Kinh nghiệm thực hiện chính sách phân phối thu nhập cá nhân của một số quốc gia và bài học kinh nghiệm đối với 1.4.1.. Quan điểm hoàn thiện chính sách phân phối thu nhập cá nhân trong
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
ĐÀO DUY NGHĨA
CHÍNH SÁCH PHÂN PHỐI THU NHẬP CÁ NHÂN
Ở VIỆT NAM
CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ CHÍNH TRỊ
MÃ SỐ: 60 31 01
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS LÊ MINH NGHĨA
HÀ NỘI - 2008
Trang 2MỤC LỤC
Trang
CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH PHÂN
1.1 Một số vấn đề lý luận chung về phân phối thu nhập cá
1.1.2 Lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về phân phối thu nhập
1.1.2.1 Vị trí của phân phối thu nhập cá nhân trong tái sản xuất
1.1.2.2 Lý luận phân phối theo lao động của C.Mác, Ph
1.1.3 Lý thuyết phân phối thu nhập cá nhân trong kinh tế học
1.1.4 Quan điểm của Đảng ta về phân phối thu nhập cá nhân từ
1.2 Vai trò, nguyên tắc và các hình thức phân phối thu nhập
cá nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
1.2.1 Vai trò của phân phối TNCN trong nền kinh tế thị trường
1.2.2 Nguyên tắc phân phối TNCN trong nền kinh tế thị trường
1.2.3 Những hình thức phân phối thu nhập cá nhân trong nền
1.3.1 Vai trò của Nhà nước trong phân phối thu nhập cá nhân
26
Trang 31.3.2 Chính sách phân phối thu nhập cá nhân của Nhà nước 27
1.3.2.2 Chính sách điều tiết của Nhà nước đối với thu nhập cá
1.4 Kinh nghiệm thực hiện chính sách phân phối thu nhập
cá nhân của một số quốc gia và bài học kinh nghiệm đối với
1.4.1 Kinh nghiệm các nước chuyển đổi ở Đông Âu 32
1.4.2.2 Chính sách chi ngân sách và chuyển giao tài chính 35
1.4.3 Một số bài học kinh nghiệm có thể áp dụng với Việt Nam 37 CHƯƠNG 2: CHÍNH SÁCH PHÂN PHỐI THU NHẬP CÁ
2.1 Thực trạng chính sách phân phối thu nhập cá nhân ở
2.1.3 Một số chính sách xã hội tác động tới phân phối thu nhập
2.2 Thành tựu và một số vấn đề đặt ra đối với chính sách
2.2.1 Tác động của chính sách phân phối thu nhập cá nhân tới
Trang 42.2.2 Một số vấn đề đặt ra đối với chính sách phân phối thu
Ch-¬ng 3: Quan ®iÓm vµ gi¶i ph¸p hoµn thiÖn chÝnh s¸ch
ph©n phèi thu nhËp c¸ nh©n ë viÖt nam
88
3.1 Quan điểm hoàn thiện chính sách phân phối thu nhập cá
nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt
3.1.1 Phân phối thu nhập cá nhân trong kinh tế thị trường định
hướng XHCN phải lấy nguyên tắc phân phối XHCN làm chủ
đạo, gắn với việc thực hiện các nguyên tắc thị trường 88 3.1.2 Phân phối thu nhập cá nhân trong KTTT định hướng
XHCN cần kết hợp hài hoà các lợi ích kinh tế để tạo động lực
3.1.3 Phân phối thu nhập trong KTTT định hướng XHCN cần
giải quyết hợp lý mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với tiến
bộ xã hội theo hướng tăng trưởng kinh tế gắn liền với đảm bảo
tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước phát triển 91 3.1.4 Phân phối thu nhập trong KTTT định hướng XHCN cần
đặc biệt quan tâm đến tầng lớp dân cư có thu nhập thấp, các
3.2 Những giải pháp hoàn thiện chính sách phân phối thu
3.2.2 Tiếp tục cải cách chính sách thuế thu nhập cá nhân nhằm
Trang 5Më ®Çu
1 Tính cấp thiết của đề tài
Phõn phối là một khõu quan trọng trong quỏ trỡnh tỏi sản xuất xó hội, cú liờn quan trực tiếp đến lợi ớch kinh tế của tất cả cỏc chủ thể (Nhà nước, cỏc tổ chức và cỏc cỏ nhõn) trong xó hội Phõn phối vừa là mục tiờu, vừa là động lực thỳc đẩy sản xuất phỏt triển, vừa là thước đo mức độ phự hợp giữa sản xuất và tiờu dựng Phõn phối giỏ trị mới sỏng tạo ra, trong đú bao gồm cả phõn phối thu nhập cỏ nhõn cú ý nghĩa quyết định đến việc khuyến khớch phỏt triển sản xuất và đảm bảo cụng bằng xó hội Vỡ vậy, phõn phối luụn là vấn đề nhạy cảm, chi phối sự vận động của cỏc quỏ trỡnh kinh tế - xó hội Nếu chế độ phõn phối cụng bằng, hiệu quả thỡ nú sẽ thỳc đẩy kinh tế phỏt triển, cũn ngược lại, nú sẽ là lực cản sự phỏt triển của nền kinh tế, và cú thể dẫn đến những bất ổn trong xó hội Chế độ phõn phối thu nhập cụng bằng thực sự chỉ được thực hiện trờn cơ sở một nền kinh tế phỏt triển cao, là điều kiện đầu tiờn để thực hiện xó hội cụng bằng, mục tiờu mà Đảng, Nhà nước và nhõn dõn ta đang nỗ lực xõy dựng
Trong những năm vừa qua, kinh tế nước ta có bước phát triển mạnh mẽ, là một trong những nước có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh nhất châu Á cũng như trên thế giới, luôn đạt trên mức 7% Nhờ có sự tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ như vậy, đời sống của đại bộ phận nhân dân cả về vật chất và tinh thần đã được nâng lên đáng kể, thành tích giảm nghèo của Việt Nam trong những năm qua được cộng đồng quốc
tế đánh giá rất cao bên cạnh thành tích tăng trưởng kinh tế nói trên Việt Nam là một trong số ít nước có chỉ số phát triển con người HDI cao hơn hẳn so với trình độ của nền kinh tế
Những thành tích to lớn kể trên tuy có làm cho mức sống chung của người dân đã được cải thiện, nhưng nhìn chung nước ta vẫn nằm trong số những nước nghèo nhất thế giới với thu nhập bình quân đầu người thấp, các chính sách an sinh xã hội mới chỉ bước đầu được thực hiện song vẫn còn nhiều vướng mắc, diện tham gia bảo hiểm xã hội còn hẹp… Đặc biệt một vấn đề đáng lo ngại là khoảng cách giàu nghèo trong xã hội đang có xu hướng gia tăng, điều đó cho thấy sự phát triển kinh tế chưa thực sự đem lại lợi ích công bằng cho mọi thành viên trong xã hội, các chính sách phân phối thu nhập của Nhà nước đưa
ra còn kém hiệu quả Chính vì vậy, việc nghiên cứu và đề ra một số giải pháp cho chính sách phân phối thu nhập cá nhân ở Việt Nam đã và đang là vấn đề cấp thiết được đặt ra hiện nay Do đó, tác giả đã lựa
chọn nghiên cứu đề tài: “Chính sách phân phối thu nhập cá nhân ở Việt Nam.”
2 Tình hình nghiên cứu
Trong thời gian qua đã có một số công trình, sách báo nghiên cứu về vấn đề phân phối và phối thu nhập ở các cấp độ khác nhau:
- Mai Ngọc Cường, Đỗ Đức Bình (chủ biên), Phân phối thu nhập trong nền kinh tế thị trường: Lý luận, thực tiễn và vận dụng ở Việt Nam, NXB Thống kê, 1994
- Lý Bân, Lý luận chung về phân phối thu nhập của CNXH, NXB CTQG, 1999
- Nguyễn Công Nhự, Phạm Ngọc Kiểm, Vấn đề phân phối thu nhập trong các loại hình doanh nghiệp
ở Việt Nam, NXB Thống kê, 2003
- Nguyễn Thị Hằng, Lê Duy Đồng, Phân phối và phân hóa giàu nghèo sau 20 năm đổi mới, NXB Lao động xã hội, 2005
Trang 6- GS TS Nguyễn Công Nghiệp (chủ biên), Phân phối trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, NXB CTQG, 2006
- Hoàng Thị Thu Hồng, Đổi mới chế độ phân phối tổng sản phẩm quốc dân trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường ở nước ta, Luận án phó tiến sĩ, 1994
- Ung Thị Mỹ Lệ, Hệ thống lợi ích kinh tế và các quan hệ phân phối trong việc thực hiện chiến lược
ổn định và phát triển kinh tế – xã hội Việt Nam, Luận án phó tiến sĩ kinh tế, 1996
- Đậu Đức Khởi, Vận dụng lý luận phân phối thu nhập cá nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN vào tập đoàn Điện lực Việt Nam, Luận án tiến sĩ kinh tế, 2008
- Tống Văn Đường, Đổi mới cơ chế phân phối thu nhập và tiền lương ở Việt Nam, Tạp chí Kinh tế
và phát triển, số 40, 2000
- Trần Thị Hằng, Về phân phối thu nhập ở nước ta hiện nay, Lý luận chính trị, số 1, 2002
- Trần Văn Ngọc, Về phân phối kết quả sản xuất trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Lý luận chính trị, số 7, 2004
- Phạm Đăng Quyết, Một số quan điểm về phân phối thu nhập trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Tạp chí Kinh tế và dự báo, số 8, 2006
- Đỗ Phương Đông, Tiếp tục cải cách chính sách tiền lương, Tạp chí Cộng sản, số 2, năm 2008 Ngoài ra còn có các bài báo nghiên cứu về vấn đề phân phối thu nhập nói chung và các chính sách phân phối thu nhập cá nhân nói riêng
Các chính sách phân phối thu nhập cá nhân có tác động rộng lớn, trực tiếp đến đời sống của mọi cá nhân, vì vậy mỗi thay đổi trong chính sách phân phối thu nhập cá nhân luôn gây ra những phản ứng rất khác nhau trong xã hội Trong điều kiện hiện nay, khi quá trình hội nhập và cạnh tranh quốc tế diễn ra trên diện rộng và rất gay gắt, quá trình biến đổi khí hậu toàn cầu (thiên tai, lũ lụt…), áp lực của khủng hoảng kinh tế toàn cầu, an sinh xã hội là vấn đề nóng bỏng…, thì nghiên cứu về chính sách phân phối thu nhập cá nhân chính càng trở nên rất quan trọng, nhưng vấn đề này còn chưa được nghiên cứu đầy đủ và
hệ thống ở Việt Nam Chính vì vậy, tác giả lựa chọn vấn đề này làm đề tài cho luận văn tốt nghiệp
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở phân tích thực trạng chính sách phân phối thu nhập cá nhân ở Việt Nam thời gian qua để tìm ra những giải pháp thiết thực nhằm hoàn thiện chính sách phân phối thu nhập cá nhân trong thời gian tới
- Nhiệm vụ nghiên cứu:
+ Hệ thống hoá những vấn đề lý luận chung phân phối thu nhập và chính sách phân phối thu nhập cá nhân, kinh nghiệm thực tiễn thực hiện chính sách phân phối thu nhập cá nhân ở một số quốc gia
+ Phân tích thực trạng chính sách phân phối thu nhập cá nhân ở Việt Nam thời gian qua
+ Đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách phân phối thu nhập cá nhân trong thời gian tới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu về thực trạng chính sách phân phối thu nhập cá nhân ở Việt Nam từ năm
1991 đến nay Năm 1991 là năm diễn ra Đại hội VII của Đảng Cộng sản Việt Nam, đánh dấu thời kỳ bắt đầu đẩy mạnh công cuộc đổi mới của Đảng và Nhà nước ta, với nhiều chủ trương, chính sách khuyến khích, thúc đẩy phát triển kinh tế nhiều thành phần được ban hành Với việc đổi mới chính sách kinh tế, quan điểm xây dựng cũng như nội dung các chính sách xã hội cũng thay đổi theo hướng mở rộng diện cũng như đối tượng cung cấp, thụ hưởng, đảm bảo cả công bằng theo chiều dọc cũng như công bằng theo chiều ngang
Trang 7Chính sách phân phối thu nhập cá nhân là một trong những chính sách xã hội quan trọng và có tác động rộng rãi tới đời sống hàng ngày của mọi tầng lớp nhân dân Chính sách phân phối thu nhập cá nhân không phải là một chính sách riêng lẻ mà là tổng hợp của rất nhiều chính sách kinh tế - xã hội của Nhà nước Trong phạm vi luận văn này, tác giả chỉ phân tích một số chính sách cơ bản: chính sách tiền lương, chính sách thuế thu nhập cá nhân, một số chính sách xã hội như chính sách bảo hiểm xã hội, chính sách việc làm, chính sách xoá đói giảm nghèo và chính sách cứu trợ xã hội
5 Phương pháp nghiên cứu
Vấn đề phân phối thu nhập cá nhân có thể được xem xét dưới nhiều góc độ khác nhau, xong luận văn chỉ đặt vấn đề nghiên cứu dưới góc độ kinh tế chính trị Phương pháp nghiên cứu được xây dựng trên cơ
sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Trong quá trình nghiên cứu, luận văn có sử dụng các phương pháp như: thống kê, so sánh, điều tra thực tiễn phân tích, tổng hợp và hệ thống hoá
6 Dự kiến đóng góp của luận văn
Luận văn có những đóng góp mới như sau:
- Hệ thống hoá được những vấn đề lý luận phân phối thu nhập, các chính sách phân phối thu nhập chủ yếu trên thế giới, đưa ra những kinh nghiệm đối với Việt Nam
- Phân tích thực trạng một số chính sách phân phối thu nhập cá nhân ở Việt Nam từ năm 1991 đến nay và những vấn đề đặt ra cần phải giải quyết cả trước mắt và trong dài hạn
- Đưa ra được những giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách phân phối thu nhập cá nhân thời gian tới
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh muc tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương
Chương 1: Lý luận chung về chính sách phân phối thu nhập cá nhân
Chương 2: Chính sách phân phối thu nhập cá nhân ở Việt Nam thời gian qua
Chương 3: Quan điểm và giải pháp hoàn thiện chính sách phân phối thu nhập ở Việt Nam
Trang 8Ch-ơng 1
Lí LUẬN CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH PHÂN PHỐI THU NHẬP CÁ NHÂN
1.1 Một số vấn đề lý luận chung về phân phối thu nhập cá nhân
1.1.1 Khỏi niệm phõn phối thu nhập cỏ nhõn
Thu nhập là số lượng tiền, hàng hoỏ hoặc dịch vụ mà một cỏ nhừn, tổ chức hay một nền kinh tế nhận được trong một khoảng thời gian nhất định (quý, thỏng, năm)
Phừn phối thu nhập là sự phừn chia giỏ trị mới do lao động xú hội mới sỏng tạo ra cho cỏc thành viờn xú hội, cỏc tổ chức, cỏc tập thể, nhằm đỏp ứng những nhu cầu khỏc nhau của xú hội Theo đỳ, phừn phối thu nhập cỏ nhừn là sự phừn chia giỏ trị mới do lao động xú hội sỏng tạo ra cho cỏc cỏ nhừn trong
xú hội
Phõn phối thu nhập cỏ nhõn gồm 2 quỏ trỡnh: phõn phối lần đầu và phõn phối lại (hay tỏi phõn phối)
1.1.2 Lý luận của chủ nghĩa Mỏc - Lờnin về phõn phối thu nhập cỏ nhõn
1.1.2.1 Vị trớ của phõn phối thu nhập cỏ nhõn trong tỏi sản xuất xó hội
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mỏc - Lờnin, quỏ trỡnh tỏi sản xuất bao gồm 4 khõu: sản xuất, phõn phối, trao đổi, tiờu dựng Phõn phối là một trong bốn khõu đú, là một mắt xớch trung gian trong quỏ trỡnh tỏi sản xuất Phõn phối bao gồm phõn phối cho sản xuất và phõn phối cho tiờu dựng cỏ nhõn (hay phõn phối tư liệu tiờu dựng) Ở đõy chỳng ta chỉ xem xột phõn phối cho tiờu dựng cỏ nhõn
1.1.2.2 Lý luận phõn phối theo lao động của C.Mỏc, Ph Ăngghen và V.I.Lờnin
Là những người sỏng lập CNXH khoa học, C.Mỏc và Ph.Ăngghen đó sỏng tạo ra nguyờn tắc phõn phối theo lao động Trong bộ "Tư bản", C.Mỏc đó khẳng định phương thức phõn phối mới: lấy lao động làm thước đo để phõn phối
Theo V.I.Lờnin, trong giai đoạn đầu của xó hội cộng sản chủ nghĩa, chưa thể thực hiện được cụng bằng và bỡnh đẳng: về mặt của cải, vẫn cũn chờnh lệch, nhưng tỡnh trạng người búc lột người thỡ khụng thể cú nữa Phải đến giai đoạn cao của xó hội cộng sản chủ nghĩa, mới cú thể cú "Làm hết năng lực, hưởng theo nhu cầu”
1.1.3 Lý thuyết phõn phối thu nhập cỏ nhõn trong kinh tế học hiện đại
Trường phỏi chớnh hiện đại nghiờn cứu vấn đề phõn phối TNCN trờn cơ sở quan điểm cơ chế thị trường
cú sự can thiệp của nhà nước Theo họ, phõn phối TNCN là một phạm trự kinh tế đề cập đến vấn đề hàng
hoỏ được sản xuất cho ai, được quyết định chủ yếu bởi cỏc quan hệ cung và cầu trờn thị trường mà quan
trọng nhất là thị trường lao động Họ dựa vào quy luật sản phẩm doanh thu biờn ngày càng giảm để giải thớch sự biến đổi của cỏc loại thu nhập Đề cao vai trũ của thị trường, cỏc nhà kinh tế trường phỏi chớnh hiện đại cũng chỉ ra những thất bại của thị trường Theo họ, cơ chế thị trường cú khả năng giải quyết khỏ hiệu
quả cỏc vấn đề cỏi gỡ và như thế nào, nhưng thị trường khụng cú khả năng đặc biệt để tỡm ra giải phỏp tốt nhất đối với vấn đề cho ai Một nền kinh tế hiệu quả nhất trờn thế giới vẫn cú thể tạo ra sự bất bỡnh đẳng lớn
trong phõn phối thu nhập Bởi vậy, cần phải cú sự can thiệp của nhà nước vào phõn phối TNCN nhằm giảm bớt tỡnh trạng bất bỡnh đẳng về thu nhập Họ đó đặt ra mối quan hệ giữa phõn phối cụng bằng với hiệu quả, chỳ
ý đến tớnh hợp lớ của thu nhập xó hội trờn nguyờn tắc kiờn trỡ ưu tiờn cú hiệu quả
1.1.4 Quan điểm của Đảng ta về phõn phối thu nhập cỏ nhõn từ khi tiến hành đổi mới đến nay
Trong quỏ trỡnh xõy dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, Đảng ta xỏc định phõn phối TNCN phải dựa trờn cơ sở đúng gúp thực tế của mỗi người về lao động, vốn, tài sản vào sản xuất kinh doanh Để thực hiện phõn phối cụng bằng, cần phải:
- Bỡnh đẳng trong phõn phối kết quả sản xuất giữa người gúp vốn với người gúp sức lao động;
Trang 9- Bình đẳng trong phân phối kết quả sản xuất giữa những người góp vốn theo nguyên tắc ai góp nhiều được phân chia nhiều, ai góp ít được phân chia ít;
- Bình đẳng trong phân phối kết quả sản xuất giữa những người lao động theo nguyên tắc ai làm nhiều, làm tốt được hưởng nhiều, ai làm ít hưởng ít, ai làm hỏng phải chịu phạt, mọi người có sức lao động phải lao động
Ngoài ra, xã hội phải điều tiết thu nhập cá nhân giữa những người có thu nhập cao, thấp khác nhau do đóng góp sức lao động và các nguồn lực khác vào sản xuất khác nhau nhằm đảm bảo công bằng xã hội
1.2 Vai trò, nguyên tắc và các hình thức phân phối thu nhập cá nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
1.2.1 Vai trò của phân phối TNCN trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN
Chế độ phân phối thu nhập là yếu tố quan trọng nhất tạo nên động lực kinh tế Nó thể hiện sự kết hợp của ba loại lợi ích: lợi ích của người lao động, lợi ích của tập thể nơi cá nhân trực tiếp lao động và lợi ích chung toàn xã hội Khi các lợi ích trên có sự thống nhất cao sẽ tạo ra sự thống nhất về ý chí và hành động của các cá nhân, làm tăng động lực phát triển kinh tế Ngược lại, khi các lợi ích trên thiếu sự thống nhất, hay bị vi phạm thì sẽ làm giảm động lực phát triển
1.2.2 Nguyên tắc phân phối TNCN trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN
Bản chất của xã hội XHCN mà chúng ta đang xây dựng là một xã hội trong đó con người có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện Để đạt được điều đó phải có một nền kinh tế
phát triển cao, có cơ chế phân phối thu nhập đảm bảo sự thống nhất giữa hai mặt: hiệu quả và công bằng
1.2.3 Những hình thức phân phối thu nhập cá nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN
* Phân phối theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế
Phân phối theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế là sự vận dụng nguyên tắc phân phối theo lao động
trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN Nó được thực hiện thông qua hai khâu: Đầu tiên, tổng thu nhập của doanh nghiệp được phân chia giữa nhà nước và doanh nghiệp Tiếp đó là phân phối thu
nhập trong nội bộ doanh nghiệp dựa trên cơ sở kết quả lao động của mỗi người Phân phối TNCN theo
kết quả lao động được thể hiện dưới các dạng thức cụ thể sau: tiền lương, phụ cấp lương, tiền thưởng,
phúc lợi tập thể
* Phân phối theo mức đóng góp vốn và tài sản
* Phân phối thu nhập thông qua phúc lợi xã hội Đây là quá trình phân phối lại thu nhập trong nền
kinh tế quốc dân
1.3 ChÝnh s¸ch ph©n phèi thu nhËp c¸ nh©n
1.3.1 Vai trò của Nhà nước trong phân phối thu nhập cá nhân
Mục tiêu cơ bản sự điều tiết của Nhà nước XHCN đối với phân phối TNCN là nhằm thực hiện công
bằng Điều tiết phân phối TNCN phải đảm bảo các nguyên tắc sau: (1) trên cơ sở thừa nhận sự khác biệt về
thu nhập của cá nhân, điều tiết đối với thu nhập phải làm cho sự khác biệt đó ở mức độ vừa phải, có thể chấp nhận được; (2) phải có tác dụng kích thích nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội; (3) phải giữ vững được
sự ổn định chính trị - xã hội
Để thực hiện phân phối thu nhập công bằng, hợp lý, Nhà nước cần phải: Xây dựng kế hoạch tổng thể
về phân phối, Xây dựng, ban hành và thực thi các chính sách phân phối TNCN Nhà nước thông qua sự phối hợp đồng bộ các cơ chế, công cụ chính sách thực hiện điều tiết phân phối TNCN Điều hành phân phối thu nhập của Nhà nước phải lấy biện pháp kinh tế là chính, tuy nhiên sự điều tiết bằng luật pháp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng
1.3.2 Chính sách phân phối thu nhập cá nhân của Nhà nước
1.3.2.1 Chính sách tiền lương
Trang 101.3.2.2 Chớnh sỏch điều tiết của Nhà nước đối với thu nhập cỏ nhõn
a Chớnh sỏch thuế thu nhập cỏ nhõn
b Chớnh sỏch giải quyết việc làm
c Chớnh sỏch xúa đúi giảm nghốo
d Chớnh sỏch bảo đảm xó hội
1.4 Kinh nghiệm thực hiện chính sách phân phối thu nhập cá nhân của một số quốc gia và bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
1.4.1 Kinh nghiệm cỏc nước chuyển đổi ở Đụng Âu
1.4.1.1 Chớnh sỏch xó hội
1.4.1.2 Cải cỏch phừn phối qua thuế
1.4.2 Kinh nghiệm của Trung Quốc
1.4.2.1 Cải cỏch chế độ thuế
1.4.2.2 Chớnh sỏch chi ngõn sỏch và chuyển giao tài chớnh
1.4.2.3 Chớnh sỏch bảo hiểm
1.4.3 Một số bài học kinh nghiệm cỳ thể ỏp dụng với Việt Nam
Thứ nhất, giải phỳng sức sản xuất xú hội tạo ra sự tăng trưởng kinh tế phải gắn với việc từng bước
nừng cao đời sống, tạo dựng cơ hội việc làm và phỳc lợi cho đại bộ phận nhừn dừn lao động
Thứ hai, vai trũ của ngừn sỏch nhà nước được đề cao trong việc hỗ trợ phỏt triển kinh tế vựng, miền
và địa phương
THứ BA, CHỲ TRọNG đếN Sự PHỎT TRIểN Cơ Sở Hạ TầNG ở KHU VựC NỤNG THỤN để
TạO Sự PHỎT TRIểN CếN BằNG GIữA THàNH THị Và NỤNG THỤN
Thứ tư, chỳ trọng tới cỏc chớnh sỏch xó hội
Ch-ơng 2
CHÍNH SÁCH PHÂN PHỐI THU NHẬP CÁ NHÂN Ở VIỆT NAM
thời gian qua
2.1 Thực trạng chính sách phân phối thu nhập cá nhân ở Việt Nam thời gian qua
2.1.1 Chính sách tiền l-ơng
Từ năm 1993, Nhà nước bắt đầu thực hiện chớnh sỏch lương tối thiểu với mục tiờu tạo ra lưới an toàn xó hội cho người lao động trong cơ chế thị trường; làm căn cứ để xõy dựng hệ thống trả cụng lao động cho cỏc khu vực, ngành nghề, tớnh mức lương cho cỏc loại lao động; làm cơ sở cho việc thoả thuận, ký kết hợp đồng lao động giữa người lao động và người sử dụng lao động Đề ỏn cải cỏch tiền lương năm 1993 của Chớnh phủ được kỳ họp thứ hai Quốc hội khoỏ IX thụng qua, theo đú mức lương tối thiểu được ỏp dụng từ
1-4-1993 trong khu vực nhà nước là 120 nghỡn đồng/thỏng/người Năm 1997, Chớnh phủ điều chỉnh mức lương tối thiểu lờn 144.000đ/thỏng (Nghị định số 06/CP ngày 21-01-1997), từ thỏng 1-2000 là 180.000đ/thỏng (Nghị định số 175/1999/NĐ-CP ngày 15-12-1999), đến thỏng 1-2001 là 210.000đ/thỏng (Nghị định số
77/2000/NĐ-CP ngày 15-12-2000), từ thỏng 1/2003 là 290.000đ/thỏng (Nghị định số 03/2003/NĐ-77/2000/NĐ-CP ngày 15-01-2003), từ thỏng 10/2005 là 350.000 đ/thỏng (Nghị định số 118/2005/NĐ-CP ngày 16-9-2005), từ thỏng 10/2006 là 450.000 đ/thỏng (Nghị định số 94/2006/NĐ-CP ngày 07-9-2006), từ ngày 16-11-2007, Chớnh phủ đó ban hành Nghị định số 166/2007/NĐ-CP quy định về tiền lương tối thiểu chung là 540.000 đ/thỏng
Đú xừy dựng được hệ thống chớnh sỏch về thang lương, bảng lương và phụ cấp lương ỏp dụng trong nền kinh tế quốc dừn Hệ số mức lương trong hệ thống thang lương, bảng lương nước ta được xừy dựng