Bài giảng Quản trị kinh doanh bảo hiểm: Bài 2 - ThS. Bùi Quỳnh Anh - Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp. Hồ Chí Minh

BHXH là sự đảm bảo thay thế, bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi họ gặp phải những biến cố làm giảm hoặc mất khả năng lao động, mất việc làm trên cơ sở hình thành một quỹ tiề[r]

BÀI 2 BẢO HIỂM XÃ HỘI, BẢO HIỂM Y TẾ,

BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP

ThS Bùi Quỳnh Anh

ThS Nguyễn Thành Vinh

Khoa Bảo hiểm - Đại học Kinh tế Quốc dân

TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG

Ông Đỗ Văn Hùng tham gia BHXH 15 năm Khi về hưu, ông có được hưởng lương hưu

định kỳ hàng tháng không?

MỤC TIÊU

niệm, vai trò, nội dung cơ bản, quỹ tài chính

BHTN và quyền lợi khi tham gia

sự kiện bảo hiểm xảy ra

NỘI DUNG

Bảo hiểm xã hội

Bảo hiểm y tế

Bảo hiểm thất nghiệp

1.2 Khái niệm và bản chất của BHXH

1 BẢO HIỂM XÃ HỘI

1.1 Lịch sử ra đời của BHXH

1.3 Vai trò của BHXH

1.4 Quỹ BHXH và mục đích sử dụng quỹ

1.5 BHXH Việt Nam

1.1 LỊCH SỬ RA ĐỜI CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI

Sự cần thiết khách quan của BHXH

Cơ sở ra đời: Quan hệ thuê mướn lao động

Rủi ro, biến cố → ảnh hưởng đến người lao động, gia

đình, người sử dụng lao động và nền KT – CT – XH

Tự đối phó → thành lập hội tương hỗ → đấu tranh, bãi công

Mâu thuẫn không tự giải quyết được → ảnh hưởng sâu rộng

→ Nhà nước ban hành chính sách BHXH

1.1 LỊCH SỬ RA ĐỜI CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI (tiếp theo)

Lịch sử ra đời của BHXH

Đầu thế kỷ XX

1850

Châu Á, Châu Phi, Caribe

Châu Âu, Mỹ la tinh, Bắc Mỹ

Ra đời ở nước Phổ Sau chiến tranh

Thế giới II

1.2 KHÁI NIỆM VÀ BẢN CHẤT CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI

• Khái niệm về BHXH:

BHXH là sự đảm bảo thay thế, bù đắp một phần thu

nhập cho người lao động khi họ gặp phải những biến cố

làm giảm hoặc mất khả năng lao động, mất việc làm

trên cơ sở hình thành một quỹ tiền tệ tập trung, nhằm

góp phần đảm bảo an toàn đời sống của người lao

động và gia đình họ, góp phần đảm bảo an toàn xã hội

• Đối tượng của BHXH:

Phần thu nhập bị giảm hoặc mất của người lao động khi

họ gặp phải…

1.2 KHÁI NIỆM VÀ BẢN CHẤT CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI (tiếp theo)

• Bản chất của BHXH:

 BHXH là nhu cầu khách quan, đa dạng và

phức tạp

 Mối quan hệ giữa các bên trong BHXH phát

sinh trên cơ sở quan hệ lao động, quan hệ

quản lí xã hội

 Những biến cố… có thể xảy ra ngẫu nhiên

hoặc không ngẫu nhiên, trong quá trình lao

động hoặc ngoài quá trình lao động → rủi ro

xã hội

 Phần thu nhập bị giảm hoặc mất của người

lao động sẽ được bù đắp, thay thế một phần

từ quỹ tiền tệ tập trung gọi là quỹ BHXH

1.2 KHÁI NIỆM VÀ BẢN CHẤT CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI

• Mục tiêu của BHXH:

 Đảm bảo nhu cầu sinh sống thiết yếu của người lao động và gia đình

 Xây dựng điều kiện sống đáp ứng các nhu cầu của dân cư và các nhu cầu đặc biệt của người già, người tàn tật và trẻ em

1.3 VAI TRÒ CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI

• Vai trò của BHXH:

 Đối với người lao động;

 Đối với người sử dụng lao động;

 Đối với Nhà nước và xã hội

• Vai trò của BHXH trong hệ thống an sinh xã hội:

 Lưới đầu tiên, quan trọng nhất của hệ thống an

sinh xã hội quốc gia;

 Điều tiết mạnh mẽ các chính sách khác trong hệ

thống an sinh xã hội

1.4 QUỸ BẢO HIỂM XÃ HỘI

1.4.1 ĐẶC ĐIỂM CỦA QUỸ BẢO HIỂM XÃ HỘI

chính sách

→ Nguyên tắc quản lý quỹ: cân bằng thu - chi

trình độ phát triển kinh tế - xã hội, điều kiện lịch sử trong

từng thời kỳ của từng quốc gia

1.4.2 NGUỒN HÌNH THÀNH QUỸ BẢO HIỂM XÃ HỘI

Nguồn cơ bản, quyết định độ lớn của quỹ BHXH

1.4.3 PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH MỨC ĐÓNG GÓP

Căn cứ theo W

• Người lao động đóng góp theo một tỷ lệ % nhất định

so với Whàng tháng

• Người sử dụng lao động đóng góp theo một tỷ lệ %

nhất định so với tổng quỹ

lương đơn vị.

Căn cứ theo W

• Người lao động đóng góp theo một tỷ lệ % nhất định

so với Whàng tháng

• Người sử dụng lao động đóng góp theo một tỷ lệ %

nhất định so với tổng quỹ

lương đơn vị.

Căn cứ theo thu nhập

Dựa theo thu nhập được cân đối chung trong toàn bộ nên kinh tế.

Căn cứ theo thu nhập

Dựa theo thu nhập được cân đối chung trong toàn bộ nên kinh tế.

Chi khác

Chi Quản lý

Chi trả trợ cấp:

• Ngắn hạn

• Dài hạn

3 1

2

1.4.4 MỤC ĐÍCH SỬ DỤNG QUỸ BẢO HIỂM XÃ HỘI

ILO: Công ước 102 – Giơnevơ (6/1952)

1 Chăm sóc y tế → BHYT

2 Trợ cấp ốm đau

3 Trợ cấp thất nghiệp → BHTN

4 Trợ cấp tuổi già (Chế độ hưu trí)

5 Trợ cấp tai nạn lao động – bệnh

nghề nghiệp

6 Trợ cấp gia đình

7 Trợ cấp sinh đẻ

8 Trợ cấp khi tàn phế

9 Trợ cấp cho người còn sống

(Trợ cấp mất người nuôi dưỡng)

3, 4, 5, 8, 9

Đặc điểm hệ thống các chế độ BHXH

• Pháp luật quy định

• Chia sẻ rủi ro, tổn thất

• Chi trả dựa vào đóng góp

• Chủ yếu chi định kỳ

• Chi trả bằng tiền

• Chi trả chính là quyền lợi

• Chi trả phụ thuộc quỹ

• Cần được điều chỉnh

• Bao trùm cả cuộc đời

1.5 BẢO HIỂM XÃ HỘI VIỆT NAM

1.5.1 Lịch sử

1.5.2 Hệ thống BHXH

1.5.3 Quỹ BHXH

1.5.4 Quản lý BHXH

1.5.1 LỊCH SỬ