Bài giảng KINH DOANH BẢO HIỂM

CÁC LOẠI BẢO HIỂM CƠ BẢN Bảo hiểm thương mại  Bảo hiểm thương mại  Bảo hiểm trách nhiệm dân sự  Bảo hiểm con người  Bảo hiểm phi lợi nhuận  Bảo hiểm xã hội  Bảo hiểm y tế 

Trang 1

Gi¶ng viªn: TS NguyÔn ThÞ Minh An

§T: 0913234349

E-Mail: anntm@ptit.edu.vn

minhanptit@yahoo.com

Hà N i, 2010 ội, 2010

Trang 2

GIỚI THIỆU MÔN HỌC NỘI DUNG

 Một số vấn đề chung về kinh doanh bảo hiểm

 Bảo hiểm thương mại

 Bảo hiểm tài sản

 Bảo hiểm trách nhiệm

 Bảo hiểm con người

 Bảo hiểm phi lợi nhuận

Trang 4

giíi thiÖu m«n häc

tµi liÖu tham kh¶o

1 Bộ luật Lao động của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

2 Luật của Quốc hội số 35/2002/QH10 ngày 02 tháng 4 năm

2002 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao

Trang 5

giíi thiÖu m«n häc

tµi liÖu tham kh¶o

6.Luật của Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 24/2000/QH10 ngày 09 tháng 12 năm 2000

về kinh doanh bảo hiểm

7.PGS TS Nguyễn Văn Định - Giáo trình Bảo hiểm, Nhà xuất bản Đại học Kinh tế quốc dân – 2008

8 PGS TS Nguyễn Văn Định - Giáo trình Quản trị kinh doanh bảo hiểm, Nhà xuất bản Đại học Kinh tế quốc dân – 2009

10.Trang web: http://luatvietnam.vn

Trang 6

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG

VỀ KINH DOANH BẢO HIỂM

1 TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM

THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM

2

4 KÊNH PHÂN PHỐI SẢN PHẨM BẢO HIỂM

3 DOANH NGHiỆP BẢO HIỂM

Trang 7

TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM

Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm

Bản chất của bảo hiểm

Các loại bảo hiểm cơ bản

Vai trò kinh tế xã hội của bảo hiểm

Trang 8

SỰ CẦN THIẾT KHÁCH QUAN CỦA BẢO HIỂM

Nhóm các biện pháp kiểm soát rủi ro

Tránh né rủi ro

Ngăn ngừa tổn thất

Giảm thiểu rủi ro

Nhóm các biện pháp tài trợ rủi ro

Chấp nhận rủi ro

Bảo hiểm

Trang 9

BẢN CHẤT CỦA BẢO HIỂM

Dưới góc độ tài chính

Dưới góc độ pháp lý

Dưới góc độ kinh doanh bảo hiểm

Khái niệm

Là quá trình phân phối lại tổng sản phẩm quốc nội giữa những

người tham gia bảo hiểm nhằm đáp ứng nhu cầu về tài chính phát sinh khi rủi ro hay sự kiện bảo hiểm xảy ra với đối tượng bảo hiểm

Bản chất của bảo hiểm

Trang 10

CÁC KHÍA CẠNH

BẢN CHẤT CỦA BẢO HIỂM

Rủi ro và sự tồn tại của rủi ro là nguồn gốc của BH

Cơ chế chuyển giao rủi ro

Phí bảo hiểm

Việc san sẻ rủi ro

Là hoạt động dịch vụ tài chính

Trang 11

CÁC LOẠI BẢO HIỂM CƠ BẢN

 Bảo hiểm thương mại

 Bảo hiểm thương mại

 Bảo hiểm trách nhiệm dân sự

 Bảo hiểm con người

 Bảo hiểm phi lợi nhuận

 Bảo hiểm xã hội

 Bảo hiểm y tế

 Bảo hiểm thất nghiệp

Trang 12

Thị trường bảo hiểm là nơi mua và bán các sản phẩm bảo hiểm

Khái niệm về thị trường bảo hiểm

Trang 13

Trang 14

PHÂN LOẠI THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM

 Theo đối tượng bảo hiểm

 Thị trường bảo hiểm tài sản

 Thị trường BH trách nhiệm dân sự

 Thị trường bảo hiểm con người

Trang 15

 Theo lĩnh vực hoạt động

Thị trường bảo hiểm nhân thọ

Thị trường BH phi nhân thọ

Trang 16

 Theo khách hàng tham gia

Thị trường BH dành cho cá nhân

Thị trường BH dành cho tổ chức

Trang 17

 Phân loại thị trường kết hợp

Theo địa lý

Theo nhân khẩu học

Theo tâm lý người tiêu dùng

Theo hành vi người tiêu dùng

Trang 18

ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM

Cung, cầu về các loại sản phẩm luôn biến động

Giá cả sản phẩm phụ thuộc vào nhiều yếu tố

Cạnh tranh và liên kết diễn ra liên tục

Thị phần các doanh nghiệp luôn thay đổi

Trang 19

DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM

Khái niệm và phân loại doanh nghiệp BH

Mô hình tổ chức của DN BH

Điều kiện thành lập và nội dung hoạt động của

doanh nghiệp bảo hiểm

Đặc điểm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm

Trang 20

KÊNH PHÂN PHỐI BẢO HIỂM

Kênh phân phối sản phẩm bảo hiểm

Kênh phân phối là sự kết hợp hữu cơ giữa nhà sản xuất và những trung gian để tổ chức vận động hàng hóa hợp lý nhằm thoả mãn tối đa nhu cầu của khách hàng

Kênh phân phối sản phẩm

Kênh phân phối dịch vụ

Đặc điểm của kênh phân phối BH

Trang 21

Phân loại kênh phân phối sản phẩm bảo hiểm

Kênh trực tiếp Kênh gián tiếp

Trang 22

Đại lý bảo hiểm Đại lý bảo hiểm là

người làm việc cho doanh nghiệp bảo hiểm, thay mặt doanh nghiệp bán các sản phẩm bảo hiểm cho người mua

Đại lý là tổ chức và cá nhân

Đại lý BH nhân thọ và đại lý BH phi nhân thọ

Đại lý chính thức và đại lý học việc

Đại lý phụ thuộc và đại lý độc lập

Trang 23

Đại lý bảo hiểm

Trang 24

Môi giới bảo hiểm

Môi giới bảo hiểm là một tổ chức

trung gian bảo hiểm tư vấn cho

khách hàng của mình (người tham

gia bảo hiểm) và thu xếp bảo hiểm

cho khách hàng đó.

Môi giới BH gốc

Môi giới tái BH

Trang 25

Kênh phân phối trực tiếp

Thư trực tiếp Ấn phẩm

Tr thông

điện tử qua ĐT Mar Bán hàng qua Int.

Trang 27

Dưới góc độ

pháp lý

KHÁI NIỆM

Bảo hiểm thương mại (BHTM) – BH rủi ro

hay bảo hiểm kinh doanh, được hiểu là sự kết hợp giữa hoạt động kinh doanh với việc quản lý các rủi ro

của các cá nhân và các tổ chức xã hội

Dưới góc độ quản lý rủi Dưới góc độ kỹ thuật bảo hiểm

Trang 28

Số đông

bù số ít

CÁC NGUYÊN TẮC CỦA BẢO HIỂM THƯƠNG MẠI

Rủi ro có thể được BH

Phân tán rủi ro

Trung thực tuyệt đối

Quyền lợi có thể được BH

Trang 29

 Theo phương thức quản lý

Bảo hiểm tự nguyện

Bảo hiểm bắt buộc

CÁC LOẠI BẢO HIỂM THƯƠNG MẠI

Trang 30

 Căn cứ vào kỹ thuật bảo hiểm

Bảo hiểm theo kỹ thuật phân chia

Bảo hiểm theo kỹ thuật tổn tích

CÁC LOẠI BẢO HIỂM THƯƠNG MẠI

Trang 31

BẢO HIỂM TÀI SẢN

Bảo hiểm tài sản là loại bảo hiểm

mà đối tượng bảo hiểm là tài sản của người được bảo hiểm

Trang 32

ĐẶC ĐIỂM

Trang 33

Giới hạn trách nhiệm theo giá trị TS

Tài sản chỉ có thể được bảo hiểm khi

xác định được giá trị của tài sản

Hợp đồng bảo hiểm dưới giá trị tài sản

Hợp đồng bảo hiểm trên giá trị

Trang 34

Nguyên tắc bồi thường

Số bồi thường mà người được bảo hiểm có thể nhận được trong mọi trường hợp không lớn hơn thiệt hại của họ trong sự kiện bảo hiểm chính

Các biện pháp đi kèm

Thế quyền

Bảo hiểm trùng

Trang 35

Nguyên tắc bồi thường

Trang 36

Chế độ bồi thường bảo hiểm

Chế độ bảo hiểm theo mức miễn thường

Miễn thường không khấu trừ

STBT = Giá trị thiệt hại thực tế

Miễn thường không khấu trừ

STBT = GT thiệt hại thực tế - Mức miễn thường

Trang 37

Chế độ bồi thường bảo hiểmChế độ bảo hiểm theo tỷ lệ

GTBH STBT = Giá trị thiệt hại thực tế X STBH

Phí BH lẽ ra phải nộp STBT = Giá trị thiệt hại thực tế X

Phí bảo hiểm đã nộp

Trang 38

Chế độ bồi thường bảo hiểm

Chế độ bảo hiểm theo rủi ro đầu tiên

Doanh nghiệp bảo hiểm sẽ trả só tiền bồi thường theo một giới hạn đã thỏa thuận Các tổn thất của người

được bảo hiểm nằm trong giới hạn này được gọi là tổn thất thuộc rủi ro đầu tiên hoặc tổn thất đầu tiên Chế độ bồi thường này thường được áp dụng trong bảo hiểm trộm cắp

Trang 39

BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ

Trách nhiệm

dân sự

Nghĩa vụ dân sự

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại

Ngoài hợp đồng

Theo hợp đồng

Trang 40

BẢO HIỂM CON NGƯỜI

Tuổi thọ

Tính mạng

Tình trạng sức

khỏe Cuộc sống

Trang 41

HỢP ĐỒNG BẢO HIỂM THƯƠNG MẠI

Văn bản pháp lý qua đó doanh nghiệp bảo hiểm cam kết sẽ chi trả hoặc bồi thường cho bên được bảo hiểm khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra gây tổn thất, ngược lại bên mua bảo hiểm cam kết trả

khoản phí phù hợp với mức trách nhiệm và rủi ro

mà doanh nghiệp bảo hiểm đã nhận.

Trang 42

HỢP ĐỒNG BẢO HIỂM THƯƠNG MẠI

Hợp đồng bảo hiểm tài sản

Hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm dân sự

Hợp đồng bảo hiểm con người

Trang 43

Nội dung

Đối tượng tham gia bảo hiểm và doanh nghiệp BH

Đối tượng bảo hiểm

Số tiền bảo hiểm hoặc giá trị bảo hiểm

Trách nhiệm bảo hiểm (rủi ro bảo hiểm)

Loại trừ trách nhiệm bảo hiểm (rủi ro loại trừ)

Phí bảo hiểm

Thời hạn, phương thức trả tiền BH hoặc bồi thường

Các quy định giải quyết tranh chấp

Trang 44

Chủ thể và trách nhiệm của các bên

trong hợp đồng bảo hiểm

Doanh nghiệp bảo hiểm

Người tham gia bảo hiểm

Người được bảo hiểm

Người thụ hưởng quyền lợi bảo hiểm

Đại lý bảo hiểm

Môi giới bảo hiểm

Trang 45

Giá trị bảo hiểm

Giá trị bảo hiểm là giá trị của các tài sản được bảo hiểm và nó được lấy làm căn cứ để xác định số tiền bảo hiểm và phí bảo hiểm

Trang 46

Số tiền bảo hiểm

Số tiền bảo hiểm là khoản tiền được xác định trong hợp đồng bảo hiểm thể hiện giới hạn trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm

Trang 47

 Số tiền bảo hiểm < Giá trị bảo hiểm

 Số tiền bảo hiểm >Giá trị bảo hiểm

Trang 48

 Đối với bảo hiểm con người, số tiền bảo hiểm được xác định dựa trên sự thỏa thuận của hai bên và khả năng tài chính của người tham gia bảo hiểm

 Trong bảo hiểm trách nhiệm dân sự, số tiền bảo hiểm thường được xác định dựa trên sự thỏa thuận.

Trang 49

Phí bảo hiểm

P = f + d

 Là số tiền mà người tham gia bảo hiểm phải trả cho doanh nghiệp bảo hiểm để đổi lấy sự bảo đảm trước các rủi ro chuyển sang cho doanh nghiệp bảo hiểm

Trang 50

Phí thuần

Xác suất xảy ra rủi ro: Khả năng xảy ra tổn thất phải bồi thường

Cường độ tổn thất: Tính khốc liệt, mức độ trầm trọng của tổn thất

Số tiền bảo hiểm

Thời hạn bảo hiểm

Lãi suất đầu tư

Trang 52

1 Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển

Bảo hiểm thân tàu

2

3 Bảo hiểm xây dựng và lắp đặt

CHƯƠNG 3: BẢO HIỂM TÀI SẢN

4 Bảo hiểm hoạt động thăm dò dầu khí

4 Bảo hiểm hỏa hoạn

Trang 53

 Ưu điểm

 Nhược điểm

 Sự cần thiết khách quan

BẢO HIỂM HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU

VẬN CHUYỂN BẰNG ĐƯỜNG BIỂN

Trang 55

 Trách nhiệm của các bên liên quan :

Người bán

Người mua

Người vận chuyển

Doanh nghiệp bảo hiểm

Bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu vận chuyển bằng đường biển

bằng đường biển

Trang 56

 Các loại rủi ro

Rủi ro thông thường được bảo hiểm

Rủi ro không được bảo hiểm

Rủi ro được bảo hiểm trong trường hợp đặc biệt

Rủi ro hàng hải và tổn thất

Trang 57

 Tổn thất

Theo quy mô, mức độ tổn thất

Theo trách nhiệm bảo hiểm

Trang 58

Theo quy mô, mức độ tổn thất

 Tổn thất bộ phận

 Tổn thất toàn bộ

Trang 59

Theo trách nhiệm bảo hiểm

 Tổn thất riêng

 Tổn thất chung

Trang 60

Phân bổ tổn thất chung

Trang 61

Giá trị bảo hiểm của hàng hóa xuất nhập khẩu được xác định trên cơ sở giá trị thực

tế của lô hàng, cước phí vận chuyển, phí bảo hiểm và các chi phí liên quan khác (giá CIF).

Trang 62

R 1

Trang 63

) a 1

(

x R

Trang 64

Số tiền bảo hiểm và phí bảo hiểm

P = Sb x R hoặc P = Sb x (1+a)xR

Trang 65

Giám định và bồi thường tổn thất

Trang 66

Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển nội địa

Rủi ro được bảo hiểm

- Cháy hoặc nổ

- Động đất, bão lụt, gió lốc, sóng thân, sét đánh

- Phương tiện vận chuyển bị đắm, lật đổ, rơi, mắc cạn, đam va vào vật thể khác, trật bánh

- Cây gãy đổ, cầu cống, đường hầm và các công trình kiến trúc khác bị sập đổ,

Trang 67

Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển nội địa

Rủi ro loại trừ

- Chiến tranh, nội chiến, cách mạng, khởi nghĩa, phản loạn

- Hậu quả của phóng xạ hay nhiễm phóng xạ

- Hành động xấu, cố ý hay hành vi phạm pháp của người được bảo hiểm hay người làm công cho họ

- Mất mát, hư hỏng do khuyết tật vốn có hoặc nội tỳ của hàng hóa

- Xếp hàng quá tải sai quy cách

- Đóng gói sai quy cách, bao bì không thích hợp, hàng hóa hư hỏng trước khi xếp lên phương tiện vận chuyển

- Hao hụt tự nhiên của hàng hóa

- Phương tiện vận chuyển không đủ khả năng lưu hành, không đảm bảo an toàn giao thông

Trang 68

Giá trị bảo hiểm, phí bảo hiểm, số tiền bồi thường

P = Sb x R hoặc P = Sb x (1+a)xR

Số tiền bồi thường = Số tiền bảo hiểm x Tỷ lệ tổn thất

Tổng giá trị hàng khi còn nguyên vẹn

Tỷ lệ tổn thất=

Tổng giá trị hàng khi còn nguyên vẹn

Tổng giá trị hàng còn lại khi hàng bị

tổn thất -

x 100

Trang 69

BẢO HIỂM THÂN TÀU

Đối tượng bảo hiểm

là toàn bộ con tàu biển, bao gồm:

vỏ tàu, máy móc, trang thiết bị

thông thường đi biển

và phục vụ kinh doanh

Trang 70

BẢO HIỂM THÂN TÀU

Phạm vi bảo hiểm

2

Các rủi ro loại trừ

1

Các rủi ro

được bảo

hiểm

Trang 71

ĐIỀU KIỆN BẢO HIỂM THÂN TÀU

Điều kiện bảo hiểm tổn thất toàn bộ (TLO)

- Tổn thất toàn bộ thực tế khi con tàu bị đắm, bị

nổ tung, bị phá hủy hay phải phá hủy, bị tước quyền sở hữu do bị cướp

- Tổn thất toàn bộ ước tính: Việc xác định tổn

thất toàn bọ ước tính phải được căn cứ cụ thể vào đơn bảo hiểm hoặc Luật pháp quy định.

- Chi phí cứu nạn: Là những chi phí phát sinh để cứu tàu bị nạn trong những trường hợp khẩn

cấp như: kéo tàu ra khỏi cạn

Trang 72

Điều kiện bảo hiểm loại trừ tổn thất toàn bộ thân tàu (FOD)

- Bảo hiểm mọi tổn thất và chi phí mà điều kiện TLO phải gánh chịu

- Bảo hiểm thêm các tổn thất và chi phí:

+ Chi phí tố tụng, đề phòng hạn chế tổn thất, với điều kiện các chi phí này phát sinh do rủi ro được bảo hiểm.

+ Chi phí trách nhiệm đâm va: Khi tàu có lỗi gây tai nạn đâm

va và dẫn đến thiệt hại cho tàu khác, chủ tàu sẽ phát sinh trách nhiệm dân sự và được bảo hiểm gánh chịu 3/4 phần trách nhiệm dân sự phát sinh đó

+ Chi phí đóng góp vào tổn thất chung

Trang 73

Điều kiện bảo hiểm loại trừ tổn thất riêng về thân tàu (FPA)

- Bảo hiểm mọi chi phí và tổn thất theo điều kiện FOD

- Bảo hiểm thêm các tổn thất và chi phí:

+ Tổn thất bộ phận của tàu do hành động tổn thất chung và chỉ hạn chế trong một số bộ phận nhất định của tàu như : hệ thống đèn điện, buồm, neo, tời, nồi hơi

+ Tổn thất riêng, tổn thất bộ phận của tàu do va chạm với tàu khác trong khi cứu nạn hay cứu hỏa trên tàu

Trang 74

Điều kiện bảo hiểm thời hạn thân tàu (ITC)

Ngoài các rủi ro bảo hiểm như trong điều kiện FPA, ITC còn được bảo hiểm thêm:

Trang 75

SỐ TIỀN BẢO HIỂM VÀ PHÍ BẢO HIỂM

Phạm vi bảo hiểm theo các điều kiện BH thân tàu

Phạm vi bảo hiểm TLO FOD FPA ITC

10 Tổn thất riêng vì mọi rủi ro, tai nạn khác, ngoài điểm 8 - - - X

Trang 76

Bảo hiểm thân tàu là loại hình bảo hiểm tài sản nên số tiền bảo hiểm được xác định trên cơ sở giá trị bảo hiểm của con tàu Giá trị bảo hiểm của con tàu được tính bao gồm cả phần vỏ tàu, máy móc và trang thiết bị trên tàu

 Số tiền bảo hiểm

 Phí bảo hiểm

Phí bồi thường tổn thất toàn bộ

Trang 77

TAI NẠN ĐÂM VA VÀ CÁCH GIẢI QUYẾT

 Trách nhiệm của chủ tàu

 Trách nhiệm của bảo hiểm thân tàu

- Trách nhiệm với thiệt hại của tàu mua bảo hiểm

- Trách nhiệm đối với con tàu bị đâm va phải

Trang 78

BẢO HIỂM XÂY DỰNG

 Người được bảo hiểm

- Chủ đầu tư hoặc chủ công trình

- Nhà thầu chính

- Các nhà thầu phụ

- Các kiến trúc sư, kỹ sư tư vấn, cố vấn chuyên môn

Trang 79

 Đối tượng bảo hiểm

- Nhà ở, trường học, bệnh viện, trụ sở làm việc, rạp hát, rạp chiếu phim, các công trình văn hóa khác

- Nhà máy, các công trình phục vụ sản xuất

- Đường sá, đường băng sân bay

- Cầu cống, đê đập, công trình thoát nước

Trang 80

 Phạm vi bảo hiểm

 Các rủi ro bảo hiểm

- Cháy, sét đánh, nước chữa cháy hay phương tiệnc hữa cháy

- Lũ lụt, mưa, tuyết rơi, tuyết lở, sóng thần

Trang 81

 Các rủi ro loại trừ chung

- Chiến tranh, đình công, nổi loạn, ngừng công việc

- Hành động cố ý hay sự cẩu thả cố ý của

người được bảo hiểm hoặc đại diện của họ

- Phản ứng hạt nhân, phóng xạ hay ô nhiễm

phóng xạ

Trang 82

 Các rủi ro loại trừ đối với phần BH thiệt hại vật chất

- Bất kỳ loại tổn thất nào có tính chất hậu quả

- Hỏng hóc cơ khí/điện hay sự trục trặc của

máy móc, trang thiết bị xây dựng

- Lỗi thiết kế

- Chi phí thay thế, sửa chữa hay khắc phục các khuyết tật của nguyên vật liệu và/hoặc do tay nghề

Định dạng
Số trang	137
Dung lượng	3,8 MB