Bai 6: Phep Toan-Bieu Thuc-Cua Lenh Gan

Biểu thức số họcVí dụ: Được tạo bởi:  Một biến hoặc một hằng kiểu nguyên hay thực;  Các biến hay hằng liên kết với nhau bởi các phép toán số học, các dấu ngoặc tròn..  Thực hiện các p

Bµi 6

Gi¸o ¸n ®iÖn tö tin häc líp 11

1 C¸c phÐp to¸n

Trong To¸n häc

sö dông nh÷ng phÐp to¸n nµo ?

C¸c phÐp to¸n céng, trõ, nh©n, chia, luü

thõa … vµ c¸c phÐp

C¸c phÐp to¸n sö dông trong ng«n ng÷ lËp tr×nh Pascal

PhÐp to¸n Trong To¸n häc Trong Pascal

PhÐp to¸n sè häc víi

+ - * /

PhÐp to¸n sè häc víi

sè nguyªn

Céng, trõ, nh©n, chia Chia nguyªn, chia lÊy phÇn d­ + - * /

DIV MOD PhÐp to¸n quan hÖ > , < , = , ≠ , ≥ , ≤ > , < , =

<> , >= , <=

KÕt qu¶ cña c¸c phÐp to¸n quan hÖ vµ c¸c phÐp to¸n l«gic cho gi¸ trÞ l«gic.

2 Biểu thức số học

Ví dụ:

Được tạo bởi:

 Một biến hoặc một hằng kiểu nguyên hay thực;

 Các biến hay hằng liên kết với nhau bởi các phép toán số học, các dấu ngoặc tròn

Trong PasCal

Biểu thức trong toán học

5*a – (2*b + 3) 5a – (2b + 3)

x*y/(5 + x)

x

xy

+

5

3*x*x*x – (2 + x)*y*y

2

3 (2 )

Trình tự thực hiện:

 Lần lượt từ trái sang phải.

 Thực hiện các phép toán trong ngoặc tròn trước.

 Dãy các phép toán không chứa ngoặc thực hiện từ trái sang phải theo thứ tự:

+ Các phép toán * / DIV MOD thực hiện trước

+ Các phép toán + - thực hiện sau.

Biểu thức chứa một hằng hay biến kiểu thực là biểu thức số học thực, giá trị biểu thức có kiểu thực.

3 Hàm số học chuẩn

Hàm luỹ thừa, khai căn, lấy giá trị tuyệt

đối, lượng giác…

Hãy kể tên một số hàm Toán học thư

ờng dùng ?

Là các chương trình tính giá trị những hàm toán học thường dùng

được chứa trong thư viện của ngôn ngữ lập trình

Một số hàm chuẩn thường dùng trong pascal

Hàm Trong Toán Trong Pascal Kiểu đối số Kiểu kết quả

Bình phương X 2 SQR(X) Thực hoặc nguyên Theo kiểu của đối số

Giá trị tuyệt đối |X| ABS(X) Thực hoặc nguyên Theo kiểu của đối số

X

Trong đó: Đối số là một hay nhiều biểu thức số học

4 BiÓu thøc quan hÖ

<BiÓu thøc 1> <PhÐp to¸n quan hÖ> <BiÓu thøc 2>

Hai biÓu thøc cïng kiÓu x©u hoÆc sè häc, liªn kÕt víi nhau bëi phÐp to¸n quan hÖ t¹o thµnh mét biÓu thøc quan hÖ

Tr×nh tù thùc hiÖn:

- TÝnh gi¸ trÞ c¸c biÓu thøc

- Thùc hiÖn phÐp to¸n quan hÖ

- Cho kÕt qu¶ cña biÓu thøc ( TRUE hoÆc FALSE ).

KÕt qu¶

Thùc hiÖn phÐp to¸n quan hÖ Gi¸ trÞ tham biÕn

BiÓu thøc quan hÖ

SQR(X - 2) <= X + 1

X + 5 > 18

X = 6

X = 15

SQR(6-2) <= 6+1

15 + 5 > 18

FALSE TRUE

5 Biểu thức lôgic

Các biểu thức lôgic đơn giản, các biểu thức quan hệ liên kết với nhau bởi phép toán lôgic tạo thành biểu thức lôgic

 Biểu thức lôgic đơn giản là biến lôgic hoặc hằng lôgic

 Các biểu thức quan hệ phải được đặt trong cặp dấu ( ).

 Giá trị biểu thức lôgic là TRUE hoặc FALSE

Ví dụ 1:

( 5< X) AND (X <=100) Nếu X = 50 Kết quả: TRUE

Ví dụ 2:

NOT ( X > 9) Nếu X = 2 Kết quả: FALSE

5< x ≤ 100

( X ≤ 9)

6 Lệnh gán

Bài toán đặt vấn đề:

Viết chương trình tính chu vi (CV) và diện tích (S) của hình chữ nhật, biết chiều dài a = 12 , chiều rộng b = 8

Làm thế nào để chương trình nhận

và tính được giá

trị của các biến a,

b, CV, S?

Cần thực hiện câu lệnh gán để gán các giá trị cho các biến đó

có chức năng gán giá trị cho một biến

• Trong Pascal câu lệnh gán có dạng:

<Tên biến> := <Biểu thức>;

Ví dụ 1: X := 5; Y := 2;

P := X*Y;

Ví dụ 2: Hãy viết các câu lệnh gán giá trị cho các biến a, b, CV, S

trong bài toán đặt vấn đề.

a := 12; b := 8;

S := a*b;

Kiểu của biến phải phù hợp với kiểu dữ liệu của giá trị biểu thức.

Hãy nhớ!

<Tên biến> := <Biểu thức>;

 Các phép toán trong ngôn ngữ lập trình (số học, quan hệ, lôgic).

 Các biểu thức

– Biểu thức số học.

– Biểu thức quan hệ.

– Biểu thức lôgic.

– Hàm số học chuẩn.

 Lệnh gán

Có chức năng gán giá trị cho một biến trong chương trình

+ , - , * , /

> , < , = , <> , >= , <=

AND , OR , NOT