Boi duong SGK moi 4

* Động lượng là vectơ có cùng hướng với vận tốc của vật * Đối với hệ kín, và tổng động lượng được bảo toàn cả độ lớn và phương chiều.. hướng thì phần còn lại của hệ chuyển động theo hướ

HỘI NGHỊ

TẬP HUẤN THAY SGK

VẬT LÝ LỚP 10

chuyển động theo một hướng thì

phần còn lại của hệ chuyển

động theo hướng ngược lại.

* Vận dụng định luật BTĐL :

Thiết lập phương trình để giải

các bài toán.

* Động lượng là vectơ có cùng hướng với vận tốc của vật

* Đối với hệ kín, và tổng động lượng được bảo toàn (cả độ lớn

và phương chiều).

* Phân biệt máy bay cánh quạt

và máy bay phản lực Phân biệt máy bay phản lực và tên lửa vũ trụ.

* Thường gặp trường hợp đơn giản: Các vận tốc cùng phương

và giải (1) là phương trình đại số

hướng thì phần còn lại của hệ

chuyển động theo hướng

* Đối với hệ kín, và tổng động lượng được bảo toàn (cả độ lớn và phương chiều).

* Phân biệt máy bay cánh quạt

và máy bay phản lực Phân biệt máy bay phản lực và tên lửa vũ trụ.

* Thường gặp trường hợp đơn giản: Các vận tốc cùng

phương và giải (1) là phương trình đại số

KIẾN THỨC LƯU Ý

* Công của một lực không đổi F

thực hiện trên độ dời của vật

A = Fs (1)

* Công của một lực không đổi

F thực hiện trên độ dời s của vật

A = Fs’

* Trường hợp tổng quát :

A = Fs cosα (2)

Với α là góc hợp giữa phương

của lực và phương của độ dời F

* Công suất của 1 lực :

A = A1 + A2 + …

* Giải thích công dụng của hộp

số trong động cơ ôtô, xe máy…

v F.

s F.

- Ngoại lực sinh công, vật nhận công nên động năng tăng

Ngược lại khi vật sinh công thì động năng của vật giảm…

KIẾN THỨC LƯU Ý

+ Khái niệm thế năng được hình thành và

định nghĩa xuất phát từ biểu thức tính công

Với x là độ biến dạng của lò xo

+ Đơn vị thế năng : jun (J)

+ Thế năng có giá trị tương đối

vì phụ thuộc gốc toạ độ, tại

đó coi mức thế năng bằng không

+ Thế năng trọng trường có thể

âm hoặc dương

+ Thế năng đàn hồi luôn dương

+ Tính chất của lực thế : Công của lực thế không phụ thuộc dạng đường đi mà chỉ phụ thuộc các vị trí đầu và cuối

2

2 2

Kx

2

2 1

Kx

KIẾN THỨC LƯU Ý

+ Cơ năng gồm tổng động năng

và thế năng của vật :

W = Wd + Wt (1)

+ Thiết lập định luật bảo toàn cơ

năng cho vật (hoặc hệ kín)

Công của ngoại lực không thế

bằng độ biến thiên cơ năng

của hệ

Anl = ΔW = W2 – W1 (4)

+ Động năng và thế năng biến thiên ngược chiều nhau sao cho cơ năng của vật giữ không đổi

+ Công của lực cản (lực không thế) bằng độ giảm cơ năng

Độ giảm này chuyển sang dạng năng lượng khác (nội năng, nhiệt…)

KIẾN THỨC LƯU Ý

* Phân loại va chạm của 2 vật (hệ kín)

+ Va chạm đàn hồi : Tổng động lượng và

tổng động năng của hệ được bảo toàn

+ Vận tốc của các vật sau va chạm xuyên tâm

v’1=

v’2=

+ Va chạm mềm : Chỉ tổng động lượng của

hệ được bảo toàn, sau va chạm, hai vật dính

vào nhau và chuyển động với cùng 1 vận tốc

+ Tổng động năng của hệ giảm 1 lượng

+ Các kết quả tính vận tốc sau va chạm có giá trị đại số phụ thuộc chiều dương chọn trước

+ Phần động năng bị giảm chuyển thành năng lượng làm biến dạng vật và nhiệt toả ra.

2 1

1 1 2

1

(

m m

v m v

2 2 1

2

1 ) 2

(

m m

v m v

M

+

KIẾN THỨC LƯU Ý

+ Phát biểu nội dung ba

định luật Kêple

+ Ứng dụng của định luật

III Kêplê : Tìm khối lượng

của 1 thiên thể có vệ tinh

quay chung quanh.

+ Điều kiện phóng vệ tinh

với các tốc độ vũ trụ các

cấp khác nhau.

+ Ba định luật Kêple được thành lập từ quá trình tổng hợp các số liệu quan sát thiên văn nhưng thực chất

có thế suy từ các định luật

cơ học của Niutơn

2 Nhấn mạnh ở điều kiện bình kín và truyền nguyên vẹn.

2 Không yêu cầu học sinh biết cách chứng minh

nhưng phải hiểu rõ các khái niệm áp suất tĩnh và áp suất động

KIẾN THỨC LƯU Ý

* Khái niệm sơ cấp về thiết động

học phân tử chất khí, về lượng chất,

mol, số Avôgadrô - về khí lý tưởng,

về nhiệt độ tuyệt đối

* Thí nghiệm dẫn đến 2 định luật

Bôilơ - Mariốt và Saclơ

* Nội dung 3 định luật về chất khí

* Nội dung của phương trình trạng

thái và phương trình Mendêlêep –

clapêrôn Phương trình trạng thái là

kết qủa tổng hợp của 2 trong 3 định

luật về chất khí Từ phương trình

này có thể suy ra định luật thứ 3

Phương trình Mendêlêep – Clapêrôn

là phương trình trạng thái mà hằng

số trong vế phải đã được xác định

* Cấu trúc phân tử của chất khí đơn giản hơn nhiều so với cấu trúc phân tử của chất lỏng

* phương trình trạng thái (PTTT) và phương trình Mendêlêép – Clapêrôn

(PT M - C) đều cho ta mối quan hệ giữa 3 thông số (P, v, T)

Nhưng PTTT thì Hằng số c không xác định

Còn PT M – C hằng số c là số đã được xác

CHƯƠNG VI : CHẤT KHÍ

c T

Pv

=

- Khái niệm về biến dạng lệch

- Khái niệm về giới hạn bền

* sự nở vì nhiệt :

+ Hiểu được nở dài, nở khối

+ Giải thích được hiện tượng nở vì

nhiệt đơn giản

* Trong chương nầy có những vấn đề khó hiểu với học sinh như cấu trúc trật tự xa và cấu trúc trật tự gần, sự căng mặt ngoài chất lỏng, hiện tượng mao dẫn

* Phải tận dụng các kênh hình trong sách giáo khoa

* Trong chương này dung cách tiếp cận vĩ mô nhiều hơn tiếp cận vi mô

Vd : Dạy bài hiện tượng căng mặt ngoài: dùng tiếp cận vĩ mô cho học sinh dể hiểu bằng các thí nghiệm có

ấn tượng như : Màng xà phòng, giọt nước trên lá khoai, … rồi sau đó dùng tiếp cận vi mô để giải thích sự thu nhỏ của diện tích

CHƯƠNG VII :

CHẤT RẮN VÀ CHẤT LỎNG - SỰ CHUYỂN THỂ

KIẾN THỨC LƯU Ý

* Chất lỏng - Hiện tượng căng bề mặt chất lỏng

+ Hiểu được cấu trúc của chất lỏng và chuyển

động nhiệt

+ Hiểu được hiện tượng căng bề mặt và lực căng

bề mặt theo quan điểm năng lượng

+ Giải thích được một số hiện tượng căng mặt

ngoài

* Sự dính ướt và không dính ướt - Hiện tượng

mao dẫn

+ Hiểu và biết nguyên nhân của hiện tượng dính

ướt và không dính ướt

+ Hiểu và biết nguyên nhân của hiện tượng mao

Vd : Dạy bài hiện tượng căng mặt ngoài: dùng tiếp cận vĩ mô cho học sinh dể hiểu bằng các thí nghiệm có ấn tượng như : Màng xà phòng, giọt nước trên lá khoai, … rồi sau

đó dùng tiếp cận vi mô để giải thích sự thu nhỏ của diện tích

KIẾN THỨC LƯU Ý

* Sự chuyển thể :

+ Có khái niệm chung về sự chuyển thể

giữa 3 trạng thái rắn, lỏng, khí khi đổi

nhiệt độ và áp suất ngoài

* Sự hoá hơi và ngưng tụ :

+ Hiểu sâu về định lượng hiện tượng

hoá hơi và ngưng tụ

+ Biết được ý nghĩa nhiệt độ tới hạn

+ Biết được độ ẩm tuyệt đối, cực đại,

tương đối và điểm sương

+ Giải thích được sự hóa hơi và ngưng

tụ trong thực tế

*

KIẾN THỨC LƯU Ý

* Nguyên lý thứ I NĐLH

+ Hiểu được khái niệm nội năng :

- Hệ đứng yên vẫn có thể sinh công vì

có nội năng

- Nội năng phụ thuộc thông số trạng

thái nào của hệ ?

+ Biết được 2 cách làm biến đổi nội

năng

+ Hiểu và phát biểu nguyên lý thứ I,

phương trình của nó và qui ước về dấu

CHƯƠNG VIII :

CƠ SỞ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC (NĐLH)

+ Biểu thức tính công của khí lý tưởng

+ Đoán biết được công của một quá trình

trên đồ thị (P, V)

* Động cơ nhiệt, máy lạnh

+ Biết được nguyên tắt hoạt động của động

cơ nhiệt và máy lạnh

+ Biết được hiệu suất động cơ nhiệt và hiệu

năng của máy lạnh

+ Biết phát hiện nguồn nóng, nguồn lạnh,

tác nhân cùng bộ phận nhiệt động

khái niệm về nguyên lý

thứ II, nó bổ sung cho

nó truyền từ một vật sang vật nóng hơn + Cách phát biểu của Tôm – sơn : Không thể chế tạo được động cơ nhiệt hoạt động tuần hoàn sinh công mà chỉ nhận nhiệt từ một nguồn.

Trong sách giáo khoa ở ban cơ bản phát biểu như sau : Động cơ nhiệt không thể biến đổi toàn bộ nhiệt lượng nhận được thành

công cơ học

Còn hiệu năng của máy lạnh : ε =

A : Công tiều thụ

ε : thường có giá trị lớn hơn 1

* Về mặt phương pháp cần chú ý cách dẫn dắt học sinh đến các khái niệm mới.

Vd như hình thành kiến thức về nguyên lý thứ 2 của NĐLH : Mặc dù nguyên lý có thể coi như 1 tiên

đề song để tránh đưa ra kiến thức một cách đột ngột thì SGK đã dẫn dắt học sinh từng bước

1

Q A

A

Q2

So sánh chương trình cải cách với chương trình ban A Chương IV : Các định luật bảo toàn

Chương trình cải cách Nâng cao

Thí nghiệm để dẫn đến định luật bảo

toàn F.∆ t = ∆P: Đưa vào bài học

* Trường hợp được xem như hệ kín có

giới thiệu bài học

Thí nghiệm kiểm chứng: F.∆ t = ∆P Đưa vào phần nghiên cứu thêm

* Chỉ giới thiệu sơ ở phần bài tập

• Có học định luật bảo toàn công

• Công suất P =

* Có học định luật bảo toàn công

* Có thể biểu diễn dưới dạng tích vô hướng A=F s s là độ dời

• Có thể viết P = = F v

* Khi t hữu hạn thì Vận tốc trung bình

và P là công suất trunh bình

* Khi t rất nhỏ thì vận tốc tức thời và P

là công suất tức thời

* Không học lại định luật bảo toàn

t

A

t A

Chương trình cải cách Nâng cao

độ giảm thế) (không rõ ràng) :

A = Wt1 – Wt2

* Thế năng đàn hồi không

học

* Không học định luật bảo

toàn cơ năng đàn hồi

* Không học định luật

Kê-ple

* Học thế năng đàn hồi Wt

= ½ kx2 : x là độ biến dạng lò xo

* Học định luật bảo toàn cơ năng đàn hồi

* Học các định luật Kê-ple

Chương V : Cơ học chất lưu

* Không học áp suất thuỷ

tỉnh và định luật

Pa - xcan

* Học áp suất thuỷ tỉnh và định luật Pa - xcan

Cla-pê-Chương VII :

Chất rắn và chất lỏng - Sự chuyển thể(lớp 11cc)

+ Học thêm sự nóng chảy và đông đặc

+ Học thêm sự hóa hơi và ngưng tụ

+ Học thêm máy lạnh

Sinh hoạt của lớp

Mỗi lớp trình bày 1 chương về các vấn đề :

+ Ưu điểm giữa sách cải cách và sách nâng cao (Về cấu trúc và nội dung)

+ Khó khăn và hướng giải quyết

Chúc các thầy cô sức khỏe, xin cảm ơn