Giãn phế quản

I.ĐỊNH NGHĨA:  Giãn bất thường mạn tính và xoắn phế quản do phá hoại  cấu trúc đàn hồi  cơ trơn thành phế quản... PHÂN LOẠI:1/ Giãn phế quản hình trụ cylindric bronchiectasis 2/ Gi

GIÃN PHẾ QUẢN

PGS TS TRẦN VĂN NGỌC

I.ĐỊNH NGHĨA:

 Giãn bất thường mạn tính và xoắn phế quản do phá hoại

 cấu trúc đàn hồi

 cơ trơn thành phế quản.

II TẦN SUẤT:

 + Hiếm gặp trong 3 thập kỉ qua ở các nước phát triển

 Anh : giảm từ 48/10.000 đến 10/10.000 BN

III GIẢI PHẪU BỆNH:

 GPQ : PQ Trung bình và tiểu PQ

 PQ giãn bị lấp đầy mủ, n/m viêm và loét, xoắn PQ

 Tuần hoàn :ĐM PQ lớn ra

 GPQ 2 bên : 30% , T.Dưới thường bị nhất T.Dưới trái nhiều hơn phải 3 lần

 GPQ trung tâm (cạnh rốn) :đặc trưng của

Aspergillosis phổi dị ứng (APA- allergy pulmonary aspergillosis)

 GPQ t trên thường do APA, xơ nang ở người lớn hay lao.

Hình ảnh cây phế quản

Hình ảnh cây phế quản

Giãn phế quản : hình ảnh đại thể

IV PHÂN LOẠI:

1/ Giãn phế quản hình trụ

(cylindric bronchiectasis)

2/ Giãn phế quản dạng varicose ( varicose bronchiectasis)

3/ Giãn phế quản hình túi

[saccular (cystic) bronchiectasis]

• Các dạng GPQ hay các bệnh tương tự về mặt giải phẫu bệnh:

 GPQ nang (follicular bronchiestasis):

 GPQ do co kéo (traction bronchiectasis)

 Kén phế quản bẩm sinh (congenital bronchial

cysts):

 Kén bẩm sinh trung tâm

 Kén bẩm sinh ngoại biên

 Biệt trí phế quản phổi trong thùy (intralobar

bronchopulmonary sequestration)

V BỆNH SINH VÀ YẾU TỐ

THUẬN LỢI:

1/ Nhiễm trùng:

a.Sởi:

triển tới giãn phế quản nang.

c Tác nhân khác:

 Staph.aureus , Kleb.pneumoniae , Pseudomonas aeruginosa ….

d Viêm phổi hoại tử

Viêm phổi sau tắc nghẽn

Dị vật sapotier PQ

Dị vật : xương heo ở PQ

3.Các khiếm khuyết phế quản bẩm sinh

4/ Suy giảm miễn dịch:  nhiễm trùng và GPQ

5/ Bất thường di truyền:

a) Bất thường trụ lông của niêm mạc hô hấp:

 Hội chứng bất động trụ lông

VI SINH LÝ BỆNH:

1/ Chức năng hô hấp:

 Rối lọan thông khí hỗn hợp : FEV1 và VC,FVC gjảm  khó thở 2 thì

2/ Sự thanh lọc của khí-phế quản:

 Mất chức năng thanh lọc khí -PQ  nhiễm trùng tái phát nhiều lần

3/ Những thay đổi huyết động:

 Động mạch chủ hóa động mạch phổi  HRM lượng nhiều

VII LÂM SÀNG:

 Ho đàm mủ , lượng nhiều

 Ho ra máu : 40-70 %

 Khó thở tùy mức độ

 Khám thực thể:

VIII CẬN LÂM SÀNG:

1/ X quang ngực:

 Hình ảnh gợi ý : tổ ong , đường rầy , túi nhỏ có mực nước hơi

PHẾ QUẢN BÌNH THƯỜNG

X quang ngực

2/ Chụp phế quản:

 Giúp xác định chẩn đóan

 ít thực hiện hiện nay

thuốc cản quang vào PQ từng bên

Chụp PQ với thuốc cản quang

3/ CT scan:

 Giúp chẩn đóan xác định

 Thuận tiện cho BN

 Khảo sát cả 2 phế trường

Dãn phế quản dạng hình ống (cylindrical bronchoectasis) với

dấu hiệu vòng nhẩn

Dãn phế quản dạng hình ống với dấu hiệu

đường ray ( ‘tram line’ sign)

Dãn phế quản dạng hình ống (cylindrical bronchoectasis) và

hình nang (cystic bronchoestasis.)

IX CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT:

1/ COPD:

2/ Aspergillus phế quản phổi dị ứng:

3/ Thuyên tắc ĐMP  nhồi máu phổi

4/ Dị dạng mạch máu phổi gây HRM

5/ Bệnh khác: di vật , lao ,viêm phổi

D v t PQ ị ậ

Dị vật trong lòng phế quản/ Khí thủng khu trú ở thùy

Thuyên tắc động mạch phổi

Thuyên tắc động mạch phổi kèm nhồi máu phổi

Thuyên tắc động mạch phổi kèm nhồi máu phổi

X BIẾN CHỨNG VÀ TIÊN LƯỢNG:

 Nung mủ tiến triển

 Ho ra máu

 Suy hô hấp mãn và tâm phế mạn

 Aùpxe não

 Xuất huyết phổi

 Thóai hóa dạng bột ( Amyloidosis.)

 Tử vong do suy hô hấp , nhiễm trùng