Giáo án lớp 9 (Tuần 25)

Dạy và học bài mới Hoạt động của thày và trò Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Cá nhân GV tổ chức cho HS trả lời câu hỏi: Hãy cho biết những bằng chứng chứng toỏ thực dân Pháp bội

CHƯƠNG V: VIỆT NAM TỪ CUỐI 1946 ĐẾN 1954

BÀI 25: NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG

THỰC DÂN PHÁP (1946-1950) Tuần 25

Tiết 31

Ngày soạn: 09/03/2008

I Mục tiêu:

1 Kiến thức

- Nắm được nguyên nhân dẫn tơi bùng nổ chiến tranh ở Việt Nam

- Hiểu được những quyết định kịp thời cỷa Đảng ta trong việc phát động cuộc kháng chiến toàn quốc

- Nắm được những thắng lợi đầu tiên có ý nghĩa chiến lược của quân và dân ta trên các mặt trận chính trị, quân sự, ngoại giao, âqm mưu của Pháp trong những năm đầu chiến tranh (1946-1954)

2 Tư tưởng, tình cảm, thái độ

Bồi dưỡng cho HS lòng yên nước, tinh thần cách mạng, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng , lòng tự hào dân tộc

3 Kĩ năng

- Rèn luyệnc ho HS kĩ năng phân tích, nhận định đánh giá những hoạt động của ta

và địch trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến

- Rèn luyện kĩ năng sử dụng tranh ảnh, bản đồ các chiến dịch và các trận đánh

II Thiết bị đồ dùng dạy học

- Tranh nảh và bản đồ trong SGK

- Lược đồ “Chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947”

III Tiến trình tổ chức Dạy-Học

1 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi 1: Tại sao nói nước ta sau cách mạng Tháng tám đã lâm vào tình thế

“ngàn cân treo sợi tóc”?

Câu hỏi 2: Chính phủ ta ký với Pháp Hiệp định Sơ bộ 6-3-1946 và Tạm ước

14-9-1946 nhằm mục đích gì?

2 Giới thiệu bài mới

Sau khi ta kí với thực dân Pháp các Hiệp định Sơ bộ (6-3-1946) và Tạm ước (14-9-1946) thì thực dân Pháp tiếp tục lấn tới vì chúng quyết cướp nước ta một lần nữa trứôc âm mưu và hành động lấn tới của Pháp, Đảng và Hồ Chí Minh có tiếp tục nhân nhượng nữa hay không? Nội dung của đường lối kháng chiến như thế nào? Chiến dịch Việt Bắc diễn ra với kết quả, ý nghĩa ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học để trả lời cho những câu hỏi trên

3 Dạy và học bài mới

Hoạt động của thày và trò Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Cá nhân

GV tổ chức cho HS trả lời câu hỏi: Hãy

cho biết những bằng chứng chứng toỏ

thực dân Pháp bội ước dau khi kí Hiệp

I Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược bùng nổ (19-12-1946)

1 Kháng chiến toàn quốc chống thực

định Sơ bộ và Tạm ước với ta?

HS đọc SGK để trả lời câu hỏi

HS khác có thể nhận xét, bổ sung ý kiến

bạn trả lời

GV nhận xét, bổ sung và kết luận, đồng

thời nhấn mạnh những bằng chứng cụ

thể: Ngày 20-11-1946, quân Pháp đánh

chiếm HảI Phòng, Lạng Sơn

Tại Hà Nội: từ đầu tháng 12 thực dân

Pháp liên tiếp gây các cuộc xung đột vũ

trang ở phố Tràng Tiền, đánh chiếm Bộ

tài chính, gây xung đột đổ máu ở cầu

Long Biên, phố Hàng Bún Ngày

18-12-1946 chúng gửi tối hậu thư buộc chính

phủ ta phảI giảI tán lực lượng tự vệ, giao

quyền kiểm soát thủ đô cho chúng

GV nêu câu hỏi: Những hoạt động cảu

thực dân Pháp chứng tỏ điều gì?

HS dựa vào vốn kiến thức cảu mình trả

lời câu hỏi

GV nhận xét avf kết luận: Những hành

động của Pháp chứng tỏ qqm mưu cảu

Pháp là quyết tâm cướp nước ta một lần

nữa Trách nhiệm gây ra chiến tranh alf

thuộc về thực dân Pháp

Hoạt động 2: Nhóm/Cá nhân

Hs thảo luận nhóm với câu: Trước âm

mưu cảu thực dân Pháp Đảng ta đã có

quyết sách gì để đối phó?

HS dựa vào SGK và vốn hiểu biết cảu

mình để thảo luận

Đại diện nhóm trả lời kết quả thảo luận

Nhóm khác nhận xét, bổ sung

Cuối cùng GV kết luận: Việc thực dân

Pháp gửi tối hậu thư đạt nhân dân ta

đứng trước hai con đường lựa chọn: hoặc

đầu hàng thực dân Pháp hoặc chiến đấu

Ta đã chọn con đường chiến đầu đến

cùng để bảo vệ nền độc lập dân tộc dân

chủ và chính quyền vừa giành được

Tiếp đó GV giới thiệu cho HS biết Đảng

ta họp ban thường vụ Trưng ương ngày

18 đến 19-12-1946 quyết định phát động

khởi nghĩa Ngay tối 19012-1946 Hồ Chí

Minh đã ra lưòi kêu gọi toàn quốc kháng

dân Pháp xâm lược bùng nổ

- Thực dân Pháp từng bước lấn tới quyết tâm cướp nước ta một lần nữa, chiếm HảI Phòng, đánh Lạng Sơn, gây xung đột ở Hà Nội, gửi tối hậu thư cho Chính phủ ta

- Ban thường vụ Trung ương Đảng họp phát động toàn quốc kháng chiến (18-19/12/1946)

- Hồ Chí Minh ra “lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” (19-12-1946)

2 Đường lối kháng chiến chống thực dân pháp của ta

- Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp là cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, trường kì và

tự lực cánh sinh

- Tính chất kháng chiến:

+ Kháng chiến toàn dân: tất cả mọi người dân tham gia kháng chiên

+ kháng chiến toàn diện: diễn ra trên tất cả các mặt trận quân sự, kinh tế…

II Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía bắc vĩ tuyến 16

- Quân ta chủ động tiến công quân Pháp ở các đô thị ngay từ đầu

- Tại Hà Nội: cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt ở Bắc bộ phủ, Hàng bông…

- Tại Thành phố khác: Nam Định, Huế… quân ta tiến công tiêu diệt nhiều sinh lực địch, giam chân địch

- Giam chân địch trong các đô thị, làm giảm bước tiến cảu quân địch, toạ điều kiện cho Đảng, Chính phủ

GV đọc đoạn trích “Lời kêu gọi toàn

quốc kháng chiến” trong SGK

GV nêu câu hỏi: Nội dung cảu “Lời kêu

gọi toàn quóc kháng chiến”?

HS trả lưòi câu hỏi> HS khác bổ sung

GV kết luận: Lời kêu gọi toàn quốc

kháng chiến vạch rõ nguyên nhân gay ra

cuộc chiến tranh là thực dân Pháp, nhân

dân ta quyết tâm đứng lên chiến đấu bảo

vệ độc lập và chính quyền vừa giành

được; khẳng định niềm tin tất thắng vào

cuộc kháng chiến của nhân dân ta

Hoạt động 1: Cá nhân/Cả lớp

GV nêu câu hỏi: Đường lối kháng chiến

chống Pháp được thể hiện trong những

văn kiện và tác phẩm nào? của ai?

HS đọc SGK trả lời câu hỏi

GV tổ chức cho HS trả lời câu hỏi: nội

dung cảu đường lối kháng chiến chống

Pháp?

HS dựa vào nội dung SGK trả lời câu

hỏi HS khác nhận xét bổ sung Cuối

cùng GV kết luận Đồng thời phân tích

rõ đường lối kháng chiến: Chiến tranh

nhân dân là chiến tranh tự vệ, chính

nghĩa, tiến bộ, nhằm hoàn thành nhiệm

vụ giảI phóng dân tộc, từng bước thực

hiện nhiệm vụ dân chủ đem lại ruộng đất

cho nông dân kháng chiến toàn diện:

địch đánh ta trên tất cả các mặt vì vậy ta

cũng phảI đánh trả trên các mặt đó

Kháng chiến trường kì: do tương quan

lực lượng giữa địch và ta lúc đầu có sự

chênh lệch vì vậy ta có thưòi gian để

chuyển háo lực lượng từ yếu thành

mạnh Tự lực cánh sinh: vì lúc đầu ta bị

bao vây, cô lập chưa có sự giúp đỡ của

bên ngoài, mặt khác cuộc kháng chiến

của ta phải do chính ta thực hiện là

chính

Hoạt động 1: Cả lớp/cá nhân

GV giới thiệu cho HS thấy được cuộc

chiến đấu toàn quốc trong những ngày

đầu quân và dân ta chủ động tiến công

rút về căn cứ để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài

quân Pháp ở Hà Nội và các đô thị lớn.

Đặc biệt là chiến đấu ở Hà Nội

GV nêu câu hỏi: Tại Hà Nội cuộc chiến

đấu diễn ra như thế nào? ở đâu? kết quả

ra sao?

HS dựa vào SGK trình bày diễn biến

cuộc chiến đấu ở Hà Nội Giáo viên nhận

nét, bổ sung và kết luận Tiếp theo GV

giới thiệu một số hình ảnh về cuộc chiến

đấu ở các đô thị

GV hỏi: ý nghĩa của cuộc chiến đấu ở Hà

Nội và các đô thị?

HS trả lưòi câu hỏi HS khác có thể nhận

xét, bổ sung Cuối cùng GV kết luận

4 Sơ kết tiết 1

- Âm mưu và hành động của thực dân Pháp, chủ trương kháng chiến của ta

- Nội dung đường lối kháng chiến của ta

- Diễn biến, ý kiến cuộc chiến đấu trong các đô thị từ vĩ tuyến 16 ra Bắc

5 Dặn dò, ra bài tập về nhà

- Học bài cũ, trả lời các câu hỏi SGK

- Tìm hiểu và tập thường thuật diễn biến chiến dịch Việt Bắc

======================

Tuần 25

Ngày soạn: 10/03/2008

Tiết 32

1 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi 1: Trình bày nội dung của đường lối kháng chiến chống Pháp

Câu hỏi 2: Cuộc chiến đấu trong các đô thị diễn ra như thế nào? ý nghĩa cảu các cuộc chiến đấu đó?

2 Giới thiệu bài mới

Khái quát lại những nội dung tiết trước đã học Đồng thừi nêu rõ: thực dân Pháp đang ráo riết chuẩn bị âm mưu mới, tiến công lên Việt Bắc nhằm nhanh chóng kết thúc cuộc chiến tranh Âm mưu đó như thế nào? Diễn biến, kết quả, ý nghĩa ra sao, chúng ta cùng tìm hiểu tiếp nội dung bài học

3 Dạy và học bài mới

Hoạt động của thày và trò Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Cá nhân

GV nêu câu hởi: Hãy cho biết những

việc làm của ta chuản bị cho cuộc kháng

chiến lâu dài?

HS dừa voà SGK trả lưòi câu hỏi HS

III Tích cực chuân bị cho cuộc chiến đấu lâu dài

- Di chuyển máy móc, thiết bị, hàng hoá đến nơI an toàn

- Đưa cơ quan Trung ương Đảng,

khác có thể bổ sung cho bạn.

Cuối cùng GV nhận xét, bôe sung và kết

luận

Hoạt động 2: Nhóm

GV tổ chức cho HS thảo luận theo nhóm

với câu hỏi: Sau khi di chuyển lên Việt

Bắc ta đã xây dựng lực lượng về mọi mặt

để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lau dài

như thế nào?

Gợi ý: xây dựng trên các mấtu:

- Chính trị

- Kinh tế

- Quân sự

- Văn hoá, Giáo dục

HS dựa voà SGK thảo luận theo và đại

diện nhóm trình bày kết quả thảo luận

cảu mình Đại diện nhóm khác nhận xét

bôe sung

Cuối cùng GV kết luận

Hoạt động 1: Cá nhân

Trước hết, GV giới thiệu cho HS biết

thựuc dân Pháp đã cử Bô-la-ec làm cao

uỷ Pháp ở Đông Dương thay Đắc –

giăng-li-ơ GV hỏi: Thực dân Pháp cios

âm mưu mới nào?

HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi

GV nhận xét và bổ sung: Pháp chủ

trương thành lập Mặt trận quốc gia thống

nhất, tiến tới thành lập chính phủ bù nhìn

trung ương Đồng thời mở cuộc tấn công

lên Việt Bắc

Tiếp đó GV nêu câu hỏi: Thực dân Pháp

mở cuộc tân công lên Việt Bắc nhằm âm

mưu gì?

HS dựa vào nội dung SGK trả lời câu

hỏi GV bổ sung và kết luận

Hoạt động 2: Cá nhân/cả lớp

GV yêu cầu HS dựa vào lược đồ “chiến

dịch Việt Bắc thu đông 1947” trình bày

cuộc tần công của Pháp lên căn cứ Việt

Bắc: Ngày 7-10-1947, từ sáng sớm, một

binh đoàn dù đổ quân xuống chiếm thị xã

Bắc Cạn và chiếm thị trấn Chọ Mới, Chợ

Đồn Cùng ngày, một binh đoàn lính bộ

Chính phủ lên căn cứ địa Việt Bắc

- Tích cực xây dựng lực lượng về mọi mặt chuân rbị cho cuộc kháng chiên lâu dài

+ Chính trị: chia nước ta thành 12 khu hành chính quân sự

+ Quân sự: tích cực huy động mọi người tham gia lực lượng chống Pháp + Kinh tế: ban hành các chính sáhc phát triển sản xuất…

+ Giáo dục: Duy trì phong trào bình dân học vụ, phát triển các trường phổ thông

IV Chiến dịch Việt Bắc thu - đông năm 1947

1 Thực dân Pháp tiến công căn cú địa kháng chiến Việt Bắc

- Để thực hiện kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh Pháp mở cuộc tấn công lên căn cứ địa Việt Bắc

- Âm mưu: tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến, bắt sống Hồ Chí Minh, phá tan căn cứ địa, tiêu diệt bộ đội chủ lực

- Cuộc tấn công của Pháp: ngày

7-7-1947, Pháp mửo cuộc tấn công lên Việt Bắc với hai đưởng thuỷ, bộ và quân nhảy dù tạo thành hai gọng kìm bao vây căn cứ địa Việt Bắc

2 Quân dân chiến đấu bảo vệ căn cứ địa Việt Bắc

- Tại Bắc Cạn: quân dân ta chủ động phản công bao vây, chia cắt địch

- ở hướng Đông: quân ta phục kích, chặn đánh địch trên đường số 4, ở Bảo Sao - đeòa Bông Lau

- ở hướng Tây: quân ta phục kích ở sông Lô, Đoan Hùng, Khe Lau…

từ Lạng Sơn đánh lên Cao Bằng, một

cánh quân đánh xuống Bắc Cạn, toạ

thành gọng kìm bao phía tây căn cứ Việt

Bắc

Ngày 9-10-1947 một binh đoàn hỗn hợp

thuyr bộ đnáh ngược lên sông Hồng,

sông Gâm lên thị xã Tuyên Quang,

Chiêm Hoá, Đài Thị bao vây phía tây

căn cứ Việt Bắc

Hoạt động 1: Cá nhân

GV yêu cầu HS dựa vào Lược đồ “chiến

dịch Việt Bắc thu đông 1947” và nội

dung SGK trình bày diễn biến cuộc chiến

đấu bảo vệ căn cứ địa Việt Bắc

HS khác có thể nhận xét, bổ sung

Sau khi Hs trình bày xong trên lược đồ,

GV nhận xét, bổ sung và có thể tường

thuật lại diễn biến

Đồng thời GV chỉ trên lược đồ phụ tác

chiến trường mà quân dân cả nước phối

hợp nhằm kiềm chế, không cho địch tập

trung binh lực vào chiến trường Việt

Bắc

Hoạt động 2: Cá nhân

GV nêu câu hỏi: hãy cho biết kết quả, ý

nghĩa của chiến dịch Việt bắc?

HS trả lời câu hỏi HS khác nhận xét bổ

sung Cuối cùng GV kết luận

Hoạt động 1: Nhóm

GV chia lớp thành 4 nhóm tìm hiểu

những chủ trương, chính sách cả ta

chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài về

mọi mặt

Nhóm 1: tìm hiểu về quân sự?

Nhóm 2: tìm hiểu về chính trị – ngoại

giao?

Nhóm 3: tìm hiểu về kinh tế?

Nhóm 4: tìm hiểu về văn hoá, giáo dục?

HS dựa vào SGK thảo luận và đại diện

nhóm trả lời câu hỏi HS nhóm khác có

thể nhận xét, bổ sung cuối cùng GV kết

luận

- Kết quả: Pháp phảI rút khỏi Việt Bắc

- ý nghĩa:

+ Căn cứ Việt Bắc vẫn được bảo toàn,

Bộ đội chủ lực ngà càng trưởng thành + Làm thất bại âm mưu đánh nhanh của thực dân Pháp, buộc chúng phải chuyển sang đánh lâu dài với ta

V Đẩy mạnh cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện

- Quân sự: thực hiện vũ trang toàn dân, phát động chiến tranh du kích

- Chính trị-ngoại giao:

+ Củng cố uỷ ban kháng chiến hành chính các cấp

+ Đầu năm 1950 Trung Quốc, Liên Xô

và các nước dân chủ nhân dân đặt quan

hệ ngoại giao với ta

- Kinh tế: Phá hoại kinh tế với địch, xây dựng nền kinh tế tự cấp, tự túc

- văn háo, giáo dục: cải cách giáo dục phổ thông

4 Sơ kết bài học

- Ta tích cực chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài

- HS làm bài tập sau:

1 Hãy khoanh tròn cào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng

Âm mưu cảu Pháp trong việc tấn công lên Việt Bắc là

A Phá tan cơ quan đầu não kháng chiến của ta

B Tiêu diệt bộ đội chủ lực của ta

C Khoá chặt biên giới Việt Trung

D Kết thúc chiến tranh

2 Hãy nối thời gian với sự kiện sao cho đúng về chiến dịch Việt Bắc thu -đông 1947

1 Binh đoàn dù đổ xuống chiếm Bắc

Cạn, Chợ Mới, Chợ Đồn

a Ngày 19-12-1947

2 Quân Pháp ngược sông Hồng, sông

Lô, sông Gâm đánh thị xã Tuyên Quang,

Chiêm Hoá

b Ngày 30-10-1947

3 Quân ta phục kích trên đèo Bông Lau c Ngày 7-10-1947

4 Quân Pháp rút khỏi Việt Bắc d Ngày 9-10-1947

5 Dặn dò, ra bài tập về nhà

- Học bài cũ, trả lưòi câu hỏi SGK

- Sưu tầm tranh ảnh về chiến dịch Biên giới thu đông 1950 Tự tường thuật diễn biến chiến dịch Biên giới