Giáo án ngữ văn 7 hay

Mục tiêu cần đạt: - Thấy được vẻ đẹp của một sinh hoạt văn hoá ở cố đô Huế, một vùng dân ca với những con người rất đỗi tài hoa.. Cố đô Huế ko chỉ là một vùng đất thơ mộng, hữu tình mà c

Trang 1

Ngày soạn : 19/03/2016

Ngày giảng: 21/03/2016 Tuần 30 Bài 28

Tiết 113: CA HUẾ TRÊN SÔNG HƯƠNG

I Mục tiêu cần đạt:

- Thấy được vẻ đẹp của một sinh hoạt văn hoá ở cố đô Huế, một vùng dân ca với những con người rất đỗi tài hoa

1 Kiến thức:

- Khái niệm thể loại bút kí

- Giá trị văn hóa nghệ thuật của ca Huế

- Vẻ đẹp của con người xứ Huế

2 Kĩ năng:

- Đọc – hiểu văn bản nhật dụng viết về di sản văn hóa dân tộc

- Phân tích văn bản nhật dụng, (kiểu loại văn bản thuyết minh)

- Tích hợp với kiến thức Tập Làm Văn để làm văn thuyết minh

3 Thái độ:

- Biết yêu quý , giữ gìn ,bản sắc văn hóa của dân tộc

II.Phương tiện:

- Giáo viên: + Soạn bài, đọc sách giáo viên Tranh sông hương

- Học sinh: + Soạn bài

III Hoạt động trên lớp

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra vở soạn của HS

3 Bài mới:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức

HĐ 1:

?Trình bày hiểu biết của em về tác

phẩm ?

? Trình bày hiểu biết của em về xứ Huế

? Em hiểu gì về ca Huế ?

- GV giới thiệu 2 bức ảnh trong SGK

- Huế là kinh đo của triều Nguyễn xưa

kia Cố đô Huế ko chỉ là một vùng đất

thơ mộng, hữu tình mà còn là một vùng

đất có bề dày văn hoá với các di tích

lịch sử, như các lăng tẩm của triều

Nguyễn, các danh lam thắng cảnh nổi

tiếng như sông hương, núi Ngự, cầu

Tràng Tiền… Xứ Huế đã đi vào các bài

hát, các câu thơ, bức hoạ mang một vẻ

đẹp mộng mơ, hiền hoà bởi các nhạc sĩ,

nhà thơ, hoạ sĩ đã rất yêu mến cảnh đẹp

nơi đây

* G/v hướng dẫn đọc: Đọc chậm rãi, rõ

I Giới thiệu chung:

1 Tác phẩm:

- Là một bài tuỳ bút độc đáo, giàu chất thơ Bài tuỳ bút này đc đăng trên báo “ Người

Hà Nội”

2 Ca Huế:

- Dân ca Huế nói riêng và vùng Thừa Thiên nói chung Là một sinh hoạt độc đáo của cố đô Huế: người nghe và người hát cùng ngồi thuyền đi trên sông Hương Ca Huế thường diễn ra vào ban đêm và chủ yếu hát các làn điệu dân ca Huế

3 Đọc - Chú thích:

Trang 2

ràng, mạch lạc, lưu ý những câu đặc

biệt, những câu rút gọn

* G/v đọc một đoạn mẫu

* H/s đọc, học sinh nhận xét, giáo viên

nhận xét, sửa

- G/v hướng dẫn học sinh một số từ khó

? Nêu bố cục của văn bản ?

? Chỉ ra các phương thức biểu đạt trong

đoạn văn ?

- Phần thứ nhất: Nghị luận chứng minh

- Phần thứ hai: Kết hợp miêu tả với

biểu cảm

HĐ 2:

Quan sát tranh- nhận xét

? Phần đầu văn bản tác giả giới thiệu về

Huế với chúng ta n/t/n ?

? Xứ Huế nổi tiếng về nhiều thứ nhưng

ở đây tác giả chú ý đến sự nổi tiếng nào

của xứ Huế ?

? Tại sao tg quan tâm đến dân ca Huế ?

Dân ca mang đậm bản sắc tâm hồn và

tài hoa ở mỗi vùng đất

Huế là một trong những cái nôi dân ca

nổi tiếng của nước ta

? Em hãy tìm trong bài viết một số làn

điệu ca Huế có đặc điểm nổi bật ?

? Em có nhận xét chung gì về ca Huế ?

? Em có nhận xét gì về đặc điểm ngôn

ngữ trong phần văn bản này ?

? Qua đó, tác giả đã chứng minh được

những giá trị nổi bật nào của dân ca

Huế ?

? Bên cạnh cái nôi dân ca Huế, em còn

biết những vùng dân ca nổi tiếng nào

của nước ta ?

(Dân ca quan họ Bắc Ninh

Dân ca đồng bằng Bắc bộ

Dân ca miền núi.)

-Quan sát tranh Sông Hương – nhận xét

? Phần tiếp theo của văn bản giới thiệu

với ta điều gì về ca Huế ?

? Đoạn văn nào cho ta thấy tài nghệ

chơi đàn của các ca công và âm thanh

phong phú của các nhạc cụ ?

? Có gì độc đáo trong cách thưởng thức

4 Bố cục: 2p

- Từ đầu đến "Lí hoài nam": Giới thiệu Huế, cái nôi của dân ca

- Tiếp đến hết: Những đặc sắc của ca Huế

II Phân tích:

1, Huế - cái nôi của dân ca

Dân ca Huế :

- Chèo cạn, bài thai, hò đưa kinh: buồn bã

- Hò giã gạo, ru em, giã vôi, giã điệp :náo nức nồng hậu tình người

- Hò lơ, hò ô, xay lúa, hò nện : gần gũi với dân ca Nghệ Tĩnh, thể hiện lòng khao khát, nỗi mong chờ hoài vọng thiết tha của tâm hồn Huế

- Nam ai, nam bình, quả phụ, tương tư khúc, hành vân: Buồn man mác, thương cảm, bi ai, vương vấn,

- Tứ đại cảnh: Không vui, không buồn

=> Bắt nguồn từ cuộc sống, thể hiện khát khao của con người

- Dùng biện pháp liệt kê kết hợp với lời giải thích, bình luận

- Phong phú về làn điệu

- Sâu sắc thấm thía về nội dung, tình cảm

- Mang những nét đặc trưng của miền đất

và tâm hồn Huế

2, Những đặc sắc của ca Huế:

- Dàn nhạc gồm đàn tranh, đàn nguyệt, tì

bà, nhị,

- Các ca công còn rất trẻ, nam mặc áo dài the, quần thụng ; Nữ mặc áo dài, khăn

Trang 3

ca Huế ?

? Điều đó cho thấy ca Huế nổi bật với

vẻ đẹp nào ?

( - Cách thưởng thức ca Huế vừa dân dã

vừa sang trọng, giữa một thiên nhiên và

lòng người trong sạch

- Ca Huế đã đạt tới vẻ đẹp hoàn thiện

trong cách thưởng thức.)

? Ca Huế được hình thành từ đâu ?

(Nhạc dân gian: là các làn điệu dân ca,

những điệu hò thường sôi nổi, lạc

quan, vui tươi

Nhạc cung đình, nhã nhạc là nhạc dùng

trong những buổi lễ tôn nghiêm trong

cung đình của vua chúa, nơi tôn miếu

của triều đình phong kiến, thường có

sắc thái trang trọng, uy nghi.)

? Nhận xét đặc điểm ngôn ngữ trong

những đoạn văn này ?

? Từ đó nét đẹp nào của ca Huế được

nhấn mạnh ?

? Tại sao có thể nói: Nghe ca Huế là

một thú tao nhã ?

(Ca Huế thanh cao, lịch sự, nhã nhặn,

sang trọng và duyên dáng từ nội dung

đến hình thức, từ ca công đến nhạc

công, từ giọng ca đến trang điểm, ăn

mặc Chính vì thế nghe ca Huế là một

thú tao nhã.)

? Khi viết lời cuối văn bản “Không gian

như lắng đọng kín đáo, sâu thẳm” tác

giả muốn bạn đọc cùng cảm nhận sự

huyền diệu nào của ca Huế trên sông

Hương ?

? Văn bản có những nét thành công nào

về ND và NT ?

(H/s đọc ghi nhớ.)

đóng

- Tiếng đàn lúc khoan lúc nhặt làm nên tiết tấu xao động tận đáy hồn người

* Cách thưởng thức ca Huế:

- Quang cảnh sông nước đẹp, huyền ảo và thơ mộng

- Nghe và nhìn trực tiếp các ca công: cách

ăn mặc và cách chơi đàn

- Ca Huế bắt nguồn từ nhạc dân gian và nhạc cung đình

- Dùng phép liệt kê dẫn chứng để làm rõ

sự phong phú của cách diễn ca Huế

=> Thanh lịch, tinh tế

Tính dân tộc cao trong biểu diễn

- Ca Huế khiến người nghe quên cả không gian, thời gian, chỉ còn cảm thấy tình người

- Ca Huế làm giàu tâm hồn con người, hướng tâm hồn những vẻ đẹp của tình người xứ Huế

Ca Huế mãi mãi quyến rũ bởi vẻ đẹp bí ẩn của nó

III Tổng kết:* Ghi nhớ: SGK

- Huế nổi tiếng về âm nhạc dân gian và cung đình

- Qua âm nhạc, con người Huế càng thêm thanh lịch, trữ tình

- Người đến thăm Huế cũng thêm phần hiểu biết văn hoá, trở lên thanh lịch, tài tình hơn

4 Kiểm tra đánh giá Em hiểu thêm những vẻ đẹp nào của Huế ?

5 Dặn dò: Chuẩn bị bài Liệt kê

Trang 4

Ngày soạn : 19/03/2016

Tiết 114: LIỆT KÊ

- Hiểu được thế nào là phép liệt kê, tác dụng của phép liệt kê

- Phân biệt được các kiểu liệt kê: liệt kê theo từng cặp / liệt kê không theo từng cặp, liệt kê tăng tiến / liệt kê không tăng tiến

- Biết vận dụng phép liệt kê trong nói và viết

1 Kiến thức:

- Khái niệm liệt kê - Các kiểu liệt kê

2 Kĩ năng:

Nhận biết phép liệt kê, các kiểu liệt kê Phân tích giá trị của các phép liệt kê

Sử dụng phép liệt

kê trong nói và viết

3 Thái độ:

- Biết vận dụng phép liệt kê trong khi nói và viết

II.Phương tiện:

- Giáo viên: + Soạn bài, đọc sách giáo viên và sách bài soạn

2 Kiểm tra bài cũ: KT vở ghi + Vở bài tập + SGK của HS

3 Bài mới:

- Gọi học sinh đọc VD

? Nhận xét cấu tạo và ý nghĩa của các

bộ phận trong câu in đậm ?

? Việc tác giả nêu ra hàng loạt sự việc

tương tự bằng những kết cấu tương tự

như trên có tác dụng gì ?

? Việc nêu ra hàng loạt các sự việc

tương tự bằng những kết cấu tương tự

gọi là phép gì ?

- HS đọc phần ghi nhớ

- GV đưa ra VD khác để HS xác định :

? Xác định phép lịêt kê trong đoạn văn

và nêu tác dụng ?

I Thế nào là phép liệt kê

1 Ví dụ:

( SGK- T104 )

2 Nhận xét:

- Về cấu tạo: Có cấu tạo giống nhau – chúng là những cụm Danh từ Các cụm DT trên cùng làm chủ ngữ trong câu

- Về ý nghĩa: cùng miêu tả những sự vật xa

xỉ, đắt tiền

- Tác dụng: làm nổi bật sự xa hoa của viên quan, đối lập với tình cảnh dân phu đang lam lũ ngoài mưa gió

* Ghi nhớ : SGK

* Ví dụ : Dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước

ta đã sinh ra Hồ Chủ tịch, người anh hùng dân tộc vĩ đại, và chính người lại làm rạng

rỡ dân tộc ta, nhân dân ta và non sông, đất

Trang 5

- HS đọc VD 1

? Xét về cấu tạo, các phép liệt kê dưới

đây có gì khác nhau ?

- 1 HS đọc VD 2

? Thử đảo thứ tự các bộ phận trong

những phép liệt kê dưới đây rồi rút ra

kết luận : Xét về ý nghĩa, các phép liệt

kê ấy có gì khác nhau ?

? Xét theo cấu tạo, có những kiểu liệt

kê nào ?

?Xét theo ý nghĩa, có những kiểu liệt

kê nào?

- HS đọc ghi nhớ

nước ta

=> Các cụm DT nhân dân ta…đất nước ta cùng làm chủ ngữ của câu nhằm biểu hiện cảm xúc và suy nghĩ của người viết về lòng biết ơn vô hạn của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta với vị cha già của dân tộc

II Các kiểu liệt kê:

1 Ví dụ: ( T-105)

2 Nhận xét:

*VD 1: Xét theo cấu tạo:

- Khác nhau về cấu tạo:

- Câu a: Là kiểu liệt kê ko theo từng cặp

- Câu b: Là kiểu liệt kê theo từng cặp

* Ví dụ 2 : Xét theo ý nghĩa:

Khác nhau về mức độ tăng tiến:

- Câu a : ta có thể đảo thứ tự các bộ phận trong phép liệt kê dễ dàng mai, tre, nứa, vầu, trúc

- Câu b : Ko thể đảo thứ tự các bộ phận trong phép liệt kê đc Bởi các hiện tượng liệt kê được sắp xếp theo mức độ tăng tiến

=> Khác nhau : Câu a : là kiểu liệt kê ko tămg tiến

Câu b : là kiểu liệt kê tămg tiến

* Ghi nhớ: SGK

IV Luyện tập:

Bài tập 1( T-106) Hãy chỉ ra những phép liệt kê trong bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta

(H/s thảo luận theo nhóm)

- Nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước

- Từ các cụ già tóc bạc… miền xuôi

- Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận … Chính phủ

Bài tập 2: Tìm phép liệt kê trong các đoạn trích:

(H/s lên bảng làm)

- Dưới lòng đường, trên vỉa hè, trong cửa tiệm

- Những cu li kéo xe tay… hình chữ thập

b- Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung,

Bài tập 3 (H/s làm theo nhóm, mỗi nhóm làm một câu)

Nhóm 1:câu a VD : Trên sân trường, mấy bạn nam, tranh luận thật ồn ã

Nhóm 2: câu b VD : Truyện ngắn” Những trò lố…” đã, mị dân của Va-ren

Nhóm 3: câu c VD : Qua truyện ngắn “ Những trò lố…” có Va-ren trước mặt

4 Kiểm tra đánh giá Thế nào là phép liệt kê ?

5 Dặn dò: Chuẩn bị bài tìm hiểu chung về văn bản hành chính

Trang 6

Ngày soạn : 20/03/2016

Tiết 115: TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN HÀNH CHÍNH

- Có được hiểu biết chung về văn bản hành chính: mục đích, nội dung, yêu cầu và các loại văn bản hành chính thường gặp trọng cuộc sống

1 Kiến thức:

- Đặc điểm của văn bản hành chính: Hoàn cảnh, mục đích, nội dung, yêu cầu và

các loại văn bản hành chính thường gặp trong cuộc sống

2 Kĩ năng:

- Nhận biết được loại văn bản hành chính thường gặp trong đời sống

- Viết được văn bản hành chính đúng quy cách

3 Thái độ:

- Biết viết được một văn bản hành chính đúng quy cách

II.Phương tiện:

- Giáo viên: + Soạn bài, đọc sách giáo viên và sách bài soạn

2 Kiểm tra bài cũ: Nhắc lại các bước làm bài văn lập luận giải

* Gợi ý: 4 bước: - Tìm hiểu đề , tìm ý; lập dàn bài; viết bài; đọc lại và sử chữa

3 Bài mới:

- 3 HS đọc 3 VB

? Khi nào người ta viết các văn bản

thông báo, đề nghị và báo cáo ?

? Mỗi văn bản này nhằm mục đích

gì ?

? Ba văn bản này có gì giống nhau và

khác nhau ?

I Thế nào là văn bản hành chính

1 Ví dụ:

Đọc các VB ( SGK-T107)

2 Nhận xét:

* Thông báo: Truyền đạt thông tin từ cấp trên xuống cấp dưới hoặc thông tin cho công chúng rộng rãi đều biết

* Đề nghị: đề đạt nguyện vọng lên cấp trên hoặc người có thẩm quyền giải quyết

* Báo cáo: Chuyển thông tin từ cấp dưới lên cấp trên

* Mục đích của các văn bản:

- Thông báo: Phổ biến thông tin, thường kèm theo hướng dẫn và yêu cầu thực hiện

- Đề nghị: Trình bày nguyện vọng, thường kèm theo lời cảm ơn

- Báo cáo: Tập hợp những công việc đã làm được (sơ kết, tổng kết) để cấp trên biết, thường kèm theo số liệu tỷ lệ phần trăm

* Điểm giống nhau:

Hình thức trình bày đều theo một số mục nhất định ( theo mẫu)

Trang 7

? Hình thức trình bày của 3 văn bản

này có gì khác với văn bản truyện,

thơ mà em đã học ?

Văn bản hành chính:

- Hình thức: thống nhất ,theo mẫu

- Ngôn ngữ: đc viết theo phong cách

ngôn ngữ hành chính cần rõ ràng, đơn

nghĩa

- Nghệ thuật: ko dùng các biện pháp

hư cấu, tưởng tượng

? Em còn thấy loại văn bản nào tương

tự như 3 văn bản trên không ?

(Đơn từ, biên bản, hợp đồng, giấy

biên nhận, giấy khai sinh, )

? Ba văn bản nêu trên người ta gọi là

văn bản hành chính, qua VD em hãy

rút ra đặc điểm của văn bản hành

chính ?

? Loại văn bản này thường được trình

bày n/t/n ?

- HS đọc ghi nhớ

? Trong các tình huống sau đây, tình

huống nào người ta sẽ phải viết loại

VB hành chính ? Tên mỗi loại VB

ứng với mỗi trường hợp đó là gì ?

- HS chọn viết một VB hành chính

hoàn chỉnh

* Điểm khác nhau:

Khác nhau về mục đích, nội dung, yêu cầu Văn bản truyện thơ:

- Hình thức : đa dạng

- Ngôn ngữ : đc viết theo phong cách ngôn ngữ nghệ thuật giàu hình ảnh, đa nghĩa

- Nghệ thuật : Dùng các biện pháp hư cấu, tưởng tượng

* Ghi nhớ:

SGK

II Luyện tập:

(Học sinh thảo luận theo nhóm)

- Tình huống 1: Thông báo

- Tình huống 2: Báo cáo

- Tình huống 3: Biểu cảm

- Tình huống 4: Đơn từ

- Tình huống 5: Đề nghị

- Tình huống 6: Tự sự, miêu tả

4 Kiểm tra đánh giá Thế nào là văn bản hành chính ?

5 Dặn dò: Chuẩn bị bài giờ sau

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	132 KB