Giáo án công nghệ 10 tiết 12 - 16

Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng - Cho 1 học sinh đọc hai dòng đầu của mục 1 Sách giáo khoa nói về khái niệm.. Giáo viên ghi câu này lên bảng,đọc lại

Tiết 13.

Bài 17: phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng

I Mục tiêu:

Học xong bài này học sinh cần đạt đợc:

1 Hiểu khái niệm phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng

2 Biết đợc nội dung các biện pháp của phòng trừ tổng hợp

3 Có ý thức phòng trừ dịch hại cây trồng kết hợp bảo vệ môi trờng sinh thái theo hớng nông nghiệp bền vững

II Nội dung chuẩn bị:

1 Một số tranh ảnh giới thiệu các loài thiên địch ở nớc ta Nếu đợc in vào bản phim trong

2 Viết tên các biện pháp chủ yếu của phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng vào bản phim trong (dùng cho đèn chiếu)

3 Máy chiếu qua đầu O.P.H

III thực hiện bài dạy:

Để dạy bài này Giáo viên tổ chức cho Học sinh đi vào các hoạt động sau:

Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của học sinh Phơng tiện dạy học

Hoạt động 1: Giới thiệu bài học

- Nêu vấn đề: Trong sản xuất

nông nghiệp, sâu bệnh là một

trong những nguyên nhân chủ

yếu làm giảm năng suất phẩm

chất nông sản Ngăn ngừa và

từng bớc hạn chế tác hại của sâu

bệnh là mối quan tâm lớn của

nhà nông Bài học này giúp ta

tìm hiểu các biện pháp phòng

ngừa dịch hại đó

- Nêu mục tiêu bài học

- Chú ý nghe Giáo viên nêu vấn đề và giới thiệu bài học Nắm vững mục tiêu bài học để định hớng hoạt động trong giờ học

Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng

- Cho 1 học sinh đọc hai dòng

đầu của mục 1 (Sách giáo khoa)

nói về khái niệm

- Chú ý nghe bạn đọc nội dung của khái niệm phòng trừ tổng hợp dịch hại cây

Giáo viên ghi câu này lên bảng,

đọc lại nguyên văn một lần nữa

và nhấn mạnh một số từ (dùng

phấn gạch dới các từ):

Sử dụng phối hợp

Một cách hợp lý

- Nêu câu hỏi gợi ý để học sinh

suy nghĩ:

Vì sao phải sử dụng phối hợp các

biện pháp phòng trừ dịch hại cây

trồng một cách hợp lý?

- Câu hỏi thảo luận:

Em hãy nêu nguyên lý cơ bản

phòng trừ tổng hợp dịch hại cây

trồng?

Giáo viên có thể đa thêm câu hỏi

phụ để yêu cầu học sinh giải

thích rõ thêm các nội dung của

nguyên lý này

Ví dụ: Vì sao phải bảo tồn thiên

địch để khống chế sâu bệnh phát

triển?

trồng

- Ghi câu khái niệm vào vở

và gạch dới các từ Giáo viên vừa nhấn mạnh

- Suy nghĩ câu hỏi gợi ý của Giáo viên Điều này sẽ

đặt ra trong suốt quá trình tìm hiểu của bài học này, vì vậy cần chú ý

- Đọc phần II của bài (Sách giáo khoa)

- Tham gia thảo luận ở lớp

Lu ý thảo luận để hiểu rõ từng nội dung của nguyên lý

- Ghi chép tóm tắt các ý chính của nguyên lý phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng

Hoạt động 3: Tìm hiểu các biện pháp chủ yếu của phòng trừ tổng hợp dịch

hại cây trồng

- Nêu câu hỏi bao quát:

Em hãy cho biết các biện pháp

chủ yếu của phòng trừ tổng hợp

dịch hại cây trồng? Cho học sinh

trả lời câu hỏi này

- Câu hỏi gợi ý đi sâu tìm hiểu

nội và tác dụng của từng biện

pháp

Câu hỏi:

+ Em hãy nêu nội dung của biện

pháp kỹ thuật, tác dụng của các

biện pháp cụ thể

Giáo viên gợi ý cho học sinh đọc

Sách giáo khoa, ghi chép các ý

trả lời

Lu ý: Yêu cầu học sinh thảo luận

làm rõ tác dụng của từng biện

pháp Có thể học sinh không nêu

đợc hết, Giáo viên cần giải thích

bổ sung

Ví dụ: Biện pháp luân canh có

tác dụng thay đổi nguồn thức ăn

của sâu hại thay đổi ký chủ của

nguồn bệnh, do đó hạn chế sự

phát triển gây hại của sâu bệnh

Các biện pháp khác Giáo viên

- Nghe câu hỏi và tìm câu trả lời qua Sách giáo khoa (có 6 biện pháp chủ yếu: )

- Đọc Sách giáo khoa, suy nghĩ tác dụng của từng biện pháp cụ thể Ví dụ:

Biện pháp cày bừa đất có tác dụng lật vùi các tàn d thực vật mang mầm mống sâu bệnh, chôn vùi cả sâu non, nhộng, trứng có trong

đất Với cách tìm hiểu này, học sinh lần lợt điểm qua các biện pháp cụ thể trong biện pháp kỹ thuật

* Cần lu ý: Biện pháp kỹ thuật là biện pháp chủ yếu nhất, quan trọng nhất, ghi

điều này vào vở

- Đọc Sách giáo khoa phần

về biện pháp sinh học

Quan sát tranh ảnh các loài thiên địch đợc sử dụng để diệt trừ sâu hại cây trồng

Kết hợp những điều đã biết

Tranh ảnh về các loài thiên địch

cũng giải thích nh vậy Có thể

giáo viên đa ra những câu hỏi

phụ gợi ý học sinh trả lời, từ đó

dẫn dắt đến tìm ra tác dụng của

từng biện pháp trong biện pháp

kỹ thuật

+ Em hãy cho biết nội dung biện

pháp sinh học và tác dụng của nó

trong việc phòng trừ sâu bệnh

hại?

Có mấy ý Giáo viên cần lu ý học

sinh:

* Nội dung phơng pháp này là sử

dụng sinh vật, có mấy cách sử

dụng:

Sử dụng vi sinh vật (vi rút, nấm

men ) để sản xuất thuốc vi sinh

phòng trừ sâu bệnh (ví dụ: thuốc

B.T, chế phẩm vi rút và B.T, chế

phẩm N.P.V )

* Biện pháp sinh học là một

trong những biện pháp tiên tiến

nhất để phòng trừ dịch hại cây

trồng

Giáo viên giới thiệu tranh về các

loài thiên địch để học sinh nhận

biết và hiểu hơn biện pháp sinh

học này

+ Trong các biện pháp phòng trừ

tổng hợp dịch hại cây trồng, theo

em biện pháp nào nên dùng hạn

chế, vì sao?

Biện pháp hoá học nên hạn chế

dùng vì nó diệt sâu bệnh hại

nh-ng cũnh-ng gây hại cho cả cây trồnh-ng

và các sinh vật có ích khác, gây

ô nhiễm môi trờng, gây hại cho

sức khoẻ ngời sử dụng và không

đảm bảo vệ sinh an toàn thực

phẩm Phá vỡ cân bằng sinh thái

+ Theo em, vì sao biện pháp cơ

giới, vật lý đợc coi là biện pháp

quan trọng của phòng trừ dịch

hại cây trồng?

Đơn giản, dễ làm, ít tốn kém

Rất an toàn, không gây ô nhiễm,

đảm bảo vệ sinh an toàn thực

phẩm, giữ đợc sự cân bằng sinh

thái

+ Ngoài các biện pháp đã nêu,

qua các môn sinh học, công nghệ và hiểu biết thực tế sản xuất địa phơng, trao đổi trong nhóm nhỏ về các hớng sử dụng sinh vật vào phòng trừ dịch hại cây trồng Ghi chép phần gợi ý của Giáo viên:

Sử dụng thiên địch

loài thiên địch đợc sử dụng

để diệt trừ sâu hại cây trồng

Kết hợp những điều đã biết qua các môn sinh học, công nghệ và hiểu biết thực tế sản xuất địa phơng, trao đổi trong nhóm nhỏ về các hớng sử dụng sinh vật vào phòng trừ dịch hại cây trồng Ghi chép phần gợi ý của Giáo viên:

Sử dụng thiên địch

Sử dụng vi sinh vật để tạo các chế phẩm sinh học phòng trừ dịch hại cây trồng

- Đọc kỹ lại các biện pháp trong SGK, đối chiếu so sánh mặt tốt và mặt có hại của các phơng pháp để tìm

ra biện pháp cần hạn chế

sử dụng và giải thích lý do Tham gia thảo luận câu hỏi này, cố gắng giải thích

- Thảo luận nhóm về câu hỏi này Có gắng tìm ra những u điểm nổi bật của phơng pháp này

- Đọc SGK, tìm câu trả lời cho câu hỏi này

- Tổng hợp tất cả các ý đã tìm hiểu về các biện pháp chủ yếu của phòng trừ tổng hợp , lý giải câu hỏi

đã nêu ra ngay từ đầu

- Ghi chép ý chính trả lời câu hỏi này

còn có biện pháp nào nữa của

phòng trừ tổng hợp dịch hại cây

trồng?

Biện pháp sử dụng giống chống

chịu sâu bệnh

Biện pháp điều hoà Giáo viên

cần phải giải thích một chút về

biện pháp điều hoà

- Sau khi điểm qua các biện pháp

chủ yếu của phòng trừ tổng hợp

dịch hại cây trồng, Giáo viên lại

nhắc lại câu hỏi ban đầu: Vì sao

phải sử dụng phối hợp các biện

pháp phòng trừ dịch hại một

cách hợp lý? Yêu cầu học sinh

suy nghĩ và trả lời câu hỏi này

Gợi ý: Khai thác mặt u điểm của

từng biện pháp, khắc phục nhợc

điểm của các biện pháp đó

* Phòng trừ đợc dịch bệnh nhng

vẫn bảo vệ đợc môi trờng, giữ

vững sự cân bằng sinh thái, đảm

bảo vệ sinh an toàn thực phẩm

* Chi phí thấp, hiệu quả kinh tế

cao

Hoạt động 4: Tổng kết kiểm tra đánh giá

- Nêu câu hỏi:

+ Vì sao phải phòng trừ tổng hợp

dịch hại cây trồng?

* Khai thác những u điểm của

từng phơng pháp và loại trừ mặt

hạn chế của chúng

* Phòng trừ đợc toàn diện, triệt

để dịch hại

* Hiệu quả cao, chi phí ít

+ Nêu tác dụng của từng biện

pháp phòng trừ tổng hợp dịch hại

cây trồng

- Giáo viên chỉ định 3 - 4 học

sinh trả lời, những học sinh khác

lắng nghe và bổ sung nếu cần

- Nhận xét đánh giá buổi học

- Giáo viên dặn dò học sinh

những công việc chuẩn bị cho

bài thực hành tiếp sau

- Nghe Giáo viên nêu câu hỏi kiểm tra, suy nghĩ câu trả lời

- Tham gia trả lời câu hỏi, chú ý nghe bạn trình bày

Tự đánh giá kết quả học tập của bản thân qua những câu hỏi của Giáo viên

Ghi chép nội dung chuẩn

bị cho bài thực hành tuần sau

Tiết 14

Bài 18: Thực hành pha chế dung dịch boóc đô

phòng trừ nấm hại

I Mục tiêu:

Học xong bài này, học sinh cần đạt đợc:

1 Pha đợc dung dịch Boóc đô phòng trừ nấm hại theo đúng quy trình và yêu cầu kỹ thuật

2 Có ý thức tuân thủ những yêu cầu kỹ thuật trong công việc Cẩn thận, chính xác khoa học

II Nội dung chuẩn bị:

1 Các dụng cụ, nguyên vật liệu phục vụ thực hành nh đã nêu trong SGK bài 18

2 Đọc kỹ bài thực hành trớc

III thực hiện bài dạy:

Để thực hiện bài này, Giáo viên tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt

động sau:

Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của học sinh dùng dạy và Thiết bị, đồ

học Hoạt động 1: Giới thiệu bài học

- Giới thiệu: dung dịch Boóc đô

là một loại thuốc phòng trừ nấm

hại mà việc pha chế đơn giản, có

thể tự pha chế tại gia đình để sử

dụng Vì vậy chúng ta cần biết

để khi cần có thể pha dùng kịp

thời

- Nêu mục tiêu bài học

- Chú ý nghe GV giới thiệu bài học và mục tiêu cần đạt

Hoạt động 2: GV trình diễn kỹ năng

- Vừa làm mẫu vừa giới thiệu

quy trình thực hành pha chế

dung dịch Boóc đô phòng trừ

nấm hại

- Chú ý quan sát các thao tác GV làm mẫu Nghe và ghi chép tóm tắt qui trình pha chế thuốc Boóc đô

Dụng cụ, hoá chất,

n-ớc sạch, giấy quì phục

vụ bài

Chú ý các bớc:

+ B1: cân 10g đồng Sunfát và 15

gam vôi tôi, để riêng ra

+ B2: cho 15g vôi tôi vào cốc

chia độ cộng thêm 200ml nớc,

khuấy đều, để lắng, chắt bỏ phần

sạn, nớc vôi đổ vào chậu

+ B3: cho 10g đồng Sunfát vào

cốc chia độ, đổ thêm 800ml nớc

khuấy đều cho tan hết

+ B4: đổ từ từ dung dịch đồng

Sunfát vào chậu đựng sẵn nớc

vôi (không đổ ngợc lại), vừa đổ

vừa khuấy đều ta đợc 1lít dung

dịch Boóc đô 1%

+ B5: kiểm tra chất lợng sản

phẩm (SGK)

- Trong các bớc của quy trình pha chế Boóc đô, cần chú ý:

+ Vì vôi tôi khi pha không tan hết, còn ít cặn khó tan

Vì vậy phải cân 15 gam vôi Nhớ chắt nớc để loại trừ sạn

+ Chỉ đợc đổ từ từ dung dịch đồng Sunfát vào nớc vôi, vừa đổ vừa khuấy cho

đều tay, không đợc làm ngợc lại

+ Kiểm tra: dùng giấy quì

để kiểm tra sản phẩm về

pH (dung dịch có phản ứng kiềm là đợc) Dùng que sắt kiểm tra lợng

đồng Que sắt cạo sạch nhúng vào dung dịch không có các phân tử đồng bám vào thanh sắt là đợc

Hoạt động 3: Thực hành pha chế thuốc Boóc đô.

- Nhắc các nhóm kiểm tra dụng

cụ, hoá chất, cần cho pha Boóc

đô

- Quán xuyến các nhóm HS

trong quá trình làm, luôn nhắc

nhở HS phải làm đúng trình tự và

yêu cầu từng bớc trong quy

trình

- Từng nhóm kiểm tra dụng cụ, hoá chất cần thiết, phân công công việc trong nhóm

- Tiến hành làm từng bớc của qui trình thực hành

Lu ý các thao tác:

+ Cân chính xác khối lợng theo yêu cầu

+ Đong đủ lợng nớc để pha

+ Đổ dung dịch đồng Sunfát vào nớc vôi (không làm ngợc lại), vừa đổ vừa khuấy đều

+ Tránh đổ vãi ra ngoài

Trong hoạt động này, HS cần luân phiên nhau để mỗi em đều đợc làm các công việc trong quy trình pha chế Boóc đô

Dụng cụ, hoá chất phục vụ cho các nhóm

HS thực hành

Hoạt động 4: Tổng kết bài học, kiểm tra đánh giá kết quả

- GV hớng dẫn HS cách đánh giá

kết quả bài học, cụ thể:

+ Làm đúng trình tự và yêu cầu

các bớc trong qui trình điều chế

Boóc đô: 4 điểm

+ Kiểm tra sản phẩm bằng giấy

quì và que sắt, chất lợng Boóc đô

đạt yêu cầu: 4 điểm

+ ý thức tổ chức kỷ luật, tinh

thần học tập: 2 điểm

- Yêu cầu các nhóm trao đổi sản

phẩm thực hành để kiểm tra

đánh giá chéo

- Căn cứ vào nhận xét của GV và

kết quả tự đánh giá của HS, GV

cho điểm bài thực hành

- Nhắc nhở các nhóm làm vệ

sinh, thu dọn lớp

Nghe hớng dẫn để nắm đợc các tiêu chí

đánh giá kết quả bài học

- Trao đổi sản phẩm thực hành cho nhóm khác để tiến hành kiểm tra chéo

- Làm vệ sinh lớp học, thu dọn đồ dùng thực hành

tiết 15.

Bài 19: ảnh hởng của thuốc hoá học bảo vệ thực vật

đến quần thể sinh vật và môi trờng

I Mục tiêu:

Học xong bài này, HS cần đạt đợc:

1 Biết đợc những ảnh hởng xấu của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật, môi trờng và con ngời

2 Có ý thức thận trọng khi tiếp xúc và sử dụng thuốc hoá học bảo vệ thực vật, tuyên truyền vận động mọi ngời nên hạn chế dùng thuốc hoá học bảo vệ thực vật trong nông nghiệp

II Nội dung chuẩn bị:

1 Tranh ảnh về tác hại của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đối với môi trờng, con ngời

2 Su tầm t liệu thực tế địa phơng về những tác hại của thuốc hoá học bảo vệ thực vật

III thực hiện bài dạy:

Thực hiện bài dạy này, GV tổ chức và hớng dẫn HS làm việc theo các hoạt động sau:

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Phơng tiện dạy học

Hoạt động 1: Giới thiệu bài học

- Nêu vấn đề: Đã từ lâu, con ngời

đã nghiên cứu sản xuất và sử dụng

thuốc hoá học bảo vệ thực vật

trong sản xuất trồng trọt Thuốc

hoá học đã giúp ngăn chặn kịp

thời, hạn chế tác hại của nhiều

loài sâu bệnh trên đồng ruộng

Tuy nhiên, thuốc hoá học bảo vệ

thực vật cũng có nhiều mặt hạn

chế, ảnh hởng không tốt đến môi

trờng, quần thể sinh vật và vệ sinh

- Tập trung chú ý nghe

GV đặt vấn đề cho bài học và mục tiêu cần đạt

đợc qua bài học

an toàn thực phẩm.

Muốn nâng cao hiệu quả của

thuốc hoá học bảo vệ thực vật,

ng-ời dùng thuốc cần biết những mặt

hạn chế của nó và cách khắc phục

Bài học này sẽ giúp ta tìm hiểu về

những vấn đề đó

- Mục tiêu bài học:

Hoạt động 2: Tìm hiểu ảnh hởng của thuốc hoá học bảo vệ thực vật

- GV nêu câu hỏi thảo luận:

Ngời ta nói: thuốc hoá học bảo vệ

thực vật có ảnh hởng xấu đến

quần thể sinh vật Theo em điều

đó đúng hay sai, chứng minh?

- Gợi ý cho HS suy nghĩ:

+ Do phổ độc của thuốc rộng nên

dùng tuỳ tiện

+ Do dùng thuốc không theo hớng

dẫn: pha nồng độ cao, lợng thuốc

dùng nhiều

Vì vậy thuốc diệt sâu bệnh và ảnh

hởng đến sinh trởng phát triển cây

trồng, làm giảm năng suất chất

l-ợng sản phẩm Thuốc còn gây độc

cho các loài sinh vật có ích khác

trên đồng ruộng

- Cho HS thảo luận, động viên HS

liên hệ việc sử dụng thuốc ở địa

phơng để chứng minh nội dung

bài học

- GV nêu câu hỏi tiếp:

Sử dụng nhiều thuốc hoá học bảo

- Ghi nhanh câu hỏi vào giấy nháp Đọc phần I của bài (SGK) suy nghĩ

đáp án của câu hỏi

Lu ý: Thuốc hoá học bảo

vệ thực vật có phổ độc rộng, nên nó vừa độc với sâu bệnh vừa độc với cây trồng và các loài sinh vật

có ích khác trên đồng ruộng (lấy ví dụ minh hoạ)

Do dùng thuốc tuỳ tiện còn dẫn đến hiện tợng một số sâu bệnh kháng thuốc (nếu ở địa phơng

có hiện tợng này thì đa ra minh hoạ)

- Tham gia thảo luận cả

lớp, tập trung vào 2 ý chính của vấn đề nêu ra

- Ghi nhanh câu hỏi mới

GV đa ra Đọc phần II của bài trong SGK

- Tham gia thảo luận lớp

vệ thực vật có ảnh hởng gì tới môi

trờng?

- Cho HS thảo luận sau khi đọc

xong SGK

- Gợi ý:

+ Nơi thuốc tiếp xúc khi dùng (trừ

sâu bệnh hại):

Cây trồng

Đất, nớc

Không trung

+ ở những nơi này cũng có các

loài động thực vật có ích

+ Tóm lại: thuốc vừa diệt sâu

bệnh, vừa làm hại cây trồng và

những động thực vật có ích khác

Làm ảnh hởng tới môi trờng, cân

bằng sinh thái bị phá vỡ

- Sau thảo luận, GV tóm tắt một

số ý chính cho HS ghi vào vở

Tập trung làm rõ các ý:

+ Khi phun (rắc) thuốc trên đồng ruộng, thuốc đi tới đâu (ngoài cơ thể sâu

và vết bệnh): bám lên cây trồng, tan vào nớc, tích tụ trong đất, ở đó tính độc hại nh thế nào (?): làm chết cây, d lợng độc tồn tại trong nông sản, diệt vi sinh vật và các động vật

có ích trong đất (?), diệt các loài động vật có ích trong nớc (?) và động vật

có ích trong không trung (chim, thiên địch )

- Ghi các ý chính của phần này vào vở

Hoạt động 3: Tìm hiểu các biện pháp hạn chế ảnh hởng xấu của thuốc

hoá học bảo vệ thực vật