Tiết 6: Phép toán - Biểu thức - Câu lệnh gán

Biết các khái niệm: PHÉP TOÁN, BIỂU THỨC SỐ HỌC, HÀM SỐ HỌC CHUẨN, BIỂU THỨC QUAN HỆ VÀ BIỂU THỨC LOGIC Hiểu và viết được lệnh GÁN Viết được các biểu thức số học và logic với các phép

Biết các khái niệm: PHÉP TOÁN, BIỂU

THỨC SỐ HỌC, HÀM SỐ HỌC CHUẨN, BIỂU THỨC QUAN HỆ VÀ BIỂU THỨC LOGIC

Hiểu và viết được lệnh GÁN

Viết được các biểu thức số học và logic với các phép toán thông dụng

§6 PHÉP TOÁN – BIỂU THỨC –

CÂU LỆNH GÁN

 1 Phép toán

a) Khái niệm:

- Gồm các phép toán cộng(+), trừ(-), nhân(*), chia(/), chia nguyên (DIV), chia lấy phần dư (MOD)

- Các ký hiệu, thứ tự tính toán trong TP cũng gần giống như trong toán học

- Kiểu của kết quả các phép toán số học phụ thuộc vào kiểu của các toán hạng

- Kiểu của kết quả phép toán quan hệ là kiểu logic

PHÉP TOÁN TRONG TOÁN HỌC TRONG TP

Số học với

số nguyên

+ ; - ; x ; DIV ; MOD

+ ; - ; * , DIV, MOD

Số học với

số thực +; - ; x ; : +; - ; * ; /

Các phép

toán quan

hệ <; <=, > ; >=; =; <>

<; <=, > ;

>=; =; <>

Các phép

toán logic Phủ định, hoặc, và NOT, OR, AND

b) Ký hiệu các phép toán:

 2 Biểu thức số học

a) Khái niệm:

Biểu thức số học trong TP có thể chứa :

 + Biến kiểu số

 + Hằng số

 + Các hàm

 + Các biến kiểu số và hằng hoặc các hàm liên kết nhau bởi một số hữu hạn các phép toán số học, các dấu ngoặc tròn

 b) Quy cách viết:

Chỉ dùng dấu ngoặc tròn để xác định trình tự thực hiện phép toán.

Viết và tính lần lượt từ trái sang

phải.

Sử dụng dấu * thay cho dấu x

 Sử dụng dấu / thay cho dấu :

+ Các phép toán trong ngoặc

+ Từ trái sang phải, theo thứ tự: *, /, DIV, MOD rồi đến +,

- Ex

x*y/z

a*x*x+b*x+c

(x+y)/(x-1/2)+(x-z)/(x*y)

SQR((a mod b) Div c)) * SQRT((d DIV e)

 3 Hàm số học chuẩn

- Mỗi hàm chuẩn đều có tên riêng (tên chuẩn) ; muốn sử dụng một hàm phải gọi tên hàm cùng với đối số (trong ngoặc tròn)

-Hàm chuẩn cũng là một biểu thức số học và có thể tham gia vào

1 biểu thức số học như một toán hạng.

HÀM KÝ HIỆU KIỂU ĐỐI SỐ KIỂU KẾT QUẢ

Bình phương SQR(x) Thực – nguyên của đối sốTheo kiểu Căn bậc 2 SQRT(x) Thực – nguyên Thực

Giá trị tuyệt đối ABS(x) Thực - nguyên của đối sốTheo kiểu Logarit tự nhiên ln(x) thực thực

Lũy thừa cơ số e Exp(x) thực thực

Sin, cos sin(x) ; cos (x) thực thực

b) Các hàm số học chuẩn:

 Ex

 Biểu thức trong toán học:

 Biểu thức trong Pascal sẽ là:

(-b+SQRT(SQR(b)-4*a*c))/(2*a)

Biểu thức trong toán học:

(a+sin(x))/(((SQRT(SQR(a))+SQR(x)+1)

2

(   b b  4 ) / 2 ac a

2 2

( a  sin( )) /( x a  x  1)

 4 Biểu thức quan hệ

Là 2 biểu thức cùng kiểu liên hệ với nhau bởi phép toán quan hệ

Bthức1 và bthức2 là những bthức kiểu chuỗi hoặc cùng là bthức số học

 Ex

3>7

DbA>=DbB

X<=8

i+1 <> x-j+5

SQR(x-a) + SQR(y-b) <= SQR(R)

 5 Biểu thức logic

a) Khái niệm:

-Bthức logic đơn giản là các biến hoặc hằng logic

-Bthức logic có thể là:

 +Bthức logic đơn giản

 +các biểu thức quan hệ liên kết nhau bởi các phép toán logic

-Giá trị của 1 Bthức logic là TRUE hoặc FALSE

 b) Ex:

 Ex1:

NOT (x<1)   x không nhỏ hơn 1

 x>=1

 Ex2:

+ Trong toán học: 5 x  11

+ Trong TP : (5<=x) AND (x<=11)

 Ex3:

(M mod 3 = 0) And (N mod 3 = 0) OR (M mod 3 <>0) and (N mod 3 <>0)

 5 Câu lệnh gán:

- Lệnh cơ bản có trong mọi NNLT, nhằm gán 1 giá trị cho một biến.

- Tính giá trị của bthức và gán cho trị của biến

- Kiểu của biến phải phù hợp với kiểu của giá trị biểu thức

 b) Ex:

Delta:=SQR(b)-4*a*c

X1:= ((-b)+SQRT(Delta))/(2*a)

S:=Pi*R*R

i:=i+1

T:=t-1

Các bt 2.10; 2.11; 2.12; 2.13; 2.17

Ở SBT (sách bài tập) trang 10,11