Giáo án Văn 9. Tuần 27

Kiến thức: - Giúp học sinh phân tích đợc những cảm nhận tinh tế của tác giả về sự biến đổicủa đất trời từ cuối hạ sang đầu thu.. 3.3/ Bài mới: Hôm nay chúng ta tìm hiểu văn bản Sang thu

Trang 1

Giáo án Ngữ văn 9 – Năm học 2008-2009 Ngày soạn :

Tiết : 121

SANG THU

(Hữu Thỉnh)

1 MụC TIÊU cần đạt:

a Kiến thức:

- Giúp học sinh phân tích đợc những cảm nhận tinh tế của tác giả về sự biến đổicủa đất trời từ cuối hạ sang đầu thu

b Kỹ năng:

- Rèn luyện kĩ năng cảm thụ thơ ca

c Thái độ:

- Giáo dục học sinh tình yêu thiên nhiên, thời điểm giao thời của các mùa rất đẹp, gợi cảm

2 CHUẩN Bị:

a Giáo viên:

- Sách giáo khoa, giáo án, bảng phụ

b Học sinh:

- Vở bài soạn, dụng cụ học tập

3 TIếN TRìNH:

3.1/ ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp.

3.2/ Kiểm tra bài cũ:

1 Đọc bài thơ Viếng lăng Bác? Nêu nội dung chính của bài thơ (7đ)

2 Kiểm tra vở bài tập của học sinh (3đ)

HS trả lời,GV nhận xét, ghi điểm

3.3/ Bài mới:

Hôm nay chúng ta tìm hiểu văn bản Sang thu của nhà thơ Hữu Thỉnh

* Hoạt đông 1:

- Giáo viên hớng dẫn học sinh đọc, giáo viên gọi

học sinh đọc Giáo viên nhận xét

- Dựa vào chú thích em hãy nêu sơ lợc về tác giả

và tác phẩm

* Hoạt động 2:

- Sự biến đổi của đất trời sang thu đợc tác giả cảm

nhận nh thế nào?

+ Thay đổi về thời gian, không gian, hình ảnh,

h-ơng vị

+ Từ ngữ bỗng, hình nh (đột ngột, mới chuyển

mùa cha rõ rệt)

HS trả lời,Gv nhận xét

- Phân tích sự cảm nhận tinh tế của nhà thơ về

những biến chuyển trong không gian lúc sang thu?

+ Tác giả vận dụng các giác quan để quan sát nh:

âm thanh, hình ảnh, hơng vị, sự vận động của vật

- Mùa thu đợc tác giả miêu tả nh thế nào (khi so

sánh với mùa hạ)?

- Từ ngữ nào nêu lên cảm giác đó?

+ Bỗng, phả, chùng chình, hình nh, dềnh dàng,

vắt

- Em hiểu nh thế nào về hai dòng thơ ở cuối bài?

HS trả lời,GV nhận xét

- Hình ảnh ẩn dụ trong bài thơ đợc sử dụng nh thế

nào?

HS thảo luận,trình bày

GV nhận xét, chốt ý

*Nêu nội dung và nghệ thuật của văn bản:

- Giáo viên gọi học sinh đọc ghi nhớ

* Hoạt động 3:

- Giáo viên gọi học sinh lấy vở bài tập giáo viên

hớng dẫn học sinh làm

- Gọi học sinh làm bài tập giáo viên sửa

I/ Đọc -hiểu văn bản:

1 Đọc:

2 Tìm hiểu chú thích:

- Tác giả:

- Tác phẩm:

-Từ khó:

II/ Phân tích văn bản:

1 Cảm nhận sự chuyển mùa của tác giả:

- Từ hạ sang thu: có hơng ổi chín, ngọn gió se lạnh, sơng sơm nhẹ nhàng, đó là sự ngỡ ngàng, cảm nhận tinh tế, lòng bâng khuâng nh mùa thu đến

2 Phân tích sự chuyển mùa:

- Từ hạ sang thu, tất cả nh biến chuyển qua hơng vị trái chín (ổi), hơi gió se lạnh, sơng giăng nhẹ nhàng, dòng sông trôi chậm rãi, cánh chim bay vội, đám mây thu vơng chút hạ, nắng hạ nhạt dần, ma bớt hẳn, sấm bớt bất ngờ

- Hàng cây bớt đi cái nắng ma của mùa hạ

 Mùa thu thật đẹp, êm dịu, hiền hoà, nhẹ nhàng

3 Phân tích hình ảnh ẩn dụ ở hai câu cuối:

- Khi con ngời đã từng trải thì không bị tác động của ngoại cảnh, của cuộc đời

* Ghi nhớ sgk trang 71

III:Luyện tập:

BT:VBT

3.4/ Củng cố và luyện tập:

1 Bài thơ đợc viết theo thể thơ nào?

Trang 2

Giáo án Ngữ văn 9 – Năm học 2008-2009

2 Cảm xúc của tác giả qua bài thơ Sang thu là gì?

a Hồn nhiên, tơi trẻ b Mới mẽ, tinh tế

c Lãng mạn, siêu thoát d Đẹp đẽ, êm đềm, nhẹ nhàng.

3.5/ H ớng dẫn học sinh tự học ở nhà:

- Học thuộc nội dung bài, làm bài tập

- Chuẩn bị bài mới, trả lời các câu hỏi theo sách giáo khoa

Ngày soạn :

Tiết : 122

NóI VớI CON

(Y Phơng)

1.MụC TIÊU cần đạt:

- Giúp học sinh cảm nhận đợc tình cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái, tình yêu quê hơng sâu nặng cùng niềm tự hào với sức sống mạnh mẽ, bền bỉ của dân tộc mình qua lời thơ của tác giả, nét đặc sắc

về nghệ thuật

b Kỹ năng:

- Rèn luyện kĩ năng cảm thụ phân tích thơ ca

c Thái độ:

- Giáo dục học sinh tình cảm gia đình, tình yêu quê hơng đất nớc, tự hào về truyền thống của dân tộc

2 CHUẩN Bị:

a Giáo viên:

b Học sinh:

3.3/ Bài mới:

* Hoạt động 1:

- Giáo viên hớng dẫn học sinh đọc, giáo viên

gọi học sinh đọc Giáo viên nhận xét

- Dựa vào chú thích em hãy nêu sơ lợc về

tác giả và tác phẩm

* Hoạt động 2:

- Tìm bố cục bài thơ? (hai đoạn)

+ Đoạn 1: Con lớn lên trongt ình yêu thơng

của cha mẹ, quê hơng

+ Đoạn 2: Mong con tiếp bớc truyền thống

tốt đẹp của quê hơng

- Hãy phân tích các câu thơ nói về tình cảm

của cha mẹ, của quê hơng đối với con?

- Ngời cha nói với convề những đức tính cao

đẹp gì của ngời đồng mình Từ đó nhắc nhở

con trên đờng đời cần phải nh thế nào?

- Em cảm nhận nh thế nào về tình cảm của

ngời cha đối với con trong bài thơ? Điều lớn

lao nhất mà ngời cha muốn truyền cho con qua

những lời này là gì?

HS thảo luận,trình bày

GV nhận xét,chốt ý

- Nêu vài nét về nghệ thuật của bài thơ?

*Nêu nội dung và nghệ thuật của bài thơ?

HS trả lời

I/ Đọc –hiểu văn bản:

1 Đọc:

2 Tìm hiểu chú thích:

- Tác giả:

Y Phơng là ngời dân tộc Tày

- Tác phẩm:

-Từ khó:

II/ Phân tích văn bản:

1 Bố cục:

2 Tình cảm của cha mẹ, quê h ơng đối với con:

- Cha mẹ yêu thơng, dìu dắt con từ thở lọt lòng cho đến lớn

- Quê hơng, làng xóm đã mang đến cuộc sống tơi đẹp cho con

3 Đức tính tốt đẹp của ng ời đồng mình:

- Tuy vất vả, cực nhọc, đói nghèo nhng sống rất mạnh mẽ, gắn bó với quê hơng  cha muốn con sống nghĩa tình, thuỷ chung với quê hơng, vợt thử thách bằng niềm tin ý chí của mình

- Tuy mộc mạc, thô sơ nhng giàu ý chí, muốn xây dựng quê hơng, làm nên truyền thống tốt đẹp của quê hơng

 Cha muốn con tự hào, tự tin vững bớc vào

đời

4 Nghệ thuật:

- Thể thơ tự do

- Giọng điệu thiết tha, trìu mến

- Ngôn ngữ mộc mạc, chân chất

- ý nghĩa khái quát

Trang 3

* Hoạt động 3:

- Giáo viên gọi học sinh lấy vở bài tập giáo

viên hớng dẫn học sinh làm

III/ Luyện tập:

BT:VBT

1 Đức tính tốt đẹp của ngời đồng mình là gì?

a Cần cù, chịu khó, anh dũng, bất khuất

b Bền bỉ, nhẫn nại, chịu đựng, hy sinh

c Hồn nhiên, mộc mạc, nghĩa tình, gan dạ, yêu quê hơng.

d Thẳng thắn, trung thực, gan dạ, yêu quê hơng

Ngày soạn :

Tiết : 123

NGHĩA TƯờNG MINH Và HàM ý

- Giúp học sinh xác định nghĩa tờng minh và nghĩa hàm ý trong câu, lựa chọn và sử dụng cho đúng

b Kỹ năng:

- Rèn luyện cho học sinh đặt câu có hàm ý, giải hàm ý

c Thái độ:

- Giáo dục học thái độ đúng đắn khi tạo hàm ý

2 CHUẩN Bị:

a Giáo viên:

b Học sinh:

3.3/ Bài mới:

* Hoạt động 1:

- Giáo viên cho học sinh đọc sách giáo khoa

mục I trang 74

- Giáo viên cho học sinh thảo luận nhóm,

học sinh trình bày, học sinh nhận xét Giáo

viên nhận xét và chốt ý

+ Anh không muốn nói điều đó vì muốn

giấu đi tình cảm của mình, có thể vì ngại

ngùng

- Thế nào là nghĩa tờng minh? Cho ví dụ

- Thế nào là nghĩa hàm ý? Cho ví dụ

HS trả lời,Cho VD

GV nhận xét,chốt ý

* Hoạt động 2:

I/ Phân biệt nghĩa t ờng minh và hàm ý:

1 Ví dụ sgk trang 74

- Câu “Trời ơi, chỉ còn có 5 phút”

- Anh thanh niên muốn nói “rất tiếc, đã hết giờ gặp gỡ” (đó là nghĩa hàm ý)

2 Câu “Ô! Cô còn quên chiếc mùi xoa đây này!”  là câu không có ẩn ý (nghĩa tờng minh)

Ví dụ 1:

- Bây giờ mới 11 giờ  còn sớm

- Bây giờ đã 11 giờ  đã muộn

- Bây giờ là 11 giờ  tờng minh

Ví dụ 2:

- Bạn đi núi rồi à?

- Mẹ không cho đi (cha đi)

Ví dụ 3:

- Bạn làm toán cha?

- Mắc bận quá (hàm ý)

II/ Luyện tập:

BT1:VBT -Nhà họa sĩ tặc lỡi đứng dậy:họa sĩ cũng cha muốn chia tay anh thanh niên

-mặt đỏ ửng(ngợng) -nhận lại chiếc khăn(không tránh đợc) -quay vội đi(ngợng)

BT2:VBt -Hàm ý: Ông họa sĩ già cha kịp uống nớc chè

đấy

Trang 4

- Thế nào là nghĩa tờng minh? Cho ví dụ

- Thế nào là nghĩa hàm ý? Cho ví dụ

Ngày soạn :

Tiết :124

NGHị LUậN Về MộT ĐOạN THƠ, BàI THƠ

- Giúp học sinh hiểu rõ thế nào là bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ Nắm vững các yêu cầu đối với một bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ để có cơ sở tiếp thu, rèn luyện tốt về kiểu bài này ở các tiết tiếp theo

b Kỹ năng:

- Rèn cho học sinh cách nghị luận bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

c Thái độ:

- Giáo dục học tính độc lập suy nghĩ, óc phán đoán, phân tích, tổng hợp

2 CHUẩN Bị:

a Giáo viên:

b Học sinh:

3.3/ Bài mới:

* Hoạt động 1:

mục I trang 76

- Vấn đề nghị luận của văn bản này là gì?

HS trả lời

- Nêu luận điểm ?

+ Chỉ rõ luận cứ để làm sáng tỏ luận điểm

HS trả lời,GV nhận xét,chốt ý

- Chỉ ra các phần của văn bản? Nhận xét về bố

cục của văn bản?

HS trả lời

- Cách diễn đạt trong từng đoạn của văn bản có

làm nổi bật đợc luận điểm không?

HS trả lời,GV nhận xét,chốt ý

- Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ cần phải

làm gì?

- Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ là làm

những gì?

- Nêu bố cục, lời văn?

HS trả lời

* Hoạt động 2:

- Giáo viên gọi học sinh lấy vở bài tập giáo viên

hớng dẫn học sinh làm

I/ Tìm hiểu bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ:

1 Vấn đề: Mùa xuân và ớc nguyện của tác giả

2 Luận điểm:

b Mùa xuân mang nhiều tầng ý nghĩa

c Bức tranh xuân đầy màu sắc và âm thanh, chi tiết tiêu biểu

đ Ước nguyện của giả

e Nghệ thuật

a Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vấn đề

- Luận cứ

- Phân tích thơ, hình ảnh,giọng điệu, kết cấu

3 Bố cục:

- Đoạn mở bài: đoạn 1

- Đoạn thân bài: đoạn 2, 3, 4

- Đoạn kết bài: đoạn 5

- Bố cục chặt chẽ, mạch lạc

4 Cách diễn đạt:

- Rõ ràng, mạch lạc.,

- Gợi cảm

- Làm rõ các luận điểm

II/ Luyện tập:

BT:VBT

Trang 5

1 Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ là nghị luận những mặt nào của tác phẩm? ( nghị luận nội

dung và nghệ thuật)/

2 Nội dung và nghệ thuật thể hiện qua những yếu tố nào của tác phẩm? (ngôn từ, hình ảnh ,

giọng điệu)

Ngày soạn:

Tiết : 125

CáCH LàM BàI NGHị LUậN Về MộT ĐOạN THƠ, BàI THƠ

- Giúp học sinh hiểu rõ thế nào là bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ Nắm vững các yêu cầu đối với một bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ để có cơ sở tiếp thu, rèn luyện tốt về kiểu bài này ở các tiết tiếp theo

b Kỹ năng:

- Rèn cho học sinh cách nghị luận bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

c Thái độ:

- Giáo dục học tính độc lập suy nghĩ, óc phán đoán, phân tích, tổng hợp

2 CHUẩN Bị:

a Giáo viên:

b Học sinh:

3.3/ Bài mới:

* Hoạt động 1:

trang 79

- Các đề bài trên đợc cấu tạo nh thế nào?

- Các mệnh lệnh có tác dụng gì?

+ Phân tích  phơng pháp

+ Cảm nhận  ấn tợng, cảm thụ của ngời

viết

+ suy nghĩ  nhận định, phân tích

+ Không có lệnh  tự bày tỏ ý kiến của mình

về vấn đề đợc đa ra trong bài

 tuy lệnh khác nhau nhng chỉ có một kiểu

bài nghị luận (kể cả lệnh giải thích, chứng

minh, bình luận…).)

* Hoạt động 2:

mục II 1a

- Đề bài yêu cầu về thể loại, nội dung nh thế

nào?

Hs trả lời

- Lập dàn ý cho đề bài trên?

- Phần mở bài cần giới thiệu nh thế nào?

- Thân bài phân tích những nội dung nào?

- Nghệ thuật của bài ra sao?

- Phần kết bài cần có những ý nào?

- Cách viết bài ra sao?

- Đọc và sửa những gì?

I/ Đề bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ:

- Đề có mệnh lệnh, có nội dung, tác giả, tác phẩm, nhân vật

- Đề không có mệnh lệnh 4, 7 không có nội dung, tự học sinh định hớng

- Đề một đoạn thơ, bài thơ, một ý

II/ Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ:

1 Các bớc làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ:

Đề bài: Phân tích tình yêu quê hơng trong bài thơ “Quê hơng” của Tế Hanh

a Tìm hiểu đề và tìm ý:

- Về thể loại: Phân tích

- Nội dung: Tình yêu quê hơng

- Tìm ý

b Lập dàn ý:

Mở bài:

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, giá trị nội dung + nghệ thuật bài thơ

Thân bài:

- Nội dung: Tình yêu quê hơng thật tha thiết,

Trang 6

phần văn bản và trả lời câu hỏi

- Chỉ ra phần thân bài? (đoạn 2, 3, 4)

- Chỉ ra các luận điểm?

- Phần liên kết trong văn bản?

- Giáoviên gọi học sinh đọc ghi nhớ

* Hoạt động 3:

trong sáng (cảnh ra khơi, cảnh trở về, nỗi nhớ)

- Nghệ thuật: Thể thơ, giọng điệu, ngôn từ, biện pháp nghệ thuật

Kết bài:

- Khẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật

- Liên hệ thực tế

c Viết bài:

- Luận điểm  luận cứ  luận chứng

- Trích thơ  phân tích, liên hê khác

- Liên kết ba phần

d Đọc lại và sửa chữa

2 Cách tổ chức, triển khai luận điểm:

III/ Luyện tập:

BT:vbt -Lập dàn ý theo các phần:mở bài, thân bài, kết bài

- So sánh sự giống và khác nhau giữa nghị luận về tác phẩm truyện và tác phẩm thơ

+ Giống nhau: Nêu luận điểm về nội dung và nghệ thuật, dùng dẫn chứng trong tác phẩm để làm

rõ vấn đề

+ Khác nhau:

Tác phẩm truyện: Phân tích nhân vật, cốt truyện, diễn biến, tâm lí, lời thoại, tình tiêt, kêt thúc Tác phẩm thơ: Hình ảnh thơ, giọng điệu, ngôn từ, biện pháp nghệ thuật, phân tích câu, từng đoạn thơ

Tiêu đề	Giáo án Văn 9. Tuần 27
Tác giả	Hữu Thỉnh, Y Phương
Người hướng dẫn	Nguyễn Xuân Đồng
Trường học	Trường THCS Nghĩa Đức
Chuyên ngành	Ngữ văn
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2008-2009
Thành phố	Nghĩa Đức

Định dạng
Số trang	6
Dung lượng	72,5 KB