Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức HĐ 1: Thứ tự kể trong văn bản tự sự - HS đọc bài tập - GV cho HS thảo luận nhóm Theo bàn - GV giao nhiệm vụ:?. Các sự việc ấy được trình bày
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6 BÀI 9 - TIẾT 35: TẬP LÀM VĂN: THỨ TỰ KỂ TRONG
VĂN TỰ SỰ
I Mục tiêu: Giúp HS
1 Kiến thức: - Có hai cách kể - hai thứ tự kể: Kể “xuôi”, kể “ngược”.
- Điều kiện cần có khi kể “ngược”
2 Kĩ năng: - Chọn thứ tự kể phù hợp với đặc điểm thể loại và nhu cầu thể hiện nội dung.
- Vận dụng hai cách kể vào bài viết của mình
3 Thái độ: - Có ý thức vận dụng kiến thức đã học vào kể truyện.
II Chuẩn bị:
1 GV: - Đọc và nghiên cứu bài, bảng phụ.
2.HS: - Đọc và nghiên cứu bài theo yêu cầu SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học.
1 Kiểm tra bài cũ (5’)
- Có mấy ngôi kể trong văn bản tự sự? Vai trò của các ngôi kể trong văn bản tự sự?
2 Các hoạt động dạy - học (35’)
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ 1: Thứ tự kể trong văn bản tự sự
- HS đọc bài tập
- GV cho HS thảo luận nhóm ( Theo bàn)
- GV giao nhiệm vụ:
? Hãy tóm tắt sự việc chính trong truyện Ông
lão đánh cá và con cá vàng?
- HS: Các nhóm thảo luận ghi ra phiếu học tập
- GV chọn 3 nhóm treo lên bảng- nhóm khác
nhận xét
- GV nhận xét, kết luận-> treo bảng phụ ghi
lại sự việc chính trong truyện
I TÌM HIỂU THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN
TỰ SỰ
1 Bài tập 1
* Nhận xét
- Tóm tắt sự việc trong truyện: "Ông lão
đánh cá và con cá vàng"
- Giới thiệu ông lão đánh cá
Trang 2? Các sự việc ấy được trình bày theo thứ tự
nào ?
? Kể theo thứ tự đó tạo nên hiệu quả nghệ
thuật gì?
- Nếu không kể theo thứ tự ấy thì ý nghĩa của
truyện có được nổi bật không?
- HS: Không nổi bật
- Kể chuyện như văn bản Ông lão đánh cá và
con cá vàng là kể theo trình tự thời gian, vậy
em hiểu thế nào là kể theo trình tự thời gian ?
- HS: Trả lời
? Vậy em thấy kể theo trình tự thời gian có ưu
điểm, nhược điểm gì ?
GV chốt: Các sự việc trong truyện được trình
bày theo trình tự thời gian ( thứ tự tự nhiên)
Đó là đặc điểm của truyện cổ dân gian, chỉ có
một cốt truyện.- Kể theo trình tự TG có tác
dụng làm cốt truyện mạch lạc, sáng tỏ dẫn theo
dõi nhưng dễ đơn điệu, gây nhàm tẻ
- HS đọc đoạn văn
? Hãy nêu các sự việc chính của văn bản?
? Văn bản được kể theo ngôi thứ mấy ?
? Các sự việc trong đoạn văn này có được trình
bày theo trình tự thời gian như văn bản Ông
- Ông lão bắt được cá vàng và thả cá vàng, nhận lời hứa của cá vàng
- Năm lần ra biển gặp cá vàng và kết quả mỗi lần.
-> Trình bày theo trình tự thời gian, mức độ tăng dần
-> tố cáo và phê phán lòng tham của mụ vợ
- Kể theo trình tự thời gian: các sự việc liên tiếp nhau, việc gì sảy ra trước kể trước, việc
gì sảy ra sau kể sau
-> làm cho cốt truyện mạch lạc, sáng tỏ, dễ theo dõi, tăng cường kịch tính của truyện
2 Bài tập 2:
* Nhận xét
- Ngỗ bị chó dại cắn nhưng không ai ra cứu
Trang 3lão đánh cá và con cá vàng không ?
? Cho biết các sự việc trên được kể theo thứ tự
nào?
? Thứ tự kể trên có ưu nhược điểm gì?
GV chốt: Trong văn tự sự có 2
-Thứ tự trình bày sự viêc Thứ tự tự nhiên ;
việc gì xảy ra trước kể trước, việc xảy ra sau
kể sau
- Thứ tự kể theo mạch cảm xúc kể kết quả
trước, nguyên nhân sau
- HS đọc SGK
giúp
- Ngỗ mồ côi cha mẹ ở với bà ngoại lêu lổng
bỏ học
- Ngỗ đốt cỏ giả vờ kêu cháy lừa mọi người
- Mọi người giận Ngỗ, bà ngoại khuyên nhưng Ngỗ không nghe lời
- Sự việc trên trình bày theo mạch cảm xúc, tâm trạng của nhân vật và người kể ( ngôi 3)
-> Kể theo mạch cảm xúc: sự việc phong phú hấp dẫn, KQ nhưng làm người đọc khó theo dõi, có thể trùng lặp
* Ghi nhớ
3 Củng cố: ( 3' )
- Trong văn tự sự có thể kể theo những thứ tự nào?
- Sự khác biệt giữa kể xuôi và kể ngược
* Khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời đúng:
- Dòng nào không nói lên đặc điểm việc kể chuyện theo thứ tự tự nhiên ?
A Kể theo trình tự thời gian tự nhiên
B Việc gì sảy ra trước kể trước
C Việc gì sảy ra sau kể sau
D Sự việc nào nhớ thì kể trước, không nhớ thì kể sau.(*)
4 Hướng dẫn học ở nhà: ( 2' )
- Học thuộc phần ghi nhớ SGK
Trang 4- Vận dụng kiến thức kể theo thứ tự ngược làm bài tập 1 SGK Tr 98-99
- Vận dụng kiến thức kể theo trình tự thời gian làm bài tập 2 SGK Tr 99
BÀI 9 - TIẾT 36: TẬP LÀM VĂN: THỨ TỰ KỂ TRONG
VĂN TỰ SỰ (TIẾP)
I Mục tiêu: Giúp HS
1 Kiến thức: - Vận dụng kiến thức kể theo trình tự tự nhiên và kể " ngược " vào làm bài tập.
2 Kĩ năng: - Rèn kĩ năng kể chuyện theo hình thức nhớ lại.
- Vận dụng hai cách kể vào bài viết của mình
3 Thái độ: - Có ý thức vận dụng kiến thức đã học vào kể chuyện.
II Chuẩn bị:
1 GV: - Bảng phụ,sưu tầm bài tập.
2.HS: - Đọc và làm bài phần luyện tập sgk Tr 99.
III Tiến trình tổ chức dạy - học.
1 Kiểm tra bài cũ (5’)
-Thế nào là kể "xuôi", thế nào là kể "ngược" ?
2 Các hoạt động dạy - học (35’)
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ1( 2' ): Học sinh nhắc lại kiến thức giờ học
trước
? Văn tự sự có thể kể theo những thứ tự nào ?
- HS: Có hai cách kể: kể theo trình tự tự nhiên
( kể xuôi ); kể theo hồi tưởng ( kể ngược)
HĐ2(33' ): Hướng dẫn luyện tập
- HS đọc yêu cầu bài tập
- GV cho HS hoạt động nhóm ( theo bàn )
- GV giao nhiệm vụ:
? Câu chuyện được kể theo thứ tự nào ? Chuyện
kể theo ngôi nào ? Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò
như thể nào trong truyện ?
II LUYỆN TẬP:
Bài tập 1 (Tr 98-99)
Trang 5- HS: Các nhóm thảo luận ghi ra phiếu học tập
- GV chọn 4 nhóm treo lên bảng- nhóm khác
nhận xét
- GV nhận xét, kết luận chữa bài lên bảng
- HS đọc yêu cầu bài tập 2
- HS suy nghĩ làm bài tập
- GV gợi ý: Đề văn thuộc dạng đề gì ? yêu cầu kể
cái gì ?
Gv giảng: SGK đã gợi ý tìm hiểu đề, tìm ý, sắp
xếp ý và đã phác qua trình tự kể câu chuyện Dựa
vào gợi ý đó em nhớ lại chuyến đi chơi xa đầu
tiên của mình Trên cơ sở đó lập dàn bài
- gv gợi ý: phần lập dàn bài có thể theo 2 cách :
kể xuôi hoặc kể ngược : Kể ấn tượng về câu
chuyện kể về chuyến đi
- GV gọi một số học sinh trình bày lập dàn bài
của mình ->HS khác nhận xét
- GV nhận xét, kết luận qua bảng phụ
- Lập dàn bài trên được kể theo thứ tự nào ?
( Kể xuôi )
- GV yêu cầu HS viết phần mở bài cho dàn bài
trên
- GV gọi 2-3 HS trình bày bài viết của mình
- HS khác nhận xét- GV nhận xét, kết luận
- GV nêu yêu cầu của bài tập thêm
? Em hãy xác định văn bản sau kể theo thứ tự
nào ? căn cứ vào đâu em xác định được điều đó ?
- GV đọc bài văn " Một kỉ niệm về người cha "
- GV gọi 2 HS trả lời
- GV nhận xét, kết luận
- Truyện kể ngược theo dòng hồi tưởng
- Kể theo ngôi kể thứ 1
- Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò cơ sở cho việc kể truyện ngược
Bài tập 2 ( Tr 99 )
* Tìm hiểu đề :
- Văn kể chuyện ( Tự sự )
- Kể chuyện trong 1 lần đầu em được đi chơi
xa
* Dàn bài:
a Mở bài:
Giới thiệu khái quát lí do được đi chơi, thành phần cùng tham gia, địa điểm đến chơi
b Thân bài:
- Kể những gì em trông thấy trong chuyến đi: Cảnh vật, con người…
- Điều làm em thích thú và nhớ mãi
- Tình cảm, thái độ của em và mọi người về
Trang 6nơi mình đến chơi.
c Kết bài:
- Ấn tượng trong và sau chuyến đi
- Mong ước của em về những chuyến đi chơi
xa tiếp theo
* Bài tập thêm:
- Văn bản " Một kỉ niệm về người cha" kể ngược theo dòng hồi tưởng
- Dấu hiệu: nhân vật bồi hồi nhớ về tuổi
thơ-> nhớ về kỉ niệm với cha-thơ-> quay về thực tại
3 Củng cố (3’)
- Nêu ưu nhược điểm của các thứ tự kể TG và mạch cảm xúc
- Nhận xét về thứ tự kể của các truyện DG đã học
* Khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời đúng:
- Truyện " Sơn Tinh, Thuỷ Tinh" được kể theo trình tự:
A Thời gian tuần tự, tự nhiên.(*)
B Thời gian đảo ngược
C Thời gian đan xen giữa quá khứ và hiện tại
D Thời gian đan xen giữa hiện tại và tương lai
4 Hướng dẫn học ở nhà (2’)
- Tập kể xuôi, kể ngược một truyện dân gian
- Chuẩn bị cho bài viết sô 2 bằng cách lập 2 dàn ý một đề văn theo 2 ngôi kể