Bài giảng Quản trị kinh doanh bảo hiểm - Bài 3: Sản phẩm bảo hiểm thương mại dành cho doanh nghiệp (Phần 2) - Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp. Hồ Chí Minh

Mặc dù bảo hiểm xây dựng là bảo hiểm tài sản, tuy nhiên, để hấp dẫn người tham gia bảo hiểm cũng như mở rộng phạm vi kinh doanh, trong các đơn bảo hiểm xây dựng do công ty bảo hiểm cun[r]

BÀI 3 SẢN PHẨM BẢO HIỂM THƯƠNG MẠI DÀNH CHO

DOANH NGHIỆP (PHẦN 2)

Hướng dẫn học

Để học tốt bài này,sinh viên cần tham khảo các phương pháp học sau:

 Học đúng lịch trình của môn học theo tuần, làm các bài luyện tập đầy đủ và tham gia thảo luận trên diễn đàn

 Đọc tài liệu:

1 Nguyễn Văn Định (chủ biên), 2012, Giáo trình Bảo hiểm, Nhà xuất bản Đại học

Kinh tế Quốc dân, Hà Nội

2 Nguyễn Văn Định (chủ biên), 2009, Giáo trình Quản trị Kinh doanh Bảo hiểm,

Nhà xuất bản Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội

3 C Arthur Williams, JR Richard M Heins, 1989, Risk Management and Insurance, McGrawn-Hill International Editions, Singapore

 Sinh viên làm việc theo nhóm và trao đổi với giảng viên trực tiếp tại lớp học hoặc qua email

 Tham khảo các thông tin từ trang Web môn học

Nội dung

 Bảo hiểm hỏa hoạn;

 Bảo hiểm xây dựng và lắp đặt;

 Bảo hiểm trách nhiệm của chủ sử dụng lao động đối với người lao động;

 Bảo hiểm sức khỏe và tai nạn;

 Các sản phẩm bảo hiểm thương mại khác

Mục tiêu

Qua bài học này, sinh viên có thể hiểu được sự cần thiết phải bảo hiểm và nội dung của các nghiệp vụ bảo hiểm sau:

 Bảo hiểm hỏa hoạn;

 Bảo hiểm xây dựng và lắp đặt;

 Bảo hiểm trách nhiệm của chủ sử dụng lao động đối với người lao động;

 Bảo hiểm sức khỏe và tai nạn;

 Một số nghiệp vụ bảo hiểm thương mại khác

T ình huống dẫn nhập

Bảo hiểm hỏa hoạn tại công ty Nam Sơn

Công ty Nam Sơn chuyên may gia công Ngày 2/11/2014, do chập điện, 1 xưởng may của công

ty bị cháy, thiệt hại như sau:

 5 công nhân bị thương, toàn bộ viện phí là 80 triệu đồng

 8 máy may công nghiệp bị thiệt hại toàn bộ, giá trị thiệt hại là 370 triệu đồng

 Vật liệu may mặc thiệt hại là 210 triệu đồng

 Chi phí thu dọn hiện trường sau vụ cháy là 10 triệu đồng

 Chi phí dập tắt đám cháy là 22 triệu đồng

1 Nếu công ty Nam Sơn tham gia bảo hiểm hỏa hoạn thì số tiền bồi thường

Nam Sơn nhận được là bao nhiêu?

2 Nếu 1 xe tải của Nam Sơn cũng bị thiệt hại trong vụ cháy này thì đơn bảo

hiểm hỏa hoạn có bồi thường cho công ty Nam Sơn thiệt hại của chiếc xe này không?

3.4 Bảo hiểm hỏa hoạn

3.4.1 Giới thiệu chung về nghiệp vụ bảo hiểm hỏa hoạn

Theo luật phòng cháy và chữa cháy, hỏa hoạn được hiểu là trường hợp xảy ra cháy không kiểm soát được, có thể gây thiệt hại về người, tài sản và ảnh hưởng môi trường Theo số liệu thống kê, hàng năm trên thế giới có khoảng 5 triệu vụ hỏa hoạn lớn, nhỏ gây thiệt hại hàng trăm tỷ đô la Các vụ hỏa hoạn không chỉ xảy ra ở các nước có nền kinh tế chậm phát triển mà còn xảy ra ở các nước có nền kinh tế phát triển như Anh, Pháp, Mỹ… nơi mà nền khoa học, công nghệ đã đạt đến đỉnh cao của sự hiện đại và an toàn thì hỏa hoạn vẫn xảy ra ngày một tăng cả về số lượng và mức độ nghiêm trọng

Ở Việt Nam, hàng năm cũng xảy ra nhiều vụ hỏa hoạn lớn, ước tính thiệt hại về tài sản lên đến hàng trăm tỷ đồng Điển hình một số vụ hỏa hoạn xảy ra gây thiệt hại lớn như: Năm 2000, Công ty may Hải Sơn thiệt hại 7,5 tỷ, Công ty Muraya Việt Nam thiệt hại 6,25 tỷ đồng, Công ty trách nhiệm hữu hạn Thịnh Khang thiệt hại 6,2 tỷ… Năm 2004, cháy ở công ty Interfood thiệt hại hơn 4,5 triệu đô la… Năm

2006, tại công ty trách nhiệm hữu hạn PanPack Việt Nam thuộc Khu Công Nghiệp Loteco (Đồng Nai) đã xảy ra cháy lớn làm thiệt hại 18 tỷ đồng; hỏa hoạn cũng đã xảy

ra tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Palace (Khu chế suất Tân Thuận – Thành phố HCM) làm thiệt hại 16 tỷ đồng; hay vụ cháy do mạng điện bị sự cố tại xưởng sản xuất

đế giầy Công ty TNHH Hoá Công Chyan Hwei (Khu Công Nghiệp Tân Định, Bình Dương) đã thiêu cháy tài sản lên đến 34 tỷ đồng…

Để đối phó với hỏa hoạn, con người đã sử dụng rất nhiều biện pháp khác nhau như các biện pháp phòng cháy, chữa cháy; đào tạo nâng cao trình độ kiến thức và ý thức, thông tin tuyên truyền về phòng cháy chữa cháy… Tuy nhiên, hỏa hoạn vẫn xảy ra làm cho các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân phải gánh chịu những tổn thất rất nặng nề

Để đối phó với hậu quả đó, bảo hiểm vẫn được coi là một trong các biện pháp hữu hiệu nhất Khi tham gia bảo hiểm hỏa hoạn, ngoài việc được bồi thường những thiệt hại về tài sản do hỏa hoạn gây ra, người được bảo hiểm còn nhận được các dịch vụ tư vấn về công tác phòng cháy chữa cháy… từ phía công ty bảo hiểm giúp cho người được bảo hiểm lựa chọn được các biện pháp phòng cháy, chữa cháy có hiệu quả nhất Mặt khác, trong điều kiện nền kinh tế thị trường, các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân đều phải tự chủ về tài chính Hoạt động sản xuất, xây dựng, đầu tư, khai thác… ngày một gia tăng; khối lượng hàng hoá, vật tư luân chuyển và tập trung rất lớn; công nghệ sản xuất đa dạng và phong phú Cho nên, nếu hỏa hoạn xảy ra, họ phải đương đầu với rất nhiều khó khăn về tài chính, thậm chí bị phá sản Do đó, bên cạnh việc tích cực phòng cháy, chữa cháy thì bảo hiểm hỏa hoạn thực sự là một giá đỡ cho các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân tham gia bảo hiểm

3.4.1.1 Một số khái niệm có liên quan

Bảo hiểm hỏa hoạn là một nghiệp vụ bảo hiểm tài sản nhằm bảo hiểm cho các loại tài sản của các cá nhân và tổ chức kinh tế xã hội Đây là một nghiệp vụ bảo hiểm khá

phức tạp Vì vậy, khi triển khai nghiệp vụ bảo hiểm này, cần phải thống nhất một số khái niệm sau đây:

 Cháy: hiểu theo nghĩa thông thường, cháy là phản ứng hoá học có tỏa nhiệt và

phát sáng

 Hỏa hoạn: là cháy xảy ra không kiểm soát được ngoài nguồn lửa chuyên dùng gây

thiệt hại cho tài sản và người ở xung quanh

 Đơn vị rủi ro: là nhóm tài sản tách biệt khỏi nhóm tài sản khác với khoảng cách

không cho phép lửa từ nhóm này lan sang nhóm khác (Khoảng cách gần nhất không dưới 12 m)

 Tổn thất toàn bộ: được quan niệm ở đây cũng bao gồm hai loại

o Tổn thất toàn bộ thực tế: là tài sản được bảo hiểm bị phá hủy hoặc hư hỏng

hoàn toàn, có thể số lượng thì còn nguyên nhưng giá trị không còn gì

o Tổn thất toàn bộ ước tính: là tài sản được bảo hiểm bị phá hủy hoặc hư hỏng

đến mức nếu sửa chữa phục hồi thì chi phí sửa chữa phục hồi bằng hoặc lớn hơn số tiền bảo hiểm

3.4.1.2 Lịch sử ra đời của bảo hiểm hỏa hoạn

Vào thời kỳ Trung đại, Phục hưng, ở Châu Âu vẫn chưa có hệ thống phòng cháy, chữa cháy hữu hiệu Khi hỏa hoạn xảy ra, người bị hại thường dựa vào sự giúp đỡ của các phường hội

Phải đến năm 1666, sau vụ cháy lớn ở Luân Đôn kéo dài trong nhiều ngày, thiêu hủy gần như toàn bộ thành phố người ta mới ý thức được tầm quan trọng của việc thiết lập

hệ thống phòng cháy, chữa cháy và bồi thường cho người bị thiệt hại Năm 1667 ở Anh xuất hiện một số văn phòng cung cấp dịch vụ phòng cháy, chữa cháy và bảo hiểm hỏa hoạn

Năm 1684 công ty bảo hiểm hỏa hoạn đầu tiên (công

ty Friendly Society) ra đời, hoạt động trên nguyên tắc tương hỗ Sau đó, hàng loạt các công ty bảo hiểm hỏa hoạn khác được thành lập và dần lan rộng sang các nước khác trên lục địa Châu Âu Ngày nay, nghiệp vụ bảo hiểm hỏa hoạn được tiến hành ở hầu hết các nước trên thế giới và ngày càng phát triển

Ở Việt Nam, nghiệp vụ bảo hiểm hỏa hoạn được triển khai từ cuối năm 1989 Qua một số năm thực hiện, nghiệp vụ này ngày càng phát triển Năm 2003, doanh thu phí bảo hiểm cháy nổ mới đạt gần 350 tỷ đồng thì đến năm 2006 doanh thu phí bảo hiểm của nghiệp vụ đã đạt 614 tỷ đồng, tăng 16,5% so với năm 2005 Ngày càng có nhiều công ty bảo hiểm tham gia cung cấp dịch vụ trong thị trường bảo hiểm hỏa hoạn, các sản phẩm bảo hiểm hỏa hoạn ngày càng đa dạng, phong phú và ngày càng khẳng định được vai trò là tấm lá chắn cho các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân tham gia bảo hiểm Ngày 8 tháng 11 năm 2006, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 130/2006/NĐ–CP quy định chế độ bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc đối đối với tài sản của các cơ sở có nguy hiểm về cháy nổ; đồng thời khuyến khích các cơ quan, tổ chức và cá nhân không thuộc đối tượng bắt buộc mua bảo hiểm cháy, nổ

3.4.1.3 Đặc điểm của bảo hiểm hỏa hoạn

Mặc dù bảo hiểm hỏa hoạn đã được triển khai từ rất lâu trên thế giới, nhưng ở Việt Nam đây vẫn là một trong những nghiệp vụ bảo hiểm được triển khai muộn nhất

Khi tổ chức triển khai nghiệp vụ bảo hiểm này, người ta phải tính đến một số đặc điểm chủ yếu sau đây:

 Thiệt hại do hỏa hoạn gây ra là rất lớn và không ai lường trước được Vì vậy, khi triển khai nghiệp vụ, công tác đề phòng và hạn chế tổn thất luôn được đặt lên hàng đầu

 Các loại tài sản khác nhau thì khả năng xảy ra hỏa hoạn cũng khác nhau Ngay bản thân một loại tài sản, nếu được làm bằng các nguyên vật liệu khác nhau thì khả năng xảy ra hỏa hoạn cũng khác nhau Cho nên, việc tính phí bảo hiểm hỏa hoạn rất phức tạp

 Công tác đánh giá và quản lý rủi ro, công tác giám định và bồi thường tổn thất trong nghiệp vụ bảo hiểm này cũng rất phức tạp, đòi hỏi cán bộ phải có trình độ chuyên sâu

 Vì mức độ thiệt hại do hỏa hoạn gây ra rất lớn, cho nên các công ty bảo hiểm khi

đã triển khai nghiệp vụ này đồng thời phải triển khai các công việc như tái bảo hiểm, bảo hiểm gián đoạn kinh doanh…

 Ở Việt Nam, sau khi chuyển sang nền kinh tế thị trường, các cá nhân, doanh nghiệp và các tổ chức đã có những tài sản giá trị rất lớn, khả năng xảy ra hỏa hoạn đối với những loại tài sản này rất khác nhau Cho nên, nhu cầu tham gia bảo hiểm hỏa hoạn ngày một tăng Vì vậy, nghiệp vụ bảo hiểm này luôn được coi là một trong những nghiệp vụ bảo hiểm chủ yếu nhất

3.4.2 Nội dung cơ bản của bảo hiểm hỏa hoạn

3.4.2.1 Đối tượng bảo hiểm

Đối tượng bảo hiểm hỏa hoạn là tài sản thuộc quyền sở hữu và quản lý hợp pháp của các đơn vị sản xuất kinh doanh, dịch vụ, các tổ chức và cá nhân thuộc mọi thành phần kinh tế trong xã hội Đối tượng này được cụ thể hoá như sau:

 Công trình xây dựng, vật kiến trúc đã đưa vào sử dụng (trừ đất đai);

 Máy móc thiết bị, phương tiện lao động phục vụ sản xuất kinh doanh;

 Sản phẩm, vật tư, hàng hoá dự trữ trong kho;

 Nguyên vật liệu, sản phẩm làm dở, thành phẩm, thành phẩm trên dây chuyền sản xuất;

 Các loại tài sản khác (kho, bãi, chợ, cửa hàng, khách sạn…)

3.4.2.2 Phạm vi bảo hiểm

Phạm vi bảo hiểm là giới hạn các rủi ro được bảo hiểm và giới hạn trách nhiệm của công ty bảo hiểm Trong bảo hiểm hỏa hoạn, công ty bảo hiểm có trách nhiệm bồi thường các thiệt hại và chi phí sau:

 Những thệt hại do những rủi ro được bảo hiểm gây ra cho tài sản được bảo hiểm

 Những chi phí cần thiết và hợp lý để hạn chế bớt tổn thất tài sản được bảo hiểm trong và sau khi hỏa hoạn xảy ra

 Những chi phí dọn dẹp hiện trường sau khi hỏa hoạn xảy ra

a Rủi ro được bảo hiểm

Trong bảo hiểm hỏa hoạn rủi ro được bảo hiểm bao gồm:

 Rủi ro chính: “Rủi ro hỏa hoạn” – Rủi ro A

Rủi ro này thực chất bao gồm: Cháy, sét và nổ

o Cháy: Cháy chỉ được coi là hỏa hoạn khi hội tụ đủ 3 yếu tố là phải thực sự có

phát lửa, lửa đó không phải là lửa chuyên dùng, lửa đó phải là bất ngờ hay ngẫu nhiên phát ra

Khi có đủ 3 yếu tố trên và có thiệt hại về vật chất do những nguyên nhân được cho là hợp lý gây ra, những thiệt hại đó sẽ được bồi thường cho dù đó là do bị hỏa hoạn hoặc do nhiệt hoặc khói

o Sét: Công ty bảo hiểm sẽ chịu trách nhiệm bồi

thường khi tài sản được bảo hiểm bị phá hủy trực tiếp do sét hoặc do sét đánh gây ra hỏa hoạn Nếu sét đánh mà không gây hỏa hoạn hoặc không phá hủy trực tiếp tài sản thì không thuộc phạm vi trách nhiệm bồi thường

Cần lưu ý rằng, khi sét đánh phá hủy trực tiếp các thiết bị điện tử thì được bồi thường, còn sét đánh làm thay đổi dòng điện dẫn đến thiệt hại cho thiết bị điện

tử thì không được bồi thường

o Nổ: Nổ là hiện tượng cháy xảy ra rất nhanh tạo ra một áp lực lớn kèm theo

tiếng động mạnh, phát sinh do sự giãn nở đột ngột của chất lỏng, rắn hoặc khí

Nổ trong rủi ro A bao gồm:

 Nồi hơi phục vụ sinh hoạt;

 Hơi đốt phục vụ sinh hoạt, thắp sáng hoặc sưởi ấm trong một ngôi nhà;

 Không phải nhà xưởng làm các công việc sử dụng hơi đốt;

 Các trường hợp nổ gây ra hỏa hoạn đã nghiễm nhiên được bảo hiểm Như vậy, ở đây chỉ còn lại những thiệt hại do nổ mà không gây hỏa hoạn;

 Tổn thất hoặc thiệt hại do nổ mà không gây hỏa hoạn thì không được bồi thường, trừ trường hợp nổ nồi hơi, khí phục vụ sinh hoạt, với điều kiện là

sự nổ đó không phải là do các nguyên nhân bị loại trừ;

 Tổn thất hoặc thiệt hại do nổ xuất phát từ: thiệt hại ban đầu do hỏa hoạn được bồi thường nhưng những tổn thất do hậu quả của nổ thì không được bồi thường

 Rủi ro phụ – Rủi ro B

Ngoài rủi ro chính, các công ty bảo hiểm còn có thể bảo hiểm cho các rủi ro phụ Rủi ro phụ có được bảo hiểm hay không còn tùy thuộc vào hợp đồng bảo hiểm; đồng thời, rủi ro này chỉ được bảo hiểm khi đi kèm theo rủi ro chính Các rủi ro phụ bao gồm: máy bay và các phương tiện hàng không khác hoặc thiết bị trên các

phương tiện đó rơi vào, nổi loạn, bạo động dân sự, đình công, bể xưởng, động đất, lửa ngầm dưới đất, giông bão, hệ thống chữa cháy rò rỉ nước…

b Rủi ro loại trừ

Trong bảo hiểm hỏa hoạn, ngoài các điểm loại trừ riêng cho từng rủi ro, các loại trừ chung được áp dụng như sau:

 Động đất, núi lửa phun hay những biến động khác của thiên nhiên;

 Tài sản tự lên men hoặc tự tỏa nhiệt;

 Tài sản chịu tác động của một quá trình xử lý có dùng nhiệt;

 Tổn thất do hành động cố ý hoặc đồng lõa của người được bảo hiểm gây ra;

 Những tổn thất xảy ra do:

o Gây rối, quần chúng nổi dậy, bãi công, sai thải công nhân trừ khi rủi ro này được ghi nhận là được bảo hiểm trong giấy chứng nhận bảo hiểm, nhưng chỉ với phạm vi bảo hiểm đã quy định tại rủi ro đó;

o Chiến tranh, xâm lược, hành động thù địch của nước ngoài, chiến sự (dù có tuyên chiến hay không tuyên chiến), nổi loạn, nội chiến, khởi nghĩa, cách mạng, binh biến, bạo động, đảo chính…;

o Những hành động khủng bố

 Những tổn thất mà nguyên nhân gây ra có liên quan đến: nguyên liệu vũ khí hạt nhân; phóng xạ ion hoá hay nhiễm phóng xạ từ nhiên liệu hạt nhân hoặc từ chất thải hạt nhân do bốc cháy nguyên liệu hạt nhân

 Những tổn thất xảy ra đối với máy móc, thiết bị điện hay các bộ phận của thiết bị điện do chạy quá tải, quá áp lực, đoản mạch, tự đốt nóng, rò điện do bất kỳ nguyên nhân nào kể cả do sét đánh

 Hàng hoá nhận uỷ thác hay ký gửi trừ khi những hàng hoá đó được xác nhận trong giấy chứng nhận bảo hiểm là được bảo hiểm và người được bảo hiểm trả thêm phí bảo hiểm theo tỷ lệ phí qui định

 Tiền bạc, kim loại, đá quý, chứng khoán, thư bảo lãnh, tem phiếu, tài liệu, bản thảo, sổ sách kinh doanh, tài liệu lưu trữ trong máy tính điện tử, bản mẫu, văn bằng, khuôn mẫu, bản vẽ, tài liệu thiết kế trừ khi những hạng mục này được xác nhận trong giấy chứng nhận là được bảo hiểm

 Chất nổ nhưng không bao gồm nhiên liệu xăng, dầu

 Người, động vật và thực vật sống

 Những tài sản mà vào thời điểm xảy ra tổn thất được bảo hiểm theo đơn bảo hiểm Hàng hải hoặc lẽ ra được bảo hiểm theo đơn bảo hiểm Hàng hải, trừ phần thiệt hại vượt quá số tiền được bồi thường theo đơn bảo hiểm Hàng hải hoặc lẽ ra được bồi thường theo đơn bảo hiểm Hàng hải

 Tài sản bị cướp hay bị mất cắp Trong trường hợp tài sản bị cướp, mất cắp trong khi xảy ra hỏa hoạn mà người được bảo hiểm không chứng minh được là mất cắp thì vẫn được bồi thường

 Những thiệt hại mang tính chất hậu quả dưới bất kỳ hình thức nào, trừ thiệt hại về tiền thuê nhà được xác nhận trong giấy chứng nhận bảo hiểm là được bảo hiểm

 Những thiệt hại gây ra cho bên thứ ba và những thiệt hại trong phạm vi mức miễn thường…

3.4.2.3 Giá trị bảo hiểm và số tiền bảo hiểm

a Giá trị bảo hiểm

Giá trị bảo hiểm trong đơn bảo hiểm hỏa hoạn chính là giá trị của tài sản được bảo hiểm Giá trị này được tính trên cơ sở là giá trị mua mới hoặc giá trị thực tế của tài sản tại thời điểm tham gia bảo hiểm Tuy nhiên, do đối tượng bảo hiểm hỏa hoạn phức tạp

và thường có giá trị rất lớn, cho nên khi xác định giá trị bảo hiểm người ta chia làm các loại như sau:

 Giá trị bảo hiểm của các ngôi nhà (nhà xưởng, văn phòng, nhà ở) được xác định theo giá trị mới hoặc giá trị còn lại

o Giá trị mới là giá trị mới xây của ngôi nhà bao gồm cả chi phí khảo sát thết kế

o Giá trị còn lại là giá trị mới trừ đi hao mòn do

sử dụng theo thời gian

 Giá trị bảo hiểm của máy móc thiết bị và các loại tài sản cố định khác được xác định trên cơ sở giá mua mới (bao gồm cả chi phí vận chuyển, lắp đặt nếu có) hoặc giá trị còn lại

 Giá trị bảo hiểm của thành phẩm và bán thành phẩm được xác định trên cơ sở giá thành sản xuất

 Giá trị bảo hiểm của vật tư, hàng hoá trong kho, cửa hàng được xác định theo giá trị bình quân hoặc giá trị tối đa của các loại vật tư, hàng hoá có mặt trong thời gian bảo hiểm

b Số tiền bảo hiểm

Số tiền bảo hiểm là giới hạn bồi thường tối đa của công ty bảo hiểm trong trường hợp tài sản được bảo hiểm bị tổn thất toàn bộ Số tiền bảo hiểm còn là căn cứ để xác định phí bảo hiểm Vì thế, xác định chính xác số tiền bảo hiểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Cơ sở xác định số tiền bảo hiểm là giá trị bảo hiểm

Đối với các tài sản cố định, việc xác định số tiền bảo hiểm căn cứ vào giá trị bảo hiểm của tài sản Đối với các tài sản lưu động, do giá trị thường xuyên biến động, cho nên

số tiền bảo hiểm có thể xác định theo giá trị trung bình hoặc giá trị tối đa

Nếu bảo hiểm theo giá trị trung bình, người được bảo hiểm ước tính và thông báo cho công ty bảo hiểm biết giá trị số hàng hoá trung bình có trong kho, trong cửa hàng Trong thời gian bảo hiểm giá trị trung bình này được coi là số tiền bảo hiểm Phí bảo hiểm được tính trên cơ sở giá trị trung bình Khi tổn thất xảy ra thuộc phạm vi bảo hiểm, công ty bảo hiểm bồi thường thiệt hại thực tế nhưng không vượt quá giá trị trung bình đã khai báo

Nếu bảo hiểm theo giá trị tối đa thì người được bảo hiểm ước tính và thông báo cho công ty bảo hiểm biết giá trị của số lượng vật tư, hàng hoá tối đa có thể đạt vào một thời điểm nào đó trong thời gian bảo hiểm

Phí bảo hiểm được tính trên cơ sở giá trị tối đa và thường được thu trước một phần Khi tổn thất xảy ra thuộc phạm vi bảo hiểm, công ty bảo hiểm bồi thường thiệt hại thực tế nhưng không vượt quá giá trị tối đa đã khai báo Đầu mỗi tháng hoặc quý (tùy theo sự thỏa thận của 2 bên), người được bảo hiểm thông báo cho công ty bảo hiểm số vật tư, hàng hoá tối đa thực có trong tháng hoặc trong quý trước đó Cuối thời hạn bảo hiểm, trên cơ sở các giá trị được thông báo, công ty bảo hiểm tính giá trị

số vật tư, hàng hoá tối đa bình quân của cả thời hạn bảo hiểm và tính lại phí bảo hiểm Nếu phí bảo hiểm tính được trên cơ sở số giá trị tối đa bình quân nhiều hơn số phí bảo hiểm đã nộp thì người được bảo hiểm trả nốt cho công ty bảo hiểm số phí còn thiếu Trong thời gian bảo hiểm, nếu có tổn thất thuộc phạm vi bảo hiểm sẽ được công ty bảo hiểm bồi thường và số tiền bồi thường vượt quá giá trị tối đa bình quân thì phí bảo hiểm được tính dựa vào số tiền bồi thường đã trả Trong trường hợp này, số tiền được bồi thường được coi là số tiền bảo hiểm

Việc áp dụng bảo hiểm theo giá trị tối đa rất phức tạp đòi hỏi công ty bảo hiểm phải biết giá trị vật tư, hàng hoá được bảo hiểm, theo dõi chặt chẽ số vật tư, hàng hoá đó trong suốt thời gian bảo hiểm Những tài sản có giá trị lớn người bảo hiểm khó có thể tái bảo hiểm vì tính phí phức tạp và khó khăn

Ngược lại, bảo hiểm theo giá trị trung bình lại đơn giản, dễ theo dõi đồng thời có lợi

về tính phí bảo hiểm Nếu một loại hàng hoá được bảo hiểm mà giá trị ít biến động trên thị trường áp dụng phương pháp này rất thuận tiện

3.4.2.4 Phí bảo hiểm

a Các nhân tố ảnh hưởng đến phí bảo hiểm hỏa hoạn

Có rất nhiều yếu tố làm ảnh hưởng đến phí bảo hiểm hỏa hoạn vì đối tượng của bảo hiểm hỏa hoạn đa dạng về chủng loại, giá trị và mức độ rủi ro Bởi vậy, không thể áp dụng một biểu phí cố định cho tất cả các loại công trình, tài sản có mức độ rủi ro và việc phòng cháy khác nhau Thông thường, các công ty bảo hiểm áp dụng các tỷ lệ phí khác nhau cho tất cả các ngành sản xuất kinh doanh, dịch vụ, sau đó điều chỉnh tỷ lệ phí theo các yếu tố tăng hoặc giảm phí Trên thực tế, một số yếu tố cơ bản sau đây sẽ ảnh hưởng đến phí bảo hiểm hỏa hoạn:

 Vật liệu xây dựng: Tùy theo các yếu tố kết hợp vật liệu xây dựng có thể chịu đựng

được lâu dài hay không đối với sức nóng, người ta chia làm 3 loại

o Vật liệu nặng khó bắt lửa và có khả năng chịu lửa tốt như bê tông, cốt thép, đá… loại này được sử dụng để xây dựng công trình loại D

o Vật liệu trung gian: là vật liệu nhiều chất hoá học trộn với vật liệu thiên nhiên, khả năng chịu lửa không tốt bằng vật liệu nặng, loại này được sử dụng để xây dựng công trình loại N

o Vật liệu nhẹ: loại này dễ bắt lửa và không có sức chịu lửa, thường được để xây dựng công trình loại L

 Ảnh hưởng của các tầng nhà: Khi xảy ra hỏa hoạn, lửa hoặc hơi nóng sẽ được

truyền lên qua các tầng nhà, qua các cầu thang lên xuống, qua lỗ hổng hoặc qua cửa sổ làm cho các tầng nhà có thể bị sập kéo theo các thiệt hại bên trong Do đó, sức chịu đựng của các tầng nhà cũng là một yếu tố ảnh hưởng đến phí bảo hiểm

 Phòng cháy, chữa cháy: Đây là một yếu tố

quan trọng ảnh hưởng đến phí bảo hiểm Căn

cứ vào công tác này để công ty bảo hiểm điều chỉnh phí bảo hiểm Nếu công tác phòng cháy, chữa cháy được trang bị tốt, hạn chế thấp nhất rủi ro xảy ra thì phí bảo hiểm sẽ được tính thấp hơn Vị trí gần hay xa nguồn nước, đội cứu hỏa… cũng ảnh hưởng đến phí bảo hiểm

 Cách phân chia đơn vị rủi ro: Khoảng cách phân chia hoặc tường chống cháy

cũng ảnh hưởng tới phí bảo hiểm Các đơn vị rủi ro càng gần nhau, phí bảo hiểm càng cao và ngược lại

 Bao bì đóng gói, chủng loại hàng hoá, cách thức xếp đặt: Tùy từng loại hàng hoá,

bao gói hay cách thức xếp đặt hàng hoá mà phí bảo hiểm phải căn cứ vào đó mà xác định

b Xác định phí bảo hiểm hỏa hoạn

Phí bảo hiểm hỏa hoạn được xác định theo công thức:

P= S b  R

Trong đó:

Sb: số tiền bảo hiểm R: tỉ lệ phí bảo hiểm P: phí bảo hiểm

Tỷ lệ phí bảo hiểm thường được chia thành 2 bộ phận là tỷ lệ phí thuần và tỷ lệ phụ phí

R = R 1 + R 2

Trong đó:

R1: tỷ lệ phí thuần

R2: tỷ lệ phụ phí

Khi xác định tỷ lệ phí thuần thường phải căn cứ vào số liệu thống kê trong một số năm trước đó như: tổng số đơn vị rủi ro tham gia bảo hiểm hỏa hoạn; số đơn vị rủi ro tham gia bảo hiểm bị hỏa hoạn; tổng số tiền bảo hiểm hỏa hoạn; số tiền bồi thường bảo hiểm hỏa hoạn

Có 2 phương pháp xác định tỷ lệ phí thuần: theo phân loại và theo danh mục

 Xác định tỷ lệ phí thuần theo phân loại

Đây là cách kết hợp các đơn vị có thể so sánh với nhau cùng một loại, sau đó, tính

tỷ lệ mỗi loại phản ánh số tổn thất và các chi phí khác của loại đó Phương pháp này phù hợp với những tài sản tương đối đồng nhất với nhau như nhà ở của dân