thứ tự kể trong văn tự sự 1

Thứ tự sự việc trong truyện: “Ông lão đánh cá và con cá vàng" - ễng lóo bắt được cỏ vàng và thả cỏ - Năm lần ụng lóo ra biển gặp cỏ vàng để xin cỏ đỏp ứng yờu cầu ngày càng cao của mụ

TRÒ CHƠI Ô CHỮ 1

K Ể 3

2

1.Tổ hợp từ gồm 9 chữ cái: Ngôi kể của truyện “Thạch

Sanh” và “ Em bé thông minh” ?

H

2 Một từ gồm 4 chữ cái: Phương thức biểu đạt chính của các truyện truyền thuyết và cổ tích đã học ?

Ự S

T Ự

3 Một từ có 2 chữ cái: Từ còn thiếu trong câu văn sau:

Văn tự sự chủ yếu là văn người và việc.

H Ứ Ự

T

K Ể T

THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN

TỰ SỰ

Tiết 36

Bài 9

I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự:

1 Thứ tự các sự việc trong truyện “Ông

lão đánh cá và con cá vàng”:

Thứ tự kể trong văn tự sự

Tiết 36

Nêu thứ tự các sự việc trong

truyện “ Ông lão đánh cá và con cá vàng ” ?

- Giới thiệu hai vợ chồng ụng lóo đỏnh cỏ

1 Thứ tự sự việc trong truyện: “Ông lão đánh cá và con cá vàng"

- ễng lóo bắt được cỏ vàng và thả cỏ

- Năm lần ụng lóo ra biển gặp cỏ vàng để xin

cỏ đỏp ứng yờu cầu ngày càng cao của mụ vợ

- Mụ vợ tham lam bị cỏ vàng trừng trị

- ễng lóo kể cho vợ nghe, mụ vợ bắt ụng lóo ra

biển đũi cỏ vàng trả ơn

1) Giới thiệu hai vợ chồng ụng lóo đỏnh cỏ.

2) ễng lóo bắt được cỏ vàng, thả cỏ vàng, cỏ

vàng hứa đền ơn ụng

3) ễng lóo về nhà kể cho vợ nghe, mụ vợ bắt

ụng lóo ra biển đũi cỏ vàng trả ơn

4) ễng lóo ra biển 5 lần, chỉ 4 lần cỏ đỏp ứng

yờu cầu, lần thứ 5 cỏ khụng đỏp ứng

5) Cuối cựng, mụ trở về thõn phận cũ bờn cỏi

mỏng lợn sứt mẻ

Thứ tự sự việc trong truyện: "Ông lão đánh cá và con cá vàng"

Hóy chỉ ra sự việc mở đầu , sự việc chỉ nguyên nhân, sự việc thuộc diễn biến, sự việc chỉ kết

quả ?

Nguyờn nhõn

Diễn biến

Kết quả

Cỏc sự việc trong truyện được kể theo thứ tự nào ?

Thứ tự đú tạo nờn hiệu quả nghệ thuật gỡ ?

Cỏc sự việc được kể theo thứ tự tự nhiờn (trỡnh tự thời

gian) việc gỡ xảy ra trước kể trước, việc gỡ xảy ra sau kể sau, cho đến hết

=> Thứ tự kể xuụi nhằm nhấn mạnh lũng tham, sự bội bạc ngày càng tăng của mụ vợ í nghĩa phờ phỏn được thể hiện rừ.

Sự việc mở đầu

Vậy thế nào là kể theo thứ tự tự nhiên (kể xuôi)? Nêu hiệu quả của thứ tự kể xuôi?

TỰ SỰ

- Kể theo thứ tự tự nhiên (kể xuôi) là kể các sự việc liên tiếp nhau, việc gì xảy ra trước, kể trước; việc gì xảy ra sau kể sau, cho đến hết.

- Tác dụng: Làm cho người đọc, người nghe dễ theo dõi, dễ nhớ, dễ hiểu, làm nổi bật ý nghĩa truyện.

Sơn Tinh , Thủy Tinh đến cầu hôn.

Thảo luận : 2 phút

Câu 1: Sắp xếp các sự việc trong văn bản “ Sơn Tinh, Thủy

Tinh” cho hợp lí, bằng cách đánh số vào vòng tròn:

Hai bên giao chiến hàng tháng trời,cuối cùng Thủy Tinh thua, rút về.

Thủy tinh đến sau, tức giận dâng nước đánh Sơn Tinh.

Hằng năm Thủy Tinh lại dâng nước đánh Sơn Tinh, nhưng đều thua Vua Hùng ra điều kiện chọn rể.

Vua Hùng kén rể

Sơn Tinh đến trước, được vợ.

Câu 2: Vì sao các truyện dân gian (truyền thuyết, cổ tích) thường

kể theo thứ tự nhiên (kể xuôi) ?

Sơn Tinh , Thủy Tinh đến cầu hôn.

Thảo luận: 2 phút

* Vì truyện dân gian thường có cốt truyện đơn giản, các sự việc nối tiếp nhau, các hành động thường lặp lại và tăng cấp => Đây là cách kể thích hợp làm cho cốt truyện mạch lạc, sáng tỏ, dễ theo dõi.

Câu 1: Sắp xếp các sự việc trong văn bản “Sơn Tinh, Thủy

Tinh” cho hợp lí, bằng cách đánh số vào vòng tròn:

Hai bên giao chiến hàng tháng trời,cuối cùng Thủy Tinh thua, rút về.

Thủy tinh đến sau, tức giận dâng nước đánh Sơn Tinh.

7 Hằng năm Thủy Tinh lại dâng nước đánh Sơn Tinh, nhưng đều thua Vua Hùng ra điều kiện chọn rể.

Vua Hùng kén rể.

Sơn Tinh đến trước, được vợ.

Câu 2: Vì sao các truyện dân gian (truyền thuyết, cổ tích) thường

kể theo thứ tự nhiên (kể xuôi) ?

1

2

3

4

5

6

2 Nêu thứ tự các sự việc trong văn bản 2/ SGK- 98 ?

1) Ngỗ bị chó dại cắn phải tiêm thuốc

trừ bệnh dại

2) Bị chó dại cắn Ngỗ kêu cứu nhưng

không ai đến giúp.

3) Ngỗ mồ côi không có người rèn cặp

nên lêu lổng, hư hỏng bị mọi người xa

lánh

4) Ngỗ đã tìm cách trêu chọc mọi người,

làm họ mất lòng tin.

5) Sự ái ngại của bà con hàng xóm trước

bệnh tình của Ngỗ.

Hậu quả Ngỗ phải gánh chịu trong hiện tại là gì?

Nguyên nhân nào dẫn tới hậu

quả đó ?

Thứ tự kể của văn bản này có giống văn bản “ Ông lão

đánh cá và con cá vàng ” không? Vì sao?

Hậu quả

Nguyên nhân

* Thứ tự kể ngược: Bắt đầu kể từ hậu quả xấu => Ngược lên

kể nguyên nhân (Kể không theo thứ tự thời gian, có sự đan xen giữa hiện tại và quá khứ).

1) Ngỗ bị chó dại cắn phải tiêm

thuốc trừ bệnh dại

2) Bị chó dại cắn Ngỗ kêu cứu

nhưng không ai đến giúp.

3) Ngỗ mồ côi không có người rèn

cặp nên lêu lổng, hư hỏng bị

mọi người xa lánh

4) Ngỗ đã tìm cách trêu chọc mọi

người, làm họ mất lòng tin.

5) Sự ái ngại của bà con hàng xóm

trước bệnh tình của Ngỗ.

3

3) Ngỗ mồ côi không có người rèn cặp nên lêu lổng, hư hỏng bị mọi người xa lánh

4) Ngỗ đã tìm cách trêu chọc mọi người, làm họ mất lòng tin.

2 ) Bị chó dại cắn Ngỗ kêu cứu nhưng không ai đến giúp.

1) Ngỗ bị chó dại cắn phải tiêm thuốc trừ bệnh dại

5) Sự ái ngại của bà con hàng xóm trước bệnh tình của Ngỗ.

Có thể sắp xếp các sự việc này theo thứ tự xuôi không? Nếu được em sẽ bắt đầu từ sự việc nào và kết thúc ở sự việc nào?

Thứ tự kể ngược Thứ tự kể xuôi

Vì sao người kể lại

chọn thứ tự kể ngược ?

Gợi sự bất ngờ, gây chú

ý, thể hiện tình cảm

?Vậy kể chuyện theo thứ tự ngược khác kể xuôi thế nào?

Kể theo thứ tự ngược có tác dụng như thế nào ?

* Là cách kể đem kết quả hoặc sự việc hiện tại kể ra trước , sau đó kể bổ sung hoặc để nhân vật nhớ lại kể tiếp các sự việc xảy ra trước đó.

* Tác dụng : gây bất ngờ,gây chú ý cho người đọc.

1) Ngỗ bị chó dại cắn phải tiêm thuốc trừ bệnh dại

2) Bị chó dại cắn Ngỗ kêu cứu nhưng không ai đến giúp

3) Ngỗ mồ côi không có người rèn cặp nên trở thành lêu

lổng, hư hỏng bị mọi người xa lánh

4) Ngỗ đã tìm cách trêu chọc mọi người, làm họ mất lòng

tin

5) Sự ái ngại của bà con hàng xóm trước bệnh tình của

Ngỗ.

YẾU TỐ HỒI TƯỞNG

Yếu tố hồi tưởng:

+ Được thể hiện qua các câu văn , từ ngữ:

Ngỗ mồ côi cha mẹ Mét h«m

Có 2 thứ tự kể trong văn tự sự:

+ Kể theo thứ tự tự nhiên

( kể xuôi )

kể các sự việc liên tiếp nhau ,

việc gì xảy ra trước kể trước,

việc gì xảy ra sau kể sau,

cho đến hết

=> Dễ theo dõi, dễ nhớ,

dễ hiểu

+ Kể theo thứ tự ngược: đem kết quả hoặc sự việc hiện tại

kể ra trước, sau đó mới dùng cách kể bổ sung hoặc để nhân vật nhớ lại mà kể tiếp

các việc đã xảy ra trước đó

=> Gây bất ngờ, gây chú ý, thể

hiện tình cảm nhân vật

*Ghi nhớ: SGK/98

Câu chuyện được kể theo thứ tự nào, ngôi nào ? Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò thế nào trong câu chuyện?

*Thứ tự kể: Kể ngược ( theo dòng hồi tưởng)

*Truyện kể theo ngôi thứ nhất.

*Vai trò của yếu tố hồi tưởng:

- Là cơ sở cho việc kể ngược, xâu chuỗi các sự việc:

Hiện tại- quá khứ- hiện tại.

II Luyện tập:

1/ Bài tập 1: SGK/99:

Tóm tắt các sự việc chính:

1) “Tôi” và Liên là đôi bạn

thân.

2) Lúc đầu “tôi” ghét Liên.

3) Một lần va chạm “tôi” đã

hiểu Liên.

4) Chúng tôi trở thành bạn

thân.

* Yếu tố hồi tưởng được thể hiện :

- Tôi nhớ như in lần va chạm đầu tiên với Liên.

- Hôm ấy tôi cùng mẹ đi phố

THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

I TÌM HIỂU THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:

II LUYỆN TẬP:

Bài 2: SGK/99

Đề văn: Kể câu chuyện lần đầu tiên em được đi chơi xa.

Em hãy tìm hiểu đề và lập dàn bài.

* Gợi ý:

- Lần đầu em được đi chơi xa trong trường hợp nào? Ai đưa

em đi?

- Nơi ấy là ở đâu? Về quê, ra thành phố hay đi tham quan nơi

nào?

- Em đã trông thấy gì trong chuyến đi ấy? Điều gì làm cho em

thích thú và nhớ mãi?

- Em ao ước những chuyến đi như thế nào?

Bài tập 2 : Tìm hiểu đề và lập dàn bài cho đề sau:

Đề : Kể câu chuyện lần : Kể câu chuyện lần đầu tiên em được đi chơi

Dàn bài:

1 Mở bài: Giới thiệu nhân vật và nêu sự việc

Giới thiệu chuyến đi xa (trong trường hợp nào? Đi với ai? Đi đâu?)

2 Thân bài: Diễn biến câu chuyện

- Kể diễn biến (hành trình) cuộc đi chơi

+ Chuẩn bị cho chuyến đi

+ Trên đường đi

+ Đến nơi (em đó thấy gì? Làm gì? Điều gì làm em thích thú?)

* cần lưu ý kể tỉ mỉ một sự việc đáng nhớ nhất.

3 Kết bài: Kết thúc câu chuyện

- Nêu ấn tượng sau chuyến đi

- Mong ước của em…

Thực hành: Viết phần mở bài:

Mựa hố, tụi được bố mẹ cho

đi chơi xa Đối với tụi, đỳ

là một chuyến đi đầy thỳ vị

- chuyến tham quan thành

phố Đà lạt thơ mộng

Hụm nay được nghỉ , dọn dẹp nhà cửa, tình cờ tụi tìm thấy con ốc mẹ mua cho ở Sầm Sơn mùa hè năm trư

ớc áp con ốc vào tai tưởng như được nghe tiếng sóng biển rì rào, lòng tụi bồi hồi nhớ lại chuyến đi chơi xa

đầy thú vị đó.

* Kể xuụi: giới thiệu thời gian, địa

điểm, lớ do được đi chơi xa.

* Kể ngược (hồi tưởng): Từ õm thanh, hỡnh ảnh liờn quan tới chuyến đi trước được gợi cho em nhớ lại lần đi chơi xa Ấn tượng cảm xỳc của em về chuyến đi lưu lại tới bõy giờ.

Tham khảo cỏch viết sau:



* Lưu ý : Việc kể theo thứ tự tự nhiên (kể xuôi) hay kể không theo thứ

tự tự nhiên (kể ngược) là tùy theo nhu cầu thể hiện nội dung của

người kể.

Kể theo thứ tự tự nhiên

(Kể xuôi)

Kể không theo thứ tự tự nhiên

Hai thứ tự kể

Sơ đồ bài học

Gây chú ý, tạo sự

bất ngờ

đem kết quả, sự việc hiện tại kể trước

Tạo sự liền mạch

Kể các sự việc

liên tiếp nhau

theo thứ tự tự

nhiên

- Học thuộc ghi nhớ SGK/98.

- Hoàn thành bài tập 2 SGK/99.

- Lập dàn ý các đề trong SGK chuẩn bị cho bài viết số 2

Hướng dẫn học ở nhà:

Xin thân ái chào các thầy cô và các em !