- Xác định đợc ảnh của một điểm, của một hình qua một phép biến hình.. GV nêu định nghĩa Phép biến hình trong mặt phẳng là một qui tắc để với mỗi điểm M thuộc mặt phẳng, xác định đợc một
Trang 1Ngày soạn : 7 /9/2007 Ngày giảng: 11/9/2007
Chơng 1 : Phép dời hình và phép đồng dạng trong mặt phẳng
Tiết 1 : Mở đầu về phép biến hình
I Mục tiêu bài dạy.
1.Về kiến thức:
- Khái niệm phép biến hình.
- Liên hệ đợc với những phép biến hình đã học ở lớp dới
2.Về kĩ năng:
- Phân biệt đợc các phép các phép biến hình
- Hai phép biến hình khác nhau khi nào
- Xác định đợc ảnh của một điểm, của một hình qua một phép biến hình
3.Về thái độ
- Rèn luyện cho học sinh khả năng t duy logic, t duy trừu tợng
- Cẩn thận, chính xác, trong tính toán,lập luận
- Hiểu và vận dụng liên hệ đợc với nhiều vấn đề trong thực tế
II Chuẩn bị phơng tiện dạy học
1 Thầy:
- Hình vẽ 1, hình 2 trang 4SGK
- Thớc kẻ, phấn mầu ( Máy chiếu )
- Đồ dùng học tập : thớc kẻ, bút, giấy nháp…
- Bảng trong và bút dạ cho hoạt động cá nhân và hoạt động khác
- Đồ dùng dạy học : thớc…
2 Trò :
- Đọc trớc bài ở nhà, có liên hệ các phép biến hình đã học ở lớp dới.
III về Phơng Pháp Dạy Học:
- Gợi mở vấn đáp
- Phát hiện giải quyết vấn đề đan xen hoạt động nhóm
IV Tiến trình bài học và các hoạt động
A Đặt vấn đề (5’)
Câu hỏi 1 Cho hình bình hành ABCD, O là giao điểm của hai đ ờng chéo Qua O hãy xác định mối quan hệ của A và C; B và D; AB và CD
GV: Cho học sinh trả lời hớng đến khái niệm phép đối xứng tâm
Câu hỏi 2
Cho một véc tơ a và một điểm A
a) Hãy xác định B sao cho AB a
b) Hãy xác định B’ sao cho AB' a
Nêu mối quan hệ giữa B và B’
GV: Cho HS trả lời hớng đến khái niệm phép tịnh tiến
B Bài mới.
Hoạt động 1: ( 15’)
1.Phép biến hình
Mục đích: Thông qua các ví dụ, đi đến khái niệm phép biến hình
Trang 2Ngợc lại thông qua các ví dụ và bài tập để cngr cố khái niệm đó.
GV nêu các câu hỏi sau:
H1? Nhắc lại khái niệm hàm số
H2? Hãy tìm một qui tắc để xác định A’ mà AA'a
trong đó A và a cho trớc
GV cho học sinh nêu một số qui tắc đã học ở lớp dới nh hai điểm đối xứng nhau qua O,
qua đờng thẳng,…
GV nêu định nghĩa
Phép biến hình trong mặt phẳng là một qui tắc để với mỗi điểm M thuộc mặt phẳng, xác
định đợc một điểm duy nhất M’ thuộc mặt phẳng ấy Điểm M’ gọi là ảnh của
điểm M quaphép biến hình
Hoạt động 2 (10’)
2 Ví dụ : * Thực hiện VD 1 trong 2 phút
Câu hỏi 1
M, M’ quan hệ với d nh thế nào?
Câu hỏi 2
Có bao nhiêu điểm M’
Câu hỏi 3
Phép xác định M’ nh vậy có là phép
biến hình không
Gợi ý trả lời câu hỏi 1.
MM’ d
Gợi ý trả lời câu hỏi 2.
M’ là duy nhất
Gợi ý trả lời câu hỏi 3.
Là một phép biến hình
GV nêu khái niệm phép biến hình này
Phép biến hình này gọi là phép chiếu ( vuông góc) lên đờng thẳng d
Thực hiện ví dụ 2 trong 2 phút Sử dụng hình 2
Câu hỏi 1
So sánh MM '
và u
Câu hỏi 2
Có bao nhiêu điểm M’
Câu hỏi 3
Phép xác định M’ nh vậy có là phép
biến hình không
Gợi ý trả lời câu hỏi 1.
Hai véc tơ bằng nhau
Gợi ý trả lời câu hỏi 2.
M’ là duy nhất
Gợi ý trả lời câu hỏi 3.
Là một phép biến hình
GV nêu khái niệm phép biến hình này
Phép biến hình này gọi là phép đồng nhất
Hoạt động 3 ( 10’)
3 Khái niệm và thuật ngữ
Trang 3GV Nêu khái niệm phép biến hình:
Nếu ta kí hiệu một phép biến hình nào đó là F và M’ là ảnh của M qua phép biến hình
F thì ta viết M’= F(M), hoặc F(M) = M’ Khi đó ta còn nói phép biến hình F biến điểm
M thành điểm M’
Với mỗi hình ( H), ta gọi (H’) gồm các điểm M’ = F(M), trong đó M (H), là ảnh của (H) qua phép biến hình F, và viết (H’) = F(H)
Thực hiện @1 trong 2 phút
Câu hỏi 1
Hãy vẽ một đờng tròn và một đờng
thẳng d rồi vẽ ảnh của đờng tròn qua
phép chếu lên d
Câu hỏi 2
Hãy vẽ một véc tơ u và một tam giác
ABC rồi lần lợt vẽ ảnh A’B’C’ của các
đỉnh A, B, C’ qua phép tịnh tiến theo
véc tơ u
Có nhận xét gì về hai tam giác ABC và
A’B’C’?
Gợi ý trả lời câu hỏi 1.
Vẽ hai tiếp tuyến của đờng tròn vuông góc với d và lần lợt cắt d tại A, B
ảnh của đờng tròn là đoạn thẳng AB Gợi ý trả lời câu hỏi 2.
Hai tam giác ABC và A’B’C’ bằng nhau vì có các cạnh tơng ứng song song và bằng nhau
Hoạt động 4 ( 9’) Tóm tắt bài học
1 Phép biến hình trong mặt phẳng là một qui tắc để với mỗi điểm M thuộc mặt phẳng, xác định đợc một điểm duy nhất M’ thuộc mặt phẳng ấy Điểm M’ gọi là
ảnh của điểm M quaphép biến hình
2 Với mỗi hình ( H), ta gọi (H’) gồm các điểm M’ = F(M), trong đó M (H), là ảnh của (H) qua phép biến hình F, và viết (H’) = F(H)
Hoạt động 5 (1’)
3 Hớng dẫn HS học ở nhà:
- Ôn lại các khái niệm trong bài
- Giải BT trong SGK
- Đọc trớc bài mới Phép tịnh tiến và phép dời hình