Giáo án công nghệ 10 tiết 7 - 10

Tiết 7Bài 9: Biện pháp cải tạo và sử dụng Đất xám bạc, màu đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá I.. Biết nguyên nhân hình thành, tính chất chủ yếu và biện pháp cải tạo sử dụng đất xám bạc màu.. N

Tiết 7

Bài 9: Biện pháp cải tạo và sử dụng

Đất xám bạc, màu đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá

I Mục tiêu:

Học xong bài này, Hs cần đạt đợc

1 Biết nguyên nhân hình thành, tính chất chủ yếu và biện pháp cải tạo sử dụng đất xám bạc màu

2 Biết nguyên nhân hình thành , một số tính chất chủ yếu và biện pháp cải tạo sử dụng đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá

3 Có ý thức bảo vệ rừng và tuyên truyền vận động mọi ngời tham gia bảo vệ môi trờng đất

II Nội dung chuẩn bị

1 Su tầm một số tranh ảnh về những vùng đất xám bạc màu và đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá Tranh ảnh về rừng bị tàn phá gây lũ lụt, xói mòn đất Tranh ảnh về ruộng bậc thang, trồng cây theo đờng đồng mức quanh đồi ,

2 Nếu có điều kiện có thể su tầm băng đĩa hình nói về đất xám bạc màu và

đất xói mạnh trơ sỏi đá ( băng đĩa của đài truyền hình Trung ơng, địa phơng ) và chiếu cho Hs xem trong quá trình thực hiện bài giảng Trờng hợp này cần chuẩn bị thêm T.V, đầu băng đĩa

3 Nếu địa phơng trờng đóng nằm trên vùng đất nêu trên, Gv có thể thu nhập một số mẫu đất của hai loại đất này để Hs quan sát nhận xét trong khi học

4 Nếu trờng nằm ở vùng có đất xám bạc màu và đất xói mòn mạnh trơ sỏi

đá, Gv có thể yêu cầu Hs su tầm trớc ở nhà một số điểm sau:

- Bằng quan sát thực tế, hãy mô tả và nêu một số đặc điểm chính của từng loại đất ( màu sắc, độ mịn của tầng đất canh tác, độ dốc của vùng đất nơi quan sát, những cây trồng trên đó)

- Các biện pháp cải tạo đất mà nhân dân địa phơng đã làm Kết quả su tầm

đ-ợc yêu cầu Hs viết thành bản thu hoạch nhằm phục vụ cho việc thảo luận bài học ở lớp

III thực hiện bài dạy

Đồ dùng thiết bị Hoạt động 1: Giới thiệu bài học:

- Giáo viên có thể giới thiệu bài

học nh phần mở đầu của bài trong

SGK Tiếp đó nêu mục tiêu bài học

- Nếu trờng ở địa bàn có 2 loại đất

nêu trong bài học, giáo viên có thể

đa thêm yêu cầu gắn nội dung bài

học với thực tế địa phơng

- Gv kiểm tra sự chuẩn bị bài của

Hs ( kết quả su tầm thực tế của địa

- Chú ý lắng nghe Gv giới thiệu bài học để nắm đợc nội dung bài và mục tiêu phải đạt đợc sau bài học

Hoạt động 2 : Tìm hiểu về đất xám bạc màu

- Giới thiệu một số tranh ảnh về đất

xám bạc màu Gợi ý cho Hs quan

sát: cây trồng trên đất xám bạc

màu, nguyên nhân hình thành

- Nêu câu hỏi thảo luận

+ Đất xám bạc màu thờng phân bố

nhiều ở những vùng nào, vì sao?

+ Nguyên nhân hình thành đất

xám bạc màu ?

+ Vì sao đất xám bạc màu có

những tính chất bất lợi cho sản xuất

nh vậy? ( có tính chất nêu trong

SGK) Yêu cầu Hs giải thích lần lợt

từng tính chất Kết hợp với số liệu

su tầm đợc trong quá trình thảo

luận

- Ngoài tranh ảnh , khi hớng dẫn

HS tìm hiểu tính chất đất, Gv có thể

đa ra các mẫu đất xám bạc màu cho

Hs quan sát, nhận biết

- Giáo viên nêu tiếp câu hỏi để Hs

tìm hiểu các biện pháp cải tạo và

h-ớng dẫn sử dụng đất xám bạc màu

+ Căn cứ vào đâu để đa ra các biện

pháp cải tạo đất xám bạc mùa?

+ Địa phơng em đã áp dụng những

biện pháp gì để cải tạo đất xám bạc

màu ?

- Quan sát kỹ tranh ảnh Gv giới thiệu, chú ý những điểm gợi ý của Gv

- Đọc kỹ nội dung phần I bài 9 ( SGK) Trao đổi nhóm về những nội dung Gv nêu ra Lấy dẫn chứng thực

tế địa phơng ( nếu địa phơng có đất xám bạc màu) để minh hoạ cho nội dung trao đổi

- Tham gia thảo luận chung cả lớp

về những câu hỏi của Gv

- Lu ý : giữa nguyên nhân hình thành đất xám bạc màu và những tính chất đất có liên quan mật thiết với nhau Vì vậy trong khi học các

em cần thì tìm ra mối quan hệ này

- Ghi chép một số ý chính vào vở

- Đọc lỹ trong SGK phần biện pháp cải tạo và hớng dẫn sử dụng đất xám bạc màu

- Trao đổi trong nhóm để giải thích cơ sở khoa học của từng biện pháp

- Tham gia thảo luận chung những vấn đề Gv đặt ra Lu ý gắn nội dung bài học với thực tế sản xuất địa

ph-ơng ( nếu là vùng đất bạc màu)

Hoạt động 3: Tìm hiểu về đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá

- Giới thiệu một số tranh ảnh về đất

xói mòn mạnh trơ sỏi đá Gợi ý cho

Hs những điểm cần lu ý: cây trồng

trên loại đất này, nguyên nhân hình

thành

- Nêu câu hỏi thảo luận:

+ Đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá

th-ờng phân bổ ở những vùng nào ?

cho ví dụ minh hoạ

+ Nguyên nhân nào dẫn đến đất xói

mòn mạnh trơ sỏi đá?

- Quan sát tranh ảnh, theo hớng dẫn của Gv

- Đọc kỹ phần II bài 9 SGK để tìm hiểu nguyên nhân hình thành từ đó suy ra vùng phân bố của loại đất này

Từ nguyên nhân hình thành dẫn đến tính chất của đất So sánh với đất cát bạc màu để thấy mức độ nguy hại của loại đất này

Tranh

ảnh về

đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá

+ Tính chất của loại đất này có gì

giống và khác với đất xám bạc

màu?

( xem xét từ nguyên nhân hình

thành 2 loại đất này để phân tích)

Giáo viên có thể cho HS quan sát

các mẫu đất của 2 loại để so sánh

- Sau khi cho Hs thảo luận , giáo

viên tổng kết và nhấn mạnh một số

ý:

+ Đất xám bạc màu và đất xói mòn

mạnh trơ sỏi đá đều do sự rửa trôi

các chất dinh dỡng, hạt sét, hạt keo

Vì vậy đất chua, nghèo dinh dỡng,

vi sinh vật đất vừa thiếu vừa hoạt

động yếu

Sự rửa sôi này ở đất xám bạc màu

nhẹ hơn ở đất xói mòn mạnh trơ sỏi

đá

+ Nguyên nhân chính là do ma lớn,

địa hình dốc, gây rửa trôi xói mòn

Vùng miền núi đất dốc hơn, triền

dốc, dài nên hiện tợng rửa trôi xói

mòn mạnh, làm cho đất trơ sỏi đá

Còn những vùng giữa đồng bằng và

trung du dốc ít hơn, sự rửa trôi xói

mòn làm cho đất trở nên bạc màu

- Từ nguyên nhân hình thành và

tính chất của đất xói mòn mạnh trơ

sỏi đá, Gv nêu câu hỏi gợi ý cho Hs

tìm hiểu các biện pháp cải tạo và

hạn chế xói mòn mạnh

+ Làm ruộng bậc thang và trồng

thêm cây ăn quả trên đất dốc có tác

dụng nh thế nào trong việc cải tạo

đất xói mòn mạnh ?

+ Nêu tác dụng của các biện pháp

canh tác đối với đất xói mòn mạnh

trơ sỏi đá?

- Sau khi cho Hs thảo luận các câu

hỏi Gv bổ sung các ý còn thiếu của

Hs và nhấn mạnh một số ý chính

của loại đất xói mòn mạnh trơ sỏi

đá để Hs nắm và ghi chép cho đầy

- Quan sát mẫu 2 loại đất để so sánh tìm ra những điểm khác nhau giữa chúng

- Thảo luận chung ở lớp Hs kết hợp làm việc với SGK, quan sát tranh

ảnh mẫu vật, sự tìm hiểu thực tế ( nếu có) và những hiểu biết đã đợc học trớc đây ( ở lớp 7) để tích cực thảo luận xung quanh các câu hỏi gợi ý của Gv

-Ghi chép các ý chính của bài học vào vở Lu ý một số điểm Gv đã chốt lại

- Đọc kỹ nội dung cải tạo và sử dụng

đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá trong SGK, liên hệ thực tế địa phơng( nếu có) để trao đổi nhóm và thảo luận chung ở lớp về các câu hỏi của Gv

đa ra

- Mỗi biện pháp cải toạ loại đất này

đềi có quan hệ đến nguyên nhân và tính chất đất Vì vậy khi phân tích các biện pháp cải tạo và sử dụng đất này cần lu ý tới tính chất và nguyên nhân hình thành của nó

Các mẫu

đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá và

đất xám bạc màu

Hoạt động 4: Tổng kết, kiểm tra đánh giá

- So sánh một số điểm cơ bản của 2

loại đất:

+ Cả 2 loại đất đều bị rửa trôi mạnh

lớp đất mặt, chất dinh dỡng rất

nghèo, thành phần cơ giới nhẹ, đất

chua ( rất chua) vi sinh vật trong

đất ít và hoạt động yếu

+ Đất xói mòn mạnh do địa hình

dốc cao và kéo dài nên bị rửa trôi

mạnh hơn, đặc biệt lớp đất mặt ( trơ

sỏi đá)

+ Cả hai loại đất muốn cải tạo trớc

hết chống sự xói mòn rửa trôi tầng

đất canh tác bằng nhiều biện pháp (

làm ruộng bậc thang, bờ vừng bờ

thửa, đảm bảo tới tiêu hợp lý, bón

phân hu cơ kết hợp NPK, bón

vôi,

- Nêu câu hỏi kiểm tra đánh giá kết

quả học tập của Hs

+ Nguyên nhân hình thành 2 loại

đất có điểm nào giống nhau và

khác nhau?

+ Tính chất 2 loại đất có điểm nào

giống nhau và khác nhau?

+ Nêu các biện pháp cải tạo và sử

dụng 2 loại đất đã học

+ Liên hệ thực tế sản xuất địa

ph-ơng, em hãy cho biết các biện pháp

của tạo đất xám bạc màu, đất xói

mòn mạnh của bà con nông dân đã

dúng cha, cần bổ sung biện pháp

nào nữa ?

- Chỉ định một số Hs trả lời và góp

ý bổ sung Có chỗ nào sai sót Gv

cần làm rõ

- Ghi chép những ý chính GV tổng kết thông qua sự so sánh 2 loại đất

đợc học

- Lắng nghe Gv nêu câu hỏi kiểm tra, suy nghĩ trả lời Góp ý bổ sung nếu bạn trả lời cha đủ hoặc cha

đúng

Tiết 8.

Bài 10: Biện pháp cải tạo và sử dụng đất mặn - đất phèn

I Mục tiêu:

Học xong bài này, hs cần đạt đợc

1 Biết nguyên nhân hình thành, một số tính chất cơ bản và biện pháp cải tạo

sử dụng hai loại đất mặn và đất phèn

2 Có ý thức gắn nội dung bài học với thực tiễn sản xuất ở địa phơng để làm phong phú hơn sự hiểu biết trong học tập

II Nội dung chuẩn bị

1 Đọc kỹ bài trong SGK và tham khảo thêm các tài liệu về nông hoá thổ nh-ỡng, về đất mặn và đất phèn ở nớc ta ( tài liệu do NXB Nông thôn ấn hành)

2 Một số tranh ảnh về đất mặn, đất phèn phục vụ nội dùng bài học

3 Hớng dẫn trớc cho Hs su tầm tìm hiểu một số nội dung sau, qua thực tiễn sản xuất ở địa phơng ( vùng đất có mặn, đất phèn):

+ Các biện pháp cải tạo đất mặn, đất phèn đã áp dụng ở địa phơng, còn thiếu biện pháp nào cha đợc làm ?

+ Những loại cây nào trồng trên đất mặn, đất phèn ở địa phơng ?

III Hớng dẫn thực hiện bài dạy

Có thể thiết kế các hoạt động của bài học này nh sau:

Đồ dùng thiết bị Hoạt động 1: Giới thiệu bài học

- Gv nêu vấn đề của bài học: Trong

các loại đất canh tác ở nớc ta, ngoài

đất xám bạc màu và đất xói mòn

mạnh trơ sỏi đá tập trung ở các

vùng trung du miền núi cần phải

cải tạo trong quá trình sản xuất,

còn 2 loại đất khác tập trung ở

vùng đồng bằng ven biển ( đất mặn

và đất phèn) cũng cần cải tạo mới

sử dụng tốt đợc

- Nguyên nhân nào dẫn đến đất bị

mặn và nhiễm phèn, tính chất của

nó thế nào, bài hôm nay chúng ta

sẽ tìm hiểu điều đó

- Nêu mục tiêu bài học và kiểm tra

sự chuẩn bị của Hs ( tìm hiểu thực

tiễn địa phơng nếu có đất mặn và

đất phèn)

- Chú ý lắng nghe Gv giới thiệu bài học mới

Hoạt động 2: Tìm hiểu về đất mặn

- Hớng dẫn hs đọc SGK bài 10, tóm

tắt các ý chính để thảo luận ở lớp

- Câu hỏi gợi ý:

- Đọc bài 10 SGK phần cải tạo

và sử dụng đất mặn

- Ghi tóm tắt các ý chính chuẩn

Tranh ảnh vùng đất mặn

+ Nguyên nhân nào làm cho đất

mặn?

+ Đất mặn có những đặc điểm, tính

chất nào cần chú ý?

+ Để cải tạo đất mặn cần áp dụng

những biện pháp nào? Địa phơng

em có làm đúng nh vậy không (nếu

là vùng có đất mặn)?

- Giới thiệu tranh ảnh về vùng đất

mặn

- Sau khi cho Hs đọc xong SGK và

ghi chép các ý chính Gv cho cả lớp

thảo luận chung những vấn đề nêu

ra trong 3 câu hỏi trên

Câu hỏi 1: nêu chỉ định một Hs

trung bình hoặc yếu trả lời ( vì câu

hỏi này dễ) để động viên các em

Câu hỏi 2-3 dành cho các Hs khá

và tự giác muốn trình bày

- Trong quá trình thảo luận, Gv cần

lu ý Hs một điều là giữa đặc điểm

tính chất với các biện pháp cải toạ

đất mặn có quan hệ với nhau

- Sau thảo luận, giáo viên chốt lại

những ý chính để Hs dễ ghi chép

vào vở

bị cho thảo luận ở lớp

Nếu địa phơng là vùng đất mặn cần liên hệ thực tế về các biện pháp cải tạo và đa ra thảo luận chung

-Lu ý: Khi tìm hiểu các biện pháp cải tạo cần có giải thích vì

sao làm nh vậy ( dựa vào tính chất đặc điểm của loại đất mặn)

- Tham gia thảo luận chung cả

lớp theo câu hỏi gợi ý Gv đã nêu ra

Lắng nghe các bạn trình bày trả

lời câu hỏi, có chỗ nào sai hay còn thiếu xin bổ sung

- Trình bày kết quả điều tra các biện pháp cải tạo đất mặn ở địa phơng Cố gắng đối chiếu với kiến thức đã học để chỉ ra những biện pháp làm đúng và những biện pháp cần bổ sung

- Ghi chép những ý chính giáo viên đã tổng kết vào vở

Hoạt động 3: Tìm hiểu đất phèn

- Giới thiệu một số tranh ảnh về

vùng đất phèn, sơ đồ làm liếp cải

tạo đất phèn, giúp Hs hiểu khái

quát về đất phèn trớc khi đi sâu tìm

hiểu các tính chất của nó

- Nêu câu hỏi cho Hs thảo luận:

Nguyên nhân gây nên đất phèn?

- Lu ý một số điểm sau:

+ Nơi ( vùng) phân bố

+ Có nhiều xác sinh vật chứa lu

huỳnh

+ Quá trình từ S  FeS2  H2SO4

- Sau khi Hs thảo luận tìm ra

nguyên nhân gây đất phèn giáo

viên tóm tắt lại và nhấn mạnh

những điều kiện trong quá trình

- Quan sát tranh ảnh về các mặt:

+ Những cây trồng trên đất phèn,

độ tốt xấu của chúng

+ Mặt cắt ( các lớp đất) phẩm diện đất phèn

- Đọc phần II bài 10 SGK về cải tạo và sử dụng đất phèn để tìm hiểu nguyên nhân hình thành loại đất này

- Thảo luận ở lớp về nguyên nhân hình thành đất phèn

- Lu ý: quá trình S  FeS2 có

điều kiện là yếm khí Cũng nh quá trình từ FeS2  H2SO4 có

Tranh ảnh

về đất phèn

hình thành đất phèn

- Chuyển tiếp phần 2: Do đất phèn

đợc hình thành trong những điều

kiện nh vậy ( vừa thảo luận) nên có

những đặc điểm và tính chất không

thuận lợi cho sản xuất trồng trọt

- Nêu câu hỏi gợi ý để Hs tìm hiểu

những đặc điểm, tính chất của đất

phèn:

+ Đất phèn có đặc điểm gì bất lợi

cho sản xuất ?

+ Tính chất cơ bản của đất phèn?

+ Vì sao nói đất phèn là loại đất

xấu, cần cải tạo ?

+ Tính chất của đất phèn có điểm

nào giống với đất xám bạc màu, đất

xói mòn mạnh ? ( đất chua, độ phì

nhiêu thấp, vi sinh vật đất hoạt

động yếu) Gv hớng dẫn Hs đọc

SGK, trao đổi nhóm về những câu

hỏi đã nêu để chuẩn bị thảo luận

chung cả lớp

- Điều kiện cả lớp thảo luận lần lợt

các câu hỏi Có chỗ nào Hs cha

nắm vững hoặc không tự giải thích

đợc, Gv cần bổ sung cho đầy đủ

- Lu ý Hs khi so sánh với các loại

đất khác đã học ( đất xám bạc màu,

đất xói mòn mạnh ) cần chỉ ra

những điểm giống nhau và khác

nhau ( đặc biệt về tính chất đất)

Ví dụ: Cả 3 loại đất ( xám bạc màu,

xói mòn mạnh và đất phèn) đều có

tính chua, do vậy đều cần bón vôi

để cải tạo

- Gv chuyển tiếp nội dung tìm hiểu

của Hs vào phần 3 của bài ( biện

pháp cải tạo và hớng sử dụng đất

phèn)

Câu hỏi gợi ý:

+ Nêu hệ thống các biện pháp cải

tạo đất phèn?

+ Giải thích tác dụng của từng biện

pháp cải tạo đất phèn?

điều kiện là đất thoát nớc và thoáng khí Những điều kiện này

có liên quan đến các biện pháp cải tạo

- Ghi chép tóm tắt nguyên nhân hình thành

Đọc phần đặc điểm, tính chất của đất phèn trong SGK, trao đổi trong nhóm về những câu hỏi của GV nêu ra, ghi chép một số

ý chính vào giấy nháp để chuẩn

bị cho thảo luận chung ở lớp

- Tham gia thảo luận về đặc

điểm tính chất đất phèn qua các câu hỏi gợi ý của Gv

- Khi thảo luận câu hỏi 4, Hs nhớ lại bài học trớc để so sánh

và nhận xét những điểm giống

và khác nhau giữa 4 loại đất

- Chú ý lắng nghe Gv gợi ý việc tìm hiểu các biện pháp cải tạo và hớng sử dụng đất phèn

Ghi tóm tắt các câu hỏi cần trao

+ ở địa phơng em, ngời ta cải tạo

đất phèn bằng những biện pháp nào

? Theo em cần bổ sung thêm biện

pháp nào nữa ? ( Nếu trờng ở vùng

có đất phèn)

- Hớng dẫn Hs đọc phần 3 bài

10-SGK ( biện pháp cải tạo và hớng sử

dụng đất phèn)

- Hớng dẫn thảo luận cả lớp, lần lợt

từng câu hỏi

- Mỗi câu hỏi cho 1 Hs trình bày và

cả lớp thảo luận góp ý Gv tóm tắt

và bổ sung cho đủ ý

Riêng biện pháp bón vôi, Gv cần

phân tích kỹ vai trò làm giảm độ

độc hại của nhóm tự do trong đất

qua phản ứng hoá học ( SGK) Nếu

vùng có đất phèn Gv cần giải thích

rõ hơn biện pháp lên tiếp cải tạo đất

phèn ( thông qua Sơ hồ H 10.3)

đổi thảo luận vào giấy nháp ( hoặc phiếu học tập) để tiện làm việc

- Đọc kỹ phần 3: Biện pháp cải tạo và hớng dẫn sử dụng đất phèn

- Gghi chép các ý chính theo yêu cầu của từng câu hỏi để chuẩn bị thảo luận

- Tham gia thảo luận theo hớng dẫn của Gv Ghi chép các ý chính Gv đã tóm tắt vào vở học

Nếu còn chỗ nào cha hiểu có thể nêu để Gv giải đáp

H.10.3 lên tiếp

Hoạt động 4: Tổng kết, kiểm tra đánh giá

- Gv sử dụng các câu hỏi ở cuối bài

( SGK) để kiểm tra đánh giá kết

quả học của Hs

- Chỉ định 3 Hs trình bày 3 nội

dung

- Cuối cùng , Gv tổng kết bài học

thông qua nội dung trả lời 3 câu

hỏi Qua đây Gv có nhận xét đánh

giá chung về kiến thức và tinh thần

thái độ học tập

- Suy nghĩ các ý trả lời cho 3 câu hỏi cuối bài ( SGK)

- Chú ý nghe bạn trả lời câu hỏi

tự đánh giá xem bạn trả lời đã đủ cha, nếu thiếu cần bổ sung

-Bài 11: Thực hành: quan sát phẫu diện đất

( Thời gian: 1 tiết)

I Mục tiêu:

Học xong bài này, Hs cần đạt đợc:

1 Phân biệt đợc các tầng trên phẫu diễn đất

2 Quan sát, nhận xét các tầng trên phẫu diễn đất

3 Rèn luyện tính cẩn thận, khéo léo, nghiêm túc trong hoạt động khoa học

II Nội dung chuẩn bị

1 Tranh vẽ (in) phẫu diện đất của vài loại đất diễn hình: đất lúa, đất đồi núi,

đất trồng hoa màu ( không ngập nớc)

2.Đào sẵn một phẫu diện đất, có bề mặt lát cắt dễ quan sát

3.Dao, thớc, xẻng ( thổng), dùng trong trờng hợp có phẫu diện đất để quan sát

III Hớng dẫn thực hiện bài giảng

Bài thực hành này có 2 hình thức thực hiện phụ thuộc vào việc có phẫu diễn

đất để quan sát hay không Nếu trờng học ở vùng thành phố, không có điều kiện

đào phẫu diện để Hs thực hành quan sát, Gv có thể tổ chức bài này ở trong lớp với những tranh ảnh về cấu tạo mặt cắt của phẫu diện một vài loại đất điển hình giúp Hs tập quan sát nhận xét phẫu diện đất theo yêu cầu của bài học

Bài thực hành này có thể thực hiện nh sau:

Phơng tiện dạy

và học Hoạt động 1: Giới thiệu bài học

- Giới thiệu nội dung bài học

+ Chuẩn bị bề mặt phẫu diện để

quan sát tốt nhất

+ Xác định các tầng của phẫu diện

đất

+ Mô tả quan sát phẫu diện đất

- Giới thiệu mục tiêu bài học

- Nghe và ghi chép tóm tắt nội dung bài học

- Nắm mục tiêu bài học để định h-ớng cho hoạt động của bản thân trong giờ học

Hoạt động 2: Gv trình diễn kỹ năng

- Nếu thực hành ngoài trời ( có

phẫu diện đất để quan sát)

+ Cầm dao ( xẻng) cào nhẹ lớp đất

mặt của phẩu diện từ trên bề mặt

xuống đáy, làm rõ bề mặt quan sát

+ Xác định tầng đất Căn cứ màu

sắc, độ xốp, thành phần cấu tạo của

từng tầng đất để xác định các tầng

Dùng thớc đo bề dày mỗi tầng

Gv vừa giảng giải vừa dùng thớc đo

tợng trng một tầng nào đó ( nên đo

tầng trên cùng, hs dễ quan sát)

+ Mô tả đặc điểm phẫu diện

- Quan sát từng thao tác của Gv cũng nh quan sát mặt cắt phẫu diện

- Nghe những lời chỉ dẫn những nội dung cần làm ở từng bớc trong quy trình quan sát phẫu diện đất

Dao, xẻng, thớc đo, giấy bút

Gv chỉ cho Hs thấy và cùng quan

sát tầng trên cùng của phẫu diện

Ví dụ: ở tầng canh tác có nhiều rễ

cây, nhiều chất hữu cơ cha phân

giải, có giun thành phần cơ giới

trung bình, đất tơi xốp

- Nếu thực hành tại lớp với những

tranh ảnh mô tả phẫu diện một số

loại đất điển hành

+ Gv giới thiệu nội dung quan sát ở

từng bớc của quy trình thực hành

Gv dùng một tranh phẫu diện và

tiến hành quan sát cụ thể, đo độ

dày từng tầng đất, mô tả chi tiết

những đặc điểm của các tầng đất

Vừa quan sát, vừa hớng dẫn chi tiết

để Hs thấy đợc những đặc điẻm

trên phẫu diện ( qua bức tranh)

+ Sau khi quan sát , mô tả xong, Gv

lu ý Hs phải vẽ lại phẫu diện, ghi

chép đầy đủ, chi tiết

- Theo dõi cách làm của Gv và những lời mô tả phẫu diện trên bức tranh

Tranh ảnh mô tả các phẫu diện

đất

Hoạt động 3: Thực hành quan sát mô tả phẫu diện đất

- Nếu thực hành ngoài trời: Gv bố

trí lần lợt các nhóm quan sát phẫu

diện đất Tuỳ theo số nhóm mà bố

trí thời gian thích hợp cho mỗi

nhóm Lu ý các nhóm Hs quan sát

kỹ theo nội dung Gv hớng dẫn và

ghi chép đầy đủ

Theo dõi quan sát hoạt động của

từng nhóm, có điều gì cần uốn nắn,

chỉnh sửa, nhắc nhở luôn để Hs

thực hiện đúng

-Nếu phải thực hành trong lớp học:

+ Giới thiệu một số tranh mô tả các

phẫu diện đất điển hình

+ Yêu cầu các nhóm tiến hành các

bớc trong quy trình thực hành nh đã

hớng dẫn ( chỉ khác là quan sát

phẫu diện đất qua hình vẽ)

- Các nhóm tuần tự quan sát phẫu diện đất theo hớng dẫn của Gv

Trong khi quan sát nhớ ghi chép cẩn thận những nội dung đã đợc h-ớng dẫn cụ thể là:

+ Đo độ sâu mỗi tầng đất

+ Mô tả , nhận xét kỹ từ mầu sắc,

độ chặt, thành phần cơ giới, các thành phần chủ yếu trong mỗi tầng sinh vật, xác hữu cơ, đất sỏi đá

Các nhóm có thể bố trí: một th ký

để ghi chép, một quan sát chính,

số còn lại vừa quan sát, vừa phát hiện bổ sung ý kiến của quan sát chính vừa thông báo cho th ký ghi chép

- Quan sát phẫu diện đất qua tranh

vẽ theo các nội dung:

+ Xác định các tầng, đo chiều sâu mỗi tầng

+ Mô tả chi tiết đặc điểm mỗi tầng

đất ( màu sắc, các thành phần

Tranh ảnh mô tả các phẫu diện

đất