Bài giảng viêm dạ dày (y6)

VIÊM DẠ DÀY MẠN DO NSAIDs Tổn thương viêm.. VIÊM DẠ DÀY CẤP DO HPniêm mạc đỏ rực cấp... VIÊM DẠ DÀY MẠN DO HP Viêm vùng hang vị: các mạch máu lộ rõ... MÔ BỆNH HỌC DẠ DÀY VÙNG HANG VỊ

VIÊM DẠ DÀY

ThS BS Nguyễn th Xuân ị

Tịnh

Bộ môn Nội- ĐHYK Huế

ĐẠI CƯƠNG

 Viêm dạ dày là bệnh mà lâm sàng có

khi rầm rộ nhưng có khi rất nhẹ nhàng,

âm thầm

 Chẩn đoán bằng nội soi và sinh thiết

 Điều trị có khi đơn giản nhưng có khi còn nhiều khó khăn

PHÂN LOẠI

 Có 2 thể: cấp và mạn

 Chẩn đoán phân biệt tùy thuộc nguyên nhân, mô học, sự phân bố về giải phẩu

VIÊM DẠ DÀY CẤPNguyên nhân

VIÊM DẠ DÀY CẤP(TT)

Nguyên nhân (tt)

 Tăng urê máu

 Phóng xạ

 Do nội soi

 Viêm mao mạch, thiếu máu cục bộ

 Vô căn: Viêm dạ dày dạng thủy đậu lan tỏa

VIÊM DẠ DÀY CẤP

1.VDD chảy máu = VDD ăn mòn

 Nguyên nhân hay gặp của XHTH cao

 Âm thầm không triệu chứng

 Nội soi : Niêm mạc đỏ rực, ở thân, hang

vị hay rải rác toàn thể

 Ăn mòn lớp N/mạc, hạ N/ mạc, cơ (loét cấp)

 Thương tổn ở nhiều giai đoạn, hồi phục hoàn toàn

VIÊM DẠ DÀY CẤP CHẢY MÁU

VIÊM DẠ DÀY CẤP(TT)

 Nguyên nhân hay gặp:NSAIDs, rượu, stress, tăng áp TMC

 Triệu chứng: khó chịu nhẹ ở vùng

thượng vị, chậm tiêu, sình bụng, ợ hơi, buồn nôn, nôn máu kèm đi cầu phân

đen

 Chẩn đoán: Soi dạ dày ngay lúc có

chảy máu, X quang đối quang kép

VIÊM DẠ DÀY MẠN DO NSAIDs

 Tổn thương viêm.

 Tổn thương loét

 Tổn thương có chảy

máu.

VIÊM DẠ DÀYCẤP (TT)

2 Viêm dạ dày cấp phối hợp với HP

 Có tăng tiết acide dạ dày sẳn

 Nội soi: Hay gặp tổn thương hang

VIÊM DẠ DÀY CẤP DO HP

niêm mạc đỏ rực

(cấp)

VIÊM DẠ DÀY MẠN

ruột tăng bạch cầu ưa acide)

 3.Viêm dạ dày u hạt: Crohn, lao,

Histoplasma, giang mai, sarcoidose, dị vật, KST, vô căn.

VIÊM DẠ DÀY MẠN(TT)

 4 Bệnh dạ dày phì đại : Ménétrier, giả

lymphoma DD, H/C Zollinger-Ellison.

 5 Bệnh dạ dày sung huyết (tăng áp cửa) :

 6 Viêm dạ dày không đặc hiệu :

 Nhóm không ăn mòn : (VDD tự miễn type A, VDD do môi trường type B (liên quan đến

HP).

 Nhóm ăn mòn :VDD lympho, VDD dạng

thuỷ đậu ( varioliform) Tổn thương vùng

tuyến tiết, thâm nhiễm tương bào, L, N, E,

gây dị sản, giảm sản, teo tuyến.

 VDD mạn

 VDD mạn teo tuyến

VIÊM DẠ DÀY ĂN MÒN

Vùng thân dạ dày Vùng tiền môn vị

 Vdd DẠNG VARIOFORM

VIÊM DẠ DÀY MẠN(TT)

B Các thể VDD mạn

 1.Viêm dạ dày mạn type A:

 Gặp ở người > 60t

 Tổn thương ở thân dạ dày

 Có yếu tố tự miễn: KT kháng TB

thành (+), KT kháng IF(+)

 Gây viêm nông, viêm teo và teo DD

 Triệu chứng nghèo nàn

 Thâm nhiễm tương bào, teo tuyến

VIÊM DẠ DÀY MẠN VÙNG THÂN

 Viêm dạ dày mạn týp A

VIÊM DẠ DÀY MẠN(TT)

 2 Viêm dạ dày mạn type B:

 Acide dạ dày giảm ( khi đã teo tuyến).

 Nội soi, sinh thiết chẩn đoán, test HP.

VIÊM DẠ DÀY MẠN DO HP

 Viêm vùng hang vị:

các mạch máu lộ rõ

 Loét kèm viêm do HP

MÔ BỆNH HỌC DẠ DÀY VÙNG HANG VỊ CÓ HP

 HP bắt màu đen khi nhuộm xanh Toluidine

MÔ BỆNH HỌC DẠ DÀY VÙNG HANG VỊ CÓ HP

 Vùng dị sản

 HP kết dính vào niêm mạc

 Vdd mạn dạng varioform

VIÊM DẠ DÀY MẠN(TT)

 3 Viêm dạ dày do trào ngược:

 Gây viêm tuyến ở môn vị

 Có thể kèm loét dạ dày

 Do trào ngược dịch mật vào dạ dày, dạ dày chậm vơi thức ăn

 Sau cắt 2/3 dạ dày

 Tăng sản tuyến, giãn ống tuyến,

phù nề viêm nhẹ

VIÊM DẠ DÀY TRÀO NGƯỢC

 Viêm tiền môn

vị do trào ngược dịch mật

VIÊM DẠ DÀY MẠN(TT)

 4 Viêm dạ dày phì đại:( Ménétrier)

 Viêm dạ dày limpho.

 Tổn thương toàn bộ, bờ cong lớn.

 Có thể phối hợp nhiễm HP, CMV.

 5 Bệnh dạ daöy tăng áp cửa :

 Không có thâm nhiễm tế bào viêm.

 Gặp sau thắt TMTQ giãn.

 Niêm mạc dày lên, đỏ rực, xuất huyết thành đám trong niêm mạc (Mozaic).

VIÊM DẠ DÀY PHÌ ĐẠI

Niêm mạc vùng thân phì đại

BỆNH DẠ DÀY TĂNG ÁP CỬA

 Niêm mạc dạ dày

xung huyết, hình

khảm (Mozaic)

Niêm mạc phù nề, bề mặt bị ăn mòn

VIÊM DẠ DÀY MẠN(TT)

 6 Viêm dạ dày ái toan:

 Các polyp DD là các nang TB E bao quanh mao mạch.

 Ở hang vị.

 Chẩn đoán bằng sinh thiết.

 7 Viêm dạ dày dạng thủy đậu:

 Viêm dạ dày dạng limpho.

 Tổn thương ở hang và thân dạ dày.

 Nốt nhỏ ở giữa lõm.

VIÊM DẠ DÀY MẠN(TT)

 8 Viêm dạ dày thể giả u limpho:

 Phối hợp với loét

 Lành tính

 MALT khi có nhiễm HP

 9 Viêm dạ dày ái toan:

 Các polyp dạ dày là các nang TB E bao quanh mao mạch

 Ở hang vị

 Chẩn đoán bằng sinh thiết

VIÊM DẠ DÀY LIMPHO

 Thâm nhiễm TB limpho trong biểu mô tuyến

VIÊM DẠ DÀY DO XẠ TRỊ

 Niêm mạc có

nhiều chấm xuất

huyết

VIÊM DẠ DÀY DO THIẾU

MÁU CỤC BỘ

 Niêm mạc dạ dày bị rộp, bong

ra sau hóa trị liệu chống K, do tăng huyết áp

kéo dài

VIÊM DẠ DÀY MẠN TEO

TUYẾN

 Các mạch máu lộ rõ

ĐIỀU TRỊ CỤ THỂ

Viím dạ dăy cấp do ăn mòn = VDD chảy mâu

- Loại bỏ nguyín nhđn tức khắc.

- Duy trì thể tích tuần hoăn hiệu quả.

ĐIỀU TRỊ(TT)

 Viím dạ dăy cấp nhiễm HP :

 Điều trị toăn thđn, tại chỗ

 Thím khâng sinh

 OCA (OME + CLA + AMOX) 7-10 ngăy.

 OCM (OME + CLA + METRO) 10-14 ng.

 Có thể kỉm Sucralfate, Bismuth dạng keo.

ĐIỀU TRỊ(TT)

Viím dạ dăy do hoâ chất (KCl, tia xạ )

 Giảm đau, nhịn ăn, nuôi dưỡng: truyền.

 Hồi sức tim mạc, hô hấp.

 Phẫu thuật khi diễn biến xấu.

Viím dạ dăy cấp do nhiễm trùng ( kể cả nấm)

ĐIỀU TRỊ(TT)

Viím dạ dăy mạn :(câc type A, B )

Chỉ dùng khâng toan, vitamin C, B12, sắt Theo dõi diễn tiến ung thư.

rất quan trọng Đa hoâ trị liệu (OCA) 7-10 ngăy Duy trì khâng H2 (ranitidine

150mg/ngăy).

ĐIỀU TRỊ(TT)

Viím dạ dăy phì đại : (Mĩnĩtrier)

tranexamic acide, corticoides, octreotide, khâng sinh

Bệnh dạ dăy do tăng âp cửa :

 Khâng H2 + β-blockers.