giao an LT&C lop 5 tuan 1

các từ ở phần a có nghĩa giống nhau, các từ ở phần b có nghĩa gần giống nhau Ghi : Nghĩa giống nhau Dòng XD – KT Nghĩa gần giống nhau Dòng chỉ màu vàng KL : + Hai từ xây dựng và ki

Trường : Tiểu học phan đình giót

Tuần : 1 Tiết : 1

Thứ : ngày / /200

Lớp : 5A

GV : Phạm Thị Thanh Mai

Kế hoạch bài giảng Môn : luyện từ và câu Bài : Từ đồng nghĩa

I Mục tiêu : 1 Hiểu thế nào là từ đồng nghĩa, từ đồng nghĩa hoàn toàn và từ đồng

nghĩa không hoàn toàn

2 Vận dụng những hiểu biết đã có, làm đúng các bài tập thực hành tìm

từ đồng nghĩa, đặt câu phân biệt từ đồng nghĩa

II Chuẩn bị : 1 GV : Phấn mầu, bảng phụ viết sẵn BT1 phần N/x và phần L/T, thẻ ghi các từ của trò chơi

2 HS : SGK, vở ghi, từ diển

III Các hoạt động dạy và học

TG Nội dung kiến thức cơ bản P P – HT tổ chức dạy học

HĐ của GV HĐ của HS

1’

1’

13’

1 KT bài cũ :

KT sách vở của HS

2 Bài mới :

a- GT bài :

Trong viết văn, các con hay bị lặp từ vì các con

cha biết chọn từ đồng nghĩa để thay thế cho từ đã viết

Để viết văn sinh động, hấp dẫn hơn trong tiết học hôm

nay, cô sẽ giúp cho các con hiểu đợc thế nào là từ

đồng nghĩa ? Thế nào là từ đồng nghĩa hoàn toàn và

không hoàn toàn ? Từ đó, các con sẽ vận dụng sự hiểu

biết của mình vào học tập và giao tiếp hàng ngày

( SGK – tr 7 )

b- Giảng bài :

I Nhận xét:

Bài 1 ( tr 7 - SGK )

So sánh nghĩa của những từ in đậm trong mỗi

ví dụ sau : ( SGK )

(?) Nêu các từ in đậm có trong hai đoạn văn ?

a) xây dựng – kiến thiết

b) vàng xuộm – vàng hoe – vàng lịm

(?) Đề bài y/c gì ?

( so sánh các từ in đậm trong mỗi đoạn )

(?) Chúng ta cần so sánh từ nào với nhau ?

( Từ xây dựng với từ kiến thiết ; từ vàng xuộm,

vàng hoe, vàng lịm với nhau )

(?) Muốn so sánh nghĩa của các từ đó với nhau, trớc

tiên, ta cần làm gì ?

( tìm hiểu nghĩa của các từ đó )

(?) Hãy tra từ điển để tìm nghĩa các từ đó theo

- KT, n/x

- Nêu MĐ-YC, ghi tên bài bằng phấn mầu

- Treo bảng viết sẵn BTI

- Gọi HS đọc y/c, n/d

- Hỏi , ghi bảng

- Hỏi

- Cho làm bài

- Nghe, ghi vở

- 2 HS đọc nối tiếp

- HS (TB)

- Nối tiếp nhau t/l

- HĐ nhóm 2

a) + xây dựng : làm nên công trình kiến

trúctheo một kế hoách nhất định

+ Kiến thiết : xây dựng theo qui mô lớn.

b) + vàng xuộm : màu vàng đậm.

+ vàng hoe : màu vàng nhạt, tơi, ánh lên.

+ vàng lịm : màu vàng của quả chín, gợi cảm

giác rất ngọt

(?) Em có nhận xét gì về nghĩa của các từ trong mỗi

đoạn văn sau ?

( các từ ở phần a có nghĩa giống nhau, các từ ở

phần b có nghĩa gần giống nhau )

Ghi : Nghĩa giống nhau ( Dòng XD – KT )

Nghĩa gần giống nhau ( Dòng chỉ màu vàng)

KL : + Hai từ xây dựng và kiến thiết cùng chỉ một

hoạt động là tạo ra một hay nhiều công trình kiến

trúc, vậy nghĩa của hai từ đó giống nhau

+ Các từ vàng xuộm, vàng hoe, vàng lịm cùng

chỉ về màu vàng nhng sắc thái màu vàng khác nhau,

vậy nghĩa của chúng gần giống nhau

Tất cả các từ đó gọi là từ đồng nghĩa

(?) Thế nào là từ đồng nghĩa ?

( Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau

hoặc gần giống nhau )

1 Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống

nhau hoặc gần giống nhau

(?) Cho VD về từ đồng nghĩa ?

VD : + siêng năng, chăm chỉ, cần cù

+ chết, hi sinh, tử trận

Bài 2 ( tr 8 - SGK )

Thay những từ in đậm trong mỗi VD trên cho

nhau rồi rút ra n/x Những từ nào thay thế đợc cho

nhau? Những từ nào không thay thế đợc cho nhau ?

Vì sao ?

* Y/c HS làm theo nhóm :

+ Cùng đọc đoạn văn

+ Thay đổi vị trí các từ in đậm trong đoạn

cho nhau

+ Đọc lại đoạn văn sau khi đã thay thế từ

+ So sánh ý nghĩa của từng câu trong đoạn

văn trớc và sau khi thay đổi vị trí các từ đồng nghĩa

theo nhóm

- Gọi t/b

- Ghi bảng

- N/x, k/l bài

đúng

- Hỏi

- Ghi bảng phần ghi nhớ

- Nêu y/c

- Ghi bảng

- Gọi HS đọc y/c

- Cho làm bài

- Gọi t/l

- Đại diện t/b các nhóm # n/x, bổ xung

- Nghe

- 2 HS t/l

- Nối tiếp t/l

- 1 HS đọc

- HĐ nhóm 2

- Đại diện t/b, các nhóm # n/x, b/x

20’

Đáp án: + Đoạn a : các từ xây dựng và kiến thiết có

thể thay đổi vị trí cho nhau vì nghĩa của các từ đó

giống nhau

+ Đoạn b : các từ vàng xuộm, vàng hoe, vàng

lịm không thể thay đổi vị trí cho nhau, nếu thay đổi

sẽ không miêu tả đúng đặc điểm của sự vật

Ghi : Đoạn a : thay đợc

đoạn b : không thay đợc

KL: + Các từ xây dựng và kiến thiết có thể thay đổi

vị trí cho nhau vì nghĩa của các từ đó giống nhau

hoàn toàn Những từ có nghĩa giống nhau hoàn toàn

gọi là từ đồng nghĩa hoàn toàn

+ Các từ vàng xuộm, vàng hoe, vàng lịm

không thể thay đổi vị trí cho nhau vì nghĩa của

chúng không giống nhau hoàn toàn Vàng xuộm chỉ

màu vàng đậm của lúa chín, vàng hoe chỉ màu vàng

nhạt, tơi, ánh lên Vàng lịm chỉ màu vàng của qủa

chín gợi cảm giác có vị ngọt Những từ có nghĩa

không giống nhau hoàn toàn gọi là từ đồng nghĩa

không hoàn toàn

(?) Thế nào là từ đồng nghĩa hoàn toàn ? Cho VD ?

(?) Thế nào là từ đồng nghĩa không hoàn toàn ?

Cho VD ?

2 Có những từ đồng nghĩa hoàn toàn có thể

thay thế đợc cho nhau trong lời nói

VD : ba, bố, cha

3 Có những từ đồng nghĩa không hoàn toàn

Khi dùng những từ này, ta phải cân nhắc, lựa

chọn cho đúng.

VD : ăn, xơi, chén

II Ghi nhớ:

(?) Đọc phần ghi nhớ SGK tr 8 ?–

KL : Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau.

Những từ đồng nghĩa hoàn toàn có thể thay thế đợc

cho nhau khi nói và khi viết mà không ảnh hởng đến

nghĩa của câu hay sắc thái biểu lộ tình cảm Với

những từ đồng nghĩa không hoàn toàn chúng ta phải

lu ý khi sử dụng vì chúng chỉ có một nét nghĩa chung

và mang những sắc thái khác nhau

III Luyện tập:

Bài1 ( tr 8 - SGK)

Xếp những từ in đậm thành từng nhóm từ đồng

- N/x, k/l đáp án

đúng

- Ghi bảng

- Chốt

- Hỏi

- Ghi bảng

- Nêu y/c

- Ghi : “ II Ghi

nhớ–

- Chốt

- Treo bảng viết sẵn BT1

- Gọi đọc y/c,n/d

- Nghe

- Nghe

- 2 HS t/l

- 2 HS đọc

- Nghe

- 1 HS đọc

- 1 HS (TB)

- Cả lớp làm

nghĩa

Đáp án:

+ nớc nhà - non sông

+ hoàn cầu năm châu–

(?) Tại sao con lại xếp từ n“ ớc nhà, non sông vào ”

một nhóm ?

( vì các từ này cùng có nghĩa chung là vùng đất

n-ớc của mình, có nhiều ngời chung sống )

(?) Từ hoàn cầu, năm châu có nghĩa chung là gì ?“ ”

( là khắp mọi nơi trên thế giới )

Bài 2 ( tr 8 - SGK )

Tìm những từ đồng nghĩa với mỗi từ sau : đẹp, to

lớn, học tập

M : đẹp – xinh

Đáp án:

+ đẹp : xinh, đẹp đẽ, đèm đẹp, xinh xắn, xinh

đẹp, xinh tơi, tơi đẹp, mĩ lệ, tráng lệ,

+ to lớn : to, lớn, to đùng, to tớng, to kềnh, vĩ đại,

khổng lồ

+ học tập : học, học hành, học hỏi,

Bài 3 ( tr 8 - SGK )

Đặt câu với một cặp từ đồng nghĩa em vừa tìm

đợc ở bài tập 2

M : - Quê hơng em rất đẹp

- Bé Hà rất xinh

Lu ý : Mỗi HS đặt hai câu có cặp từ đồng nghĩa nh

mẫu, nếu đặt 1 câu trong đó có cả cặp từ đồng nghĩa

càng tốt

3 Củng cố- dặn dò :

(?) Thế nào là từ đồng nghĩa ?

(?) Thế nào là từ đồng nghĩa hoàn toàn? Không

hoàn toàn ?

(?) Tại sao chúng ta phải cân nhắc khi sử dụng từ

đồng nghĩa không hoàn toàn ?Cho VD ?

* Cho chơi trò : Thi tìm từ đồng nghĩa“ ” ( n/d tr 8

Sách thực hành TV 5 – T1 )

- N/x giờ học

- Dặn dò : Về thuộc phần ghi nhớ và chuẩn bị bài sau

- Gọi đọc từ in

đậm

- Y/c làm bài

- Gọi t/b

- Nêu câu hỏi

- N/x, chốt đáp

án đúng

- Gọi đọc y/c

- Cho làm bài

- Gọi t/b, ghi nhanh phần bổ xung của các nhóm

- Chốt đáp án

đúng

- Gọi HS đọc y/c

và mẫu

- Y/c tự làm vào

vở

- Gọi t/b

- N/x, đánh giá

- Nêu câu hỏi

- N/x câu t/l và

VD của HS

- Nêu cách chơi

và luật chơi

- T/c chơi

- N/x, đánh giá

- N/x

- Dặn HS

vở

- T/b, HS # n/x, b/x

- HS (KG) t/l

- Nghe, chữa ( nếu sai )

- 1HS đọc

- HĐ nhóm 4, làm vào bảng nhóm

- Các nhóm treo bảng nhóm lên bảng lớn và t/b, nhóm # n/x, b/x

- Nghe và làm vào vở

- 1HS đọc

- Cả lớp làm bài

- Nối tiếp nhau t/l

- Nối tiếp t/l

- Nghe

- 2 nhóm thi

- Nghe

Rút kinh nghiệm bổ sung: