng tác cũng nh cảm thụ văn chơng.

1 Sự nhìn nhận đánh giá và thái độ của ng -

ời nói đối với sự việc đ ợc đề cập đến trong câu

a Sự thật là dân ta đã lấy lại n“Việt Nam vong quốc ớc Việt Nam

từ tay Nhật chứ không phải từ tay Pháp ” (Hồ Chí Minh)

=>Câu có ý khẳng định sự việc

b Hình nh“Việt Nam vong quốc trong ý mụ, mụ nghĩ : Chúng mày ở nhà tao, thì những thứ của chúng mày cũng nh của tao ”

Trang 9

Học sinh chia nhóm làm bài tập

d Giả thử đêm qua không có thị thì hắn“Việt Nam vong quốc

Kệ mày, theo lệnh quan, tao chiếu sổ đinh,

“Việt Nam vong quốc

thì lần này đến lợt mày rồi”

(Nguyễn Công Hoan)-Thái độ kính cẩn

=>Kết luận : Mỗi câu thờng có hai thànhphần

nghĩa, đó là nghĩa sự việc và nghĩa

tình thái Nghĩa tình thái đợc tồn tại ngay cảkhi câu không có dấu hiệu hình thức nh dấu

câu Ví dụ : Dạ bẩm, thế ra y văn võ đều có“Việt Nam vong quốc

4

* Nêu những nghĩa cơ bản trong câu ?

* Nêu những biểu hiện của nghĩa tình thái trong câu ?

* Cảm nhận đợc niềm khao khát sống mãnh liệt, sống hết mình và quan niệm về thời gian về tuổi trẻ và hạnh phúc của Xuân Diệu.

* Thấy đợc sự kết hợp nhuần nhị giữa mạch cảm xúc mãnh liệt, dồi dào và mạch luận lí sâu sắc; những sáng tạo độc đáo về nghệ thuật của nhà thơ.

* Rèn kĩ năng phân tích thơ của XD.

B Ph ơng tiện thực hiện

Trang 10

GV: Nêu bố cục bài thơ ?

1945, là ủy viên Hội Nhà văn Việt Nam Năm

1983 ông đợc bầu là Viện sĩ thông tấn ViệnHàn lâm nghệ thuật Cộng hòa dân chủ Đức-Sáng tác chính gồm : “Việt Nam vong quốcThơ thơ” (1938), “Việt Nam vong quốcGửihơng cho gió” (1938), “Việt Nam vong quốcRiêng chung” (60),

“Việt Nam vong quốcMũi Cà Mau-Cầm tay”(1962), “Việt Nam vong quốcPhấn thôngvàng” (1938)

Sáng tác của ông đem đến cho thơ ca một sứcsống mới, thể hiện một quan niệm sống mới

mẻ, một quan niệm nhân sinh cha từng có.Hoài Thanh từng nhận xét ông “Việt Nam vong quốclà nhà thơ mớinhất trong các nhà thơ mới”

-Từ đầu hoài xuân: Hình ảnh thiên đờng ở

mặt đất

-Còn lại : Thái độ sống vội vàng 2 Phân tích

a Đoạn 1

-Muốn (tắt nắng, buộc gió) : mục đích để giữ

màu và hơng, tức là muốn giữ mãi hơng sắccủa cuộc đời

-Của ong bớm tuần tháng mật : tháng hạnh

phúc nhất (theo quan niệm phơng Tây)

-Hoa đồng nội xanh rì : sức sống tự nhiên

-Thần Vui : niềm vui đợc thần tợng hóa

=>Hai khổ thơ đầu của bài thơ thể hiện khátvọng to lớn, mãnh liệt của tác giả muốn đợcdừng thời gian lại để tận hởng mọi hơng sắccủa cảnh thiên đờng trên mặt đất

Trang 11

4

* Nêu những nét chính về cuộc đời Xuân Diệu ?

* Nêu những mặt cách tân trong thơ XD?

* Soạn bài : Phần tiếp theo.

Yêu cầu :

Tìm hiểu thái độ sống của tác giả

Tìm hiểu giá trị nghệ thuật của bài thơ

Tìm hiểu quan niệm nhân sinh của Xuân Diệu

* Cảm nhận đợc niềm khao khát sống mãnh liệt, sống hết mình và quan niệm về thời gian về tuổi trẻ và hạnh phúc của Xuân Diệu

* Thấy đợc sự kết hợp nhuần nhị giữa mạch cảm xúc mãnh liệt, dồi dào và mạch luận lí sâu sắc; những sáng tạo độc đáo về nghệ thuật của nhà thơ.

Yêu cầu nêu tên 5 tác phẩm, đọc lu loát đoạn 1 bài thơ

“Việt Nam vong quốc ”

GV : Tâm trạng tác giả đợc diễn tả thế nào

-Xuân qua : thời gian đang trôi đi tuổi trẻ

đang tàn phai (mất)

-Lòng tôi rộng/ Lợng đời chật (thời trẻ chẳng còn tôi mãi )

ngắn-=>Tiếc (đất trời) : tháng năm chia phôi-núi

sông tiễn biệt- gió xinh hờn- chim đứt tiếng-

-Mau đi thôi ta muốn :

+Ôm cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn +Riết mây đa, gió lợn

+Say cánh bớm tình yêu

+Thâu hôn nhiều non nớc cỏ rạng

Trang 12

GV : Nêu giá trị nội dung của tác phẩm ?

HS : Lòng yêu đời, niềm khao khát sống,

quan điểm nhân sinh

ơng sắc của cuộc sống Đối với ông mỗi giâyphút là một kho của cải vô tận mà khi nó đãtrôi đi thì sẽ không bao giờ lấy lại đợc nữa Vìvậy cần phải tận hởng hết, thậm chí còn phảiníu kéo thời gian, giữ lại sự vận động của cuộcsống để mẫi mãi thanh xuân, tơi trẻ Đó làmột quan điểm sống, một nhân sinh quan rấttiến bộ của nhà thơ

3 Giá trị nghệ thuật

Bài thơ có cấu tứ rất mới lạ thể hiện theodòng cảm xúc của nhà thơ nên mọi cung bậccủa tình cảm đợc thể hiện đầy đủ chân thực.Kiểu diễn đạt cũng rất mới, các ngôn từ, kiểucâu của văn học phơng Tây đợc nhà thơ vậndụng vào trong miêu tả, diễn đạt làm cho bàithơ trở nên có sức khơi gợi, có sức truyền cảmlớn

Bài thơ là một quan niệm nhân sinh mới củaXuân Diệu, nó có ý nghĩa tích cực đối với conngời, làm cho con ngời trở nên yêu đời hơn,sống có ích hơn

Cũng qua quan điểm này mà Xuân Diệu đã

đem đến cho thơ ca một quan niệm Mĩ họcmới mẻ Ông đặc biệt đề cao, nâng niu, quítrọng những giá trị của con ngời Lấy con

ngời làm thớc đo chuẩn mực cho mọi cái

đẹp Đây cũng là đóng góp quan trọng của nhàthơ Xuân Diệu đối với nền văn học nớc nhà

4

* Nêu thái độ sống của Xuân Diệu ?

* Hiểu đợc mục đích yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ.

* Biết cách lập luận bác bỏ trong bài nghị luận.

Trang 13

-Mục đích : nhằm bác đi, gạt đi không chấp

HS : Nêu mục đích nh từ điển định nghĩa

GV: Nêu yêu cầu của thao tác lập luận

bác bỏ ?

HS : Nêu yêu cầu nh đoạn cuối trang

GV: Nêu cách lập luận bác bỏ ở đoạn a ?

GV: Rút kinh nghiệm chung ?

HS : Kết hợp linh hoạt- tơng tự nh lập luận

trong văn nghị luận (theo mục đích ngợc

II Cách bác bỏ

Ví dụ :

a Khởi đầu chơng IV, nói về cá tính của Nguyễn Du ta đọc thấy : Tr“Việt Nam vong quốc ớc hết ta phải nhận thấy ghi điều nhận xét quan trọng này : Nguyễn Du là một con bệnh thần kinh (tr.20) ”

(Đinh Gia Trinh, Hoài vọng của lí trí)

b Nhiều đồng bào chúng ta, để biện minh việc từ bỏ tiếng mẹ đẻ, đã than phiền rằng tiếng nớc mình nghèo nàn

(Nguyễn An Ninh, Tiếng mẹ đẻ)

c .có ngời bảo : Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc tôi !

(Nguyễn Khắc Viện, Ôn dịch thuốc lá)

Nhận xét :

-Khi bác bỏ luận điểm (nh ví dụ a), trong

tr-ờng hợp này phải có sự kết hợp của hệ thống lí

lẽ và dẫn chứng Nhng đặc biệt hơn cả là phảinắm đợc cái sai, cái bất hợp lí trong luận điểmcủa ngời nêu vấn đề

-Khi bác bỏ luận cứ cần phải đa ra đợc luận cứkhác và phải kết hợp với dẫn chứng thực tế.-Có thể cần phải bác bỏ cả hệ thống lập luận.Trờng hợp này cần chỉ ra các căn cứ, các dẫnchứng một cách khoa học có tính lôgic và cótính thực tế

Trang 14

4

* Nêu các cách bác bỏ

* Nhận xét chung về thao tác lập luận bác bỏ

* Cảm nhận đợc nỗi buồn cô đơn trớcvũ trụ rộng lớn, nỗi sầu nhân thế, niềm khao khát hòa nhập trớc cuộc đời và tình cảm đối với quê hơng đất nớc của tác giả.

* Thấy đợc màu sắc cổ điển trong một bài thơ mới.

GV: 1 Đọc thuộc lòng bài thơ vội vàng của Xuân Diệu ?

2 Nêu quan niệm nhân sinh của tác giả ?

GV: Giới thiệu quá trình sáng tác của tác

“Việt Nam vong quốcĐất nở hoa” (1960)

Thơ Huy Cận hàm súc, giàu chất suy tởng,triết lí Thơ của ông chịu nhiều ảnh hởng củathơ ca Pháp và là một tác giả xuất sắc của

Trang 15

Đọc-chú thích

GV: Nêu các hình ảnh đợc miêu tả trong

khổ 1 ?

HS : Nêu các hình ảnh Tràng giang ,“Việt Nam vong quốc ”

Con thuyền , Củi

“Việt Nam vong quốc ” “Việt Nam vong quốc ” và tìm hiểu biện

pháp nghệ thuật, ý nghĩa nội dung

khổ 2 ?

HS : Nêu các hình ảnh Cồn , Làng ,“Việt Nam vong quốc ” “Việt Nam vong quốc ”

Trời

“Việt Nam vong quốc ” và tìm hiểu biện pháp nghệ thuật, ý

nghĩa nội dung

khổ 3 ?

HS : Nêu các hình ảnh Bèo ,“Việt Nam vong quốc ”

Cầu đò

“Việt Nam vong quốc ” và tìm hiểu biện pháp nghệ

thuật, ý nghĩa nội dung

phong trào Thơ mới

2 Tác phẩm

“Việt Nam vong quốcTràng giang” đợc viết vào khoảng mùa thunăm 1939, in trong tập “Việt Nam vong quốcLửa thiêng” Bài thơ

đợc hình thành từ cảm xúc trớc cảnh sôngHồng mênh mang sóng nớc

-Con thuyền xuôi mái song song : Buông

xuôi, đơn điệu (trong nỗi sầu trăm ngả )

-Củi lạc mấy dòng : gợi cảm giác lạc lõng và

cô đơn

=>Khổ 1 của bài thơ là một nỗi buồn sâuthẳm và mênh mang trớc vũ trụ bao la

b Khổ 2

-Cồn nhỏ (tha thớt) cùng với gió đìu hiu :

gợi nên cảm giác vắng vẻ, hoang vu và hiuhắt

-Làng vãn chợ (CH tu từ): gợi cảm giác mơ

hồ, buồn và ngỡ ngàng trớc cảnh vât

-Trời sâu chót vót : gợi cảm giác choán

ngợp trớc không gian con ngời vì thế trở nêncàng bé nhỏ

=>Khổ 2 của bài thơ vãn diễn tả nỗi buồn

nh-ng đã thấm sâu vào cảnh vật

c Khổ 3

-Bèo về đâu (CH tu từ) : tâm trạng ngỡ ngàng

kèm với cảm giác lạc lõng trớc cảnh vật

-(Không) chuyến đò ; (Không) cầu – soạn bài ở nhàdiễn

tả tâm trạng vẻ xa cách, lạc lõng cô đơn

-Lặng lẽ :khái quát toàn cảnh im ắng của

không gian và cõi lòng của nhà thơ Đồng thờicũng có ý nghĩa nh là một sự chuyển tâm

khổ 4 ?

HS : Nêu các hình ảnh Mây-núi ,“Việt Nam vong quốc ”

Quê nhà

“Việt Nam vong quốc ” và tìm hiểu biện pháp nghệ

thuật, ý nghĩa nội dung

GV: Nhận xét chung về giá trị của bài thơ

?

HS : Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật

trạng (của nhân vật trữ tình) sang một cungbậc mới

c Khổ 4

-Mây-núi : (phỏng theo thơ cổ của Đỗ Phủ

Tái th

“Việt Nam vong quốc ợng phong vân tiếp địa âm- Mặt đất

mây đùn cửa ải xa”)

-Lòng quê-nhớ nhà : (phỏng thơ Thôi Hiệu

đáo của nhà thơ

III Tổng kết :

Qua một tứ thơ mang màu sắc cổ điển vớinhiều nét sáng tạo, nhà thơ đã bộc lộ tình cảmyêu nớc một cách kín đáo

4

Trang 16

* Nêu các biện pháp nghệ thuật của tác giả trong bài thơ Tràng giang“Việt Nam vong quốc ”

* Nhận xét chung về giá trị t tởng của bài

* Soạn bài : Luyện tập thao tác lập luận

Yêu cầu :

Tìm hiểu cách bác bỏ qua các ví dụ

Luyện tập viết một đoạn văn sử dụng thao tác lập luận bác bỏ

E Rút kinh nghiệm

****************************************************************************************

luyện tập thao tác lập luận bác bỏ

A

* Củng cố và nâng cao hiểu biết về thao tác lập luận bác bỏ.

* Vận dụng đợc thao tác lập luận bác bỏ thích hợp trong bài văn nghị luận.

* Rèn kĩ năng thực hành luyện tập và vận dụng trong làm văn.

GV: Nêu các cách lập luận bác bỏ, cho ví dụ ?

a Cuộc sống riêng không biết gì hết ở bên“Việt Nam vong quốc

kia ngỡng cửa của nhà mình là một cuộc sống nghèo nàn, dù nó có đầy đủ tiện nghi

đến đâu đi nữa Số phận của những cái tuyệt đối cá nhân, không bộc lộ ra khỏi bản thân, chẳng có gì đáng thèm muốn”

(A.I.Ghec-xen, 3555 câu danh ngôn)

b Nay trẫm đang ghé chiếu nắng nghe,“Việt Nam vong quốc

ngày đêm mong mỏi, nhng những ngời học rộng tài cao cha thấy có ai tìm đến Hay trẫm ít đức không đáng để phò tá chăng ? Hay đang thời đổ nát cha thể ra phụng sự v-

ơng hầu chăng ? Huống nay trên dải đất văn hiến rộng lớn

nh thế này, há trong đó lại không có lấy một ngời tài danh nào ra phò giúp cho chính quyền buổi ban đầu của trẫm hay sao”

(Ngô Thì Nhậm, Chiếu cầu hiền)

Trang 17

HS : Thảo luận

GV : Tổng hợp Gợi ý : -Ví dụ a : Trong đoạn 1, nhà văn cho rằng

cuộc sống của thế giới bên ngoài là một cuộcsống nghèo nàn và so sánh với cuộc sống đầybiến động của con ngời ở đoạn 2 Cuối cùng

ông kết luận cuộc sống của con ngời khôngthể nh cuộc sống của thế giới tự nhiên-đó làcách ông bác bỏ ý kiến cho rằng con ngờicũng có cuộc sống hạnh phúc nh tự nhiên -Ví

dụ b : Tác giả bác bỏ lối suy nghĩ cho rằng

Trẫm

“Việt Nam vong quốc ” là ngời ít đức và thời thế lúc này

GV : Phân tích các lập luận trong bài tập 2 ?

HS : Làm bài tập theo nhóm thảo luận

GV : Phân tích các lập luận trong bài tập 3 ?

HS : Làm bài tập theo nhóm thảo luận

đang là thời đổ nát

2 Bài tập 2

Gợi ý : Ta thờng có câu văn ôn võ luyện, vì

vậy muốn học giỏi văn cần phải đọc nhiềusách Đồng thời cũng cần phải nắm đợc phơngpháp t duy, cách diễn đạt, bởi thờng có câu

Không thầy đố mày làm nên

“Việt Nam vong quốc ” hay câu Học“Việt Nam vong quốc

thầy không tày học bạn ” đó là những câu nói

dễ dàng hòa nhập Đó là những lí do để thanhniên ngày nay phải học tập, lập nghiệp kết hợpvới vui chơi lành mạnh

4

* Nêu các cách bác bỏ

* Các hình thức trình bày sắp xếp ý lập luận bác bỏ

* Nhận xét chung về thao tác lập luận bác bỏ

Trang 18

*GV Yêu cầu HS nhắc lại đề bài

*GV dựa vào tiết 75 hớng dẫn HS lập

dàn ý

*GV Nêu kết quả chung

*GV Nhận xét Ưu điểm, Nhợc điểm

(Chú ý nêu tên các bài đặc biệt)

-Đã có những bài thể hiện đựơc cách viết chủ

động không ỷ lại kiến thức vay mợn

-Biết nghị luận về một vấn đề xã hội Hành văn

có tính nghị luận, diễn đạt lu loát, có dẫn chứngsát thực tế mang tính thuyết phục

2 Nh ợc điểm

-Tỉ lệ dới trung bình còn cao cần phải hớng tới tỉ

lệ trên trung bình cao hơn nữa

-Do tình hình chung cha có bài thể hiện phongcách riêng nên cần tăng cờng bài viết xuất sắc

có cá tính -Vốn kiến thức tổng hợp còn bị hạn chế, bài viếtcha có tính tổng hợp

IV Sửa lỗi

1 Lỗi chính tả, chữ viết

2 Lỗi câu

*Bài của Nguyễn Văn Tuấn 11A2, Nguyễn

Tuấn Việt, Chu Tuấn Vũ 11A2

*Bài của Nguyễn Việt Linh 11A2

*Bài của Ninh Hằng Nga 11A2

3 Lỗi chuyển đoạn và đoạn văn

V Đề bài số 6 (Làm ở nhà)

1 Câu 1 :

Tìm các cách lập luận bác bỏ qua các đoạn văn a, b, c trong SGK Văn 11, tr 24, 25, tập 2.

2 Câu 2 :

Hãy trình bày suy nghĩ của mình về bệnh“Việt Nam vong quốc

thành tích”- một căn bệnh“Việt Nam vong quốc ” gây tác hạikhông nhỏ đối với sự phát triển của xã hội tahiện nay ?

4

* Nêu những luận điểm chính ?

* Nêu nhận xét về kiểu bài ?

Trang 19

* Thấy đợc bài thơ là bức tranh phong cảnh và cũng là tâm cảnh, thể hiện nỗi buồn cô

đơn của Hàn Mặc Tử trong một mối tình xa xăm vô vọng Đó còn là tấm lòng thiết tha vô vọng của nhà thơ với thiên nhiên, cuộc sống và con ngời.

* Nhận biết đợc sự vận động của tứ thơ, tâm trạng chủ thể trữ tình và bút pháp độc đáo, tài hoa của một bài thơ mới.

GV: Đánh giá tổng quát về bài thơ Tràng giang của Huy Cận ?“Việt Nam vong quốc ”

Qua một tứ thơ mang màu sắc cổ điển với nhiều nét sáng tạo, nhà thơ đã bộc lộ tình cảm yêu nớc một cách kín đáo

-Hàn Mặc Tử (1912-1940) còn có bút danh làMinh Duệ Thị, Phong Trần, Lệ Thanh, tênkhai sinh là Nguyễn Trọng Trí, ngời làng Lệ

Mĩ tổng Vô Xá, huyện Phong Lộc, tỉnh ĐồngHới (Quảng Bình) Cha mất sớm phải sốngtheo mẹ ở Qui Nhơn Học trờng Pe-lơ-ranh(TH) ở Huế, làm ở Sở Đạc điền Bình Định.Sau đó vào Sài Gòn làm báo Năm 1936 mắcbệnh phong ông lại về Qui Nhơn chữa bệnh vàmất tại trại phong Qui Hòa

-Sáng tác chính : Gái quê “Việt Nam vong quốc ” (1936), Thơ“Việt Nam vong quốc

Điên ” (1938), Duyên kì ngộ“Việt Nam vong quốc ”(1939), Quần“Việt Nam vong quốc

tiên hội”(1940)

Hàn Mặc Tử là một trong những nhà thơ cósức sáng tạo mạnh mẽ, bắt đầu là những sáng

Trang 20

GV : Giới thiệu về bài thơ ?

HS : Nêu hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ

Đọc- chú thích

tác theo kiểu thơ Đờng luật sau đó chuyểnsang thơ mới lãng mạn Qua diện mạo hết sứcphức tạp và đầy bí ẩn là một tình yêu đến đau

đớn hớng về cuộc đời trần thế

2 Tác phẩm

Bài thơ lúc đầu có tên “Việt Nam vong quốcở đây thôn Vĩ Dạ” sáng tác năm 1938, in trong tập Thơ Điên“Việt Nam vong quốc ”.Bài thơ đợc hình thành từ cảm hứng từ chínhmối tình của tác giả với một cô gái bên dòngsông hơng trữ tình mơ mộng (Hoàng Cúc)

3 Đọc- chú thích

II Phân tích

1 Khổ 1

- Sao “Việt Nam vong quốc ”-(câu hỏi tu từ) : vừa là lời hỏi, lời

GV : Câu đầu đợc diễn tả thế nào ?

HS : Nêu và giải thích các từ (sao-mớt-mặt

- V “Việt Nam vong quốc ờn mớt xanh ngọc” : màu xanh tràn

sức sống, long lanh và cao quí

- Mặt chữ điền“Việt Nam vong quốc ” (cách điệu hóa) : vẻ mặt phúchậu, ẩn hiện hòa quyện với thiên nhiên

=>Mở đầu bài thơ là một tâm trạng phức hợpcủa nhân vật trữ tình trớc vẻ đẹp thiên nhiên vàcon ngời nơi xứ Huế Vẻ ngập ngừng và thíchthú của tác giả đợc biểu hiện qua một nét cách

điệu tơi tắn và thanh cao Sự phong phú của ýthơ đã đa ngời đọc vào một thế giới vừa thựcvừa ảo vô cùng mê hồn, quyến rũ

Tìm hiểu các biện pháp miêu tả

Tìm hiểu tâm trạng của nhân vật trữ tình ý nghĩa t tởng của bài thơ

* Thấy đợc bài thơ là bức tranh phong cảnh và cũng là tâm cảnh, thể hiện nỗi buồn cô

đơn của Hàn Mặc Tử trong một mối tình xa xăm vô vọng Đó còn là tấm lòng thiết tha vô vọng của nhà thơ với thiên nhiên, cuộc sống và con ngời.

* Nhận biết đợc sự vận động của tứ thơ, tâm trạng chủ thể trữ tình và bút pháp độc đáo, tài hoa của một bài thơ mới.

Trang 21

GV: Đánh giá chung về khổ 1 bài Đây thôn Vĩ Dạ của HMT ?“Việt Nam vong quốc ”

Mở đầu bài thơ là một tâm trạng phức hợp của nhân vật trữ tình trớc vẻ đẹp thiênnhiên và con ngời nơi xứ Huế Vẻ ngập ngừng và thích thú của tác giả đợc biểu hiện qua mộtnét cách điệu tơi tắn và thanh cao Sự phong phú của ý thơ đã đa ngời đọc vào một thế giới vừathực vừa ảo vô cùng mê hồn, quyến rũ

- Gió lối gió-mây đ“Việt Nam vong quốc ờng mây” : Gợi lên cảm

giác chia lìa đôi ngả

- N “Việt Nam vong quốc ớc-buồn : Hoa-lay” : lay động nhẹ, buồn,

hờ hững vẻ nh vô tình

- Thuyền ai “Việt Nam vong quốc ” (đại từ phiếm chỉ-cách diễn ýdân gian ; CH t từ) : Tỏ ý mong mỏi nhờ ai đó(trăng !) nối lại sum vầy

=>Cách diễn ý ở khổ 2 vừa có tính chất dân

gian vừa có tính chất tợng trng của văn học

n-ớc ngoài (VH phơng Tây) để bộc lộ sự hoàinghi trớc hiện tại chia lìa xa cách và niềmkhao khát đợc gặp gỡ sum vầy của tác giả

3 Khổ 3

- Mơ “Việt Nam vong quốc ”-cảm giác mơ hồ mờ nhạt

(xa-trắng-s-ơng khói-mờ nhân ảnh -cách tạo ấn tợng) về

ngời nơi xa (em)

- Ai biết tình ai“Việt Nam vong quốc ” (CH tu từ) : bộc lộ niềm hoàinghi về tình cảm của đối tợng, hàm ý tráchmóc ngời tình hờ hững, đồng thời biểu lộ nỗibuồn của bản thân

=>Với cách tạo ấn tợng qua các hình ảnh kếthơp với câu hỏi tu từ, nhà thơ đã bộc lộ niềmhoài nghi về tình cảm của đối tợng trong mốiquan hệ với mình Nhìn chung khổ thơ là mộttrạng thái tình cảm hồ nghi của tác giả

-Việc dùng thể thơ cổ (bài luật) kết hợp với sựsáng tạo (thanh điệu, gieo vần, cấu tứ) đã làmcho bài thơ mang tính chất hiện đại, phù hợpvới cách cảm nhận của thời đại

-Cách diễn ý cách xây dựng hình tợng của bàithơ vừa mang tính chất dân gian vừa mang tínhchất hiện đại của phơng Tây nên bài thơ đã tạo

đợc những ấn tợng có giá trị thẩm mĩ cao, cósức truyền cảm lớn

Là một nhà thơ Mới, Hàn Mặc Tử đã đem hết

Trang 22

nghệ thuật, đánh giá tổng quát tài năng của bản thân để góp phần đóng góp

cho vốn văn học của dân tộc thêm phong phú

Đồng thời với góc độ của cá nhân, Hàn Mặc

Tử đẫ đem đến cho ngời đọc một cách nhìn,cách cảm về thế giới xunh quanh, cũng nh vềquan điểm nhân sinh mới mẻ có ý nghĩa- mộtcái nhìn mới thấm đẫm nhân văn về con ngời

4

* Nêu các biện pháp nghệ thuật trong bài thơ ?

* Các hình ảnh dân gian

* Học bài : Đọc thuộc lòng bài thơ

Tìm hiểu cách diễn tả (giá trị nghệ thuật) của tác giả qua tác phẩm

Tìm hiểu các giá trị t tởng của bài

* Soạn bài : Chiều tối “Việt Nam vong quốc ” của HCM

Yêu cầu : Tìm hiểu về tác giả-tác phẩm

Tìm hiểu các biện pháp miêu tả, các hình ảnh tợng trng

Tìm hiểu tâm trạng Hồ Chí Minh qua bài thơ

* Thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn của Hồ Chí Minh : dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt đến đâu vẫn luôn hớng về sự sống và ánh sáng.

* Cảm nhận đợc bút pháp tả cảnh ngụ tình vừa cổ điển vừa hiện đại.

Đọc chính xác và nêu đợc tất cả các biện pháp nghệ thuật trong bài thơ

thơ bằng chữ Hán Bài Chiều tối“Việt Nam vong quốc ” là bài thứ

31 trong Nhật kí trong tù“Việt Nam vong quốc ” đợc lấy cảm hứng

từ chuyến giải lao tù từ Tĩnh Tây đến ThiếuBảo vào cuối thu năm 1942

-Đọc chú thích :

Trang 23

* HS đọc phần II, trả lời câu hỏi

GV: Nêu kết cấu hay bố cục bài thơ ?

HS : Nêu 2 phần

GV: Câu 1, 2 có hình ảnh gì đáng chú ý ?

HS : Nêu 2 hình ảnh- chim, mây

GV : Từ mỏi , chòm có nghĩa thế nào,“Việt Nam vong quốc ” “Việt Nam vong quốc ”

nói lên điều gì ?

GV: Nêu nhận xét chung về nội dung và

hình thức của hai câu thơ đầu ?

“Việt Nam vong quốc Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không;”

( Quyện điểu qui lâm tầm túc thụ,Cô vân mạn mạn độ thiên không;)

- mỏi (quyện): mệt mỏi

Với một vài hình ảnh chấm phá, hai câu

đầu của bài thơ đã vẽ lên khung cảnh thiên nhiên vào lúc chiều tối đơn điệu, gợi cảm giác buồn chán và cô đơn.

b 2 câu cuối

“Việt Nam vong quốc Cô em xóm núi xay ngô tối,

Xay hết lò than đã rực hồng.”

HS : Nêu các hình ảnh- cô em, xay, hồng

GV: Nêu ý nghĩa của các hình ảnh cô em,

xay ngô, rực hồng ?

GV: Nêu nhận xét chung về nội dung và

hình thức của hai câu thơ cuối ?

HS : Nêu 2 ý

GV: Nêu giá trị nghệ thuật của bài thơ ?

HS : Nêu 2 ý- tính chất CĐ và tính chất hiện

đại ( chỉ ra dẫn chứng)

GV: Nêu giá trị nội dung của bài thơ ?

* Văn bản

( Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng.)

Hình ảnh trong hai câu thơ cuối đã đa ngời

đọc đến với một cảm giác sôi nổi, tự nhiên,gần gũi với cuộc sống Đặc biệt hơn cả là ngời

đọc còn cảm nhận đợc sự ấm áp, tinh thần lạcquan trong tâm trạng của ngời tù cộng sảnHCM, tác giả của bài thơ

1 Nghệ thuật :

+ Tính chất Cổ điển : thể loại, ngôn ngữ, hình

ảnh, thủ pháp miêu tả ( điểm xuyết, ớc lệ, tợngtrng) mang dáng dấp thơ Đờng

+ Phong cách Hiện đại : xây dựng ý tứ và sửdụng hình ảnh ở hai câu cuối có tính chất hiện

4

* Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ ?

* Nêu kết cấu của bài thơ ?

* Soạn bài : Từ ấy“Việt Nam vong quốc ”

Trang 24

* Thấy rõ niềm vui sớng say mê mãnh liệt của Tố Hữu trong buổi đầu gặp gỡ lí tởng Cộng sản và tác dụng kì diệu của lí tởng đối với cuộc đời của nhà thơ.

* Hiểu đợc sự vận động của các yếu tố trong bài thơ trữ tình : tứ thơ, hình ảnh, ngôn ngữ, nhịp điệu trong việc làm nổi bật tâm trạng của cái tôi trữ tình.

GV: Phân tích bài Chiều tối của HCM ?“Việt Nam vong quốc ”

Phân tích đợc nội dung nghệ thuật của 2 câu đầu và 2 câu cuối

I Giới thiệu chung

-Tác giả : Tố Hữu (1920-2002) tên khai sinh làNguyễn Kim Thành quê ở Phù Lai, xã QuảngThọ, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên-Huế Cả cuộc đời làm thơ của ông gắn liền với

sự nghiệp cách mạng

-Bài thơ nằm trong phần Máu lửa“Việt Nam vong quốc ” của tập

thơ Từ ấy“Việt Nam vong quốc ” ghi lại kỉ niệm những ngày đầutác giả gặp và đi theo cách mạng

-Đọc- chú thích :

II Phân tích

1 Khổ 1

- Nắng hạ“Việt Nam vong quốc ” : tràn ngập ánh sáng

- Mặt trời chân lí“Việt Nam vong quốc ” (AD) : chân lí rõ ràng,

Trang 25

2 Khổ 2

- Tôi buộc “Việt Nam vong quốc ”(gắn bó)

=> với trăm nơi.“Việt Nam vong quốc ” (nhân dân)

với bao hồn khổ.“Việt Nam vong quốc ”(kiếp cần lao)

mạnh khối đời.“Việt Nam vong quốc ”(tạo sức mạnh) Bắng cách nói ẩn dụ, tác giả đã thể hiện ýthức tự nguyện gắn bó tình cảm của mình vớinhân dân Đó là một sự nhận thức về lẽ sốngmang lí tởng giai cấp, đấu tranh vì sự nghiệpgiải phóng dân tộc Đem lại ấm no cho nhândân

3 Khổ 3

- là con của vạn nhà.“Việt Nam vong quốc ”

- là em của vạn kiếp “Việt Nam vong quốc ”

- là anh “Việt Nam vong quốc ”

=>Tác giả bộc lộ tình cảm hồ hởi và nồngnhiệt của mình khi xác định là con em củanhân dân, gắn bó máu thịt với dân tộc Đứngcùng hàng ngũ những ngời cần lao, đồng camcộng khổ, đấu tranh đem lại cơm no áo ấmcho mọi ngời

Bài thơ “Việt Nam vong quốcTừ ấy” là lời tâm nguyện của ngờithanh niên yêu nớc giác ngộ lí tởng cộng sản

Sự vận động của tâm trạng nhà thơ đợc thểhiện sinh động bằng những hình ảnh tơi sáng,các biện pháp tu từ và ngôn ngữ giàu nhạc

điệu

4

* Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ ?

ợc tình cảm, t tởng thời đại của dân tộc trong thời kì trớc cách mạng

* Có kĩ năng cảm thụ và phân tích các tác phẩm văn học đối với hai xu hớng lớn : VHLM và VHCM.

* Rèn kĩ năng phân tích, cảm thụ một giai đoạn văn học.

Trang 26

- Chỗ ngồi, sĩ số:

- Tâm thế học bài

2

Kiểm tr a

GV: Phân tích bài thơ Từ ấy của Tố Hữu ?“Việt Nam vong quốc ”

Phân tích Nội dung và Nghệ thuật của bài thơ

3

Bài mới

GV : Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác ?

GV : Hai câu đầu có ý nghĩa gì ?

GV : Hai câu cuối có ý nghĩa gì ?

GV : Nêu hoàn cảnh sáng tác ?

I Bài Lai tân (Hồ Chí Minh)

*Giới thiệu : Lai Tân nằm giữa Thiên Giang

tới Liễu Châu (tỉnh Quảng Tây), là nơi HCM

bị giải đi qua Đây là bài thứ 47 trong số 134bài của tập thơ NKTT

*Nội dung :

-Hai câu đầu : Nêu hình ảnh tên Ban tr“Việt Nam vong quốc ởng”

(Giám ngục) mải mê đỏ đen (cờ gian bạc bịp)

còn Cảnh tr“Việt Nam vong quốc ởng” (cảnh sát) kiếm ăn bằng

cách bóc lột ngời tù

-Hai câu cuối : là hình ảnh tên quan huyện có

vẻ mẫn cán trong cảnh Lai Tân thái bình Tuynhiên, với hình thức đối lập, tơng phản giữa 2phần của bài thơ lại làm ngời đọc thấy đợcdụng ý mỉa mai châm biếm về bộ mặt giả dối,thối nát của chế độ TGT lúc bấy giờ

II Bài Nhớ đồng (Tố Hữu)

*Giới thiệu : Bài thơ đợc sáng tác trong lần

TH bị giặc bắt vào năm 1939 Đây là bài thơ

GV : Phần mở đầu có ý nghĩa gì ?

GV : Đoạn 2 có ý nghĩa gì ?

GV : Giới thiệu tác giả và hoàn cảnh sáng

tác ?

GV : Nêu nội dung bài thơ ?

thuộc phần Xiềng xích“Việt Nam vong quốc ” của tập thơ Từ ấy“Việt Nam vong quốc ”

*Nội dung :

-Phần Mở đầu (3 khổ đầu) : Cảm hứng từ thếgiới bên ngoài qua một tiếng hò Biện pháp

điệp từ đi liền với hình ảnh thế giới xungquanh có ý nghĩa bộc lộ tâm trạng thiết thacủa tác giả

-Đoạn 2 (3 khổ tiếp) : là những tình cảm bângkhuâng da diết của nhà thơ với quê hơng, vớicon ngời đã từng gắn bó với bản thân tác giả.-Đoạn còn lại : vẫn từ những câu hò, nhà thơcảm thấy quạnh hiu trong tâm trạng Nhng từcảm giác đó mà nhà thơ thấy đợc hình ảnhthân thơng của ngời mẹ Đồng thời thấy lại đ-

ợc hình ảnh mình lúc trởng thành, tìm đợc lí ởng và lẽ sống Giờ đây nhà thơ khao khát đợc

t-tự do để sải đôi cánh với đời

I Bài T ơng t (Nguyễn Bính)

*Giới thiệu : Nguyễn Bính (1918-1966), tên

khai sinh là Nguyễn Trọng Bính (Nguyễn BínhThuyết) sinh tại xã Đồng Đội, huyện Vụ Bản,tỉnh Nam Định Mồ côi mẹ từ rất sớm, theoanh lên Hà Nội kiếm sống Năm 19 tuổi đợcgiải khuyến khích về thơ của Tự lực văn đoàn.Tham gia kháng chiến ở miền Nam, 1954 tậpkết ra Bắc làm công tác văn nghệ Thơ Nguyễn

Bính có chất đồng quê với các tập Tâm hồn“Việt Nam vong quốc

tôi ” (1937), Lỡ b“Việt Nam vong quốc ớc sang ngang”(1940), M “Việt Nam vong quốc

-ời hai bến nớc”(1942), “Việt Nam vong quốcĐêm sao sáng”(1962) với nhứng đóng góp to lớn, ông

đợc trao tặng giải thởng HCM về văn học nghệthuật 2000

Bài thơ đợc in trong tập Lỡ b“Việt Nam vong quốc ớc sang

Trang 27

ngang”, tiêu biểu cho hồn thơ Nguyễn Bính.

*Nội dung :

-Nhân vật trữ tình (chàng trai) đợc miêu tả qualối nói vòng bằng hình ảnh “Việt Nam vong quốcthôn Đoài” để thểhiện nỗi tơng t Qui luật tình cảm đã biến niềmmong nhớ thành lời trách cứ đáng yêu :

+Đầu tiên là trách khoảng cách không gian (vìcùng làng, đầu đình )

+Tiếp đó nhà thơ vận vào thời gian (ngày quangày, thức mấy đêm rồi )

+Cuối cùng là hờn giận tình xa xôi

=>Thật thú vị là lời trách ấy cứ vơ vào mà vẫn hợp lí, dễ thơng Các

GV : Hớng dẫn về nhà

hình ảnh truyền thống trong ca dao đợc vậndụng vào diễn tả tâm t của trai thôn Đoài cànglàm cho lời thơ thêm bâng khuâng da diết.-Phần cuối là nỗi niềm mong ớc xây dựnghạnh phúc rất đỗi chân thành, thật thà củachàng trai song có phần hơi tội nghiệp chochàng

I Bài Chiều xuân (Anh Thơ)

(Về nhà)

4

* Phân tích nghệ thuật của các bài thơ ?

* Phân tích sự đổi mới về phơng pháp sáng tác qua các bài thơ trên ?

* Nắm đợc mục đích yêu cầu của kiểu bài tóm tắt tiểu sử (đối với tác giả văn học).

* Biết cách thức viết tiểu sử tóm tắt.

Kiểm tra vở soạn của HS

Trang 28

HS : Cuộc đời (tiểu sử)

GV: Nêu yêu cầu ?

HS : Thông tin-nội dung-văn phong

GV: Chọn tài liệu phải lu ý điều gì ?

HS : (Sau khi tìm hiểu ví dụ) nêu 3 ý cuộc

đời-phân tích- t liệu

GV: Viết tiểu sử cần lu ý điều gì ?

HS : Giới thiệu (tiểu sử-hoạt động xã

-Đối tợng (trong mọi lĩnh vực, mọi thời đại )

2 Yêu cầu

-Thông tin một cách khách quan, chính xác vềngời đợc nói tới (số liệu, mốc thời gian, thànhtích, đóng góp nổi bật )

-Xác định nội dung, độ dài của văn bản chohợp lí

-Văn phong phải cô đọng, trong sáng

II Cách viết tiểu sử tóm tắt

1 Chọn tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt

*Thực hành tìm hiểu đoạn văn

Lơng Thế Vinh(1442- ?)

Nhà thơ nhà toán học L“Việt Nam vong quốc ơng Thế Vinh tài hoa danh vọng vợt bậc”

(Theo Từ điển Văn học, NXB Thế giới, 2004)

*Nhận xét : +Kể lại vắn tắt cuộc đời, sự nghiệp

+Phân tích cụ thể chính xác, chân thực, tiêu biểu

+Cần su tầm tài liệu về cuộc đời, quan hệ, sự nghiệp

2 Viết tiểu sử tóm tắt

-Giới thiệu khái quát về thân phận-Hoạt động xã hội

-Những đóng góp-Đánh giá chung

Kết luận : Bản tiểu sử tóm tắt cần chính xác,

chân thực, ngắn gọn nhng phải nêu đợc nhữngnét tiêu biểu về cuộc đời, sợ nghiệp của ngời

đợc giới thiệu Bản tiểu sử tóm tắt gồm cácphần : giới thiệu nhân thân, các hoạt độngchính và đánh giá chung

Bài tập 1 :

Gồm các trờng hợp : d

Bài tập 2 : (Nh BT2 đã định hớng)Bài tập 3 : Về nhà

4

* Nêu những nét chính về cách viết tiểu sử tóm tắt ?

* Phân biệt các văn bản tiểu sử tóm tắt với văn bản khác ?

Trang 29

* Nắm đợc đặc điểm loại hình Tiếng Việt, một ngôn ngữ đơn lập, để học tập và sử dụng Tiếng Việt tốt hơn.

* Rèn kĩ năng vận dụng đặc điểm loại hình Tiếng Việt vào phân tích, cảm thụ tác phẩm văn học và làm văn

GV: Nêu nghĩa các thành phần của câu ?

Nêu 2 thành phần nghĩa của câu, phân tích đợc ví dụ

-Về mặt ngữ nghĩa : có thể là “Việt Nam vong quốctừ”, hay thành

tố của “Việt Nam vong quốctừ”

Ví dụ : Sao anh không về chơi thôn Vĩ ?“Việt Nam vong quốc ”(câu thơ trên có 7 tiếng hay 7 âm tiết, đồngthời là 7 từ)

2 Từ (không biến đổi hình thái)

Ví dụ : C “Việt Nam vong quốc ời ngời 1 chớ vội cời lâu Cời ngời 2 hôm trớc, hôm sau ngời 3 cời”

(tiếng nớc khác thì có sự biến hình)

3 Biểu thị nghĩa (biện pháp chủ yếu)

Thay đổi trật tự từ

Ví dụ : - Đi học“Việt Nam vong quốc ” và Học đi“Việt Nam vong quốc ”

- Tôi ăn cơm - “Việt Nam vong quốc ” “Việt Nam vong quốcăn cơm với tôi”

Kết luận

Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lậpvới các đặc điểm nổi bật là : đơn vị cơ sở củangữ pháp là tiếng ; từ không biến đổi hìnhthái ; ý nghĩa ngữ pháp đợc biểu thị bằng trật

tự từ và h từ

III Luyện tập Bài tâp 1

Trang 30

HS làm các bài tập Phân tích tính đơn lập của loại hình ngôn ngữ

qua các từ in đậm

Trèo lên cây b

“Việt Nam vong quốc ởi hái hoa Bớc xuống vờn cà hái nụ tầm xuân

Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc

Em có chồng rồi anh tiếc lắm thay”

-Tiếng : 3 âm tiết-Từ : 2 từ

-Biểu thị nghĩa : ở mọi vị trí đầu câu, cuốicâu

* Hiểu đợc mục đích yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ.

* Biết cách lập luận bác bỏ trong bài nghị luận về một vấn đề xã hội.

.*GV Yêu cầu HS nhắc lại đề bài

*GV dựa vào tiết 84 hớng dẫn HS lập dàn

2 Câu 2 :

Hãy trình bày suy nghĩ của mình về bệnh“Việt Nam vong quốc

thành tích”- một căn bệnh“Việt Nam vong quốc ” gây tác hạikhông nhỏ đối với sự phát triển của xã hội tahiện nay ?

II Đáp án

1 Câu 1

Trang 31

-Bác bỏ luận điểm-Bác bỏ luận cứ.

-Bác bỏ lập luận

*GV Nêu kết quả chung

*GV Nhận xét Ưu điểm, Nhợc điểm

(Chú ý nêu tên các bài đặc biệt)

*GV H ớng dẫn HS sửa lỗi

*Bài của Nguyễn Văn Tuấn 11A2,

Nguyễn Tuấn Việt, Chu Tuấn Vũ 11A2

*Bài của Nguyễn Việt Linh 11A2

*Bài của Ninh Hằng Nga 11A2

2 Câu 2 Các ý cần nêu

-Bệnh thành tích, biểu hiện của bệnh thành tích-Nguồn gốc, nguyên nhân của bệnh thành tích-Tác hại : trớc mắt, lâu dài

-Cách khắc phục-Bài học cho bản thân

-Đã có những bài thể hiện đựơc cách viết chủ

động không ỷ lại kiến thức vay mợn

-Biết nghị luận về một vấn đề xã hội Hành văn

có tính nghị luận, diễn đạt lu loát, có dẫn chứngsát thực tế mang tính thuyết phục

2 Nh ợc điểm

-Tỉ lệ dới trung bình còn cao cần phải hớng tới tỉ

lệ trên trung bình cao hơn nữa

-Do tình hình chung cha có bài thể hiện phongcách riêng nên cần tăng cờng bài viết xuất sắc

có cá tính -Vốn kiến thức tổng hợp còn bị hạn chế, bài viếtcha có tính tổng hợp

IV Sửa lỗi

1 Lỗi chính tả, chữ viết

2 Lỗi câu

3 Lỗi chuyển đoạn và đoạn văn

* Cảm nhận đợc vẻ đẹp trong sáng của nhà thơ cả nội dung tâm tình lẫn ngôn từ nghệ thuật.

* Thấy đợc phong vị Nga qua một bài thơ tình thời kì Cận đại.

* Rèn kĩ năng phân tích thơ tình Pu-skin

Trang 32

GV: 1 Tùy chọn và đọc thuộc lòng các bài thơ trong phần đọc thêm?

2 Nêu nội dung khái quát qua các bài thơ ?

(1799-ơng mà cả trong lịch sử thức tỉnh của dân tộcNga” (N.A Đôbrôliubôp)

-Tác phẩm chính : Epghênhi Ônhêghin 1831), Ruxlan và Lutmina (1820), Ngời tùCapcadơ (1821), Con đầm pich (1833)

Nhìn chung sáng tác của Pu-skin cho thấycái khát khao “Việt Nam vong quốctự do”, cái mãnh liệt trong tìnhyêu của ngời dân Nga Đồng thời ngời đọc cònthấy một cách viết trong sáng, giản dị và gầngũi của nhà thơ

2 Tác phẩm

Bài thơ đợc khơi nguồn từ chính mối tìnhcủa nhà thơ với A.A Ôlênhina vào mùa hènăm 1829 Nhan đề bài thơ là do ngời dịch

Đọc-chú thích

- Nh“Việt Nam vong quốc ng ” : sự chuyển đổi tâm trạng sang cầu

mong

+ Không bận lòng gợn bóng“Việt Nam vong quốc ” : tỏ ớc muốnngời mình yêu đợc thanh thản, không bị bận lòng vấn vơng

=>Khổ 1 của bài thơ là một sự bộc lộ, thúnhận tình yêu mãnh liệt, sâu sắc của chàngtrai-nhân vật trữ tình trong bài Điều đáng chú

ý ở đây là tình cảm của chàng trai thật đángtrân trọng bởi lẽ khi yêu ai cũng muốn sở hữu

Trang 33

GV: Điệp ngữ Tôi yêu em thể hiện điều“Việt Nam vong quốc ”

GV: Đánh giá chung về bài thơ?

HS : Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật

tình yêu, muốn đợc ngời yêu của mình đáp trả.Nhng nhân vật trữ tình trong bài lại khôngmuốn ngời yêu của mình phải khổ tâm về tìnhcảm (khi hai ngời không còn quan hệ) Đó làbiểu hiện của một trái tim chân thành và caothợng

+ Rụt rè , hậm hực ghen“Việt Nam vong quốc ” “Việt Nam vong quốc ” : có văn hóa

+ Chân thành“Việt Nam vong quốc ” : tình cảm chân thành,nghiêm túc

-Ước muốn : đ “Việt Nam vong quốc ợc ngời khác yêu”

niềm mong muốn chân thành, trong sángthánh thiện, không ích kỉ, rất cao thợng Vìvậy, tình yêu đã lên ngôi

III Tổng kết :

Với mạch ý bất ngờ, đa nghĩa và mãnh liệt,tác giả đã thể hiện đợc những tình cảm nồngnàn mà chân thành cao thợng của mình đối vớingời yêu Qua bài thơ này, ngời đọc có thểcảm nhận và khâm phục đợc tình yêu chânthành, đằm thắm, cao thợng hiếm có và rất đỗinghiêm túc của tác giả

4

* Nêu các biện pháp nghệ thuật của tác giả

* Nhận xét chung về giá trị t tởng của bài

* Soạn bài : Bài số 28

Yêu cầu :

Tìm hiểu cách bác bỏ qua các ví dụ

Luyện tập viết một đoạn văn sử dụng thao tác lập luận bác bỏ

* Cảm nhận đợc vẻ đẹp trong sáng của bài thơ qua cách so sánh, nói vòng đầy kịch tính

và bất ngờ của tác giả.

* Thấy đợc tình yêu chân thành đằm thắm, mãnh liệt của tác giả với ngời yêu

Trang 34

- Tâm thế học bài

2

Kiểm tra

GV: 1 Đọc thuộc bài tôi yêu em của Puskin ?

2 Nêu nội dung khái quát qua các bài thơ ?

GV: Nêu giá trị nghệ thuật ?

Rabinđranat Tago (1861-1941) là nhà văn hóalớn của ấn Độ Suốt đời phấn đấu không mệtmỏi cho sự nghiệp Phục hng nền văn hóa ấn

Độ, góp phần vào gìn giữ tình cảm hữu nghịgiữa các dân tộc

Sáng tác của ông thật đồ sộ, hàng trăm cuốntiểu thuyết, truyện ngắn, kịch, thơ Với tập thơ

“Việt Nam vong quốcDâng” ông đã vinh dự đợc nhận giải thởngNô-ben về văn học

Tập thơ “Việt Nam vong quốcNgời làm vờn” nổi tiếng của ônggồm 85 bài thơ đợc viết bằng tiếng Ben-gan,xuất bản năm 1914 “Việt Nam vong quốcNgời làm vờn” chan chứatình yêu thơng con ngời với con ngời, đồngthời cũng tiêu biểu cho giọng thơ trữ tình màlại có tính chất triết lí, mang màu sắc cổ điểnPhơng Đông, giàu sức hấp dẫn Bài thơ số 28

-Nhân vật Anh“Việt Nam vong quốc ” : không hề giấu giếm, vô t -Kết quả : em không biết gì tất cả về anh (!),một kết quả thật bất ngờ đầy thú vị, hấp dẫn

2 Cách giải thích

-Nếu :

+Anh là viên ngọc“Việt Nam vong quốc ” quàng vào cổ em

+Anh là đóa hoa đặt lên mái tóc

=>Anh nguyện sẽ dành trọn cho em

-Nhng : Anh là trái tim (do em sở hữu, là tàisản của em) mà em không biết

-Nếu :+Trái tim là lạc thú, +Là khổ đau thì em thấu suốt

-Nhng+Trái tim là tình yêu+Là đời em em chẳng bao giờ biết Tóm lại là qua hàng loạt so sánh liên tởng,nhà thơ chỉ nh muốn nói lên rằng em khôngthể hiểu hết đợc tình yêu của anh dành cho

em Qua đó ta thấy đợc tình yêu bao la, vô bờbến mà nhà thơ đã dành cho ngời mình yêu

Cấu trúc của bài thơ vô cùng hấp dẫn, đầy bất

HS : Kiểu so sánh vòng, liên tởng trùng ngờ và kịch tính, chuỗi so sánh liên tởng trùng

Trang 35

điệp, nhiều tầng lớp điệp, nhiều tầng lớp đã làm cho bài thơ thêm

sức lôi cuốn và mang nhiều ý nghĩa sâu sắc

4

* Nêu các biện pháp nghệ thuật trong bài

* Các hình thức trình bày sắp xếp ý (nói vòng)

* Nhận xét chung về giá trị của bài thơ

GV: Nêu yêu cầu khi viết tiểu sử tóm tắt ?

-Thông tin một cách khách quan, chính xác về ngời đợc nói tới (số liệu, mốcthời gian, thành tích, đóng góp nổi bật )

-Xác định nội dung, độ dài của văn bản cho hợp lí

-Văn phong phải cô đọng, trong sáng

3

Bài mới

GV : Yêu cầu HS làm bài tập 1

HS : Mục đích- nội dung-thông tin-viết

I Bài tập

Chi đoàn lớp giới thiệu một đoàn viên u tútham gia ứng cử vào Ban Chấp hành Hội liênhiệp Thanh niên của tỉnh Anh (chị) hãy viếttiểu sử tóm tắt của đoàn viên đó

Yêu cầu

a Viết tiểu sử tóm tắt-Xác định mục đích, yêu cầu của tiểu sử tómtắt

-Xác định nội dung trình bày trong tiểu sử tómtắt

-Tìm hiểu ngời giới thiệu để có những thôngtin cần thiết

-Viết bản tóm tắt

Trang 36

*GV : Nhận xét

b Trình bày bản tiểu sử tóm tắt

-Trình bày trớc lớp-Sửa chữa

-Hoạt động của ngời đợc giới thiệu : làm gì, ở

đâu, mối quan hệ với ngời khác…

-Những đóng góp, những thành công tiêu biểucủa ngời đợc giới thiệu…

-Đánh giá chung…

4

* Nêu những luận điểm chính ?

* Nêu nhận xét về kiểu bài ?

* Thấy đợc sự phê phán sâu sắc của nhà văn đối với lối sống thu mình của một bộ“Việt Nam vong quốc ”

phận trí thức Nga cuối thế kỉ XIX

* Thấy đợc những nét đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm : Xây dựng biểu tợng về nhân vật điển hình, cách kể chuyện đặc sắc.

Trang 37

2

Kiốm tra

GV: ớảc thuéc bÌi thŨ sè 28 cĐa Ta-go ?

Yởu cđu trộ lêi :

Yởu cđu : ợảc chÝnh xĨc tõng tõ, cã ngƠ ợiơu, truyồn cộm

-An-tỡn PĨp-lỡ-vich Sở-khèp (1860-1904) quởtÓi Ta-gan-rèc, bởn bê biốn A-dèp NÙm 1884tèt nghiơp khoa Y ớÓi hảc Tăng hîp MĨt-xcŨ-va ỡng võa lÌm bĨc sư võa viỏt vÙn.NÙm1887 ỡng ợîc nhẹn giội thẽng Pu-skin

GV: Giắi thiơu quĨ trÈnh sĨng tĨc cĐa tĨc

giộ ?

HS : Nởu tởn tĨc phẻm, néi dung vÌ nghơ

thuẹt

GV : Giắi thiơu vồ bÌi thŨ ?

HS : Nởu hoÌn cộnh sĨng tĨc, xuÊt xụ

GV : Nởu ý nghưa ợoÓn mẽ ợđu ?

HS : Nởu vÌ giội thÝch hÈnh tîng cĨi bao

cĐa Viơn HÌn lờm vÙn hảc Nga

-SĨng tĨc chÝnh : Anh bƯo anh gđy , Con kÈ ỀAnh bƯo anh gđyỂ, ỀCon kÈ Ể, ỀCon kÈ ỀAnh bƯo anh gđyỂ, ỀCon kÈ nhỡng , ớộo Xa-kha-lin , ớạng cá Ể, ỀCon kÈ ỀAnh bƯo anh gđyỂ, ỀCon kÈ Ể, ỀCon kÈ ỀAnh bƯo anh gđyỂ, ỀCon kÈ Ể, ỀCon kÈ

TĨc phẻm cĐa Sở-khèp thêng ợật ra cĨc vÊn

ợồ xỈ héi cã ý nghưa nhờn bộn to lắn, ỡng lÌ

ợÓi biốu cuèi cĩng cĐa VÙn hảc Hiơn thùc Nga

2 TĨc phẻm

- Ng ỀAnh bƯo anh gđyỂ, ỀCon kÈ êi trong baoỂ, ỀCon kÈ(1898) ợîc sĨng tĨc trong

thêi gian dìng bơnh ẽ thÌnh phè I-an-ta trởnbĨn ợộo Crm thuéc biốn ớen

-NguyÔn Tuờn tõng ca ngîi Truyơn Bở-li- ỀAnh bƯo anh gđyỂ, ỀCon kÈ cèpỂ, ỀCon kÈ lÌ mét Ĩng vÙn ợộ kÝch lởn ợỏn tuyơt ợừnh

: hÈnh thĩ, tởn gải nhờn vẹt ợỈ thÌnh mét cai sù

ợỈ thÌnh mét hÈnh dung tõ ngÌy nay vÉn cßntĨc dông

3 ớảc- chó thÝch

-Ngêi trong bao : hÈnh ộnh tîng trng

-Tranh cĐa Ku-kr-nhi-e-xèp

II ớảc hiốu vÙn bộn

1 Bè côc -ớoÓn 1 : tõ ợđu Ẩrđu rư rđu rư -ớoÓn 2 : cßn lÓi.

ỀAnh bƯo anh gđyỂ, ỀCon kÈ Ẩrđu rư Ể, ỀCon kÈ

ợeo kÝnh rờm , lâ tai nhƯt bỡng , ngại

ỀAnh bƯo anh gđyỂ, ỀCon kÈ Ể, ỀCon kÈ ỀAnh bƯo anh gđyỂ, ỀCon kÈ Ể, ỀCon kÈ ỀAnh bƯo anh gđyỂ, ỀCon kÈ

xe ngùa Ẩrđu rư kƯo mui lởn Ể, ỀCon kÈẨrđu rưỡ, ợạng hạ, dao

nháẨcộ bé mật cĐa h¾n, cộ ý nghư còng ợồu

ợật trong ỀViơt Nam vong quècbaoỂ

-Suy nghư, tờm trÓng : Khã chẺu, sî hỈi, lo ỀAnh bƯo anh gđyỂ, ỀCon kÈ

ờu, ngîi ca quĨ khụỂ, ỀCon kÈẨrđu rư

-Quan hơ : ớỏn nhÌ ng ỀAnh bƯo anh gđyỂ, ỀCon kÈ êi khĨc còng chÒng nãi chÒng rững khoộng mét giê rại cĨo tõ ra vồỂ, ỀCon kÈ

=>Qua miởu tộ cĐa nhÌ vÙn, ta thÊy Bở-li-cèp

nh lÌ ợîc ợùng trong mét cĨi bao vÌ thó vẺ hŨnnƠa lÌ ngay cộ nhƠng suy nghư cĐa h¾n còngchừ quanh quẻn trong mét cĨi ỀViơt Nam vong quècbaoỂ ợỡngcụng Nh vẹy, con ngêi Bở-li-cèp ợỈ trẽ thÌnhmét mÉu ngêi ợiốn hÈnh cã mét khỡng hai, võakÈ lÓ võa lÓc lâng vắi cuéc sèng xung quanhẨ

4

C Đng cè - Luyơn tẹp

* Giắi thiơu vồ tĨc giộ

tă vÙn- sö- gdcd giĨo viởn : vò viỏt phŨng37

Trang 38

* Giới thiệu tác phẩm Ng“Việt Nam vong quốc ời trong bao”

* Học bài : Đọc thuộc lòng bài thơ

Tìm hiểu cách diễn tả (giá trị nghệ thuật) của tác giả qua tác phẩm

Tìm hiểu các giá trị t tởng của bài

* Soạn bài : Phần tiếp theo

Yêu cầu : Tìm hiểu về cái chết của Bêlicôp

* Thấy đợc sự phê phán sâu sắc của nhà văn đối với lối sống thu mình của một bộ “Anh béo anh gầy”, “Con kì ”, “Con kì phận trí thức Nga cuối thế kỉ XIX

* Thấy đợc những nét đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm : Xây dựng biểu tợng về nhân vật điển hình, cách kể chuyện đặc sắc.

GV: Giới thiệu về tác giả Sê-khốp và quá trình sáng tác của ông ?

Yêu cầu trả lời

Yêu cầu : nêu 2 ý

+Cuộc đời

+Quá trình sáng tác

3

Bài mới

b Nguyên nhân cái chết của Bê-li-cốp

GV : Nêu nguyên cớ của cái chết ?

HS : Côrôlencô đẩy ngã -Nguyên cớ :+Va-ren-ca, giáo viên mới về trờng, Bê-li-cốp

vẻ nh muốn lấy làm vợ, nhng không dám bộclộ

+Có kẻ vẽ tranh châm biếm

+Nhìn thấy hai chị em Va-ren-ca phóng xe

đạp vụt qua =>quyết định sang nhà chị em ren-ca

Va Thanh minh về mình- Khuyên Cô- rô- len- cô

và Va-ren-ca không đi xe đạp (vì không phùhợp với giáo viên)- Yêu cầu Cô-rô-len-cô cầnphải kính trọng chính quyền, dọa đi báo cáochính quyền

Trang 39

GV : Nêu ý nghĩa về cái chết của nhân vật

-Cô-rô-len-cô dẩy mạnh làm Bê-li-cốp ngã,Va-ren-ca vừa về cời phá lên Bê-li-cốp về nhà

ốm chết

*Nhận xét : Qua cuộc tranh luận giữa

Bê-li-cốp và Cô-rô-len-cô, đồng thời qua suy nghĩ

và hành động của Bê-li-cốp ta thấy nguyênnhân chính gây ra cái chết của hắn là do quan

điểm và lối sống đông cứng không chịu hòanhập với thế giới xung quanh Kiểu sống bị

đóng trong bao không chấp nhận cuộc sốngbên ngoài, tự đóng khung t tởng và vì vậy phải

chấp nhận sự đào thải của qui luật

c Giá trị nghệ thuật

-Ngời kể chuyện có vai trò quan trọng trongtác phẩm vì đã tạo đợc tính chất khách quancủa câu chuyện, tạo đợc sức thuyết phục đốivới ngời đọc

-Nhân vật có tính biểu tợng cao, hình tợngnhân vật đợc nhà văn đựng trong một cái

tợng ng “Anh béo anh gầy”, “Con kì ời trong bao”, “Con kì Bê-li-cốp, tác giả đã

phê phán sâu sắc lối sống hèn nhát, bạc nhợc,bảo thủ và ích kỉ của một bộ phận trí thức Ngacuối thế kỉ XIX Từ đó, nhà văn khẩn thiết

thức tỉnh mọi ngời không thể sống mãi nh “Anh béo anh gầy”, “Con kì thế đợc”, “Con kì

-Bài tập 1 : Nhập vai Bê-li-cốp kể lại truyện

ngắn Ngời trong bao theo ngôi thứ nhất.

-Bài tập 2 : Tìm một vài thành ngữ VN có nội

dung gần với lối sống kiểu nh Bê-li-cốp “Anh béo anh gầy”, “Con kì ”, “Con kì ?

4

* Nêu hoàn cảnh dẫn tới cái chết của Bê-li-cốp ; nguyên nhân trực tiếp, nguyên nhânsâu xa ?

* Nêu nghệ thuật dựng truyện ?

* Nêu những sáng tạo t tởng, nghệ thuật khác ?

* Soạn bài : Thao tác lập luận Bình luận “Anh béo anh gầy”, “Con kì ”, “Con kì

Yêu cầu :

Tìm hiểu mục đích, yêu cầu và tầm quan trọng của thao tác Bình luận

Tìm hiểu cách Bình luận, các bài tập mẫu

* Hiểu đợc mục đích yêu cầu và tầm quan trọng của thao tác lập luận bình luận

Tiêu đề	Giáo án Ngữ Văn 11-KII
Tác giả	Vũ Viết Phương
Trường học	Trường THPT Vũ Văn Hiếu
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2007
Thành phố	Nghệ An

Định dạng
Số trang	79
Dung lượng	1 MB