BÀI THI EM YÊU LỊCH SỬ XỨ THANH

+ Tháng 12 năm 931, Dương Đình Nghệ quê làng Giàng, nay thuộc xã ThiệuDương, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa đã đánh đuổi quan đô hộ Lý KhắcChính, Lý Tiến của nhà Đường, chiếm thành Đại

GỢI Ý TRẢ LỜI BÀI THI EM YÊU LỊCH SỬ XÚ THANH

Năm 2016

Câu 1 Người xưa có câu: “Vua xứ Thanh, thần xứ Nghệ” Vùng Ái Châu (tức

Thanh Hóa ngày nay) được xem là cái nôi sản sinh ra vua chúa Việt Bằng những kiến thức lịch sử đã học, em hãy trình bày hiểu biết của mình về một trong các vị vua, chúa xứ Thanh mà em yêu thích nhất.

Gợi ý:

* Giải thích câu nói “ Vua xứ Thanh, thần xứ nghệ”

Trong dân gian đời xưa có câu : “Vua xứ Thanh, thần xứ Nghệ”, ý nói ThanhHóa là nơi phát tích của các triều đại đế vương Còn xứ Nghệ An là nơi có các tôithần giỏi giang giúp vua trị nước Theo thống kê, từ khi nước ta có vua (thời VănLang) cho đến khi kết thúc chế độ phong kiến (nhà Nguyễn năm 1945 với vua BảoĐại), thì Thanh Hóa chính là nơi khởi nguồn của nhiều dòng vua, chúa nhất nước.Vậy nên, nói Thanh Hóa là vùng đất địa linh, nhân kiệt từ ngàn xưa đến nay quảchẳng ngoa chút nào

* Lý giải vì sao Thanh Hóa là cái nôi sản sinh ra vua- chúa Việt

+ Điều kiện tự nhiên: Về hình thể, sách Đại Nam nhất thống chí, quyển VI,phần Thanh Hóa tỉnh chí cho biết: “Mặt đông trông ra biển lớn, mặt tây khống chếrừng dài Bảo Sơn Châu (hoặc Sơn Thù) chăm hiểm ở phía Nam, (tục gọi là EoỐng), giáp huyện Quỳnh Lưu tỉnh Nghệ An, núi Tam Điệp giăng ngang phía Bắc

Ở trong thì sông Mã, sông Lương, sông Ngọc Giáp hợp nhau; ở ngoài thì núi ChiếcĐũa, núi Biện Sơn che chở Thực là một trọng trấn có hình thế tốt” Lại xét, ÁiChâu là vùng đất mà như ngày nay nói là “khu IV đẩy ra, khu III đẩy vào”, tức lànơi giao nhau giữa Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, có thể xem như là yết hầu của nướcNam nơi cõi Bắc vậy Nhờ có địa thế tự nhiên với biển, núi, sông che chở, nênvùng đất này có được cái thế hiểm yếu hiếm có trong quân sự Chẳng thế mà saunày quân Tây Sơn lại chọn lui về Tam Điệp (còn gọi là đèo Ba Dội giao nhau giữaNinh Bình, Thanh Hóa) và Biện Sơn để ngăn bước tiến quân Thanh

+ Con người: Hình thế đắc địa như một vương quốc riêng như vậy, cũng từ đó màhình thành nên tính cách, phong tục của người dân nơi đây được An Nam chí lượccủa Lê Tắc trong phần Phong tục khen là: “Người sinh ra ở Giao Châu và Ái Châuthì rộng rãi, có mưu trí” Còn trong Đại Nam nhất thống chí thì bình rằng: “Sĩ tửthích văn học, giữ khí tiết, nông dân chăm cày cấy, thợ thì có người đẽo đá là sởtrường hơn cả, ít người buôn bán” Chính từ địa lợi, nhân hòa ấy, góp phần chovùng đất Ái châu trở thành nơi thiên thời cho việc xưng vương, dựng nước

* Chứng minh: Thanh Hóa là đất của Vua, nhà của chúa

- Đất của vua

+ Năm Mậu Thìn (248), Triệu Thị Trinh đánh quân Ngô tại núi Nưa, Triệu Sơn,Thanh Hóa làm quân giặc khiếp đảm tôn phục với câu cửa miệng “Hoành quađương hổ dị Đối diện bà Vương nan” (Múa giáo chống hổ dễ Đối mặt vua bà

khó) Dù chưa lập triều nghi, nhưng ngay quân Ngô đã tôn xưng người con gái củachiến tuyến bên kia làm vua rồi

+ Tháng 12 năm 931, Dương Đình Nghệ quê làng Giàng, nay thuộc xã ThiệuDương, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa đã đánh đuổi quan đô hộ Lý KhắcChính, Lý Tiến của nhà Đường, chiếm thành Đại La, tự xưng làm Tiết Độ sứ,nhưng thực ra đã là một “vua không ngai” khi tiếp nối được nền độc lập, tự chủ dodòng họ Khúc dựng nên từ năm Ất Sửu (905)

+ Tháng 7 năm Canh Thìn (980), Thái hậu Dương Vân Nga khoác áo mờiThập đạo tướng quân Lê Hoàn lên ngôi để thống nhất lòng dân chống quân xâmlược Tống, từ đó mở ra nhà Tiền Lê (980 - 1009) Lê Hoàn, tức vua Lê Đại Hànhvốn quê xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa Nhà Tiền Lê trải ba đời gồm

Lê Đại Hành (980 - 1005), Lê Trung Tông (1005), Lê Ngọa Triều (1005 - 1009) + 520 năm sau, cũng năm Canh Thìn (1400), ngoại thích Hồ Quý Ly thoán đoạtngôi vị nhà Trần lập nhà Hồ với tên nước là Đại Ngu, kinh đô ở thành Tây Giai, tứcTây Đô của Thanh Hóa Tổ tiên ông vốn ở Chiết Giang, Trung Quốc, sau di cưsang sống ở Diễn Châu, Nghệ An rồi chuyển ra hương Đại Lại, Thanh Hóa lậpnghiệp Nhà Hồ truyền qua hai đời vua trong 7 năm (1400 - 1407)

+ Thời gian 1428 – 1789 là thời kỳ tồn tại của nhà Hậu Lê gồm giai đoạn Lê sơ(1428 - 1527) và Lê Trung hưng (1533 - 1789) Người sáng nghiệp nhà Hậu Lê là

Lê Thái Tổ (Lê Lợi) sau thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống giặc Minh(1417 - 1428) Ông quê ở xã Xuân Lam, Thọ Xuân, Thanh Hóa Giai đoạn Lê sơtrải qua 10 vị vua từ Lê Thái Tổ đến Lê Cung Hoàng, được xem là thời thịnh trị củachế độ phong kiến Đại Việt với đỉnh cao là đời vua Lê Thánh Tông trị vì (1460 -1497) Giai đoạn Lê Trung hưng đánh dấu sự phục hồi của nhà Lê sau khi bị MạcĐăng Dung cướp ngôi với vị vua đầu tiên Lê Trang Tông (1533 - 1548), và kếtthúc với vua thứ 16 Lê Chiêu Thống (1786 - 1789)

+ Triều đại cuối cùng của Việt Nam là nhà Nguyễn (1802 - 1945) do NguyễnÁnh Gia Long hưng khởi, tổ tiên của ông là chúa Nguyễn Hoàng vốn bản quán ởGia Miêu ngoại trang thuộc huyện Tống Sơn (xã Hà Long, huyện Hà Trung nay),đất Thanh Hóa Nhà Nguyễn truyền được 13 đời vua, bắt đầu từ vua Gia Long(1802 - 1820) cho đến vua Bảo Đại (1926 - 1945)

Lê, có cung vua thì có phủ chúa Vua Lê có Lục Bộ thì chúa Trịnh có Lục phiên.Vua Lê thời Trung hưng chỉ có hư vị mà thôi Thế nên dân gian mới có câu: “Phi

đế phi bá, quyền nghiêng thiên hạ” để chỉ thế lực của chúa Trịnh Dòng dõi chúaTrịnh bắt đầu từ chúa Trịnh Kiểm (1545 - 1570) cho đến thời chúa Trịnh Bồng(1786 - 1787) bị Bắc Bình vương Nguyễn Huệ dẹp thì dứt hẳn

+ Chín đời chúa Nguyễn được lập nên sau thời chúa Trịnh Vào năm Mậu Ngọ(1558), Nguyễn Hoàng nghe theo lời Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm khuyên

“Hoành Sơn nhất đại, khả dĩ dung thân” đã vào trấn trị đất Thuận Hóa Chúa TiênNguyễn Hoàng chính là con trai thứ của An Thành hầu Nguyễn Kim người GiaMiêu ngoại trang được nói tới ở trên Dòng dõi chúa Nguyễn trải qua 9 đời từNguyễn Hoàng (1558 - 1613) cho tới Nguyễn Phúc Thuần (1765 - 1777), có cônglập nên và khai phá đất Đàng Trong, mở rộng dần về phía Nam đất nước cho tới tậnMũi Đất, Cà Mau

Không chỉ là nơi phát vua, phát chúa, Ái Châu – Thanh Hóa còn nhiều lần đóng vai trò trung tâm của đất nước khi từng giữ vị trí là đất Thần Kinh Cụ thể là Tây Đô thời Hồ với thành An Tôn, hay Tây Giai (1400 - 1407) Khi vua Lê Trang Tông phục quốc bên Ai Lao năm Quý Tỵ (1533), đến năm Quý Mão (1543) cũng chọn xứ Thanh để đóng làm nơi phát binh Bắc tiến đánh Thăng Long diệt Mạc Năm Bính Ngọ (1546) thì lập điện để ở tại sách Vạn Lại, nay thuộc huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa tạo nên Nam triều để phân biệt với Bắc triều của nhà Mạc ở Thăng Long

* Trình bày hiểu biết về 1 vị vua, chúa mà em yêu thích nhất

Học sinh lựa chọn vị vua, chúa mà mình yêu thích nhất để trình bày

( Gợi ý: Trình bày vua Lê Lợi- có tư liệu gửi kèm)

Câu 2 Học giả người Pháp L.Bơdatxie nhận xét: “Công trình này là một trong những tác phẩm đẹp nhất của nền kiến trúc Việt Nam” (Phan Đại Doãn: Những bàn tay tài hoa của cha ông - NXB Giáo dục 1988) Ngày 27 - 06 - 2011,

Tổ chức UNESCO đã chính thức công nhận công trình này là Di sản văn hóa thế giới Đó là công trình nào? Em hãy đóng vai một hướng dẫn viên du lịch

để giúp cộng đồng hiểu biết về công trình này.

Gợi ý:

* Nhận diện: Đó là Thành nhà Hồ (nay thuộc địa phận các xã Vĩnh Long,

Vĩnh Tiến, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa)

* Giới thiệu về Thành nhà Hồ: Có tư liệu gửi kèm:

Câu 3 Triệu Thị Trinh có một câu nói nổi tiếng: “Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá Kình ở Biển Đông, đánh đuổi quân Ngô, giành lại giang sơn, cởi ách nô lệ chứ không chịu khom lưng làm tì thiếp người ta” Bằng kiến thức lịch sử đã học, em hãy làm rõ truyền thống anh hùng bất khuất chống giặc ngoại xâm của con người xứ Thanh.

Gợi ý:

* Khái quát chung về quá truyền thống chống ngoại xâm của dân tộc, xuất

xứ câu nói của Triệu Thị Trinh :

- Lịch sử dân tộc Việt Nam là lịch sử đấu tranh anh dũng…

- Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc ta đã phải đương đầu với biết bao kẻthù hung bạo: Hơn 1000 năm chống phương Bắc đô hộ, các cuộc kháng chiếnchống Tống, Nguyên- Mông, Minh…., cuộc kháng chiến chống Pháp trường kì,kháng chiến chống Mĩ…

- Nhân dân Thanh Hóa cùng với đồng bào cả nước liên tục đứng lên chốnggiặc ngoại xâm góp phần cùng nhân dân cả nước “giành lại giang sơn, cởi ách nô

lệ” đúng như khẳng định của Triệu Thị Trinh “Tôi…….”

* Làm rõ truyền thống….của con người xứ Thanh

Thể hiện thông qua các cuộc đấu tranh (Có tư liệu gửi kèm)

Câu 4 Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa được thành lập như thế nào? Hãy nêu những hiểu biết của em về một người Cộng sản Thanh Hóa mà em ấn tượng nhất?

Gợi ý:

* Sự thành lập, ý nghĩa

- Sự thành lập: Ngày 03 tháng 2 năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời.Sau khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam được rất quan tâm đến việc tổ chức thànhlập tổ chức cộng sản ở Thanh Hóa Được sự chỉ đạo của xứ ủy, đồng chí Lê DoãnChấp đã về bắt mối liên lạc với các hội viên của Hội Việt Nam cách mạng thanhniên ở huyện Triệu Sơn, Thiệu Hóa, Thọ Xuân và xúc tiến thành lập các chi bộcộng sản

Cuối tháng 6/1930, chi bộ cộng sản đầu tiên được thành lập ở làng Hàm Hạ(nay thuộc xã Đông Tiến-Đông Sơn)

Đầu tháng 7/1930, chi bộ cộng sản thứ 2 được thành lập ở Phúc Lộc- ThiệuHóa

Giữa tháng 7/1930, chi bộ cộng sản thứ ba được thành lập ở làng YênTrường (Thọ Lập-Thọ Xuân)

Ngày 29/7/1930, dưới sự chỉ đạo của xứ ủy Bắc Kỳ, Hội nghị thành lập đảngcộng sản Thanh Hóa được tiến hành dưới sự chủ trì của đồng chí Lê Doãn Chấp tạinhà đồng chí Lê Văn Sĩ (làng Yên Trường -Thọ Lập-Thọ Xuân)

-Ý nghĩa: Sự ra đời của Đảng bộ tỉnh là một bước ngoặt lịch sử quan trọng,

là nhân tố quyết định thắng lợi của phong trào đấu tranh cách mạng đánh đổ chế độthực dân và phong kiến, giành chính quyền ở Thanh Hóa năm 1945, đồng thờigiành nhiều thành tựu to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc cũngnhư trong công cuộc đổi mới, phát triển và hội nhập hiện nay

* Trình bày về người cộng sản đầu tiên của Thanh Hóa: Lê Hữu Lập

Lê Hữu Lập - Sinh năm 1897, ở thôn Hữu Nghĩa, tổng Xuân Trường, huyệnHậu Lộc (nay là xã Xuân Lộc, Hậu Lộc, Thanh Hóa) là người đã có công đóng góprất lớn vào công cuộc xây dựng tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) và làngười cộng sản đầu tiên của Thanh Hóa

Sinh ra trong một gia đình ở thôn ngay từ nhỏ, đồng chí đã sẵn có lòng yêunước thương dân, cảm nhận được nỗi khổ của những người dân mất nước và sự bấtcông do thực dân Pháp và bọn phong kiến gây ra

Năm 1918, sau khi tốt nghiệp trường Pháp Việt, đồng chí tham gia hoạt độngcách mạng, sang Trung Quốc tham gia vào tổ chức Tâm Tâm Xã – một tổ chứccách mạng của người Việt Nam yêu nước ở Trung Quốc

Năm 28 tuổi, đồng chí được gặp Nguyễn Ái Quốc và được Người giác ngộcách mạng rồi được kết nạp vào tổ chức Việt Nam Thanh niên CM đồng chí hội –

tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam do đồng chí Nguyễn Ái Quốc sánglập Sau đó, đồng chí được cử về nước cùng với các đồng chí khác để tuyên truyền

giác ngộ cách mạng cho những thanh niên yêu nước ở Thanh Hóa, Thái Bình,Nam Định, Nghệ An, Quảng Trị… đưa sang Quảng Châu huấn luyện.

Năm 31 tuổi, đồng chí được bầu vào Ban chấp hành kỳ bộ thanh niên Trung

Kỳ, được cử sang Thái Lan hoạt động và bị tòa án Nam Triều Thanh Hóa kết án tửhình vắng mặt

Đầu năm 1934 đồng chí đã tham gia được Ban Viện trợ cách mạng ĐôngDương cử về hoạt động ở tỉnh Nghệ An và được tổ chức bố trí hoạt động tại một cơ

sở ở huyện Nghi Lộc Tại đây, đồng chí lâm bệnh nặng và được đưa về điều trị ởnhà thương Vinh, do bệnh quá nặng, lại bị sự kiểm soát gắt gao của thực dân Pháp,vào một ngày cuối tháng 6/1934, đồng chí đã trút hơi thở cuối cùng, thọ 37 tuổi

Đồng chí Lê Hữu Lập là người thanh niên cộng sản lứa đầu tiên của đấtThanh, người chiến sĩ cộng sản kiên cường, người học trò nhiệt thành của Chủ tịch

Hồ Chí Minh kính yêu, đồng chí đã chiến đấu không mệt mỏi và hiến dâng cả cuộcđời mình cho sự nghiệp của dân, của nước, góp phần viết nên những trang sử hàohùng trong lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng bộ và nhân dân Thanh Hóa

Câu 5 Ngày 20/2/1947, Bác Hồ vào thăm Thanh Hóa đã căn dặn:

“Thanh Hóa phải trở nên một tỉnh kiểu mẫu phải làm sao cho mọi mặt chính trị, kinh tế, quân sự phải là là tỉnh kiểu mẫu , làm hậu phương vững chắc cho cuộc kháng chiến” Thực hiện lời căn dặn của Bác, sau 30 năm đổi mới (1986- 2016) Đảng bộ, quân và dân Thanh Hóa đã phấn đấu đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực kinh tế- xã hội Em hãy nêu một thành tựu nổi bật nhất góp phần đưa Thanh Hóa từng bước trở thành tỉnh kiểu mẫu Liên hệ trách nhiệm bản thân?

Gợi ý:

Nêu thành tưu nổi bật, HS chọn 1 trong 2 thành tựu (Có tư liệu gửi kèm)

TƯ LIỆU

I Lê Lợi (1385 -1433)

Lê Lợi sinh ngày 10-9-1385 (6-8 năm ất Sửu) tại Lam Sơn (Kẻ Cham), naythuộc huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa, trong một gia đình "đời đời làm quân trưởngmột phương" Ông là con út của Lê Khoáng và Trịnh Thị Ngọc Hương (anh lớncủa ông tên Học, anh thứ là Trư) Ông nối nghiệp cha làm chúa trại Lam Sơn Khiquân Minh chiếm đất nước, ông nuôi chí lớn đánh đuổi xâm lăng Quân nhà Minhnghe tiếng ông, dụ cho làm quan, ông không chịu khuất Ông nói: "Làm trai nêngiúp nạn lớn, lập công to, để tiếng thơm muôn đời, chớ sao lại chịu bo bo làm đầy

tớ người?"

Năm Lê Lợi 21 tuổi cũng là năm nhà Minh đem 80 vạn quân sang xâm lượcnước Việt Cuộc kháng chiến chống Minh của vương triều Hồ thất bại, nước ĐạiViệt rơi vào ách thống trị tàn bạo của giặc Minh Trước cảnh đất nước bị kẻ thùgiày xéo, tàn phá, Lê Lợi đã nung nấu một quyết tâm đánh đuổi chúng ra khỏi bờcõi

Đầu năm 1416, tại núi rừng Lam Sơn trên đất Thanh Hóa, Lê Lợi cùng với 18người bạn thân thiết, đồng tâm cứu nước đã làm lễ thề đánh giặc giữ yên quêhương Đó là hội Thề Lũng Nhai đã đi vào sử sách Tin Lê Lợi dựng cờ nghĩa,chiêu mộ hiền tài bay xa, thu hút các anh hùng hào kiệt từ bốn phương kéo về ĐấtLam Sơn trở thành nơi tụ nghĩa ở đó có đủ các tầng lớp xã hội và thành phần dântộc khác nhau, với những đại biểu ưu tú như: Nguyễn Trãi, Trần Nguyên Hãn,Nguyễn Chích, Nguyễn Xí, Lê Lai, Cầm Quý, Xa Khả Tham Sau một thời gianchuẩn bị chín muồi, đầu năm 1418, Lê Lợi xưng là Bình Định Vương, truyền hịch

đi khắp nơi, kêu gọi nhân dân đứng lên đánh giặc cứu nước Lê Lợi là linh hồn, làlãnh tụ tối cao của cuộc khởi nghĩa ấy

Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ mở đầu tới kết thúc thắng lợi (tháng 12-1427),qua các giai đoạn phát triển và chiến lược, chiến thuật của nó đã chứng minh LêLợi là người có tầm vóc của một thiên tài, một nhân cách vĩ đại, chỉ thấy ở nhữnglãnh tụ mở đường, khai sáng Nếu Ngô Quyền với chiến thắng trên sông BạchĐằng năm 938 đã chấm dứt thời kỳ 1.000 năm mất nước, mở đầu thời kỳ độc lậpmới của dân tộc thì Lê Lợi với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng, kết thúc 20năm thống trị của giặc Minh, khôi phục nền độc lập lâu dài cho Tổ quốc, bắt đầumột kỷ nguyên xây dựng mới Không có Lê Lợi, không có phong trào khởi nghĩaLam Sơn Nhưng Lê Lợi không chỉ là người nhen nhóm, tạo lập ra tổ chức khởinghĩa Lam Sơn mà ông còn là nhà chỉ đạo chiến lược kiệt xuất Một nét đặc sắc,mới mẻ trong đường lối chỉ đạo cuộc kháng chiến chống Minh mà Lê Lợi thực hiện

là dựa vào nhân dân để tiến hành chiến tranh giải phóng dân tộc Nhìn vào lựclượng nghĩa binh và bộ chỉ huy, tướng lĩnh của cuộc khởi nghĩa, có thể thấy rõ tínhchất nhân dân rộng rãi của nó, một đặc điểm nổi bật không có ở các cuộc khởinghĩa khác chống Minh trước đó Dựa vào sức mạnh của nhân dân, đoàn kết, tậphợp mọi lực lượng xã hội trong một tổ chức chiến đấu, rồi từ cuộc khởi nghĩa ởmột địa phương, lấy núi rừng làm căn cứ địa, phát triển sâu rộng thành cuộc chiến

tranh giải phóng dân tộc trên quy mô toàn quốc Đây là một cống hiến sáng tạo tolớn về đường lối chiến tranh của Lê Lợi và bộ tham mưu của ông, để lại một kinhnghiệm lịch sử quý giá.

Vừa là nhà tổ chức và chỉ đạo chiến lược về chính trị, quân sự, vừa là vị tướngcầm quân mưu trí, quả quyết, Lê Lợi đã vận dụng lối đánh "vây thành diệt viện"theo lý thuyết quân sự ông nghiền ngẫm: Đánh thành là hạ sách Ta đánh thànhkiên cố hàng năm, hàng tháng không lấy được, quân ta sức mỏi, khí nhụt, nếu việnbinh giặc lại đến thì ta đằng trước, đằng sau đều bị giặc đánh, đó là đường nguy.Chi bằng nuôi sức khỏe, chứa khí hăng để đợi quân cứu viện tới Khi viện binh bịphá thì thành tất phải hàng" Chiến thuật "Vây thành diệt viện" của Lê Lợi kết hợpvới chủ trương "mưu phạt nhị tâm công", uy hiếp, phân hóa, chiêu dụ địch củaNguyễn Trãi tạo nên một phương thức độc đáo trong nghệ thuật quân sự Việt Nam.Cuộc vây hãm Vương Thông ở Đông Quan và tiêu diệt viện binh giặc tại ChiLăng, Xương Giang cuối năm 1427 là kết quả thắng lợi của tư tưởng quân sự của

Lê Lợi - Nguyễn Trãi Sau khi đuổi hết giặc Minh về nước, Lê Lợi lên ngôi hoàng

đế năm 1428, sáng lập ra vương triều Lê Lê Lợi làm vua được 5 năm thì mất(1433), an táng tại Vĩnh Lăng, Lam Sơn, miếu hiệu là Thái Tổ

Trong sự nghiệp xây dựng đất nước buổi đầu của vương triều Lê, Lê Lợi đã cónhững cố gắng không nhỏ về nội trị, ngoại giao, nhằm phục hồi, củng cố, phát triểnđất nước trên mọi mặt, như tổ chức lại bộ máy chính quyền từ trung ương xuốngđịa phương; ban hành một số chính sách kèm theo những biện pháp có hiệu quả đểkhôi phục sản xuất nông nghiệp, ổn định đời sống xã hội Lê Lợi cũng chú ý tớiviệc phát triển văn hóa, giáo dục, đào tạo nhân tài Năm 1428, lên ngôi vua, nămsau (niên hiệu Thuận Thiên thứ 2, 1429), Lê Lợi đã cho mở khoa thi Minh Kinh.Năm 1431, thi khoa Hoành từ Năm 1433, Lê Lợi đích thân ra thi văn sách Đấy làchưa kể năm 1426 trong khi đang vây đánh Đông Quan, Lê Lợi đã mở một khoa thiđặc cách lấy đỗ 32 người, trong đó có Đào Công Soạn, một nhà ngoại giao xuất sắcthời Lê Lợi Nhưng, nhiệm vụ chính trị lớn nhất phải quan tâm giải quyết hàng đầusau khi đất nước được giải phóng là việc tăng cường củng cố, giữ vững nền độclập, thống nhất của Tổ quốc Về phương diện này, Lê Lợi đã làm được hai việc có

ý nghĩa lịch sử Thứ nhất, ông đã thành công trong cuộc đấu tranh ngoại giao, thiếtlập quan hệ bình thường giữa triều Lê và triều Minh Thứ hai, Lê Lợi đã kiên quyếtđập tan những âm mưu và hành động bạo loạn muốn cát cứ của một số ngụy quântrước, điển hình là vụ Đèo Cát Hãn ở Mường Lễ, Lai Châu Trong bài thơ làm khắcvào vách đá núi Pú Huổi Chò (bên sông Đà, thuộc Lai Châu) năm 1431 khi đánhĐèo Cát Hãn, Lê Lợi đã nói rõ ý chí bảo vệ sự thống nhất giang sơn:

Đất hiểm trở từ nay không còn,Núi sông đã vào chung một bản đồ

Đề thơ khắc vào núi đáTrấn giữ miền Tây của nước Việt ta

Sau bài thơ trên, Lê Lợi còn viết bài thơ thứ hai khắc vào vách núi Hào Trángbên Chợ Bờ, Hòa Bình

II Thành nhà Hồ

Khu di tích lịch sử Thành nhà Hồ là một công trình kiến trúc độc đáo.Ngày 27 tháng 6 năm 2011, Thành nhà Hồ đã được UNESCO công nhận là di sảnvăn hóa thế giới Nơi đây cũng đã được thủ tướng chính phủ Việt Nam đưa vàodanh sách xếp hạng 62 di tích quốc gia đặc biệt Cùng với khu di tích lịch sử LamKinh, cầu Hàm Rồng và nhiều cụm di tích khác; đây được xem như một chứng tíchlịch sử hào hùng của mảnh đất xứ Thanh Đến nay, đó còn là một điểm hẹn văn hóa– du lịch nổi tiếng bởi vẻ đẹp, sự tôn nghiêm, trang trọng đứng vững trường tồn vớithời gian

*Quá trình xây dựng Thành nhà Hồ

Thành nhà Hồ gắn liền với một triều đại tuy chỉ tồn tại có 7 năm trong lịch

sử nhưng ít nhiều đã đánh dấu những chính sách tiến bộ về cai trị và xây dựng đấtnước – triều đại nhà Hồ

Tháng 3 năm 1400, Hồ Quý Ly lên ngôi, đặt niên hiệu là Thánh Nguyên, đổiquốc hiệu là Đại Ngu Chưa được một năm, theo cách nhà Trần, ông nhường ngôicho con thứ là Hồ Hán Thương, làm Thái Thượng hoàng nhưng vẫn tự mình quyếtđoán mọi công việc Hồ Quý Ly là một vua có nhiều năng lực về chính trị, kinh tế,văn hóa Hồ Quý Ly là một nhà cải cách có tài nhưng khả năng về quân sự của ôngchưa tương đương với tài năng về văn trị Những cải cách của ông nhằm mục đíchxây dựng một nước Đại Ngu cường thịnh Tuy nhiên, tư tưởng đổi mới của Hồ Quý

Ly và những cải cách của ông thực hiện quá dồn dập trong một thời gian ngắn,không đạt kết quả như mong đợivà gây ra sự phẫn nộ trong nhân dân; đặc biệt làvới các sĩ phu trung thành với nhà Trần

Thành nhà Hồ (Thành Tây Đô) được xây vào năm 1397 dưới triều Trần doquyền thần Hồ Quý Ly chỉ huy, người không lâu sau (1400) lập ra nhà Hồ Theo sửsách, thành bắt đầu xây dựng vào mùa xuân tháng Giêng năm Đinh Sửu niên hiệuQuang Thái thứ 10 đời vua Thuận Tông của vương triều Trần Người quyết địnhchủ trương xây dựng là Hồ Quý Ly, lúc bấy giờ giữ chức Nhập nội Phụ chính Thái

sư Bình chương quân quốc trọng sự, tước Tuyên Trung Vệ quốc Đại vương, cương

vị Tể tướng, nắm giữ mọi quyền lực của triều đình Người trực tiếp tổ chức và điềuhành công việc kiến tạo là Thượng thư bộ Lại Thái sử lệnh Đỗ Tỉnh Hồ Quý Lyxây thành mới ở động An Tôn (nay thuộc địa phận các xã Vĩnh Long, Vĩnh Tiến,huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa), làm kinh đô mới với tên Tây Đô, nhằm buộctriều Trần dời đô vào đấy trong mục tiêu chuẩn bị phế bỏ vương triều Trần Tháng

3 năm Canh Thân (26-3 đến 24-4-1400), vương triều Hồ thành lập (1400- 1407) vàTây Đô là kinh thành của vương triều mới, thành Thăng Long đổi tên là Đông Đôvẫn giữ vai trò quan trọng của đất nước Thành đá được xây dựng trong một thờigian kỷ lục, chỉ chừng 3 tháng Các cấu trúc khác như các cung điện, rồi La Thànhphòng vệ bên ngoài, đàn Nam Giao còn được tiếp tục xây dựng và hoàn thiện chođến năm 1402