Giao an Lich su 11 CN

Hoạt động 1: Cá nhân- GV giới thiệu trên bản đồ vị trí của Hà Lan trước cách mạng gồm lãnh thổ của các nước Hà Lan, Bỉ, Luy-xăm-bua và một số vùng Đông Bắc Pháp và giải thích vì sao vùng

Phần một LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI

Chương I CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN (GIỮA THẾ KỈ XVI - CUỐI THẾ KỈ XVIII)

Bài 1CÁCH MẠNG HÀ LAN GIỮA THẾ KỈ XVI

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

Sau khi học xong bài học, yêu cầu HS cần:

- Hiểu rằng, cuộc đấu tranh của nhân dân Hà Lan lật đổ vương triều Tây BanNha từ giữa thế kỉ XVI là một cuộc cách mạng tư sản đầu tiên của thời kì lịch sửcận đại thế giới

- Thấy rõ đây là cuộc cách mạng dưới hình thức giải phóng dân tộc, cuộc tấncông vào chế độ phong kiến châu Âu, mở đường cho lực lượng sản xuất tư bản pháttriển

2 Tư tưởng

Cách mạng tư sản trong buổi đầu thời Cận đại thể hiện mặt tích cực ở việc lật

đổ chế độ phong kiến ở một số quốc gia châu Âu, song chỉ là sự thay đổi hìnhthức bóc lột này bằng hình thức bóc lột khác mà thôi Một chế độ bóc lột mới, tinh

vi và tàn bạo đang hình thành

3 Kỹ năng

Rèn luyện kỹ năng phân tích, khái quát, tổng hợp, đánh giá sự kiện

II THIẾT BỊ, ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC

- Lược đồ thế giới; lược đồ trống vùng Tây Âu

- Lược đồ Cách mạng tư sản Hà Lan

- Tranh ảnh về cuộc Cách mạng Hà Lan

III TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC

1 Giới thiệu khái quát về chương trình Lịch sử lớp 11:

- Chương trình Lịch sử lớp 11 bao gồm các phần:

+ Lịch sử thế giới cận đại phần tiếp theo

+ Lịch sử thế giới hiện đại (từ 1917 - 1945)

+ Lịch sử Việt Nam (từ 1858 - 1918)

2 Giới thiệu bài mới

GV khái quát: Ở giai đoạn hậu kì trung đại (Thế kỉ XV - XVII), chế độ phongkiến khủng hoảng, suy vong Giai cấp tư sản tuy mới ra đời nhưng đã nhanh chóngkhẳng định thế lực kinh tế ngày càng lớn mạnh của mình Cuộc đấu tranh của giaicấp tư sản chống chế độ phong kiến thực hiện trước hết trên lĩnh vực tôn giáo, vănhóa, nghệ thuật là bước dọn đường cho những cuộc cách mạng tư sản không thểtránh khỏi ở Tây Âu

Nhưng vì sao, những cuộc cách mạng tư sản sớm nổ ra ở "vùng đất thấp" và

xứ sở "sương mù"? Ý nghĩa của những sự kiện đó đối với tiến trình của lịch sử nhânloại ra sao? Chúng ta sẽ nghiên cứu làm sáng tỏ vấn đề này trong bài học hôm nay

- GV giới thiệu khái quát về chương trình lịch sử lớp 11

3 Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp:

Hoạt động của GV và HS Kiến thức HS cần nắm

Hoạt động 1: Cá nhân

- GV giới thiệu trên bản đồ vị trí của Hà Lan

trước cách mạng (gồm lãnh thổ của các nước

Hà Lan, Bỉ, Luy-xăm-bua và một số vùng

Đông Bắc Pháp) và giải thích vì sao vùng đất

này có tên gọi "Nê-đéc-lan" (Vùng đất thấp)

- GV nêu câu hỏi: Dựa vào đâu để nói rằng,

đầu thế kỉ XVI Nê-đéc-lan là một trong những

vùng công thương nghiệp phát triển nhất châu

Âu?

- HS đọc SGK và trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét HS trả lời và nhấn mạnh: Nhờ vị

trí địa lí thuận lợi, Nê-đéc-lan có nền công

nghiệp và mậu dịch hàng hải phát triển; do đất

đai màu mỡ, nhiều đồi cỏ nên nghề chăn nuôi

cừu phát triển cung cấp cho ngành len dạ nhiều

Nê Tiếp theo, GV nêu câu hỏi: Em hãy cho biết

những biểu hiện về sự phát triển của công

thương nghiệp ở Nê-đéc-lan?

- Từ đầu thế kỉ XVI Nê-đéc-lan

là một trong những vùng kinh tếTBCN phát triển nhất châu Âu

- HS có thể dựa vào SGK để trả lời câu hỏi

- GV nhận xét và kết luận: Những biểu hiện về

sự phát triển của công thương nghiệp được thể

hiện trên nhiều mặt nào đó là:

- Biểu hiện

+ Nhiều công trường thủ công phát triển với

các xưởng nấu xà phòng, đường, dệt vải, luyện

kim ở Lu-de

+ Nhiều công trường thủ cônglớn xuất hiện

+ Nhiều thành phố và hải cảng lớn xuất hiện:

Am-xtec-đam, An-véc-pen, Lay-den (GV kết

hợp với việc chỉ trên lược đồ những thành phố

trên)

+ Nhiều thành phố và hải cảnglớn xuất hiện

+ Nhiều ngân hàng được thành lập + Nhiều ngân hàng được thành

lập

Hoạt động 2: Cá nhân

- GV nêu câu hỏi: Sự biến đổi về kinh tế đã

dẫn đến sự thay đổi gì về mặt xã hội

- HS dựa vào SGK và vốn hiểu biết của mình

để trả lời câu hỏi

- GV nhận xét HS trả lời và kết luận:

+ Giai cấp tư sản: Sớm hình thành đó là những

chủ xưởng, chủ tàu, họ có thế lực về kinh tế

- Xã hội:

+ Giai cấp công nhân: Là những thợ thủ công

và nông dân bị phá sản trở thành công nhân

làm thuê cho các công trường thủ công

+ Các tầng lớp dân nghèo thành thị đông đảo

hơn do họ tập trung về thành phố làm ăn

- GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét gì về sự thay

đổi trong xã hội Nê-đec-lan?

+ Giai cấp tư sản Nê-đéc-lan rađời, thế lực kinh tế ngày cànglớn mạnh

+ Giai cấp công nhân ra đời.+ Các tầng lớp dân nghèo thànhthị đông đảo hơn

- HS dựa vào vốn kiến thức của mình trả lời

câu hỏi

- GV nhận xét và nhấn mạnh: Nê-đéc-lan có sự

thay đổi lớn về kinh tế và cơ cấu giai cấp,

những điều kiện về sự ra đời của xã hội tư bản

đã đầy đủ - xã hội tư bản ở Hà Lan đã hình

thành lúc bấy giờ

- Xã hội tư bản được hình thành

ở Hà Lan

Hoạt động 1: Nhóm

Trước hết, GV trình bày: Cuối thế kỉ XV

Nê-đéc-lan lệ thuộc vào Áo, đến giữa thế kỉ XVI

lại lệ thuộc vào Tây Ban Nha

Sau đó, GV nêu câu hỏi yêu cầu HS thảo luận

nhóm: Chính sách thống trị của Tây Ban Nha

đối với Nê-đéc-lan như thế nào?

2 Cuộc đấu tranh của nhân dân Nê-đéc-lan chống lại ách thống trị Tây Ban Nha.

- HS làm việc theo nhóm thảo luận vấn đề GV

đặt ra Đại diện trình bày kết quả của mình

Nhóm khác có thể bổ sung

- GV nhận xét và nhấn mạnh:

- Giữa thế kỉ XVI lại lệ thuộcvào Tây Ban Nha

Hàng trăm người dân Nê-đéc-lan phải nộp

bằng 2/5 ngân sách chung (diện tích vùng đất

này chỉ bằng 6% tổng số diện tích cả vương

quốc) Nhà vua đàn áp những người không

theo đạo Thiên Chúa

- Người dân Nê-đéc-lan bị TâyBan Nha áp bức bóc lột nặng nề

Hàng hoá nước ngoài nhập vào Nê-đéc-lan bị

đánh thuế rất cao Thương nhân Hà Lan bị hạn

chế buôn bán với nước ngoài

- Chính quyền Tây Ban Nha kìmhãm sự phát triển kinh tế; đánhthuế cao hàng hoá nước ngoài

Hoạt động 2: Cá nhân

- GV tổ chức cho HS trả lời câu hỏi: Thái độ

của nhân dân Nê-đéc-lan trước ách thống trị

của Tây Ban Nha như thế nào?

- HS dựa vào nội dung SGK trả lời

- GV nhận xét và trình bày: Các tầng lớp nhân

dân Nê-đéc-lan nhiều lần nổi dậy chống lại ách

thống trị của Tây Ban Nha Họ dùng nhiều thức

đấu tranh như sử dụng thơ ca để chế giễu, đả

kích Giáo hội Thiên Chúa, đập phá tượng

Thánh, vũ trang chống lại chính quyền phong

kiến Tầng lớp quý tộc lập tổ chức "Thỏa ước

quý tộc", giai cấp tư sản cũng lập "Thỏa ước

thương nhân"

- Các tầng lớp nhân dân lan nhiều lần nổi dậy chống lạiách thống trị của Tây Ban Nhavới nhiều hình thức đấu tranhkhác nhau

Nê-đéc-Hoạt động: Cả lớp

Trước hết, GV treo lược đồ Cách mạng tư sản

của Hà Lan lên bảng và nêu câu hỏi:

II Cuộc cách mạng bùng nổ

Hãy trình bày trên lược đồ diễn biến chính của

giai đoạn 1566 - 1572?

- HS dựa vào nội dung SGK chuẩn bị nội dung

trình bày HS lên bảng trình bày diễn biến, HS

khác có thể bổ sung cho bạn

1 Giai đoạn 1566 - 1572:

- Tháng 8/1566, cuộc đấu tranhcủa nhân dân Nê-đéc-lan chốngTây Ban Nha trở thành làn sóngmạnh mẽ

- GV nhận xét và hoàn chỉnh việc trình bày

diễn biến giai đoạn 1566 - 1572 trên lược đồ

- Tháng 10/1566, phong trào lanrộng ra 12 tỉnh

- Tháng 4/1972, quân khởi nghĩagiải phóng nhiều vùng rộng lớn

ở phía Bắc

- Tháng 8/1566, nhân dân miềnBắc Nê-đéc-lan khởi nghĩa, lựclượng phát triển mạnh, làm chủnhiều nơi

tục điều quân sang Nê-đéc-lan để cướp phá,

giết hại nhân dân Tiêu biểu là việc đốt cháy

thành An-vec-pen

tục điều quân sang Nê-đéc-lan

để cướp phá

- GV nêu câu hỏi: Trước hành động quân Tây

Ban Nha nhân dân có hành động gì để đối

phó?

- HS dựa vào SGK suy nghĩ trả lời

- GV nhận xét và nhấn mạnh thêm

- Nhân dân Nê-đéc-lan thành lập

Ủy ban quản lí xã hội gồm đa sốđại biểu tư sản và bình dân đểthống nhất các lực lượng khángchiến

+ Thống nhất hệ thống tiền tệ,

đo lường, tổ chức quân sự

+ Xác định chính sách đối ngoại.+ Đạo Can-vanh được công nhận

là Quốc giáo

- Tháng 7/1581, vua Tây BanNha Phi-líp II bị phế truất

- Các tỉnh miền Bắc trở thànhmột nước cộng hòa với Thủ đô

là Am-xtéc-đam

Hoạt động 3: Cá nhân

- GV nêu câu hỏi: Ý nghĩa của việc thành lập

các tỉnh Liên hiệp?

- Sau HS trả lời, GV chốt ý: Đánh dấu bước

thắng lợi của cuộc đấu tranh lâu dài, chống sự

thống trị của chính quyền phong kiến Tây Ban

Nha

- Ý nghĩa: Đánh dấu bước thắng

lợi của cuộc đấu tranh lâu dàichống sự thống trị của chínhquyền phong kiến Tây Ban Nha

- GV nhấn mạnh thêm: Song chính quyền Tây

Ban Nha chưa chịu công nhận Hà Lan Cuộc

đấu tranh của nhân dân Nê-đéc-lan vẫn tiếp

diễn đến năm 1609 Hiệp định đình chiến được

ký kết, đến năm 1648 Tây Ban Nha chính thức

công nhận nền độc lập của các tỉnh Liên hiệp

- Năm 1609, Hiệp định đìnhchiến được kí kết, nhưng đếnnăm 1648 mới được công nhậnđộc lập

Hoạt động 1: Cá nhân

- GV nêu câu hỏi: Hãy cho biết kết quả của

III Kết quả và ý nghĩa lịch sử của cách mạng

cuộc Cách mạng Hà Lan đạt được?

- HS dựa vào SGK và vốn kiến thức của mình

trả lời câu hỏi

- GV nhận xét và chốt ý

1 Kết quả

- Lật đổ chế độ phong kiến TâyBan Nha ở Nê-đéc-lan, mởđường cho chủ nghĩa tư bản pháttriển

- Đồng thời GV giải thích khái niệm "Cách

mạng tư sản", đặc điểm (lực lượng tham gia,

giai cấp lãnh đạo, mục tiêu đấu tranh .), ý

nghĩa và hạn chế của cuộc cách mạng tư sản

- Tạo điều kiện cho sản xuất vàthương nghiệp phát triển

- Hà Lan tăng cường xâm lượcthuộc địa

mạnh đây là cuộc cách mạng tư sản diễn ra

dưới hình thức một cuộc chiến tranh giải phóng

dân tộc

- Mở ra thời đại mới - bùng nổcác cuộc cách mạng tư sản

- Tính chất: Là cuộc cách mạng

tư sản đầu tiên trên thế giới

- Động lực chủ yếu là công nhân

và nông dân; giai cấp tư sản lãnhđạo cách mạng

- GV nêu câu hỏi: Hạn chế của cách mạng Hà

Lan?

- HS trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và kết luận, chú ý đến việc nhân

dân vẫn bị bóc lột

- Hạn chế: Quan hệ sản xuấtphong kiến còn tồn tại ở một sốnơi, nhân dân không được hưởngquyền lợi kinh tế, chính trị

4 Sơ kết bài học

- Củng cố:

GV hướng dẫn HS củng cố bằng việc trả lời câu hỏi sau:

+ Vì sao cuộc Cách mạng tư sản Hà Lan nổ ra dưới hình thức một cuộc chiếntranh giải phóng dân tộc?

- GV củng cố để HS hiểu rõ khái niệm "Cách mạng tư sản" (cả nội hàm vàngoại diện của khái niệm) Cách mạng tư sản ở Hà Lan giải quyết những nhiệm vụ

cụ thể khác nhau, nhưng đều hướng vào mục tiêu là lật đổ chế độ phong kiến, để

mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển Đây là những sự kiện mở đầu cho mộtthời kỳ đấu tranh quyết liệt để giải quyết vấn đề "ai thắng ai" giữa chủ nghĩa tưbản đang lên với chế độ phong kiến đã già nua, suy tàn, song không dễ từ bỏ võđài chính trị

- Dặn dò:

- Học bài cũ, đọc trước bài mới

- Tìm hiểu về nhân vật Sác-lơ I và Ô.Crôm oen

- Tập trình bày diễn biến Cách mạng tư sản Anh

- Trả lời câu hỏi và bài tập trong SGK

Bài 2 CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ANH GIỮA THẾ KỈ XVII

II MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

Sau khi học xong bài học, yêu cầu HS cần:

- Hiểu được sự phát triển về kinh tế và những biến đổi về xã hội là nhữngtiền đề dẫn đến Cách mạng tư sản Anh bùng nổ

- Nắm được các giai đoạn diễn biến của Cách mạng tư sản Anh

- Thấy rõ tính chất, ý nghĩa của cuộc cách mạng, qua đó hiểu được hình thức,động lực của cuộc cách mạng

II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY VÀ HỌC

- Lược đồ Cách mạng tư sản Anh

- Tranh ảnh về Sac-lơ I và Ô Crôm-oen

- Các tài liệu liên quan đến bài học

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC

1 Kiểm tra bài cũ

Câu 1: Hãy cho biết nguyên nhân dẫn đến cuộc Cách mạng tư sản Hà Lan.Câu 2: Hoàn thành bảng thống kê các sự kiện chính về diễn biến Cách mạng

tư sản Hà Lan.

2 Giới thiệu bài mới

Sau cuộc Cách mạng Hà Lan gần một thế kỉ một cuộc cách mạng khác nổ ra

ở Anh Đây là một cuộc cách mạng tư sản có ảnh hưởng rộng lớn và có ý nghĩasâu sắc đối với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản Để hiểu được nguyên nhânbùng nổ, diễn biến cách mạng như thế nào? tính chất và ý nghĩa của cách mạngnày ra sao, chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học để trả lời các câu hỏi trên

3 Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp

Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản Hoạt động 1: Cá nhân

Trước hết, GV trình bày cho HS biết từ giữa thế

kỉ XVI, quan hệ kinh tế tiền tệ đã thâm nhập vào

nông thôn Anh đã làm thay đổi cơ cấu kinh tế và

phương thức kinh doanh

- Tiếp đó, GV nêu câu hỏi: Sự phát triển của nền

kinh tế Anh được thể hiện như thế nào?

- HS dựa vào SGK để trả lời câu hỏi

- GV nhận xét, bổ sung

I Những tiền đề của cách mạng

1 Sự phát triển kinh tế

- Giữa thế kỉ XVI, quan hệkinh tế tiền tệ đã thâm nhậpvào nông thôn Anh làm thayđổi cơ cấu kinh tế và phươngthức kinh doanh

- GV miêu tả cảnh "Rào đất cướp ruộng" (Hình

ảnh "Cừu ăn thịt người" của nhà văn Tomat

Morơ) Sau đó hướng dẫn HS lí giải nguyên nhân

dẫn đến tình trạng "rào đất", hậu quả của nó và vì

sao tư sản, quý tộc mới ở Anh giàu lên nhanh

chóng như vậy

- Công trường thủ công dần lấn

át phường hội Sản phẩm tăngnhanh về số lượng và chấtlượng

Hoạt động 2: Cặp đôi

- GV tổ chức cho HS làm việc cặp đôi trả lời câu

hỏi: Ngoài ngành len dạ, những ngành công

nghiệp khác của Anh phát triển như thế nào?

- HS làm việc và trả lời câu hỏi.

- Các ngành công nghiệp kháccủa Anh cũng phát triển: khaithác than, luyện sắt, thiếc, chếbiến thủy tinh, xà phòng, đóngtàu cũng phát triển nhanh

- GV nhận xét, bổ sung

- GV nói rõ thêm: Thương nhân Anh khống chế

việc xuất khẩu len dạ, vải dệt, nhập các loại sợi

của Ấn Độ, Bắc Mĩ, tơ của Trung Quốc, I-ta-li-a

và Tây Ban Nha, lanh của Ai-rơ-len và Bắc Mĩ

- Nhiều ngân hàng ra đời, việcbuôn bán phát đạt

- Đến đầu thế kỉ XVII, Anh lànước có nền kinh tế phát triểnnhất châu Âu

Hoạt động 1: Nhóm

- GV tổ chức cho HS làm việc theo nhóm thảo

luận nội dung sau: Sự biến đổi về kinh tế đã làm

cho cơ cấu giai cấp nước Anh thay đổi như thế

nào?

- HS làm việc theo nhóm, cử đại diện nhóm trình

bày kết quả

- GV nhận xét và kết luận, đồng thời trình bày rõ

thêm: Đông đảo nông dân bị mất ruộng phải ra

thành thị bán sức lao động cho tư bản hay di cư

sang Tây bán cầu Một số địa chủ, quý tộc

chuyển sang kinh doanh theo lối tư bản chủ

nghĩa trở thành những quý tộc mới

2 Những biến đổi của xã hội.

- GV giải thích rõ khái niệm "Quý tộc mới" và vai

trò của tầng lớp này trong Cách mạng tư sản

Anh.

- Xã hội: Tư sản, quý tộc mớihình thành và giàu lên nhanhchóng

+ Nhiều thành phố lớn mọc lên, Luân Đôn trở

thành một trung tâm tài chính công nghiệp và

thương mại bậc nhất châu Âu, với dân số khoảng

61 vạn người GV kết hợp với khai thác bức

tranh "Quang cảnh Luân Đôn thế kỉ XVII" trong

SGK

- GV tiếp tục dẫn dắt HS giải quyết vấn đề:

- Bộ mặt nước Anh có sự thayđổi: các thành phố mọc lên.Luân Đôn trở thành một trungtâm tài chính công nghiệp vàthương mại bậc nhất châu Âu

+ Mâu thuẫn trong lòng xã hội Anh biểu hiện

như thế nào? Hướng giải quyết mâu thuẫn đó?

- Chính trị:

+ Chế độ phong kiến kìm hãmlực lượng sản xuất TBCN.Sau khi HS trả lời câu hỏi, GV kết luận và nhấn

mạnh: Chế độ phong kiến dựa vào quý tộc và

Giáo hội Anh cản trở sự kinh doanh của quý tộc

mới như đặt ra nhiều thứ thuế mới, nhà nước

nắm độc quyền thương mại Do đó, xã hội Anh

+ Xuất hiện nhiều mâu thuẫn:Nông dân với quý tộc, địa chủ,tầng lới quý tộc mới, giai cấp

tư sản với chế độ quân chủ

xuất hiện các mâu thuẫn: Nông dân với quý tộc,

địa chủ, tầng lớp quý tộc mới, giai cấp tư sản với

chế độ quân chủ

- Để giải quyết mâu thuẫn này ắt dẫn đến cuộc

đấu tranh giai cấp của tầng lớp tư sản, quý tộc

mới và nông dân chống lại chế độ quân chủ

chuyên chế, tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản

phát triển

Hoạt động 1: Cả lớp

- Trước hết, GV trình bày: Tháng 10/1640, do

cần tiền để đàn áp cuộc khởi nghĩa Xcốt-len nổi

dậy chống lại việc cưỡng bức họ theo Anh giáo

nên nhà vua Sác-lơ I buộc phải triệu tập Quốc

hội Song Quốc hội chủ yếu là đại biểu của quý

tộc mới và tư sản đã kịch liệt công kích những

chính sách bạo ngược của nhà vua, không phê

duyệt các khoản thuế mới và đề ra một số yêu

sách được nhân dân ủng hộ, Quốc hội còn đòi

kiểm soát quân đội, tài chính và Giáo hội Nhà

vua buộc phải nhượng bộ một số yêu sách của

Quốc hội

- Tiếp đó, GV yêu cầu HS chuẩn bị để trình bày

diễn biến trên lược đồ

- HS trình bày diễn biến trên lược đồ, HS khác có

thể bổ sung cho bạn

- Cuối cùng, GV nhận xét và hoàn chỉnh trình

bày diễn biến:

II Tiến trình của cách mạng

1 Giai đoạn 1642 - 1648

- Tháng 10/1640, vua Sác-lơ Itriệu tập Quốc hội Quốc hộikhông phê duyệt các khoảnthuế mới và đề ra một số yêusách được nhân dân ủng hộ.Nhà vua buộc phải nhượng bộmột số yêu sách của Quốc hội

+ Tháng 1/1642, Sác-lơ I chạy lên miền Bắc, dựa

vào quý tộc phong kiến ở đây chống lại Quốc

hội Quốc hội được nhân dân miền Nam ủng hộ

- Tháng 1/1642, Sác-lơ I chạylên miền Bắc, dựa vào quý tộcphong kiến ở đây chống lạiQuốc hội