Bai 12

Hô hấp là gì?• Hô hấp ở thực vật là quá trình oxy hóa sinh học các nguyên liệu hô hấp, đặc biệt là C6H12O6 thành khí CO2 và H2O, đồng thời tích lũy năng lượng ở dạng dễ sử dụng ATP • Thự

Bài 12

KIỂM TRA BÀI CŨ

• Câu 1: Nói “Quang hợp quyết định năng suất cây trồng” là đúng hay sai? Vì sao?

• Câu 2: Phân biệt năng suất sinh học và năng suất kinh tế

• Câu 3: Nêu các biện pháp tăng năng suất cây trồng thông qua sự điều khiển quang

NỘI DUNG BÀI HỌC

I Khái quát về hô hấp ở thực vật

II Con đường hô hấp ở thực vật

III Hô hấp sáng

IV Quan hệ giữa hô hấp, quang hợp và

môi trường

I KHÁI QUÁT VỀ HÔ HẤP Ở

THỰC VẬT.

THẢO LUẬN NHÓM

• HS quan sát hình 12.1 và trả lời các câu hỏi sau:

• Vì sao nước vôi trong ống nghiệm bên

phải bình chứa hạt nảy mầm (hình 12.1A)

bị vẫn đục khi bơm hút hoạt động?

• Giọt nước màu trong ống mao dẫn di

chuyển về phía trái (hình 12.1B) có phải

do hạt nẩy mầm hô hấp hút O2 không? Vì sao?

• Nhiệt kế trong bình (hình 12.1C) cho thấy nhiệt độ cao hơn nhiệt độ không khí bên ngoài bình chứng tỏ điều gì?

• Hô hấp là gì?

• Thực vật có hô hấp không?

• Cơ quan hô hấp của thực vật là gì?

• Nước vôi trong bình chứa hạt bị vẫn đục khi bơm hoạt động là do hạt đang nảy

mầm thải ra CO2  Hạt đang nảy mầm (hô hấp) giải phóng ra CO2

• Đúng, giọt nước màu di chuyển sang phía bên trái chứng tỏ thể tích khí trong dụng

cụ giảm vì O2 đã bị hạt đang nảy mầm hút

• Nhiệt kế trong bình chỉ nhiệt độ cao hơn

nhiệt độ không khí bên ngoài chứng tỏ

1 Hô hấp là gì?

• Hô hấp ở thực vật là quá trình oxy hóa

sinh học các nguyên liệu hô hấp, đặc biệt

là C6H12O6 thành khí CO2 và H2O, đồng thời tích lũy năng lượng ở dạng dễ sử dụng

(ATP)

• Thực vật cũng có hô hấp nhung không có

cơ quan chuyên trách Hoạt động hô hấp diễn ra trong mọi cơ quan của cơ thể thực vật, đặc biệt là những cơ quan đang có

hoạt động sinh lý diễn ra mạnh

2 Phương trình hô hấp tổng

quát:

• C6H12O6 + 6O2  6CO2 + 6H2O

+ Năng lượng (nhiệt + ATP)

** So sánh phương trình hô hấp với phương trình quang hợp?

3 Vai trò của hô hấp đối với cơ

thể thực vật.

• Phần năng lượng hô hấp thải ra ở dạng

nhiệt dùng để duy trì nhiệt độ thuận lợi cho các hoạt động sống của cơ thể thực vật

• Phần năng lượng tích lũy trong ATP được

sử dụng cho các hoạt động sống của cây

Hô hấp ở thực vật gồm mấy con

đường?

Gồm 2 con đường :

• Phân giải kỵ khí (đường

phân và lên men)

• Phân giải hiếu khí

(đường phân và hô hấp

hiếu khí)

II CON ĐƯỜNG HÔ HẤP Ở

THỰC VẬT

• Dựa vào hình 12.2 em hãy cho biết có bao nhiêu phân tử ATP và phân tử acid

pyruvic được hình thành từ 1 phân tử

glucoz bị phân giải trong giai đoạn đường phân?

1 Phân giải kỵ khí (đường phân và lên men)

a Đường phân: xảy ra trong tế bào chất,

là quá trình phân giải đường:

Glucoz  2 acid pyruvic

b Lên men: không có oxy, acid pyruvic

chuyển hóa theo con đường hô hấp kỵ khí (lên men) tạo ra rượu etylic , CO2

hoặc acid lactic

Thực vật sẽ hô hấp kỵ khí trong

điều kiện nào?

- Trường hợp thiếu oxy, ví dụ cây bị ngập úng

2 Phân giải hiếu khí

• Dựa vào kiến thức sinh học 10, em hãy

mô tả cấu tạo của ty thể (bào quan hô hấp hiếu khí)

• Các giai đoạn trong phân giải kỵ khí?

CẤU TRÚC TY THỂ

MÀNG TRONG

MÀNG NGOÀI

LỔ THÔNG ADN DẠNG VÒNG

NƠI XẢY RA CHU

TRÌNH KREBS

NĂNG

LƯỢNG

2 Phân giải hiếu khí

a Đường phân: xảy ra trong tế bào chất, là quá trình phân giải đường:

Glucoz  2 acid pyruvic

b Hô hấp hiếu khí:

** Chu trình Krebs:

xảy ra ở chất nền của ty thể

Khi có oxy, acid

pyruvic đi từ tế bào chất vào ty thể, chuyển hóa

theo chu trình Krebs và

bị oxy hóa hoàn toàn,

giải phóng ra 3 phân tử

CO

** Chuỗi truyền điện tử: diễn ra ở màng trong của

dần qua chuỗi truyền điện

tử đến oxy để tạo ra nước

và tích lũy được 36 ATP

Dựa vào sơ đồ 12.2 em

hãy so sánh hiệu quả năng

lượng của quá trình hô

hấp hiếu khí và lên men.

• Năng lượng tạo ra:

Hô hấp hiếu khí 36 + 2

Lên men 2 19 lần

 Hô hấp hiếu khí tạo năng lượng nhiều

hơn lên men

III HÔ HẤP SÁNG (QUANG HÔ HẤP)

• Hô hấp sáng là gì?

• Điều kiện nào gây

ra hiện tượng hô

hấp sáng?

• Ảnh hưởng của hô

hấp sáng đến sản

phẩm quang hợp?

III HÔ HẤP SÁNG

1 Hô hấp sáng là quá trình hô hấp xảy ra

đồng thời với quang hợp (TV C3)

2 Điều kiện : cường độ ánh sáng cao,

trong lục lạp của TV C3, lượng CO2 cạn kiệt , lượng O2 tăng lên nhiều

3 Hậu quả: gây lãng phí sản phẩm quang

hợp

• Khi tỷ lệ O2 / CO2 xấp xỉ 10 lần, xảy ra hiện tượng:

- Enzym carboxylaza  enzym oxygenaza

- Enzym oxygenaza oxy hóa Ribuloz 1,5 diphosphat và APG thành glycolat (2C)

- Glycolat được chuyển vào peroxysom và được chuyển hóa thành glycin (một loại

acid amin)

- Glycin được chuyển vào ty thể và được phân giải thành CO2, NH3 và serin (một loại acid amin)

IV MỐI QUAN HỆ GIỮA HÔ HẤP, QUANG HỢP VÀ MÔI

TRƯỜNG.

• Chứng minh quang hợp là tiền đề cho hô hấp (và ngược lại)

1 Mối quan hệ giữa hô hấp và

quang hợp

• Sản phẩm của quang hợp (C6H1206 và O2) là nguyên liệu của hô hấp và là chất oxy hóa trong hô hấp

• Sản phẩm của hô hấp là (CO2 và H2O) lại

là nguyên liệu để tổng hợp nên C6H1206 và giải phóng O2 trong quang hợp

• Quang hợp là quá trình tạo vật chất hữu

cơ khởi nguyên cho mọi quá trình dị hóa

để giải phóng năng lượng cần cho mọi

hoạt động sống kể cả quá trình đồng hóa thứ cấp xảy ra trong mọi cơ thể

• Quá trình quang hợp xảy ra được cần

phải có bộ máy quang hợp Vật chất cấu thành bộ máy quang hợp lại được tổng hợp nên từ các sản phẩm trực tiếp xuất phát từ hô hấp

• Sản phẩm của hô hấp (ATP) là nguồn

năng lượng để cung cấp cho các hoạt

động trong quang hợp

2 Mối quan hệ giữa hô hấp với

a Nước:

Nước có ảnh hưởng như thế

nào đến cường độ hô hấp?

- Nước cần cho hô hấp, mất nước làm

giảm cường độ hô hấp

Hô hấp có khác nhau ở các giai đoạn sinh trưởng và phát triển

của thực vật không?

• Đối với cơ quan ở trạng thái ngủ:

- Tăng lượng nước trong hạt khô từ 12 đến 18%  cường độ hô hấp tăng 4 lần

- Tăng lượng nước trong hạt khô lên đến 33%  cường độ hô hấp tăng gần

100 lần

Làm thế nào để bảo quản hạt?

• Phơi khô hạt, không để hạt quá ẩm

• Cất giữ hạt nơi khô ráo

• Sấy khô

Muốn hạt nảy mầm phải làm

thế nào?

Cần tăng

độ ẩm.

mô cây.

- Định luật Van Hoff: Q = 2 - 3

Để bào quản nông sản thực

phẩm người ta cần chú ý đến

điều gì liên quan đến nhiệt độ?

• Giảm nhiệt độ bằng cách để nông sản nơi mát

• Bảo quản trong tủ lạnh

c Oxy

• Có oxy mới có hô

hấp hiếu khí

• Hô hấp hiếu khí đảm bảo cho quá trình

phân giải hoàn toàn nguyên liệu hô hấp giải phóng ra CO2 và

H2O, tích lũy nhiều

năng lượng hơn so với phân giải kỵ khí

d Hàm lượng CO2

• CO2 là sản phẩm cuối cùng của hô hấp hiếu khí cũng như của lên men etylic

• Nồng độ CO2 cao ( > 40%) sẽ ức chế hô hấp

Vậy trong bảo quản nông sản

KIỂM TRA BÀI VỪA HỌC

• Câu 1: Hô hấp hiếu

Hai sơ đồ A và B biểu thị quá trình gì?

A:

B:

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ

• Học bài 12 “ Hô hấp ở thực vật”

• Làm thí nghiệm: Cho hạt vào bình thủy tinh, đổ nước ngập hạt, ngâm hạt trong nước khoảng 2 -3 giờ Sau đó gạn hết nước khỏi bình Nút kín bình và cắm 1 nhiệt kế trực tiếp vào khối hạt

Đặt bình thủy tinh có chứa hạt ẩm cùng với nhiệt

kế vào hộp xốp cách nhiệt Theo dõi nhiệt độ lúc bắt đầu cắm nhiệt kế và sau 1 giờ, 2 giờ, 3 giờ Ghi kết quả nhiệt độ theo thời gian , nhận xét và giải thích thí nghiệm.