Lich sử thế giới sau 1945

Bài tập các chuyên đề: 1. Sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1945 – 1949) 2. Liên Xô, các nước Đông Âu (1945 – 1991) và Liên bang Nga (1991 – 2000) 3. Các nước Á, Phi, Mĩ Latinh (1945 – 2000)

Trang 1

TRỌNG TÂM ÔN TẬP LỊCH SỬ

ÔN THI TỐT NGHIỆP THPT

Trang 2

MỤC LỤC TÀI LIỆU

Chủ đề 1: Sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh thế giới thứ hai

(1945 – 1949).

- Câu hỏi mức độ nhận biết: 00

- Câu hỏi mức độ thơng hiểu: 20

- Câu hỏi mức độ vận dung, vận dụng cao: 10

Chủ đề 2: Liên Xơ, các nước Đơng Âu (1945 – 1991) và Liên bang Nga (1991 –

2000).

Chủ đề 3: Các nước Á, Phi, Mĩ Latinh (1945 – 2000).

TÀI LIỆU ĐƯỢC CHUẨN HĨA VỀ VĂN BẢN, CĨ ĐÁP ÁN CHI TIẾT PHÂN LOẠI MỨC ĐỘ

Trang 3

CHỦ ĐỀ 01 SỰ HÌNH THÀNH TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI

SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI

(1945 – 1949)

Mức độ 2: Thơng hiểu

Câu 1: Vấn đề khơng được đặt ra trước các cường quốc đồng minh để giải quyết

trong Hội nghị Ianta đĩ là

A khơi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh.

B nhanh chĩng đánh bại hồn tồn các nước phát xít.

C phân chia thành quả giữa các nước thắng trận.

D tổ chức lại thế giới sau chiến tranh.

Câu 2: Hội nghị Ianta quyết định nhiều vấn đề quan trọng, ngoại trừ

A Hợp tác giữa các nước nhằm khơi phục lại đất nước sau chiến tranh.

B tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức và chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản.

C thỏa thuận việc đĩng quân tại các nước phân chia phạm vi ảnh hưởng.

D thành lập tổ chức Liên hợp quốc nhằm duy trì hịa bình và an ninh thế giới Câu 3: Hội nghị Ianta chấp nhận các điều kiện để đáp ứng yêu cầu của Liên Xơ khi

tham gia chống quân phiệt Nhật Bản ở châu Á, ngoại trừ việc

A khơi phục quyền lợi của Nga bị mất do chiến tranh Nga – Nhật.

B Liên Xơ chiếm 4 đảo thuộc quần đảo Curin.

C trả lại cho Liên Xơ miền Nam đảo Xakhalin.

D giữ nguyên hiện trạng của Trung Quốc và Mơng Cổ.

Câu 4: Hội nghị Ianta (2-1945) nêu quyết định: tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít

Đức và chủ nghĩa quân phiệt Nhật nhằm

A tránh nguy cơ chiến tranh thế giới B để nhanh chĩng kết thúc chiến

tranh

C để bảo vệ hịa bình thế giới D trả thù bọn phát xít gây chiến tranh Câu 5: Liên Xơ là một trong 5 nước ủy viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên

hợp quốc cĩ vai trị quốc tế như thế nào?

A Đã duy trì được trật tự thế giới “hai cực” sau chiến tranh lạnh.

B Gĩp phần làm hạn chế sự thao túng của Mĩ đối với tổ chức Liên hợp quốc.

C Khẳng định vai trị tối cao của 5 nước lớn trong tổ chức Liên hợp quốc.

D Xây dựng Liên hợp quốc thành tổ chức chính trị quốc tế năng động.

Câu 6: Liên hợp quốc quyết đinh lấy ngày 24-10 hằng năm làm “Ngày Liên hợp

quốc” vì đĩ là ngày

A kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai B bế mạc Hội nghị Ianta.

C Hiến chương Liên hợp quốc cĩ hiệu lực D khai mạc Lễ thành lập Liên hợp

quốc

Câu 7: Tại sao khi cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai chưa kết thúc, hội nghị Ianta đã

được triệu tập?

Trang 4

A Do chủ nghĩa phát xít đã bị đánh bại hoàn toàn.

B Do các nước muốn phân chia thành quả chiến thắng.

C Do muốn tổ chức lại thế giới sau chiến tranh.

D Do nhiều vấn đề quan trọng và cấp bách đặt ra.

Câu 8: Tại sao gọi là ‘Trật tự hai cực Ianta”?

A Liên Xô và Mi phân chia khu vực ảnh hưởng và phạm vi đóng quân ở châu Á

và châu Âu

B Mĩ và Liên Xô phân chia khu vực ảnh hưởng và đại diện cho 2 phe: đế quốc chủ

nghĩa và xã hội chủ nghĩa

C Thế giới đã xảy ra nhiều cuộc xung đột, căng thẳng.

D Trật tự này được hình thành bỏi quyết định của các cường quốc tại Ianta (Liên

Xô)

Câu 9: Trật tự hai cực Ianta hoàn toàn tan rã khi

A Tổ chức Hiệp ước Vácsava chấm dứt hoạt động.

B Mỹ và Liên Xô tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh.

C Chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và Liên Xô sụp đổ.

D Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) giải thế.

Câu 10: Nội dụng nào sau đây không có trong “Trật tự hai cực Ianta”

A Trật tự thế giới hình thành sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

B Trật tự thế giới mới hình thành sau Hội nghị Ianta.

C Liên Xô và Mĩ phân chia khu vực ảnh hưởng trong quan hệ quốc tế.

D Liên Xô và Mĩ chuyển từ đối đầu sang đối thoại, hợp tác.

Câu 11: Hội nghị Ianta có ảnh hưởng như thế nào đến tình hình quan hệ quốc tế sau

chiến tranh?

A Làm nảy sinh những mâu thuẫn mới giữa các nước đế quốc với nhau.

B Đánh dấu sự hình thành một trật tự thế giới mới sau chiến tranh.

C Trở thành khuôn khổ của một trật tự thế giới từng bước được thiết lập trong

những năm 1945 – 1947

D Đánh dấu sự xác lập vai trò thống trị thế giới của chủ nghĩa đế quốc Mĩ.

Câu 12: Mục đich nào của Liên hợp quốc làm cho các nước xích lại gần nhau?

A Tôn trọng quyền tự quyết của các dân tộc.

B Thúc đẩy quan hệ thương mại tự do.

C Duy trì hòa bình và an ninh thế giới.

D Phát triển mối quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc.

Câu 13: Một trong những Nghị quyết của Hội nghị Ianta về kết thúc nhanh chóng

chiến tranh ở châu Âu và châu Á – Thái Bình Dương, ba cường quốc đã thống nhất

A sử dụng bom nguyên tử để tiêu diệt phát xít Nhật.

B Hồng quân Liên Xô nhanh chóng tấn công tận sào huyệt của phát xít Đức ơ

Beclin

Trang 5

C tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức và quân phiệt Nhật

D tiêu diệt mầm mống của chủ nghĩa phát xít.

Câu 14: Một trong những nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc là

A hợp tác phát triển có hiệu quả về kinh tế, văn hóa và xã hội.

B chung sống hòa bình, vừa hợp tác vừa đấu tranh.

C tiến hành hợp tác quốc tế giữa các nước thành viên.

D giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình.

Câu 15: Tại sao Hiến chương Liên hợp quốc là văn kiện quan trọng nhất?

A Nêu rõ mục đích và nguyên tắc hoạt động của tổ chức Liên hợp quốc.

B Là cơ sở để các nước căn cứ tham gia tổ chức Liên hợp quốc.

C Nêu rõ mục đích là duy trì hòa bình và an ninh thế giới, phát triển mối quan hệ

hữu nghị giữa các nước

D Hiến chương quy định bộ máy tổ chức của Liên hợp quốc.

Câu 16: Trật tự hai cực Ianta được xác lập sau Chiến tranh thế giới thứ hai khẳng

định vị thế hàng đâug của hai cường uốc nào?

A Liên Xô và Mỹ B Mỹ và Anh C Liên Xô và Anh D Liên Xô và

Pháp

Câu 17: Liên Hợp quốc hoạt động không dựa trên nguyên tắc nào sau đây

A Hợp tác phát triển có hiệu quả trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa và xã

hội

B Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của tất cả các nước.

C Không can thiệp vào công việc nội bộ của bất kỳ nước nào.

D Giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.

Câu 18: Trật tự hai cực Ianta sụp đổ vì

A Liên Xô và Mĩ chuyển từ đối đầu sang đối thoại.

B Liên Xô và Mĩ “chán ngán” việc chạy đua vũ trang

C Ảnh hưởng của Liên Xô và Mĩ bị thu hẹp

D Mô hình xã hội chủ nghĩa tan rã ở Liên Xô

Câu 19: Những quyết định của Hội nghị Ianta và những thỏa thuận sau đó của ba

cường quốc Liên Xô, Mĩ, Anh đã trở thành khuôn khổ của trật tự thế giới mới vì

A làm cho cục diện hai cực, hai phe được xác lập trên toàn thế giới.

B các nước tham chiến được hưởng nhiều quyền lợi sau chiến tranh.

C đã phân chia xong phạm vi ảnh hưởng giữa các nước thắng trận.

D đã dẫn tới sự giải thể của chủ nghĩa thực dân ở các nước thuộc địa.

Câu 20: Thực chất Ianta là Hội nghị Ianta (2-1945) là hội nghị

A bàn về những vấn đề liên quan đến hòa bình, an ninh thế giới.

B hòa giải mâu thuẫn giữa Mĩ và Liên Xô.

C đàm phán giữa khối Đồng minh và phe phát xít

D phân chia thành quả chiến thắng giữa các nước thắng trận.

Trang 6

Mức độ 3: Vận dụng – Vận dụng cao Câu 21: Nội dung nào dưới đây thể hiện rõ vai trò của Liên hợp quốc hiện nay?

A Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của tất cả các nước.

B Bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia và quyền tự quyết của các dân tộc.

C Không can thiệp vào công việc nội bộ của bất kì nước nào.

D Diễn đàn quốc tế vừa hợp tác, vừa đấu tranh nhằm duy trì hòa bình và an ninh

thế giới

Câu 22: Đặc điểm nổi bật của trật tự thế giới mới được hinh thành trong những năm

sau Chiến tranh thế giới thứ hai là

A Một trật tự thế giới được thiết lập trên cơ sở các nước tư bản thắng trận áp đặt

quyền thống trị đối với các nước bại trận

B Hình thành một trật tự thế giới mới, hoàn toàn do phe tư bản thao túng.

C Thế giới hình thành “hai cực”: Tư bản chủ nghĩa và Xã hội chủ nghĩa do Liên

Xô và Mĩ đứng đầu mổi bên

D Một trật tự thế giới mới được thiết lập trên cơ sở các nước thắng trận cùng nhau

hợp tác để lãnh đạo thế giới

Câu 23: Nội dung nào gây nhiều tranh cãi nhất giữa ba cường quốc Liên Xô, Mĩ,

Anh tại Hội nghị Ianta?

A Nhanh chóng kết thúc chiến tranh thế giới thứ hai, tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa

phát xít Đức, Nhật

B Thành lập tổ chức quốc tế - Liên hợp quốc.

C Phân chia khu vực chiếm đóng và phạm vi ảnh hưởng của các cường quốc

thắng trận

D Giải quyết hậu quả chiến tranh, phân chia chiến lợi phẩm.

Câu 24: Vai trò của Liên hợp quốc trước những biến động của tình hình thế giới hiện

này là gì?

A Liên hợp quốc thực sự đã trở thành một diễn đàn quốc tế vừa hợp tác vừa đấu

tranh nhằm duy trì hòa bình và an ninh thế giới

B Thúc đẩy mối quan hệ giao lưu, hợp tác giữa các nước thành viên trên nhiều

lĩnh vực

C Ngăn chặn các đại dịch đe dọa sức khỏe loài người nhằm nâng cao đời sống của

người dân

D Bảo vệ các di sản trên thế giới, cứu trợ nhân đạo, chống đói nghèo.

Câu 25: Việt Nam từ khi gia nhập Liên hợp quốc đã có những đóng góp vào việc

A xây dựng mối quan hệ hợp tác với Liên hợp quốc chặt chẽ, có hiệu quả trên

nhiều lĩnh vực

B trở thành ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an nhiệm kì 2008 – 2009.

C có tiếng nói ngày càng quan trọng trong tổ chức Liên hợp quốc.

Trang 7

D thực hiện chống tham nhũng, tham gia chương trình an ninh lương thực, xóa đói

giảm nghèo, quyền trẻ em, tham gia lực lượng giữ gìn hòa bình Liên hợp quốc

Câu 26: Cho đoạn dữ liệu sau:

“Hiến chương của Liên hợp quốc nêu rõ mục đích của tổ chức này là duy trì hòa bình và an ninh thế giới, phát triển mối quan hệ (….) giữa các dân tộc và tiến hành (….) quốc tế trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc (…) và quyền (….) của các dân tộc”

Chọn các cụm từ thích hợp nhất để điền vào những (….) trong đoạn dữ liệu theothứ tự lần lượt là

A hợp tác, đoàn kết, tự quyết, chủ quyền B hữu nghị, hợp tác, bình đẳng, tự

quyết

C hữu nghị, đoàn kết, tự quyết, chủ quyền D hữu nghị, hợp tác, tự quyết, bình

đẳng

Câu 27: Sắp xếp các sự kiện sau theo trình tự thời gian

1 Hội nghị Pốtxđam được tổ chức tại Đức

2 Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc

3 Hội nghị Ianta được triệu tập

4 Hội nghị quốc tế được triệu tập tại Xan Phranxixcô

A 3,4,1,2 B 1,2,3,4 C 2,3,4,1 D 2,3,1,4.

Câu 28: Trong cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo hiện nay, Việt Nam cần vận

dụng triệt để nguyên tắc nào của Liên Hợp Quốc

A Tranh thủ sự ủng hộ của dư luận quốc tế

B Không can thiệp vào công việc nội bộ của bất kì nước nào

C Giải quyết tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình

D Chung sống hòa bình và sự nhất trí giữa năm nước lớn

Câu 29: Đáp án nào đúng nhất khi kể tên một số tổ chức chuyên môn của Liên hợp

quốc?

A UNDP, UNESCO, IMF, WHO, UNICEF.

B WB, INTERPOL, UNICEF, FAO, ARF.

C WHO, IMF, UNFPA, WB, UEFA

D WHO, FAO, UNICEF, TPP

Câu 30: Điểm hạn chế từ những quyết định của hội nghị Ianta sau Chiến tranh thế

giới thứ hai là

A Chưa thể hiện tinh thần đoàn kết quốc tế

B Chưa mang lại quyền lợi cho nhân dân các nước thuộc địa, chỉ phục vụ lợi ích

của các cường quốc thắng trận

C Quá khắc nghiệt với các nước thua trận

D Là tiền đề dẫn tới hình thành cục diện “Chiến tranh lạnh” sau này.

ĐÁP ÁN CHỦ ĐỀ 1

Trang 8

1.A 2.A 3.D 4.B 5.B 6.C 7.D 8.B 9.C 10.D

11.A 12.D 13.C 14.D 15.A 16.A 17.A 18.D 19.C 20.D

21.D 22.C 23.C 24.A 25.D 26.B 27.A 28.C 29.A 30.B

LỜI GIẢI CHI TIẾT Câu 1: Đáp án A

Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai sắp kết thúc, nhiều vấn đề quan trọng

và cấp bách đặt ra trước các cường quốc Đồng minh:

+ Việc nhanh chóng đánh bại phát xít

+ Tổ chức lại thế giới sau chiến tranh

+ Việc phân chia thành quả chiến thắng

Câu 2: Đáp án A

Những quyết đinh của Hội nghị Ianta bao gồm:

- Tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức và chủ nghĩa quân phiệt Nhật

- Nhanh chóng kết thúc chiến tranh Liên Xô sẽ tham chiến chống Nhật ở châu Á

- Thành lập tổ chức Liên hiệp quốc để duy trì hòa bình, an ninh thế giới

- Thỏa thuận việc đóng quân, giải giáp quân đội phát xít và phân chia phạm vi

ảnh hưởng của các cường quốc thắng trận ở châu Âu và A

Câu 3: Đáp án D

Ở châu Á, Hội nghị Ianta chấp nhận những điều kiện để Liên Xô tham chiến chốngNhật bao gồm:

- Giữ nguyên trạng Mông Cổ

- Khôi phục quyền lợi của nước Nga đã bị mất do cuộc chiến tranh Nga – Nhậtnăm 1904

- Trả lại cho Liên Xô miền Nam đảo Xakhalin

- Liên Xô chiếm 4 đảo thuộc quần đảo Curin

Chọn đáp án: D

Chú ý:

Trung Quốc cần trở thành một quốc gia thống nhất và dân chủ’ Chính phủ TrungHoa Dân quốc cần cải tổ với sự tham gia cua Đảng Cộng sản với các đảng phái dânchủ; trả lại cho Trung Quốc vùng Mãn Châu, đảo Đài Loan và quần đảo Bành Hồ

Câu 4: Đáp án B

Mục tiêu của Hội nghị Ianta là làm sao để đánh bại chủ nghĩa phát xít để nhanhchóng kết thúc chiến tranh Để làm được điều này, khối Đồng minh chống phátxít cần tăng cường hoạt động hơn nữa trong thời gian 2 đến 3 tháng sau khiđánh bại phát xít Đức,:Liên Xô sẽ tham gia chống Nhật ở châu Á

Trang 9

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô và Mĩ là đứng đầu hai phe là Xã hội chủnghĩa và Tư bản chủ nghĩa Liên Xô và Mĩ là hai cường quốc đứng đầu hai cực, chỉcần một bên suy yếu thì bên kia sẽ thao túng nhiều vấn đề chính trị.

Trong khi đó, thành viên của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc bao gồm 5 quốc gia:Trung Quốc, Mĩ, Anh, Pháp, Trung Quốc Nếu không có Liên Xô thì chắc chắn Mĩ

sẽ thao túng tổ chức này Bằng chứng ở việc, sau năm 1991 khi Liên Xô tan rã thì

Mĩ đã hướng tới trật tự thế giới “đơn cực” nhằm chi phối và lãnh đạo toàn thế giới.

Câu 6: Đáp án C

Ngày 24-10-1945, sau khi được Quốc hội các nước thành viên phê chuẩn, bản hiếchương chính thức có hiệu lực Từ đó, Liên hợp quốc quyết đinh lấy ngày 24-10hàng năm làm ngày Liên hợp quốc

=> Ngày 24-10 được lấy làm “Ngày Liên hợp quốc” vì đó là ngày Hiến chươngLiên hợp quốc chính thức có hiệu lực

Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai sắp kết thúc, nhiều vấn đề quan trọng

và cấp bách đặt ra trước các cường quốc Đồng minh:

+ Nhanh chóng đánh bại phát xít

+ Tổ chức lại thế giới sau chiến tranh

+ Việc phân chia thành quả chiến thắng

=> Từ ngày 4 đến 11/2/1945, Mỹ( Ru dơ ven), Anh (Sớc sin), Liên Xô (Xtalin)

họp hội nghị quốc tế ở I.An-ta (Liên Xô) để thỏa thuận việc giải quyết những vấn

đề bức thiết sau chiến tranh và hình thành một trật tự thế giới mới

Với Hội nghị Ianta phân chia phạm vi ảnh hưởng giữa các cường quốc đã hìnhthành nên trật tự thế giới mới do Mĩ và Liên Xô đứng đầu đại diện cho hai phe: đếquốc chủ nghĩa (tư bản chủ nghĩa) và xã hội chủ nghĩa Đó chính là trật tự hai cựcIanta

Trật tự hai cực Ianta tan rã vào năm 1991, chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu vàLiên Xô chính thức sụp đổ

- Đáp án A: biểu hiện sự sụp đổ của Liên Xô.

- Đáp án B: là dấu hiệu tích cực trong quan hệ quốc tế, tạo điều kiện cho sự phát

triển của Liên Xô chứ không đưa đến sự sụp đổ của Liên Xô

- Đáp án D: biểu hiện sự sụp đổ của Liên Xô.

- Đáp án A: Trật tự thế giới hình thành sau Chiến tranh thế giới thứ hai

(1945-1947)

Trang 10

- Đáp án B: Trật tự thế giới mới hình thành sau Hội nghị Ianta (từ những quyết

định của Hội nghị Ianta và những thỏa thuận sau đó của ba cường quốc đã trởthành khuôn khổ của trật tự thế giới mới, thường được gọi là trật tự hai cực Ianta

- Đáp án C: Liên Xô và Mĩ phân chia khu vực ảnh hưởng trong quan hệ quốc tế

(Liên Xô và Mĩ đại diện cho hai phe đối lập là Tư bản chủ nghĩa và Xã hội chủnghĩa)

- Đáp án D: Liên Xô và Mĩ chuyển từ đối đầu sang đối thoại, hợp tác (đến sau khi

Liên Xô sụp đổ và xuất hiện xu thế hòa bình hợp tác cùng phát triển mới chuyểnsang đối thoại hợp tác)

từ đầu và tình hình trong khu vực diễn ra ngày càng có chiều hướng khác với sựđối đầu của hai phe (thí dụ: tình hình ở Trung Quốc, bán đảo Đông Dương,…).– Các dân tộc châu Á đã không cam chịu chấp nhận cái khu vực “phạm vi ảnhhưởng truyền thống của các nước tư bản phương Tây” như một thiết chế của Trật

tự hai cực Phong trào giải phóng dân tộc đã trực tiếp làm suy yếu chủ nghĩa đếquốc thực dân phương Tây – một cực trong Trật tự Ianta và thực tế đã là một nhân

tố làm rạn nứt, xói mòn quyền lực đưa tới sự sụp đổ của Trật tự hai cực Ianta

Mâu thuẫn mới giữa các nước đế quốc sau Chiến tranh thế giới thứ hai vẫn là mâuthuẫn về quyền lợi Tuy nhiên, mâu thuẫn này không được giải quyết bằng mộtcuộc chiến tranh thế giới như Chiến tranh thế giới thứ nhất và Chiến tranh thế giớithứ hai mà nó là cuộc Chiến tranh lạnh Sự mâu thuẫn đó chia thành hai phe Tưbản chủ nghĩa và Xã hội chủ nghĩa tiêu biểu là Liên Xô và Mĩ

Mục đích hoạt động của Liên hợp quốc bao gồm:

- Duy trì hòa bình và an ninh thế giới

- Phát triển các mối quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc và tiến hành hợp tác quốc tếgiữa các nước trên cơ sở tôn trong nguyên tắc bình đẳng và quyền tự quyết của cácdân tộc

Trong đó nguyên tắc thứ hai tạo ra mối quan hệ giữa các quốc gia thêm xích lạigần nhau hơn, đó là việc đảm bảo lợi ích cho tất cả các quốc gia

Chọn đáp án: D

Chú ý:

Hiện nay, Liên hợp quốc vẫn đống vai trò quan trong trọng việc phát triển mốiquan hệ hữu nghị này

Trang 11

Hội nghị Ianta được họp để giải quyết các vấn đề cấp bách:

- Việc nhanh chóng đánh bại phát xít

- Tổ chức lại thế giới sau chiến tranh

- Việc phân chia thành quả chiến thắng

Muôn nhanh chóng kết thúc chiến tranh thì trước tiên các nước Đồng minh phảitiêu diệt hoàn toàn chủ nghĩa phát xít trước Để thực hiện mục tiêu này, ba cườngquốc (Liên Xô, Mĩ, Anh) đã thống nhất tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức vàquân phiệt Nhật

Những nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc là:

- Bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia và quyền tự quyết của các dân tộc

- Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của các nước

- Không can thiệp vào nội bộ các nước

- Giải quyết tranh chấp, xung đột quốc tế bằng phương pháp hòa bình

- Chung sống hòa bình và sự nhất trí giữa 5 cường quốc: Liên Xô, Mỹ, Anh, Pháp,Trung Quốc

Hiến chương Liên hợp quốc có vai trò quan trọng nhất do:

- Nêu rõ mục đich của tổ chức này là:

+ Duy trì hòa bình và an ninh thế giới

+ Phát triển các mối quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc và tiến hành hợp tác quốc

tế giữa các nước trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc bình đẳng và quyền tự quyết củacác dân tộc

- Nêu rõ nguyên tắc hoạt động của tổ chức này là:

+ Bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia và quyền tự quyết của các dân tộc

+ Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của các nước

+ Không can thiệp vào nội bộ các nước

+ Giải quyết tranh chấp, xung đột quốc tế bằng phương pháp hòa bình

+ Chung sống hòa bình và sự nhất trí giữa 5 cường quốc: Liên Xô, Mỹ, Anh, Pháp,Trung Quốc

=> Đây là hai nội dung có vai trò quan trọng nhất, nắm giữa vai trò chỉ đạo mọihoạt động của Liên hợp quốc qua tất cả các giai đoạn

Trật tự hai cực Ianta đứng đầu là hai cường quốc Liên Xô và Mỹ, khẳng đinh vị thếcủa hai cường quốc này trong quan hệ quốc tế

Những nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc bao gồm:

- Bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia và quyền tự quyết của các dân tộc

Trang 12

- Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của các nước.

- Không can thiệp vào nội bộ các nước

- Giải quyết tranh chấp, xung đột quốc tế bằng phương pháp hòa bình

- Chung sống hòa bình và sự nhất trí giữa 5 cường quốc: Liên Xô, Mỹ, Anh, Pháp,Trung Quốc

Trật tự hai cực Ianta bao gồm sự đối đầu giữa hai phe Tư bản chủ nghĩa và xã hộichủ nghĩa đứng đầu là Mĩ và Liên Xô Trật tư này sụp đổ khi một cực bị tan rã.Năm 1991, hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ đồng nghĩavới việc một cực đã bị tan rã, trật tự hai Ianta sụp đổ

Trật tự thế giới mới là trật tự hai cực Ianta với đặc trưng là chia thành hai pheTBCN và XHCN, đứng đầu là Liên Xô và Mĩ Trong đó, nguyên nhân dẫn đến sựphân chia nay là quyết định của Hội nghị Ianta đặc biệt là phân chia phạm vi ảnhhưởng giữa các nước thắng trận

Khi chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc, Hội nghị Ianta đãđược triệu tập, một trong ba mục tiêu của Hội nghị là phân chia thành quả giữa cácnước thắng trận Trong nội dung cụ thể của Hội nghị Ianta, nội dung này cũng lànội dung quan trọng nhất và được tranh luận sôi nổi Mục tiêu của mối quốc giabản chất cho cùng vẫn là quyền lợi của mỗi quốc gia, dân tộc

=> Bản chất của Hội nghị Ianta (2-1945) là Hội nghị phân chia thành quả chiếnthắng giữa các nước thắng trận

Trước tình hình cụ thể của thế giới hiện nay là tình trạng mâu thuẫn dân tộc, xungđột sắc tộc đang diễn ra ở nhiều nơi, chủ nghĩa khủng bố đang là mối đe dọa lớnđối với nhân loại Liên hợp quốc ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc giảiquyết các vấn đề trên

Mục đích hàng đầu của Liên hợp quốc là duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, đồngthời xác định những mục đích quan trọng khác cho các hoạt động của Liên hợpquốc là tăng cường quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc, thúc đẩy hợp tác để giảiquyết các vấn đề quốc tế về kinh tế, xã hội, văn hóa, nhân đạo và bảo đảm quyềncon người Các quốc gia cũng trao cho Liên hợp quốc vai trò là trung tâm điều hòacác hành động của các dân tộc hướng theo những mục đích đó

Tại Hội nghị cấp cao thế giới năm 2005, các nhà lãnh đạo các quốc gia đã nhất trí

về ý nghĩa sống còn của việc xây dựng một hệ thống đa phương hữu hiệu, lấy Liênhợp quốc làm trung tâm nhằm đối phó với những thách thức đa dạng, toàn cầu nhưhiện nay

Trang 13

Trật tự 2 cực Ianta là 1 trật tự thế giới mới do Liên Xô là Mĩ thiết lập nên sau chiếntranh thế giới thứ 2 Trật tự này đã chi phối các mối quan hệ quốc tế trong khoảng

40 năm từ 1945-1991 Và trật tự này đã chia thế giới thành 2 phe do 2 siêu cườngLiên Xô và Mĩ đứng đầu mỗi phe Với sự ra đời của trật tự 2 cực Ianta đã hìnhthành nên sự đối đầu gay gắt giữa hệ thống Tư bản chủ nghĩa và hệ thống Xã hộichủ nghĩa Cùng với sự sụp đổ của Liên Xô (1991) thì trật tự 2 cực Ianta cũngchấm dứt

=> Đặc trưng nổi bật của trật tự thế giới mới được hình thành trong những năm sauChiến tranh thế giới thứ hai là: thế giới hình thành “hai cực”: Tư bản chủ nghĩa và

Xã hội chủ nghĩa do Liên Xô và Mĩ đứng đầu mỗi phe

Xô và Mỹ ở Châu Âu và Châu Á

Chú ý:

Các quốc gia không khi nào thoát ra khỏi lợi ich dân tộc, quyền lợi của mỗi quốcgia Trong mọi cuộc đàm phán giữa các nước đây là nguyên tắc không khi nàođược bỏ qua

Trước tình hình cụ thể của thế giới hiện nay là tình trạng mâu thuẫn dân tộc, xungđột sắc tộc đang diễn ra ở nhiều nơi, chủ nghĩa khủng bố đang là mối đe dọa lớnđối với nhân loại Liên hợp quốc ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc giảiquyết các vấn đề trên

Mục đích hàng đầu của Liên hợp quốc là duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, đồngthời xác định những mục đích quan trọng khác cho các hoạt động của LHQ là tăngcường quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc, thúc đẩy hợp tác để giải quyết các vấn

đề quốc tế về kinh tế, xã hội, văn hóa, nhân đạo và bảo đảm quyền con người Cácquốc gia cũng trao cho Liên hợp quốc vai trò là trung tâm điều hòa các hành độngcủa các dân tộc hướng theo những mục đích đó

Tại Hội nghị cấp cao thế giới năm 2005, các nhà lãnh đạo các quốc gia đã nhất trí

về ý nghĩa sống còn của việc xây dựng một hệ thống đa phương hữu hiệu, lấy Liênhợp quốc làm trung tâm nhằm đối phó với những thách thức đa dạng, toàn cầu nhưhiện nay

Trang 14

Trong các lĩnh vực công việc cụ thể của LHQ, Việt Nam với tư cách là một trong

66 thành viên của Hội nghị giải trừ quân bị tại Giơnevơ đã tích cực tham gia vàocác hoạt động của diễn đàn nhằm thực hiện mục tiêu giải trừ quân bị toàn diện vàtriệt để do LHQ đề ra Việt Nam nghiêm túc thực hiện các nghĩa vụ thành viên củacác điều ước quốc tế về chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, thực hiện đầy đủcác nghị quyết của Hội đồng bảo an về báo cáo các biện pháp thực hiện các điềuước này, mới đây đã phê chuẩn Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện và ký Nghịđịnh thư bổ sung cho Hiệp ước Bảo đảm Hạt nhân theo Hiệp ước Không phổ biến

vũ khí hạt nhân

Chúng ta ủng hộ các cố gắng của các nước cùng LHQ tìm các giải pháp hòa bìnhcho các cuộc xung đột khu vực và đang hoàn tất quá trình chuẩn bị liên quan đếnviệc tham gia một cách có hiệu quả vào HĐGGHB LHQ, phù hợp với điều kiện vàkhả năng của Việt Nam Chúng ta coi trọng việc tăng cường đối thoại với các nước,hợp tác quốc tế trong và ngoài LHQ trên các vấn đề liên quan đến việc thúc đẩyquyền con người, trong đó có việc báo cáo về việc thực hiện các điều ước quốc tế

về quyền con người mà Việt Nam là thành viên và tham gia vào các cơ chế nhânquyền của LHQ như ECOSOC, Ủy ban về các vấn đề xã hội của ĐHĐ, Ủy hộinhân quyền và nay là Hội đồng nhân quyền LHQ

Việt Nam được LHQ đánh giá cao về việc hoàn thành trước thời hạn nhiều Mụctiêu phát triển Thiên niên kỷ, triển khai thành công đồng thời chia sẻ kinh nghiệmcủa mình trong việc thực hiện các chương trình hành động của các hội nghị LHQ

về phát triển xã hội, môi trường, an ninh lương thực, tài chính cho phát triển, nhà

ở, nhân quyền, dân số và phát triển, phụ nữ, trẻ em, chống phân biệt chủng tộc,phòng chống HIV/AIDS

=> Việt Nam từ khi tham gia Liên hợp quốc đã có những đóng góp vào việc thựchiện chống tham nhũng, tham gia chương trình an ninh lương thực, xóa đói giảmnghèo, quyền trẻ em, tham gia lực lượng giữ gìn hòa bình Liên hợp quốc

Hiến chương của Liên hợp quốc nêu rõ mục đích của tổ chức này là duy trì hòabình và an ninh thế giới, phát triển mối quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc và tiếnhành hợp tác quốc tế trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc bình đẳng và quyền tự quyếtcủa các dân tộc

1 Hội nghị Pốtxđam được tổ chức tại Đức (16-7 đến ngày 12-8-1945)

2 Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc (9-1977)

3 Hội nghị Ianta được triệu tập (2-1945)

4 Hội nghị quốc tế được triệu tập tại Xan Phranxixcô (25-4 đến 26-6-1945)

Chọn đáp án: A: 3,4,1,2.

Trang 15

Vấn đề biển Đông đang ngay càng diễn biến phức tạp Nếu như trước năm 1945,các nước giải quyết tranh chấp lãnh thổ bằng chiến tranh thì giờ đây, con ngườihướng tới giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, đây cũng là một trongnhững nguyên tắc hoạt động của Liên Hợp Quốc cần tuân thủ trong cuộc đấu tranhbảo vệ chủ quyền biển đảo hiện nay

Thực tế, Việt Nam đang tranh thủ thêm nhiều sự ủng hộ của quốc tế để giành lạichủ quyền biển đảo trong tranh chấp với Trung Quốc Đã có nhiều cuộc gặp gỡgiữa những nhà lãnh đạo cấp cao, yêu cầu Trung Quốc thực hiện thỏa thuậnDOC và tiến tới COC Cho đến năm 2017, vấn đề biển Đông vấn được ViệtNam, Trung Quốc và các nước liên quan giải quyết bằng biện pháp hòa bìnhdựa trên luật pháp quốc tế

- UNDP: Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tại Việt Nam

- UNESCO: viết tắt của United Nations Educational Scientific and CulturalOrganization, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc

- IMF: Quỹ tiền tệ quốc tế

- WHO: Tổ chức Y tế Thế giới

- UNICEF: Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc

Hệ quả của hội nghị Ianta bao gồm:

- Đặt nền tảng cho việc thành lập tổ chức Liên hợp quốc để duy trì hòa bình và anninh thế giới sau chiến tranh thế giới thứ hai…

- Sự nhất trí giữa 5 cường quốc; Liên Xô, Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc sẽ hạn chế

sự thao tứng hoàn toàn của chủ nghĩa tư bản với các tổ chức quốc tế

- Thỏa thuân việc đóng quân, giải giáp quân đội phát xít và phạm vi ảnh hưởng của

nó dẫn đến sự ảnh hưởng của Liên Xô và Mỹ ở châu Âu và châu Á

- Những quyết định của Hội nghị chỉ là sự thỏa thuận của Liên Xô, Mỹ và Anhnhưng ảnh hưởng đến việc giải quyết các vấn đề của thế giới sau chiến tranh thếgiới thứ hai

- Một trật tự thế giới mới được hình thành trên khuôn khổ của những thỏa thuận tại

hội nghị này, được gọi là “Trật tự hai cực Ianta”.

=> Như vậy, những quyết định của Hội nghị Ianta chưa mang lại quyền lợi cho

nhân dân các nước thuộc địa, chủ yếu mang lại lợi ích cho các nước thắng trận.

Trang 16

CHỦ ĐỀ 02 LIÊN XÔ, CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU (1945 – 1991)

VÀ LIÊN BANG NGA (1991 – 2000)

Mức độ 1: Nhận biết

Câu 1: Một trong những thành tựu của kế hoạch khơi phục kinh tế sau chiến tranh ở

Liên Xơ (1945 - 1950)?

A Sản lượng cơng nghiệp và nơng nghiệp năm 1950 đạt mức sản lượng năm 1940.

B Sản lượng nơng nghiệp, cơng nghiệp đểu vượt mức sản lượng năm 1940.

C Sản lượng cổng nghiệp tăng 73%, nơng nghiệp đạt mức trước chỉến tranh (năm

1940)

D Sản lượng cơng nghiệp và nơng nghiệp đều tăng 73%.

Câu 2: Năm 1949 dã ghi dấu ấn vào lịch sử Liên Xơ bằng sự kiện nổi bật nào?

A Liên Xơ phĩng thành cơng vệ tinh nhân tạo.

B Liên Xơ chế tạo thành cơng bom hạt nhân

C Liên Xơ đập tan âm mưu thực hiện cuộc “chiến tranh lạnh” của Mĩ.

D Liên Xơ chế tạo thành cơng bom nguyên tử.

Câu 3: Vị trí của nền kinh tế Liên Xơ trong những năm 1950 đến nửa đầu những năm

70?

A Liên Xơ là siêu cường kinh tế duy nhất.

B Liên Xơ là cường quốc cơng nghiệp thứ hai ờ châu Âu.

C Liên Xơ là cường quốc cơng nghiệp đứng hàng thứ hai trên thế giới.

D Liên Xơ là một nước cĩ nển nơng nghiệp hiện đại nhất thế giới.

Câu 4: I-u-ri Ga-ga-rin là ai?

A Là người đầu tiên thám hiểm Mặt Trăng.

B Là nhà du hành vũ trụ đầu tiên bay vịng quanh Trái Đất

C Là người đầu tiên thám hiểm sao Hỏa.

D Là người đã thiết kế - chế tạo thành cơng vệ tinh nhân tạo Spút-ních.

Câu 5: Từ năm 1946 - 1950, Liên Xơ đã đạt được thắng lợi to lớn gì trong cơng cuộc

khơi phục kinh tế?

A Hồn thành thắng lợi kế hoạch 5 năm trước 9 tháng.

B Phĩng thành cơng vệ tinh nhân tạo đầu tiên cùa Trái đất

C Xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội

D Thành lập Liên bang cộng hịa Xã hội chủ nghĩa Xơ viết.

Câu 6: Chính sách đối ngoại cùa Liên Xơ từ nãm 1945 đến nừa đầu những năm 70

của thế kỉ XX là gì?

A Muốn làm bạn với tất cả các nước.

B Chỉ quan hệ với các nước lớn.

C Tích cực ủng hộ hịa bình và phong trào cách mạng thế giới.

Trang 17

D Chỉ làm bạn với các nước Xã hội chủ nghĩa.

Câu 7: Sau khi Liên Xô sụp đổ, Liên bang Nga trở thành

A quốc gia độc lập như các nước cộng hòa khác.

B quốc gia kế tục Liên Xô.

C quốc gia nắm mọi quyền hành ở Liên Xô.

D quốc gia Liên bang Xô viết.

Câu 8: Đâu là nguyên nhân khách quan dẫn đến Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và

Đông Âu sụp đổ?

A Do đường lối lãnh đạo manh tính chủ quan duy ý trí, cùng với cơ chế quản lý

quan liêu bao cấp

B Sự chống phá của các thế lực thù địch ở trong và ngoài nước.

C Khi tiến hành cải tổ lại phạm phải sai lầm về nhiều mặt, làm cho khủng hoảng

trầm trọng

D Không bắt kịp bước phát triển của Khoa học – kĩ thuật tiên tiến.

Câu 9: Tháng 12/1993, Hiến pháp Liên bang Nga được ban hành, quy định nước Nga

theo chế độ nào?

A Dân chủ đại nghị B Thể chế quân chủ chuyên chế.

C Thể chế quân chủ Lập Hiến D Thể chế Tổng Thống Liên Bang Câu 10: Những năm đầu sau khi Liên Xô tan rã, Liên bang Nga thực hiện chính sách

đối ngoại ngả về phương Tây với hi vọng

A thành lập một liên minh chính trị ở châu Âu.

B nhận được sự ủng hộ về chính trị và sự viện trợ về kinh tế.

C tăng cường hợp tác khoa học-kĩ thuật với các nước châu Âu.

D xây dựng một liên minh kinh tế lớn ở châu Âu.

Câu 11: Từ năm 1950 đến năm 1975, Liên Xô thực hiện nhiều kế hoạch dài hạn

nhằm

A Phấn đấu đạt 20% tổng sản lượng công nghiệp toàn thế giới.

B Hoàn thành cơ giới hóa, điện khí hóa, hóa học hóa nền kinh tế.

C Trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ hai trên thế giới.

D Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất-kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội

Câu 12: Chính sách đối ngoại vủa Liên Bang Nga từ năm 1991 đến năm 2000 vừa

ngả về phương Tây, vừa khôi phục và phát triển quan hệ với các nước

A Châu Phi B trong nhóm G7 C khu vực Mĩ LatinhD châu Á

Câu 13: Từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70, Liên Xô đi đầu thế giới trong lĩnh

vực nào?

A Công nghiệp nặng, công nghiệp chế tạo.

B Công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng.

C Công nghiệp quốc phòng.

D Công nghiệp vũ trụ, công nghiệp điện hạt nhân.

Trang 18

Câu 14: Thực hiện kế hoạch khôi phục kinh tế (1946 – 1950), Liên Xô đạt được

thành tựu gì trong lĩnh vực nông nghiệp?

A Sản xuất nông nghiệp năm 1950 đạt mức trước chiến tranh.

B Sản xuất nông nghiệp tăng 73% so với trước chiến tranh.

C Sản xuất nông nghiệp tăng 48% so với trước chiến tranh.

D Sản xuất nông nghiệp tăng 50% so với trước chiến tranh.

Câu 15: Từ năm 1945 đến năm 1950, Liên Xô bắt tay vào khôi phục kinh tế và xây

dựng xã hội chủ nghĩa trong hoàn cảnh

A được sự ủng hộ, giúp đỡ của nhân dân trong nước và thế giới.

B đất nước chịu nhiều tổn thất về người và của, khó khăn về nhiều mặt.

C là nước thắng trận, thu được nhiều lợi nhuận từ chiến tranh và thành quả của

Hội nghị Ianta

D Liên Xô, Mĩ, Anh và Pháp vẫn đồng minh, giúp đỡ lẫn nhau.

Câu 16: Ngày 25-12-1991, Goócbachốp từ chức Tổng thống, lá cờ búa liềm trên nóc

điện Crem- lin bị hạ xuống đánh dấu

A chính quyền Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Liên Xô bị tê liệt.

B công cuộc cải tô của Goócbachốp bị thất bại.

C sự sụp đổ của hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế giới.

D sự chấm dứt của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô.

Câu 17: Xã hội Liên Xô từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70 của thế kỉ XX có

sự biến đổi như thế nào?

A Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ hai thế giới.

B Trình độ học vấn của người dân không ngừng được nâng cao.

C Tỉ lệ công nhân chiến hơn 70 % sô người lao động trong cả nược.

D Liên Xô đi đầu trong công nghiệp vũ trụ, điện hạt nhân.

Câu 18: Sau khi kế tục Liên Xô, Liên bang Nga phải đối mặt với hai thách thức lớn

nào về đối nội?

A Tình trang không ổn định do tranh chấp đảng phái và những vụ xung đột sắc

tộc

B Tốc độ tăng trưởng kinh tế vẫn chưa phục hồi và những vụ xung đột sắc tộc.

C Chịu áp lực chính trị từ các nước phương Tây và tình trạng không ổn định do

tranh chấp đảng phái

D Tốc độ tăng trưởng kinh tế vẫn chưa phục hồi và tình trạng không ổn định do

tranh chấp đảng phái

Câu 19: Từ năm 2000, khi V.Putin lên làm Tổng thống, nước Nga có những biến

chuyển khả quan như thế nào?

A Trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ hai thế giới, vị thế quốc tế được

nâng cao

B Đi đầu trong công nghiệp vũ trụ, chính trị xã hội ổn định.

Trang 19

C Kinh tế dần phục hồi, chính trị xã hội ổn định, vị thế quốc tế được nâng cao.

D Kinh tế dần phục hồi và phát triển, xã hội có nhiều biến chuyển.

Câu 20: Kinh tế Liên bang Nga bắt đầu có tín hiệu phục hồi nào năm nào?

Mức độ 2: Thông hiểu

Câu 21: Một trong những thành công của Liên Xô trong hơn 20 năm xây dựng chủ

nghĩa xã hội (1950 - những nãm 70) là

A Trở thành nước đi đầu trong các ngành công nghiệp mới như: công nghiệp điện

hạt nhân, công nghiệp vũ trụ

B Nước tiên phong thực hiện cuộc "cách mạng xanh" trong nông nghiệp

C Trở thành quốc gỉa hàng đầu thế giới về vũ khí sinh học.

D Là quốc gỉa có thu nhập bình quân đầu người cao nhất châu Âu.

Câu 22: Thuận lợi lớn của Liên Xô sau Chiến tranh thế giới thứ hai là

A Các nước tư bản dỡ bò cấm vận, bao vây Liên Xô.

B Vị thế, uy tín của Liên Xô được nâng cao trên thế giới.

C Trở thành chỗ dựa vững chắc cho phong trào cách mạng thế giới.

D Liên bang Xô vỉết được mở rộng, số thành viên tăng lên 15 nước.

Câu 23: Liên Xô dựa vào thuận lợi nào là chủ yếu đế xây dựng lại đất nước?

A Nhũng thành tựu từ công cuộc xây dụng chù nghĩa xã hội trước chiến tranh.

B Sự ủng hộ của phong trào cách mạng thế giới.

C Tính ưu việt của Chủ nghĩa xã hội và nhiệt tình cùa nhân dân sau ngày chiến

thắng

D Lãnh thổ lớn và tài nguyên phong phú.

Câu 24: Đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX, Liên Xô đã đạt được những thành

tựu cơ bản gì thể hiện vai trò quan trọng của mình với Mĩ và Tây Âu?

A Thế cân bằng về sức mạnh kinh tế đối với Mĩ và phương Tây.

B Thế cân bằng chiến lược về sức mạnh quân sự nói chung và sức mạnh hạt nhân

nói riêng đối với Mĩ và phương Tây

C Thế cân bằng sức mạnh về quốc phòng với Mĩ và phương Tây.

D Thế cân bằng về chinh phục vũ trụ đối với Mĩ và phương Tây.

Câu 25: Nguyên nhân cơ bản nào làm cho chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu

sụp đổ?

A Các thế lực chống Chủ nghĩa xã hội trong và ngoài nước chống phá.

B Chậm sửa chữa những sai lầm.

C Nhà nước, nhân dân Xô viết nhận thấy Chủ nghĩa xã hội không tiến bộ nên

muốn thay đổi chế độ

D Xây dựng mô hình chủ nghĩa xã hội không phù hợp với sự biến đổi của thế giới

và thực tế khách quan

Trang 20

Câu 26: Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô tiến hành kế hoạch 5 năm khôi

phục kinh tế và đã đạt được thành tựu lớn nhất là

A Chế tạo thành công bom nguyên tử

B Về cơ bản đã xây dựng được cơ sở vật chất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội

C Hoàn thành tập thể hóa nông nghiệp

D Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ hai thế giới sau Mĩ

Câu 27: Điều gì chứng tỏ rõ rệt nhất tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô?

A Hoàn thành kế hoạch 5 năm khôi phục kinh tế (1946-1950).

B Năm 1972, sản xuất trong 4 ngày đã đạt bằng sản lượng cả năm của đế quốc

Nga cũ

C Nhanh chóng trở thành cường quốc công nghiệp thế giới

D Ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc bảo vệ hòa bình thế giới

Câu 28: Chủ nghĩa xã hội đã vượt ra khỏi phạm vi một nước và trở thành hệ thống

thế giới với thắng lợi của

A Cách mạng Cuba với sự thành lập nước Cộng hòa Cuba (1959).

B Các cuộc cách mạng dân chủ nhân dân ở Đông Âu sau Chiến tranh thế giới thứ

Câu 29: Nguyên nhân trực tiếp đòi hỏi Liên Xô phải bắt tay vào công cuộc khôi phục

kinh tế trong những năm 1945-1950 là

A tiến hành công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội đã bị gián đoạn từ 1941

B xây dựng nền kinh tế mạnh đủ sức cạnh tranh với Mĩ

C đất nước bị chiến tranh tàn phá

D đưa Liên Xô trở thành cường quốc thế giới

Câu 30: Xác định nội dung chứng minh Liên Xô là cường quốc công nghiệp lớn thứ

hai trên thế giới vào đầu những năm 70 thế kỉ XX

A Tốc độ tăng trưởng công nghiệp trung bình hàng năm của Liên Xô đạt trên 90%

B Sản lượng công nghiệp Liên Xô vượt 73% so với trước chiến tranh thế giới thứ

hai

C Sản lượng công nghiệp của Liên Xô chiếm 20% tổng sản lượng công nghiệp thế

giới

D Liên Xô là nước đầu tiên xây dựng nhà máy điện nguyên tử

Câu 31: Thành tựu quan trọng nhất về kinh tế mà Liên Xô đạt được sau chiến tranh

thế giới thứ hai là

A Năm 1949, Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử

Trang 21

B Năm 1957, Liên Xô là nước đầu tiên phóng thành công vệ tinh nhân tạo lên quỹ

đạo Trái Đất

C Năm 1961, Liên Xô phóng tàu vũ trụ đưa nhà du hành vũ trụ Gagarin bay vòng

quanh Trái Đất

D Đến đầu thập niên 60 của thế kỉ XX, Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp

thứ hai thế giới sau Mĩ

Câu 32: Sai lầm lớn nhất của Liên Xô và các nước Đông Âu khi tiến hành cải tổ đất

nước để thoát khỏi khủng hoảng là

A Chỉ lấy phát triển kinh tế làm trọng tâm, không coi trọng cải tổ bộ máy nhà

nước

B Thực hiện chính sách đối ngoại đa phương hoá, gần gũi với phương Tây.

C Thiếu dân chủ công khai và đàn áp nhân dân biểu tình

D Thực hiện đa nguyên đa đảng (cho phép nhiều đảng phái cùng tham gia hoạt

động)

Câu 33: Nội dung nào sau đây không phải là đường lối xuyên suốt trong chính sách

đối ngoại của Liên Xô sau Chiến tranh thế giới thứ hai?

A Mở rộng liên minh quân sự ở châu Âu, châu Á và khu vực Mĩ latinh.

B Ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.

C Viện trợ, giúp đỡ nhiều nước xã hội chủ nghĩa.

D Bảo vệ hòa bình thế giới, ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc

Câu 34: Từ năm 1994, Liên bang Nga chuyển sang chính sách đối ngoại

A Thúc đẩy sự sụp đổ hoàn toàn của Chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn cầu.

B Chủ nghĩa xã hội lâm vào thời kì thoái trào; trật tự thế giới hai cực Ianta hoàn

toàn sụp đổ

C Mĩ - nước đứng đầu cực Tư bản chủ nghĩa, vươn lên nắm quyển lãnh đạo thế

giới, xác lập trật tự thế giới "một cực"

D Chấm dứt cuộc chạy đua vũ trang trên quy mô toàn cầu.

Câu 36: Trong những năm chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu lâm vào khủng

hoảng, Đảng và Nhà nước Việt Nam cho rằng

A hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế giới chịu tác động lớn, nên đã điều chỉnh và

tiến hành đổi mới đất nước

Trang 22

B chủ nghĩa xã hội Việt Nam không chịu tác động từ cuộc khủng hoảng này, nên

không cân sự điều chỉnh

C mô hình chủ nghĩa xã hội không phù hợp ở châu Âu.

D chủ nghĩa xã hội Việt Nam không chịu tác động, nhưng vẫn cần phải đúc kết bài

học kinh nghiệm

Câu 37: Nội dung nào dưới đây không đúng về tác động của sự tan rã chủ nghĩa xã

hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu đến tình hình thế giới?

A Chiến tranh lạnh thực sự kết thúc.

B Hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới không còn tồn tại.

C Trật tự hai cực Ianta sụp đổ.

D Trật tự thế giới một cực được thiết lập.

Câu 38: Ý nào sau đây không phải là nguyên nhân tan rã của chế độ XHCN ở Liên

Xô và các nước Đông Âu?

A Người dân không ủng hộ, không hào hứng với chế độ XHCN.

B Đường lối lãnh đạo mang tính chủ quan, duy ý chí, quan liêu.

C Không bắt kịp bước phát triển của khoa học – kĩ thuật tiên tiến trên thế giới.

D Sự chống phá của các thế lực thù địch trong và ngoài nước

Câu 39: Một trong những biểu hiện chứng tỏ Liên Xô là thành trì của cách mạng thế

giới từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70 của thế kỷ XX là

A tích cực giúp đỡ các nước xã hội chủ nghĩa

B trực tiếp đối đầu với các cường quốc phương Tây

C làm phá sản hoàn toàn chiến lược toàn cầu của Mĩ.

D thúc đẩy sự hình thành xu thế hợp tác toàn cầu

Câu 40: Ý nghĩa quan trọng nhất của sự kiện Liên Xô chế tạo thành công bom

nguyên tử vào năm 1949 là

A Cân bằng lực lượng quân sự giữa Mĩ và Liên Xô

B Phá vỡ thế độc quyền nguyên tử của Mĩ

C Đánh dấu bước phát triển nhanh chóng của khoa học – kĩ thuật Xô Viết

D Liên Xô trở thành cường quốc xuất khẩu vũ khí hạt nhân.

B Phủ quyết những vấn đề quan trọng tại Hội đồng bảo an

C Biểu quyết những vấn đề quan trọng tại Hội đồng bảo an.

D Biểu quyết và phủ quyết những vấn đề quan trọng tại Hội đồng bảo an

Trang 23

Câu 42: Sau hơn 20 năm xây dựng chủ nghĩa xã hội, Liên Xô đã đạt được thành tựu

lớn trong lĩnh vực giáo dục là?

A Hoàn thành phổ cập giáo dục Tiểu học.

B Bắt đầu thực hiện phổ cập giáo dục Trung học trong cả nước.

C Trở thành một trong những nước có mặt bằng dân trí cao nhất thế giới

D Là nước đào tạo được một đội ngũ cán bộ khoa học kĩ thuật hùng hậu nhất thế

giới

Câu 43: Từ sự sụp đổ của Liên bang Xô Viết năm 1991, em có nhận xét gì về công

cuộc cải tổ đất nước ở Liên Xô?

A Cải tổ đất Nước là sai lầm lớn của những người Cộng sản Xô Viết Chính công

cuộc cải tổ đã đưa đất nước Xô-viết lâm vào cuộc khủng hoảng toàn diện

B Cải tổ đất nước ở Liên-Xô tại thời điểm đó là hoàn toàn không phù hợp, không

cần thiết

C Cải tổ là một tất yếu, tuy nhiên trong quá trình thực hiện, Liên Xô liên tục mắc

phải những sai lầm nên đã đẩy nhanh quá trình sụp đổ của Chủ nghĩa xã hội trênquy mô toàn Liên bang

D Mô hình Chủ nghĩa xã hội ờ Liên Xô có quá nhiều thiếu sót, sai lầm nên dù

công cuộc cải tổ được xúc tiến tích cực vẫn không thể cứu vãn được tình hình

Câu 44: Em có nhận thức như thế nào về sự sụp đổ của Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô

và Đông Âu?

A Chủ nghĩa xã hội khoa học hoàn toàn không thể thực hiện trong hiện thực.

B Đó chỉ là sự sụp đổ của một mô hình Chủ nghĩa xã hội chưa đúng đắn, còn quá

nhiều thiếu sót, hạn chế

C Đó là một tất yếu khách quan.

D Học thuyết của Mác đã trở nên lỗi thời.

Câu 45: Điểm khác nhau giữa Liên Xô và các nước đế quốc thời kì 1945-1975 là?

A Nhanh chóng hàn gắn vết thương chiến tranh, đẩy mạnh phát triển công nghiệp

B Đẩy mạnh cách mạng khoa học kĩ thuật

C Sản xuất chế tạo nhiều vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự hiện đại.

D Ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc bảo vệ hòa bình thế giới

Câu 46: Điểm khác nhau về mục đích trong việc sử dụng năng lượng nguyên tử cùa

Liên Xô so với Mĩ?

A Mờ rộng lănh thổ B Duy trì nền hòa bình thế giới

C Ủng hộ phong trào cách mạng thế giới D Khống chế các nước khác.

Câu 47: Từ sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu,

cần rút ra bài học gì trong cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam?

A Thực hiện chính sách đóng của nhằm hạn chế ảnh hưởng từ bên ngoài

B Xây dựng nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa để phát triển kinh tế.

Trang 24

C Cải tổ, đổi mới về kinh tế - xã hội trước tiên, sau đó mới đến cải tổ, đổi mới về

chính trị

D Duy trì sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, không chấp nhận đa nguyên chính trị Câu 48: Cho các sự kiện sau:

1 Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử

2 Liên Xô phóng thành công tàu vũ trụ

3 Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo

Hãy sắp xếp các sự kiện trên theo đúng trình tự thời gian

A 1, 2, 3 B 2, 3, 1 C 1, 3, 2 D 3, 2, 1

Câu 49: Điểm giống nhau về chính sách đối ngoại của Nga và Mĩ sau chiến tranh

lạnh là

A cả hai nước đều trở thành trụ cột trong trật tự thế giới “hai cực”.

B đều ra sức điều chỉnh chính sách đối ngoại của mình để mở rộng ảnh hưởng.

C trở thành đồng minh, là nước lớn trong Hội đồng bảo an Liên hợp quốc.

D là người bạn lớn của EU, Trung Quốc và ASEAN.

Câu 50: Cho các sự kiện

1 Trung Quốc phòng tàu”Thần Châu 5” cùng nhà du hành vũ trụ Dương Lợi Vĩ bayvào không gian

2 Liên Xô phóng tàu vũ trụ Phương Đông cùng nhà du hành vũ trụ Gagarin bay vòngquanh trái đất

3 Mĩ phóng tàu Apôlô đưa Amstrong đặt chân lên Mặt Trăng

Hãy sắp xếp các sự kiện theo trình tự thời gian về các nước có tàu và nhà du hành

vũ trụ bay vào không gian

Câu 51: Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ đã

A làm cho hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới chỉ còn lại ở châu Á và Mĩ Latinh

B chứng tỏ học thuyết Mác – Lê-nin không còn phù hợp ở châu Âu.

C làm cho hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới không còn nữa.

D giúp Mĩ hoàn thành mục tiêu đề ra trong chiến lược toàn cầu.

Câu 52: Bài học cơ bản mà Việt Nam có thể rút ra từ sự sụp đổ của chế độ XHCN ở

Liên Xô và Đông Âu trong quá trình phát triển kinh tế hiện nay là gì?

A Xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

B Xây dựng nền kinh tế thị trường có định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp.

C Xây dựng nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần.

D Xây dựng nền kinh tế thị trường.

Câu 53: Cơ sở quan trọng nhất để Liên Xô có thể tiến hành cuộc chaỵ đua vũ trang

với Mĩ sau chiến tranh thế giới thứ hai là?

A Nền kinh tế hồi phục và phát triển nhanh B Chế tạo thành

công bom nguyên tử

Trang 25

C Đạt thành tựu to lớn về khoa học kĩ thuật D Có nhiều

nước đồng minh

Câu 54: Nội dung nào dưới đây phản ánh đầy đủ vai trò của Liên Xô trong việc tiêu

diệt phát xít trong chiến tranh thế giới thứ hai?

A Hỗ trợ liên quân Anh – Mĩ để tiêu diệt phát xít.

B Có vai trò nhất định trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít.

C Góp phần lớn vào việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít.

D Là một trong ba lực lượng trụ cột, giữ vai trò quyết định.

Câu 55: Nhận định nào sau đây đúng khi nói về điều kiện của Liên Xô khi bước vào

công cuộc khôi phục kinh tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai?

A Thu được nhiều vũ khí từ Đức, Nhật Bản

B Bị chiến tranh tàn phá nặng nề

C Thu được nhiều lợi nhuận từ việc buôn bán vũ khí

D Là nước thắng trận, chiếm được nhiều thuộc địa

Trang 26

ĐÁP ÁN CHỦ ĐỀ 2

11.D 12.D 13.D 14.A 15.B 16.D 17.B 18.A 19.C 20.C 21.A 22.B 23.C 24.B 25.D 26.B 27.C 28.B 29.C 30.C 31.D 32.D 33.A 34.A 35.B 36.A 37.D 38.A 39.A 40.B 41.D 42.C 43.C 44.B 45.D 46.B 47.D 48.C 49.B 50.B 51D 52.B 53.A 44D 55.B

LỜI GIẢI CHI TIẾT Câu 1: Đáp án C

Thực hiện thắng lợi kế hoạch 5 năm khôi phục kinh tế (1946 – 1950) Đến năm

1950, tổng sản lượng công nghiệp Liên Xô tăng 73% so với trước chiến tranh (kếhoạch dự kiến là 48%), hơn 6200 xí nghiệp được phục hồi và xây dựng mới đi vàohoạt động

Với tinh thần tự lực tự cường, nhân dân Liên Xô đã hoàn thành thắng lợi kế hoạch

5 năm khôi phục kinh tế (1946 – 1950) trong vòng 4 năm 3 tháng (trước 9 tháng)

Từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70 của thế kỉ XX, Liên Xô thực hiện chínhsách đối ngoại bảo vệ hòa bình thế giới, ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc vàgiúp đỡ các nước xã hội chủ nghĩa

Sau khi Liên xô tan rã, Liên bang Nga là “quốc gia kế tục Liên Xô” được kế thừađịa vị pháp lí của Liên Xô tại Hội đồng bảo an Liên hợp quốc và tại các cơ quanngoại giao của Liên Xô tại nước ngoài

Trang 27

- Đường lối lãnh đạo chủ quan, duy ý chí, quan liêu bao cấp làm cho sản xuất trìtrệ, đời sống nhân dân không được cải thiện.

- Thiếu dân chủ, thiếu công bằng, … làm nhân dân bất mãn

- Không bắt kịp bước phát triển của khoa học - kỹ thuật tiên tiến,dẫn đến tình trạngtrì trệ,khủng hoảng kinh tế - xã hội

- Phạm phải nhiều sai lầm trong cải tổ làm khủng hoảng thêm trầm trọng

*Nguyên nhân khách quan:

- Sự chống phá của các thế lực thù địch ở trong và ngoài nước

Chính sách đối ngoại của Liên bang Nga từ năm 1991 đến 2000 là một mặt ngả vềphương Tây với hi vọng nhận được sự ủng hộ về chính trị và sự viện trợ về kinh tế;mặt khác, nước Nga khôi phục và phát triển mối quan hệ với các nước châu Á(Trung Quốc, Ấn Độ, các nước ASEAN…)

Liên Xô là nước chịu tổn thất nặng nề nhất trong Chiến tranh thế giới thứ hai:khoảng 27 triệu người chết, 1710 thành phố, hơn 7 vạn làng mạc, gần 32000 xínghiệp bị tàn phá nặng nề

Trang 28

Từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70 của thế kỉ XX, xã hội Liên Xô có nhiều

sự biến đổi Tỉ lệ công nhân chiến hơn 55% số người lao động trong cả nước Trình

độ học vấn của người dân không ngừng được nâng cao

để giữ vững địa vị của 1 cường quốc Âu –Á.

Từ năm 1996, kinh tế Liên bang Nga bắt đầu có những tín hiệu phục hồi; năm

1997, tốc độ tăng trưởng là 0,5%; năm 2000 lên đến 9%

Sau nhiều năm thực hiện các kế hoạch dài hạn, từ năm 1950 đến nửa đầu nhữngnăm 70 của thế kỉ XX, Liên Xô đã trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ haithế giới (sau Mĩ), một số ngành công nghiệp có sản lượng cao vào loại nhất thếgiới như dầu mỏ, than, thép,…Liên Xô đi đầu trong ngành công nghiệp vũ trụ, điệnhạt nhân

=> Thành tựu trên là một trong những thành công tiêu biểu của Liên Xô trong hơn

20 năm xây dựng chủ nghĩa xã hội (1950 đến những năm 70 của thế kỉ XX)

Vị thế, uy tín của Liên Xô đươc nâng cao trên trường quốc tế được quy định bởinhững điểm sau:

- Tiềm lực về kinh tế và quân sự ngày càng được nâng cao:

+ Đạt được nhiều thành tựu trong công cuộc khôi phục kinh tế

+ Đi đầu trong công nghiệp vũ trụ, điện hạt nhân, đặc biệt là chế tạo thành côngbom nguyên tử (1949), phá vỡ thế độc quyền vũ khí nguyên tử của Mĩ

+ …

- Thực hiện chính sách ngoại giao tiền bộ: thực hiện chính sách bảo vệ hòa bình thếgiới, ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc và giúp đỡ các nước xã hội chủ nghĩatrên thế giới

- Tính ưu việt của Chủ nghĩa xã hội được thể hiện ở những điểm sau:

(1) Mục tiêu cao nhất của CNXH là giải phóng con người khỏi mọi ách bóc lột vềkinh tế và nô dịch về tinh thần, tạo điều kiện cho con người phát triển toàn diện;

Trang 29

(2) Cơ sở vật chất của CNXH được tạo ra bởi một lực lượng sản suất tiên tiến, hiệnđại;

(3) CNXH là từng bước xoá bỏ chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa, thiết lập chế độcông hữu về tư liệu sản xuất;

(4) CNXH tạo ra cách tổ chức lao động và kỷ luật lao động mới với năng suất cao;(5) CNXH thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động;

(6) Nhà nước trong CNXH là nhà nước dân chủ kiểu mới, thể hiện bản chất giaicấp công nhân, đại biểu cho lợi ích, quyền lực và ý chí của nhân dân lao động;(7) Trong xã hội xã hội chủ nghĩa (XHCN), các quan hệ giai cấp - dân tộc - quốc tếđược giải quyết phù hợp, kết hợp lợi ích giai cấp - dân tộc với chủ nghĩa quốc tếtrong sáng

- Nhiệt tình của nhân dân sau ngày chiến thắng phát xít, cộng thêm vào đó là tìnhthần tự lực, tự cường của nhân dân Nhờ nhân tố này, Liên Xô đã hoàn thành kếhoạch 5 năm khôi phục kinh tế (1946 – 1950) trong 4 năm 3 tháng

=> Tính ưu việt của Chủ nghĩa xã hội và nhiệt tình của nhân dân sau ngày chiếnthắng là nhân tố quan trọng để Liên Xô xây dựng lại đất nước

- Thế cân bằng về sức mạnh quân sự nói chung từ đầu những năm 70 của thế kỉ

XX của Liên Xô đối với Mĩ và Tây Âu thể hiện ở điểm quan trọng nhất là kí với

Mĩ các hiệp ước về hạn chế hệ thống phòng, chống tên lửa và về một số biện pháptrong lĩnh vực hạn chế vũ khí tiến công chiến lược ( gọi tắt là hiệp ước ABM vàhiệp định SALT - 1 và SALT - 2 ), Liên Xô đã đạt được thế cân bằng chiến lược vềsức mạnh quân sự nói chung và sức mạnh lực lượng hạt nhân nói riêng với cácnước phương Tây Đây là một thành tựu có ý nghĩa to lớn, làm đảo lộn toàn bộchiến lược của Mĩ và đồng minh của Mĩ

Có 5 nguyên nhân chinh đưa đến sự sụp đổ của hệ thống chủ nghĩa xã hội ở Liên

Xô và Đông Âu:

- Đường lối lãnh đạo chủ quan, duy ý chí, quan liêu bao cấp làm cho sản xuất trìtrệ, đời sống nhân dân không được cải thiện

=> Tựu chung lại, đây chỉ là sự sụp đổ của một mô hình xã hội chủ nghĩa chưakhoa học, chưa nhân văn, xây dựng chủ nghĩa xã hội không phù hợp với sự biếnđổi của thế giới và thực tế khách quan và là một bước lùi tạm thời của chủ nghĩa xãhội

Trang 30

Những thành tựu ở đáp án A, C, D đều thuộc cơ sở - vật chất của chủ nghĩa xã hội

Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô về cơ bản xây dựng được cơ sở vâtchất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội Từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70 củathế kỉ XX, Liên Xô thực hiện thêm nhiều kế hoạch 5 năm nữa để tiếp tục xây dựng

cơ sở vật chất – kĩ thuật cho chủ nghĩa xã hội Đây cũng là cơ sở nền tảng nhất cho

sự phát triển của cường quốc này

=> Thành tựu lớn nhất của Liên Xô khi tiến hành kế hoạch 5 năm khôi phục kinh

tế là về cơ bản đã xây dựng được cơ sở vật chất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội

Tình ưu việt của chủ nghĩa xã hội thê hiện qua những điểm sau:

- Tính ưu việt của Chủ nghĩa xã hội được thể hiện ở những điểm sau:

(2) Cơ sở vật chất của CNXH được tạo ra bởi một lực lượng sản suất tiên tiến,

=> Xét biểu hiện thú hai cho thấy, Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp thếgiới đồng nghĩa với việc cơ sở vật chất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội được dầnhoàn thiện, được tạo ra bởi lực lượng sản xuất tiên tiến, hiện đại khi số lượng côngnhân trong xã hội đã chiếm 55% tổng số người lao động trong cả nước

Cần phân biệt giữa hai trường hợp:

- Chủ nghĩa xã hội trở thành phạm vi thế giới: sự ra đời của nhà nước dân chủ nhândân Đông Âu sau Chiến tranh thế giới thứ hai

- Chủ nghĩa xã hội nối liền từ châu Âu sang châu Á: sự ra đời của nhà nước Cộnghòa Nhân dân Trung Hoa (1949)

Do bị đất nước bị tàn phá nặng nề nhất sau chiến tranh thế giới thứ hai: 1710 thànhphố, khoảng 27 triệu người chết, hơn 7 vạn làng mạc, gần 32000 xí nghiệp bị tànphá nặng nề

Trang 31

=> Liên Xô buộc phải bắt tay vào công cuộc khôi phục kinh tế ngay sau chiếntranh kết thúc bằng chủ trương thực hiện kế hoạch 5 năm khôi phục kinh tế (1946 –1950).

Một quốc gia là cường quốc công nghiệp trên thế giới khi chiếm số lượng lớntrong tổng sản lượng công nghiệp thế giới Sau chiến tranh thế giới thứ hai, sảnlượng công nghiệp Liên Xô chiếm 20% sản lượng công nghiệp thế giới

Các đáp án: A, B, C là thành tựu đối với đất nước Liên Xô, chưa đặt trong sự sosánh với thế giới

Thành tựu quan trọng nhất của Liên Xô đạt được sau chiến tranh thế giới thứ hai làthành tựu khái quát nhất, có ý nghĩa với công cuộc xây dựng cơ sở vật chất – kĩthuật của Liên Xô

Các đáp án A, B, C đều là thành tựu thể hiện một mặt là khoa học – kĩ thuật

Đáp án D: Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ hai thế giới (sauMĩ) là đáp án thể hiện được khai quát nhất thành tựu về kinh tế Liên Xô đạt đượcsau Chiến tranh thế giới thứ hai

Do tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới năm 1973, nền kinh tế Đông

Âu lâm vào khủng hoảng trầm trọng => lòng tin của nhân dân đối với Đảng Cộngsản và Nhà nước ngày càng giảm sút Mặc dù có những biện phảp cải cách nhưng

do sai lầm về chính trị lớn nhất là: ban lãnh đạo các nước Đông Âu lần lượt từ bỏquyền lãnh đạo của Đảng, chấp nhận chế độ đa nguyên, đa đảng và tiến hành tổngtuyển cử, chấm dứt chế độ xã hội chủ nghĩa Các nước Đông Âu lần lượt từ bỏ chủnghĩa xã hội

Đường lối đối ngoại xuyên suốt của Liên Xô sau chiến tranh thế giới thứ hai là:thực hiện chính sách bảo vệ hòa bình thế giới, ủng hộ phong trào giải phóng dântộc và giúp đỡ các nước xã hội chủ nghĩa

Chính sách mở rộng liên minh quân sự ở châu Âu, châu Á và khu vực Mĩ Latinh làchính sách đối ngoại của các nước đế quốc, thực dân sau Chiến tranh thế giới thứhai

Trang 32

- Chủ nghĩa xã hội lâm vào thời kì thoái trào: Liên Xô và Đông Âu là hệ thống xãhội chủ nghĩa lớn ở châu Âu, sau chiến tranh thế giới thứ hai là hệ thống tồn tạisong song với hệ thống Tư bản chủ nghĩa Khi chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô vàĐông Âu sụp đổ đã đánh dấu sự thoái trào của chủ nghĩa xã hội

- Trật tự thế giới hai cực Ianta, đứng đầu hai cực là Liên Xô và Mĩ, khi Liên Xôsụp đổ cũng đồng nghĩa với trật tự hai cực Ianta sụp đổ

Đối với công cuộc đổi mới ở Việt Nam (1986) có chịu tác động bởi nhân tố chủquan và khách quan Một trong những nguyên nhân khách quan quan trọng tácđộng yêu cầu Việt Nam cần phải đổi mới là: cuộc khủng hoảng toàn diện, trầntrọng ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa khác Trọng năm 1986, Liên Xô vớicuộc cải tổ của Goócbachốp đang lâm vào khủng hoảng ngày cảng trầm trọng và

có nguy cơ sụp đổ, đặt biệt là khi thực hiện chính sách chính trị sai lầm (thực hiệnchính sách đa nguyên, đa đảng) => Từ sự khủng hoảng đó của Liên Xô và Đông

Âu, Việt Nam đã cho rằng hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế giới chịu tác độnglớn, nên đã điều chỉnh là tiến hành đổi mới đất nước vào năm 1986

Sau khi Liên Xô tan rã đồng nghĩa với trật tự hai cực Ianta sụp đổ, thế giới diễn ranhiều thay đổi lớn và phức tập Sự tan rã của Liên Xô đã tạo cho Mĩ một lợi thếtạm thời, giới cầm quyền Mĩ ra sức thiết lập trật tự “một cực” để Mĩ làm bá chủ thếgiới, tuy nhiên trong tương qua lực lượng giữa các cường quốc, Mĩ không dễ gìthực hiện được điều đó

=> Dù Liên Xô tan rã nhưng trật tự một cực không được thiết lập mà thay đổi đó là

xu thế đa cực với sự vươn lên của các cường quốc như: Nhật Bản, Trung Quốc,Liên bang Nga, Liên minh châu Âu

Nguyên nhân tan rã của chế đồ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu là;

- Đường lối lãnh đạo chủ quan, duy ý chí, quan liêu bao cấp làm cho sản xuất trìtrệ, đời sống nhân dân không được cải thiện

Chính sách đối ngoại của Liên Xô từ năm 1950 đến những năm 70 là: Liên Xôthực hiện chính sách bảo vệ hòa bình thế giới, ủng hộ phong trào giải phóng dân

Trang 33

tộc và giúp đỡ các nước xã hội chủ nghĩa Đây là một trong những biểu hiện chứngminh Liên Xô là thành trì của phong trào cách mạng thế giới.

Trong giai đoạn khôi phục kinh tế sau chiến tranh từ năm 1946 – 1950, Liên Xô đãđạt được nhiều thành tựu, trong đó nổi bật ở lĩnh vực khoa học – kĩ thuật là sự kiệnnăm 1949, Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử Sự kiện này có ý nghĩaquan trọng, phá vỡ thế độc quyền vũ khí nguyên tử của Mĩ

Năm 1991, sau khi Liên Xô tan rã, Liên bang Nga là “quốc gia kế tục Liên Xô”,được kế thừa địa vị pháp lí của Liên Xô tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và tạicác cơ quan ngoại giao của Liên Xô tại nước ngoài

Trong khi, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc – cơ quan giữ vai trò trọng yếu trongviệc duy trì hòa bình và an ninh thế giới Một quyết đinh của Hội đồng Bảo an phảiđược sự nhất trí của 5 năm Ủy viên thường trực là Liên Xô, Mĩ, Anh, Pháp vàTrung Quốc mới được thông qua và có giá trị Chỉ cần một nước không đồng ý thìquyết định đó sẽ không được thực hiện

=> Liên bang Nga kế tục Liên Xô có quyền phủ quyết những vấn đề quan trọng tạiHội đồng Bảo an Liên hợp quốc

Sau hơn 20 năm xây dựng chủ nghĩa xã hội, Liên Xô đã được nhiều thành tựu lớntrong lĩnh vực giáo dục, một trong những thành tựu quan trọng nhất là trở thànhmột trong những nước có mặt bằng dân trí cao nhất thế giới: ¾ số dân có trình độtrung học và đại học)

- Cải tổ là tất yếu: khi đất nước lâm vào khủng hoảng, đặc biệt trầm trọng từ cuộc

khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 Tháng 3-1985, Goócbachốp lên nắm quyền lãnhđạo Đảng và Nhà nước Liên Xô đã tiến hành cải tổ đất nước

- Công cuộc cải tổ mắc nhiều sai lầm:

+ Chuyển sang nền kinh tế thị trường quá vội vã => kinh tế rối loạn, thu nhập quốcdân giám sút

+ Những cải cách về chính trị làm cho đất nước rối ren hơn Thực hiện đa nguyênchính trị làm xuất hiện nhiều đảng phái chính trị đối lập làm suy yếu vai trò lãnhđạo của nhà nước Xô viết và Đảng Cộng sản Liên Xô

=> Năm 1991, Goócbachốp từ chức tổng thống, lá cờ búa liềm bị hạ xuống, đánhdấu sự chấm dứt chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô

Bản chất chế độ xã hội chủ nghĩa có nhiều điểm ưu việt, tính ưu việt của chủ nghĩa

xã hội được thể hiện qua những điểm sau:

Trang 34

(2) Cơ sở vật chất của CNXH được tạo ra bởi một lực lượng sản suất tiên tiến,

Tuy nhiên, do những sai lầm của Liên Xô và các nước Đông Âu trong quá trìnhxây dựng chủ nghĩa xã hội, khi đất nước khủng hoảng tuy có thực hiện cải tổnhưng phạm phải nhiều sai lầm, đặc biệt là thực hiện đa nguyên, đa đảng

=> Sự sụp đổ của hệ thống chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu chỉ là sự sụp

đổ của một mô hình Chủ nghĩa xã hội chưa đúng đắn, còn quá nhiều thiếu sót, hạnchế

- Các nước đế quốc, thực dân tiêu biểu là Mĩ và các nước Tây Âu:

+ Mĩ: thưc hiện chiến lược toàn cầu với tham vọng bá chủ thế giới

+ Tây Âu: quay trở lại xâm lược các thuộc đìa cũ của mình

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, chính sách đối ngoại của Mĩ và Liên Xô khácnhau => mục đích sử dụng vũ khó nguyên tử của hai cường quốc này cũng khácnhau:

- Chính sách đối ngoại của Liên Xô là: thực hiện chính sách bảo vệ hòa bình thếgiới, ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc và giúp đỡ các nước xã hội chủ nghĩa

=> mục đích sử dụng vũ khí nguyên tử là duy trì hòa bình và an ninh thế giới

- Chính sách đối ngoại của Mĩ là: thực hiện chiến lược toàn cầu để bá chủ thế giới

=> mục đích sử dụng vũ khí nguyên từ để khống chế các nước khác

Những cải cách về chính trị của các nước Liên Xô và Đông Âu làm cho đất nướcrối ren hơn Thực hiện đa nguyên chính trị làm xuất hiện nhiều đảng phái chính trị

Trang 35

đối lập làm suy yếu vai trò lãnh đạo của nhà nước Xô viết và Đảng Cộng sản LiênXô.

=> Năm 1991, Goócbachốp từ chức tổng thống, lá cờ búa liềm bị hạ xuống, đánhdấu sự chấm dứt chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô

=> Bài học từ sự sụp đổ của Liên Xô và các nước Đông Âu là cần duy trì sự lãnhđạo duy nhất của Đảng Cộng sản, không chấp nhận đa nguyên đã đảng

1 Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử (1949)

2 Liên Xô phóng thành công tàu vũ trụ.(1961)

3 Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo.(1957)

- Sau khi chiến tranh lạnh kết thúc, chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô sụp đổ,trong bối cảnh đó Liên bang Nga kế tục Liên Xô và thực hiện chính sách đối ngoạingả về phương Tây với hi vọng nhận được sự viện trợ về kinh tế; mặt khác nướcNga khôi phục và phát triển mối quan hệ với các nước châu Á.

- Kết thúc chiến tranh lạnh, trật tự hai cực Ianta tan rã, Mĩ càng tìm cách vươn lên,

chi phối lãnh đạo toàn thế giới bằng việc thực hiện chiến lược “Cam kết và mở

rộng” và điều chỉnh chính sách đối ngoại để mở rộng ảnh hưởng của mình.

=> Khi Liên Xô và Đông Âu sụp đổ đồng nghĩa với hệ thống xã hội chủ nghĩa trênthế giới sụp đổ => giúp Mĩ hoàn thành mục tiêu đề ra trong chiến lươc toàn cầu

Sau chiến tranh thế giới thứ hai Hội đồng tương trợ kinh tế Liên Xô bộc lộ một sốthiếu sót trong khi thực hiện những chính sách về kinh tế như:

- Không hòa nhập với đời sống kinh tế thế giới

- Chưa coi trọng đầy đủ việc áp dụng những tiến bộ của khoa học công nghệ

- Sự hợp tác gặp nhiều trở ngại do cơ chế quan liêu bao cấp

Trang 36

Khi Goócbachốp thực hiện đường lối cải tổ kinh tế lại phạm nhiều sai lầm Nềnkinh tế do việc chuyển sang kinh tế thị trường quá vội vã, thiếu sự điều tiết củaNhà nước nên đã gây rối loạn, thu nhập quốc dân giảm sút nghiêm trọng.

=> Bài học cho Việt Nam từ sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âutrong phát triển kinh tế hiện này là: xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa nhưngphải phù hợp với tình hình cụ thể của đất nước Tích cực áp dụng những thành tựuKhoa học – kĩ thuật vào sản xuất,…

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô khác với Mĩ là chịu hậu quả nặng nề củachiến tranh gây ra Chính vì thế, Liên Xô phải thực hiện kế hoạch 5 năm để khôiphục nền kinh tế Với kế hoạch 5 năm đầu tiên (1946 – 1950), Liên Xô đã đạt đượcnhiều thành tựu nổi bật, từ năm 1950 trỏ đi, Liên Xô trở thành cường quốc côngnghiệp đứng thứ hai thế giới (sau Mĩ và đạt được nhiều thành tựu cả về côngnghiệp, nông nghiệp và khoa học – kĩ thuật => Đây là cơ sở quan trọng để Liên

Xô có thể tiến hành chạy đua vũ trang với Mĩ

Trong cuộc cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít (1939 – 1945), Liên Xô lànước đi đầu, là lực lượng tiên phong và giữ vai trò quan trọng:

Ngay từ khi chủ nghĩa phát xít ra đời đặt thế giới trước nguy cơ chiến tranh, Liên

Xô đã đề nghị Anh, Pháp cùng hợp tác để ngăn chặn chủ nghĩa phát xít và chiếntran nhưng không được Anh, Pháp chấp lại Trái lại, hai nước này còn thực hiệnchính sách dung dưỡng, thỏa hiệp bằng với kí với Đức hiêp định Muyních (1938).Theo hiêp định này, Anh và Pháp chấp nhận cho Đức chiếm đóng vùng đấy Xuyđétcủa Tiệp Khắc, đổi lại Đức sẽ tấn công Liên Xô và không xâm phạm đến Anh,Pháp cũng như đồng minh của họ

- Liên Xô giữ vai trò quan trọng chống phát xít:

+ Khi bị quân phát xít thực hiện kế hoạch chiến tranh chớp nhoáng tấn công Liên

Xô (6/1941) với lực lượng và trang bị mạnh hơn nhiều nhung đã vấp phải tinh thầnchiến đấu anh dũng cùa Hồng quân Liên Xô, ngăn chặn bước tiến của quân phátxít, qua đó làm thất bại kế hoạch tấn công của chúng Đây là lần đầu tiên quân Đức

bị chặn lại trên đường tấn công của mình Việc quân phát xít thất bại trong âm mưuchiến tranh chớp nhoáng đã góp phần làm chậm quá trình mở rộng chiến tranh xâmlược của phát xít Đức đối với các dân tộc kháC

+ Chiến thắng lớn tại Xtalingrát (1943), Hồng quân Liên Xô đã làm thay đổi cục

diện chiến tranh thế giới, tạo nên bước ngoặt mới: từ sau chiến thắng này, quânđồng minh đac chuyển từ phòng thủ sang phản công quân phát xít trên tất cả cácmặt trận: mặt trận Xô – Đức mặt trận Tây Âu, mặt trận Bắc Phi và mặt trận Châu Á– Thái Bình Dương Từ năm 1943, quân phát xít liên tiếp thất bại trên các chiếntrường

Định dạng
Số trang	72
Dung lượng	1,94 MB