Bài 9 thứ tự kể trong văn tự sự

- Ngôi kể thứ nhất: người kể xưng ‘tôi’, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra cảm tưởng, ý nghĩ của mình... Tóm tắt các s

Trường THCS Nguyễn Trực - TTKB

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ ĐẾN

DỰ TIẾT HỌC !

KIỂM TRA BÀI CŨ

Thế nào là ngôi kể? Nêu đặc điểm và tác dụng của ngôi kể thứ nhất trong văn tự sự?

Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng để kể chuyện.

- Ngôi kể thứ nhất: người kể xưng ‘tôi’, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra cảm tưởng, ý nghĩ của mình.

Trả lời:

1 Tóm tắt các sự việc chính trong truyện " Ông lão đánh

cá và con cá Vàng" :

- Giới thiệu gia cảnh hai vợ chồng ông lão.

- Ông lão bắt được cá vàng, thả cá mà không đòi hỏi trả ơn.

- Ông lão kể cho vợ nghe Mụ vợ đòi hỏi cá vàng đền ơn:

* Lần 1 : Đòi cái máng lợn mới

* Lần 2 : Đòi cái nhà rộng

* Lần 3 : Đòi làm nhất phẩm phu nhân

* Lần 4 : Đòi làm nữ hoàng

* Lần 5 : Đòi làm Long Vương, bắt cá vàng hầu hạ

- Cá vàng trừng trị mụ vợ

 Sự việc nào xảy ra trước, kể trước, sự việc xảy ra sau, kể sau (Kể theo trình tự thời gian)

- Giới thiệu gia cảnh hai vợ chồng ông lão.

- Ông lão bắt được cá vàng không đòi hỏi trả ơn.

- Ông lão kể cho vợ nghe Mụ vợ đòi hỏi cá vàng đền ơn:

* Lần 1 : Đòi cái máng lợn mới

* Lần 2 : Đòi cái nhà rộng

* Lần 3 : Đòi làm nhất phẩm phu nhân

* Lần 4 : Đòi làm nữ hoàng

* Lần 5 : Đòi làm Long Vương, cá vàng hầu hạ

- Cá vàng trừng trị mụ vợ

Theo em,

có thể đảo trật tự các

sự việc này hay không? Vì sao?

 Không thể đảo các sự việc trong truyện vì :

- Các sự việc có sự nối tiếp nhau: sự việc trước là nguyên nhân của

sự việc sau, sự việc sau là kết quả của sự việc trước đồng thời cũng

là nguyên nhân của sự việc tiếp theo.

- Ý nghĩa truyện không nổi bật : không thấy rõ lòng tham lam, bội bạc ngày càng gia tăng của mụ vợ

- Bài học đích đáng cho những kẻ tham lam, bội bạc của truyện sẽ không thể hiện được rõ ràng

1 Tóm tắt các sự việc chính trong "Ông lão đánh cá và con cá Vàng":

- Giới thiệu gia cảnh hai vợ chồng ông lão.

- Ông lão bắt được cá vàng không đòi hỏi trả

ơn.

- Ông lão kể cho vợ nghe Mụ vợ đòi hỏi cá

vàng đền ơn:

* Lần 1 : Đòi cái máng lợn mới

* Lần 2 : Đòi cái nhà rộng

* Lần 3 : Đòi làm nhất phẩm phu nhân

* Lần 4 : Đòi làm nữ hoàng

* Lần 5 : Đòi làm Long Vương, bắt cá vàng

hầu hạ

- Cá vàng trừng trị mụ vợ

Truyện kể theo trình tự thời gian thì cốt truyện mạch lạc, sáng tỏ, dễ theo dõi

2 Văn bản SGK/97:

Sự việc 1 : Tin Ngỗ bị chó cắn loan

khắp xóm.

Sự việc 2 : Khi bị chó đuổi, Ngỗ

kêu cứu, không ai giúp.

Sự việc 3 : Ngỗ mồ côi, hư hỏng,

làm mất lòng tin của mọi người.

Sự việc 4 : Mọi người lo cho Ngỗ

liệu có rút ra bài học ?

- Truyện kể về thằng Ngỗ bị chó dại cắn.









Hiện tại (kết quả)

Hiện tại (kết quả)

Quá khứ (nguyên nhân)

Quá khứ (nguyên nhân)

 Kể không theo trình tự thời gian (kể ngược) – yếu tố hồi tưởng đóng vai trò quan trọng.

2 Văn bản SGK/97:

Sự việc 1 : Tin Ngỗ bị chó cắn loan khắp xóm.

Sự việc 2 : Khi bị chó đuổi, Ngỗ kêu cứu,

không ai giúp.

Sự việc 3 : Ngỗ mồ côi, hư hỏng, làm mất lòng

tin của mọi người.

Sự việc 4 : Mọi người lo cho Ngỗ liệu có rút

ra bài học ?

- Truyện kể về thằng Ngỗ bị chó dại cắn Chuyện

thằng Ngỗ

kể theo cách nào hay hơn?

Vì sao?

Cách kể thứ hai hay hơn vì :

- Gây bất ngờ, chú ý cho người đọc : người đọc sẽ tò mò tại sao

không ai cứu Ngỗ khi Ngỗ bị chó cắn.

ý nghĩa bài học nổi bật hơn

Thái độ chê trách của tác giả đối với nhân vật rõ hơn

Câu chuyện

kể ngược gây bất ngờ, chú ý cho người đọc

Ghi nhớ - SGK/ 98

Thứ tự kể

Kể theo trình tự thời gian (kể xuôi) Kể không theo trình tự thời gian (kể ngược)

Cách thức

Tác dụng

- Sự việc xảy ra trước

kể trước

- Sự việc xảy ra sau

kể sau cho đến hết

Đem kết quả hoặc sự việc hiện tại kể trước rồi kể bổ sung hoặc hồi tưởng.

Nội dung kể liền mạch, rõ ràng, dễ theo dõi.

Gây bất ngờ, chú ý.

- Thể hiện tình cảm.

- Diễn đạt nội dung phong phú, linh hoạt.

? Theo em, hai cách kể có những ưu điểm và hạn chế nào sau đây?

Cách kể Ưu điểm và hạn chế

Kể xuôi

a.Kể dễ đơn điệu, nhàm tẻ.

b.Kể sự việc phong phú, trình bày khách

quan như thật.

c.Kể làm cho người đọc khó theo dõi.

d.Kể làm cho nội dung mạch lạc, sáng tỏ, dễ

theo dõi.

Kể

ngược

Bài 1 SGK/99

- Câu chuyện kể theo thứ tự : Hiện tại kể trước sau đó để nhân vật nhớ lại mà kể tiếp các

sự việc xảy ra trước đó.

Em hãy xác định:

-Thứ tự kể ?

- Ngôi kể ?

- Vai trò của yếu tố hồi

tưởng ?

- Truyện kể theo ngôi thứ nhất (xưng hô : tôi)

- Vai trò yếu tố hồi tưởng : Tình cảm của nhân vật được thể hiện rõ hơn

Bài 2 (SGK/99) Cho đề văn: ‘Kể câu chuyện lần đầu tiên em

được đi chơi xa’’

Em hãy tìm hiểu đề và lập dàn bài.

Gợi ý:

- Lần đầu em được đi chơi xa trong trường hợp nào? Ai đưa

em đi?

- Nơi ấy là ở đâu? Về quê, ra thành phố hay đi tham quan nơi nào?

- Em đã trông thấy gì trong chuyến đi ấy? Điều gì làm cho em thích thú và nhớ mãi?

- Em ao ước những chuyến đi như thế nào?

Bài 2 (SGK/99) Cho đề văn: "Kể câu chuyện lần đầu tiên em được đi chơi xa".

Em hãy tìm hiểu đề và lập dàn bài.

a) Mở bài: Giới thiệu chuyến đi xa (trong trường hợp nào? Đi

với ai? Đi đâu?)

b) Thân bài: Kể chi tiết chuyến đi:

- Chuẩn bị.

- Trên đường đi.

- Đến nơi (em đã thấy gì? Làm gì? Điều gì làm em thích

thú?)

- Kết thúc chuyến đi.

c) Kết bài: Đó là chuyến đi như thế nào? Em mong ước điều

gì?

Bài tập bổ sung:

Sắp xếp các sự việc chính theo thứ tự đúng trong truyện

"Cây bút thần" ?

A Mã Lương dùng cây bút thần trừng trị tên địa chủ.

B Mã Lương được thần tặng cho cây bút thần.

C Mã Lương và tài năng hội họa của em.

D Mã Lương dùng bút thần vẽ cho người nghèo.

E Mã Lương dùng cây bút thần trừng trị nhà vua.

G Mã Lương mai danh ẩn tích.

- Học thuộc lòng ghi nhớ SGK/ 98.

- Tập kể xuôi và kể ngược chuyện ‘‘Cây bút

thần’’.

- Lập hai dàn ý cho đề văn sau theo hai ngôi kể:

"Kể về một việc tốt mà em đã làm’".

- Tiết sau: viết bài tập làm văn số 02.