bệnh học giãn phế quản

Có thể giãn ở phế quản lớn trong khi phế quản nhỏ vẫn bình thường hoặc giãn ở phế quản nhỏ trong khi phế quản lớn bình thường...  Gi n phế quản vô căn: có thể do rối loạn Gi n phế quản

Gi·n phÕ qu¶n

bÖnh viÖn B¹ch Mai

Định nghĩa

 Giãn phế quản là giãn không hồi phục một phần của cây phế quản Có thể giãn ở phế quản lớn trong khi phế quản nhỏ vẫn bình thường hoặc giãn ở phế quản nhỏ trong khi phế quản lớn bình thường

 Do phÕ qu¶n lín bÞ t¾c nghÏn: lao h¹ch phÕ qu¶n, hoÆc dÞ vËt r¬i vµo phÕ qu¶n ë trÎ em, u phÕ qu¶n

Nguyên nhân

 Do tổn thương xơ hoặc u hạt co kéo thành PQ: lao phổi xơ, lao xơ hang, áp xe phổi mạn tính

 Suy giảm miễn dịch dịch thể bẩm sinh hoặc mắc phải: giảm gamma - glôbulin máu, giảm chọn lọc lgA, lgM, lgG.

 Suy giảm miễn dịch mắc phải (thứ phát): do dùng thuốc gây độc tế bào, nhiễm HIV/AIDS, đa

u tuỷ, bệnh bạch cầu mạn tính.

Nguyên nhân

 Do đáp ứng miễn dịch quá mức ở trong bệnh Aspergillus phổi phế quản dị ứng, sau ghép phổi.

 Gi n phế quản vô căn: có thể do rối loạn Gi n phế quản vô căn: có thể do rối loạn ã ã thanh lọc phổi phế quản, nhưng bị bỏ qua, thường gặp ở người lớn ở thuỳ dưới.

 Viêm toàn bộ tiểu phế quản lan toả, niêm mạc hô hấp trên-> GPQ: hội chứng xoang phế quản

Sơ đồ Siêu Cấu trúc lông

chuyển bình thường

 9 đôi ngoại vi với

2 cánh tay Dynein trong và ngoài

 1 đôi trung tâm

Siêu Cấu trúc lông chuyển bình thường

Thiếu 2 cánh tay Dynein

 Sơ đồ lông chuyển Bình thường

Phân loại theo hình tháI

 Nhóm I: GPQ hình trụ: đường viền ngoài các phế quản đều đặn và đường kính của các phế quản

xa không tăng lên nhiều,

 Nhóm II: GPQ hình búi tĩnh mạch giãn: ở nhóm này số lần phân chia phế quản giảm nhiều hơn nhóm I, có những nơi co hẹp tại chỗ làm cho đư ờng viền ngoài phế quản không đều giống như các tĩnh mạch bị giãn

 Nhóm III: GPQ hình túi: các phế quản tăng dần

đường kính về phần ngoại vi.

 Mæ tö thi: Gi·n

PQ h×nh tói

Cơ chế bệnh sinh

 Gi n phế quản có thể bẩm sinh do tố bẩm di Gi n phế quản có thể bẩm sinh do tố bẩm di ã ã truyền nhưng cũng có thể do mắc phải 3 cơ chế quan trọng nhất là: nhiễm khuẩn, tắc phế quản và xơ hoá quanh phế quản.

 Bình thường VK rất khó kết dính vào biểu mô

HV§T quÐt niªm m¹c PQ

 Pseudomonas aeroginosa

b¸m trªn niªm m¹c bÞ tæn th­

¬ng, kh«ng b¸m trªn niªm m¹c b×nh th­ êng

lâm sàng

 Đau ngực: có thể là dấu hiệu sớm của nhiễm khuẩn phế quản ở vùng giãn PQ

 Ngón tay dùi trống

 Có thể tím, khó thở nếu GPQ lan r ngCó thể tím, khó thở nếu GPQ lan r ngộộ

 Sút cân, thiếu máu, yếu sức

 80% có triệu chứng đường hô hấp trên

 Nghe phổi: thường xuyên có ran khu trú ở vùng giãn phế quản Nếu có tắc nghẽn phế quản kèm theo thì nghe có ran ngáy

Cận lâm sàng

 XN đờm: vi khuẩn

 Thăm dò chức năng hô hấp

 Chụp Xquang phổi thẳng và nghiêng:

 Thành phế quản tạo thành các đường song song (đư ờng ray).

 Thể tích của thuỳ phổi có giãn phế quản nhỏ lại, thuỳ phổi lành giãn ra

 Hình ảnh viêm phổi chung quanh ổ giãn, tái diễn

nhiều lần, các ổ sáng tròn có mực nước ngang, hình

ảnh ngón tay đi găng Có các ổ sáng nhỏ ở đáy phổi

Cận lâm sàng

 Thực hiện bằng ống soi phế quản sợi mềm hoặc bằng ống xông Mêtras hoặc tiêm cản ngang qua sụn giáp nhẫn, Chụp riêng từng bên, Cách nhau 2 tuần,Tiêu chuẩn vàng GPQ

 Từ khi có chụp cắt lớn vi tính độ phân giải cao ít chụp phế quản và chỉ thực hiện khi

có chỉ định phẫu thuật cắt bỏ ổ GPQ

 Giãn PQ hình túi lan tỏa với mức khí

- nước

 Gi·n PQ h×nh tói lan táa víi møc khÝ - n­

íc cña cïng BN

GPQ lan táa hai bªn

 §­êng kÝnh

PQ kh«ng nhá ®i

ë bªn ph¶i

GPQ lan tỏa hai bên

 Đường kính PQ lớn hơn

động mạch:

dấu hiệu nhẫn mặt ngọc

GPQ chñ yÕu bªn tr¸i

 ChÊt nhµy trong PQ?

 Bªn tr¸i: h×nh

c©y

“ c©y

“

®©m tråi”

GPQ hai bên

 Nhu mô

phổi không

đều do hiện tượng khí cạm

Nèt r¶i r¸c, cã c¸i hãa hang do Mycobacterium intracellulIar

NGUYEN VAN VU 54T

NGUYEN DINH LOI 65T

LY THI DIEU 18T

NGUYEN THI YEN 65T H/C XPQ

NGUYEN THI CHOE 58T

PHAM DUC COM 65T H/C XPQ

TRINH XUAN HY 70T H/C XPQ

chøng xoang phÕ qu¶n

trong nước

ChÈn ®o¸n ph©n biÖt

 BÖnh phæi t¾c nghÏn m¹n tÝnh

 ¸p xe phæi

 Lao phæi

§iÒu trÞ néi khoa

 Phôc håi chøc n¨ng h« hÊp: dÉn l­u t­ thÕ

C¸c t­ thÕ dÉn l­u

C¸c t­ thÕ dÉn l­u

Điều trị nội khoa

 Thuốc kháng sinh: theo KSĐ, 2 - 3 tuần

 Thuốc loãng đờm: khi có nhiễm khuẩn

 Phun hít thuốc giãn phế quản: kích thích β

2 (Salbutamol, Terbutaline): khi co thắt PQ

 HC xoang PQ: Erythromycin (EM):

Uoỏng, 10 mg/kg moói ngaứy chia 2 laàn/ngaứy, 6 – 24 thaựng

Tác dụng dược lý của Erythromycin

 Làm thay đổi hoặc ức chế quá trình viêm

Ức chế tế bào biểu mô tiết mucoprotein

 Làm thay đổi chức năng của bạch cầu

trung tính, bạch cầu mono và bạch cầu

lympho

 Có một số tác dụng kháng (không phải

diệt khuẩn) trực khuẩn mủ xanh:

Ức chế hình thành màng sinh học Ức chế tiết ngoại độc tố

Chỉ định ngoại khoa

 Khi điều trị nội khoa thất bại

 Lâm sàng phải ổn định

 Chức năng hô hấp đảm bảo

 Giãn phế quản cục bộ 1 bên phổi.

 Trước phẫu thuật: soi phế quản ống mềm, chụp phế quản toàn bộ hệ thống phế quản hai phổi.

 Trên thế giới, hiện nay người ta bắt đầu áp dụng phẫu thuật ghép phổi để điều trị giãn phế quản.

C¸m ¬n sù chó ý cña quý vÞ !

Tiên lượng

 Tốt: nếu khu trú, các thuốc kháng sinh

 Xấu: khi có biến chứng tâm phế mạn,

thoái hoá amilô khi bệnh nhân bị nhiễm vi khuẩn kháng thuốc trong khi toàn bộ 1

bên phổi bị phá huỷ (do giãn phế quản

nặng, rộng)