Bài 6. Thực hiện pháp luật và áp dụng pháp luật

THỰC HIỆN PLLà hoạt động có mục đích nhằm hiện thực hoá các quy định của pháp luật, làm cho chúng đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật...

Bài 6: Thực hiện pháp luật

và

áp dụng pháp luật

dụng pháp luật

THỰC HIỆN PL

Là hoạt động có

mục đích nhằm hiện

thực hoá các quy

định của pháp luật,

làm cho chúng đi

vào cuộc sống, trở

thành những hành vi

thực tế hợp pháp

của các chủ thể

pháp luật

Đặc điểm của thực hiện pháp luật

 Thực hiện pháp luật, trước hết,

là một trong những hình thức

để thực hiện các chức năng,

nhiệm vụ của nhà nước

 Thực hiện pháp luật là hành vi

hợp pháp của các chủ thể pháp

luật

 Thực hiện pháp luật do nhiều

chủ thể khác nhau tiến hành

với nhiều cách thức khác nhau

 Thực hiện pháp luật là giai

đoạn không thể thiếu và vô

cùng quan trọng của cơ chế

điều chỉnh của pháp luật.

Các hình thức thực hiện PL

Thi hành PL

Áp dụng

S d ng ử dụng ụng PL

Tuân thủ PL

Thực hiện

PL

Tuân thủ PL

 Là một hình thức thực hiện pháp luật

trong đó các chủ thể pháp luật kiềm

chế không tiến hành những hoạt động

mà pháp luật ngăn cấm Tuân thủ

pháp luật thể hiện một xử sự thụ động

không làm trái pháp luật

VD: người điều khiển phương tiện gia

thông đi đúng phần đường theo quy

định

 Hình thức tuân thủ pháp luật có ở tất

cả các chủ thể pháp luật, mỗi công

dân, mọi cơ quan nhà nước, tổ chức xã

hội, các nhà chức trách

Thi hành PL (chấp hành pháp luật)

Là một hình thức thực hiện pháp

luật, trong đó các chủ thể thực hiện

nghĩa vụ của mình bằng hành động

tích cực

 VD1: trách nhiệm thi hành một bản

án có hiệu lực pháp luật

VD2: nghĩa vụ nộp thuế cho nhà

nước

 Khác với tuân thủ pháp luật, thi

hành pháp luật đòi h i các chủ thể ỏi các chủ thể

pháp luật phải thực hiện trách

nhiệm pháp lý một cách tích cực

Sử dụng PL

thức thực hiện pháp luật,

trong đó các chủ thể pháp

luật thực hiện quyền pháp

lý của mình được pháp luật

quy định.

Áp dụng PL

 Áp dụng pháp luật: là hình

thức thực hiện pháp luật,

trong đó các chủ thể có thẩm

quyền quản lý nhà nước tổ

chức cho các chủ thể pháp

luật thực hiện những quy định

pháp luật hoặc tự mình căn cứ

vào các quy định pháp luật tạo

ra các quyết định làm phát

sinh, thay đổi, chấm dứt

những quan hệ pháp luật cụ

thể.

Những trường hợp cần áp dụng pháp

luật

 Khi xảy ra tranh chấp về quyền chủ thể và nghĩa

vụ pháp lý giữa các bên tham gia QHPL mà các bên đó không tự giải quyết được

trọng mà nhà nước thấy cần thiết phải tham gia

để kiểm tra, giám sát hoặc nhà nước xác nhận

sự tồn tại hay không tồn tại của sự việc, sự kiện thực tế nào đó.

 Khi cần truy cứu trách

nhiệm pháp lý đối với

các chủ thể vi phạm

pháp luật hoặc cần áp

dụng các biện pháp

cưỡng chế nhà nước

đối với tổ chức hay cá

nhân nào đó

 Khi quyền và nghĩa vụ

pháp lý của chủ thể

không mặc nhiên phát

sinh, thay đổi hoặc

chấm dứt nếu thiếu sự

can thiệp của nhà nước

Những đặc điểm của áp dụng pháp luật

 Hoạt động mang tính

quyền lực nhà nước

 Phải tuân theo những

hình thức và thủ tục

chặt chẽ do pháp luật

quy định

 Có tính cá biệt, cụ thể

đối với các quan hệ xã

hội xác định

 Đòi hỏi tính sáng tạo

trong phạm vi quy định

pháp luật.

Các giai đoạn của

quá trình áp dụng pháp luật

 Phân tích, đánh giá

đúng các tình tiết,

hoàn cảnh và điều kiện

của sự việc thực tế đã

xảy ra

 Lựa chọn quy phạm

pháp luật phù hợp

 Ban hành văn bản áp

dụng pháp luật

 Tổ chức thực hiện văn

bản áp dụng pháp luật.

Áp dụng pháp luật tương tự

Áp dụng tương tự QPPL:

Là giải quyết một vụ việc thực

tế nào đó chưa có quy phạm

trực tiếp điều chỉnh trên cơ sở

quy phạm pháp luật điều chỉnh

một trường hợp khác có nội

dung gần giống

Áp dụng tương tự PL:

Là giải quyết một vụ việc thực

tế nào đó chưa có quy phạm

trực tiếp điều chỉnh trên cơ sở

những nguyên tắc chung và ý

Giải thích pháp luật

là làm rõ nội dung,

bản chất thật sự của

pháp luật, làm cho mọi

người hiểu và thực

hiện pháp luật được

thống nhất

Gồm có:

thức