• Các tài nguyên có th# tái sinh bao gm cây xanh và rng.
Trang 1N N KINH T TH C TRONG DÀI H N
Copyright © 2004 South-Western
25
S n xu t và
Bài gi ng c a TS Ph m Th Anh pham.theanh@yahoo.com
Copyright © 2004 South-Western
S n xu t và T ng tr ng
• M c s ng c a m t qu c gia ph thu c vào kh
n ng s n xu t ra hàng hoá và d ch v c a h
Copyright © 2004 South-Western
S n xu t và T ng tr ng
• M c s ng c a m i qu c gia có s thay i
m nh theo th i gian
S n xu t và T ng tr ng
• M trong th k qua, thu nh p trung bình tính
theo GDP th c t bình quân u ng i ã t ng
kho ng 2% m t n m
S n xu t và T ng tr ng
• N ng su tN ng su t ph n ánh l ng hàng hoá và d ch v
s n xu t ra trong m t gi c a m i lao ng
• M c s ng c a m t qu c gia c xác nh b i
n ng su t c a ng i lao ng
Trang 2B ng 1 Th c t t ng tr ng m t s n c
Copyright©2004 South-Western Copyright © 2004 South-Western
TH GI I
• M c s ng, tính theo GDP th c t bình quân u
ng i, khác nhau nhi u gi a các qu c gia
Copyright © 2004 South-Western
TH GI I
• Nh ng n c nghèo nh t có m c thu nh p trung
bình khác xa so v i n c M trong nhi u th p
k
Copyright © 2004 South-Western
TH GI I
• T c t ng tr ng hàng n m tuy có v nh
nh ng s r t l n khi tính g p trong nhi u n m
• Vi c tính g p ph n ánh t c t ng tr ng tích lu! trong c th i k"
N NG SU T: VAI TRÒ VÀ CÁC NHÂN
T XÁC NH NÓ
• N ng su t óng vai trò then ch t trong vi c
quy t nh m c s ng c a các qu c gia trên th
gi i
T i sao n ng su t l i quan tr ng nh v y
• N ng su tph n ánh l ng hàng hoá và d ch v
mà m t lao ng có th# s n xu t ra trong m i
gi làm vi c
Trang 3Copyright © 2004 South-Western
T i sao n ng su t l i quan tr ng nh v y
• $# hi#u t i sao có s khác bi t l n v m c s ng
gi a các qu c gia, chúng ta ph i t p trung xem
xét quá trình s n xu t ra hàng hoá và d ch v
Copyright © 2004 South-Western
• Các u vào s% d ng # s n xu t ra hàng hoá
và d ch v c g i là các nhân t s n xu t.
• Các nhân t s n xu t tr c ti p quy t nh n ng
su t
Copyright © 2004 South-Western
• Các nhân t s n xu t
• T b n hi n v t
• T b n nhân l c
• Tài nguyên thiên nhiên
• Ki n th c công ngh
Copyright © 2004 South-Western
• T b n hi n v t
• là m t nhân t s n xu t c s n xu t ra.
• nó là u vào c a quá trình s n xu t hi n t i nh ng là u
ra c a quá trình s n xu t khác trong quá kh
• là l ng máy móc thi t b và nhà x ng c s%
d ng # s n xu t ra hàng hoá và d ch v
• Các công c c s% d ng # l&p ráp ho'c s%a ch a ôtô.
• Các c ng c c s% d ng # óng ( n i.
• Các toà nhà v n phòng, tr ng h c,…
• T b n nhân l c
• là thu t ng c a các nhà kinh t ph n ánh ki n th c
và k! n ng mà ng i lao ng có c thông qua
giáo d c, ào t o, và kinh nghi m
• Gi ng nh t b n hi n v t, t b n nhân l c làm t ng kh
n ng s n xu t ra hàng hoá và d ch v c a m i qu c gia.
• Tài nguyên thiên nhiên
• là các y u t u vào s% d ng trong s n xu t c cung c p b i t nhiên, ví d nh t ai, sông ngòi, khoáng s n.
• Các tài nguyên có th# tái sinh bao g(m cây xanh và r)ng.
• Các tài nguyên không th# tái sinh bao g(m d u m và than á.
• có th# là quan tr ng nh ng không ph i là thi t y u
# m t n n kinh t có th# t c n ng su t cao trong vi c s n xu t ra hàng hoá và d ch v
Trang 4Copyright © 2004 South-Western
• Ki n th c công ngh
• là s hi#u bi t c a xã h i v các cách th c t t nh t
s n xu t ra hàng hoá và d ch v
• T b n nhân l c ph n ánh ngu(n l c c chi tiêu
# truy n t i s hi#u bi t này t i l c l ng lao
ng.
Copyright © 2004 South-Western
Thông tin thêm: Hàm s n xu t
• Các nhà kinh t th ng s% d ng m t hàm s n
xu t # mô t m i quan h gi a l ng u vào s% d ng trong s n xu t và s n l ng u ra c a quá trình s n xu t ó
Copyright © 2004 South-Western
Thông tin thêm: Hàm s n xu t
• Y = A F(L, K, H, N)
• Y = s n l ng u ra
• A = công ngh s n xu t s*n có
• L = l ng lao ng
• K = l ng t b n hi n v t
• H = l ng t b n nhân l c
• N = l ng tài nguyên thiên nhiên
• F( ) là hàm s n xu t cho bi t các y u t u vào
c k t h p nh th nào.
Copyright © 2004 South-Western
Thông tin thêm: Hàm s n xu t
• Hàm s n xu t có hi u su t không i theo quy
mô n u, v i m i s d +ng x,
xY = A F(xL, xK, xH, xN)
• T c là g p ôi m i y u t u vào thì s n l ng c,ng s t ng g p ôi
Thông tin thêm: Hàm s n xu t
• Các hàm s n xu t v i hi u su t không i theo
quy mô có m t hàm ý h u ích
• $'t x = 1/L,
•Y/ L = A F(1, K/ L, H/ L, N/ L)
Trong ó:
Y/L = s n l ng bình quân m t lao ng
K/L = t b n hi n v t bình quân m t lao ng
H/L = t b n nhân l c bình quân m t lao ng
N/L = tài nguyên thiên nhiên bình quân m t lao ng
Thông tin thêm: Hàm s n xu t
• Ph +ng trình trên cho th y r-ng n ng su t (Y/L)
ph thu c vào t b n hi n v t bình quân m t
lao ng (K/L), t b n nhân l c bình quân m t lao ng (H/L), và tài nguyên thiên nhiên bình quân m t lao ng (N/L), c,ng nh trình công ngh , (A).
Trang 5Copyright © 2004 South-Western
CHÍNH SÁCH CÔNG C NG
• Chính ph có th# làm nhi u cách # t ng n ng
su t và m c s ng
Copyright © 2004 South-Western
CHÍNH SÁCH CÔNG C NG
• Các chính sách c a chính ph làm t ng n ng
su t và m c s ng
• Khuy n khích ti t ki m và u t
• Khuy n khích u t t) n c ngoài.
• Khuy n khích giáo d c và ào t o.
• $ m b o quy n s h u và duy trì n nh chính tr
• Thúc y t do th +ng m i.
• Thúc y nghiên c u và phát tri#n.
Copyright © 2004 South-Western
T m quan tr ng c a ti t ki m và u t
• M t cách làm t ng n ng su t trong t +ng lai là
u t nhi u ngu(n l c hi n t i vào s n xu t t
b n
Hình 1 T ng tr ng và u t
Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning
(a) T c t ng tr ng 1960-1991 (b) u t 1960-1991
South Korea Singapore Japan Israel Canada Brazil West Germany Mexico United Kingdom Nigeria United States India Bangladesh Chile Rwanda
South Korea Singapore Japan Israel Canada Brazil West Germany Mexico United Kingdom Nigeria United States India Bangladesh Chile Rwanda
u t (% GDP)
T c t ng tr ng (%)
0 1 2 3 4 5 6 7 0 10 20 30 40
L i su t gi m d n và Hi u ng u i k p
• Khi l ng t b n t ng, s n l ng t ng thêm khi
s% d ng thêm m t +n v t b n gi m; 'c tính
này c g i là l i su t gi m d n
• Do l i su t gi m d n, s gia t ng c a t l ti t
ki m ch/ t m th i làm t ng t ng tr ng
L i su t gi m d n và Hi u ng u i k p
• Trong dài h n, t l ti t ki m cao h+n d0n n
m c n ng su t và thu nh p cao h+n, nh ng không làm t ng t c t ng tr ng c a chúng
Trang 6Copyright © 2004 South-Western
L i su t gi m d n và Hi u ng u i k p
• Hi u ng u i k pph n ánh 'c tính các n c
nghèo có xu h ng t ng tr ng nhanh h+n
nh ng n c giàu
Copyright © 2004 South-Western
• Chính ph các n c có th# t ng tích lu! t b n
và t ng tr ng kinh t dài h n b-ng cách khuy n khích ngu(n u t n c ngoài
Copyright © 2004 South-Western
• $ u t t) n c ngoài có nhi u d ng:
• $ u t tr c ti p n c ngoài (FDI)
• $ u t t b n c s h u và i u hành b i m t t ch c
n c ngoài.
• $ u t gián ti p n c ngoài
• $ u t c tài tr b-ng ti n c a n c ngoài nh ng c
i u hành b i công dân trong n c.
Copyright © 2004 South-Western
• $ i v i t ng tr ng dài h n c a m t n c, giáo
d c ít nh t c,ng có t m quan tr ng nh u t
t b n hi n v t
• M m i n m n tr ng trung bình làm t ng ti n
l +ng c a m t cá nhân kho ng 10%.
• Do v y, chính ph có m t cách làm t ng m c s ng
là xây d ng các tr ng h c và khuy n khích m i
ng i t n d ng chúng.
• M t ng i c ào t o có th# a ra c các
ý t ng m i v cách th c t t nh t s n xu t ra
hàng hoá và d ch v , nh ó có th# làm t ng
l ng ki n th c c a xã h i và t o ra l i ích
ngo i sinh i v i ng i khác
• M t v n c a các n c nghèo là ch y máu
ch t xám - s di c c a nh ng lao ng c
ào t o cao nh t t i các n c giàu
Trang 7Copyright © 2004 South-Western
Quy"n s h#u và S n nh chính tr
• Quy n s h u ph n ánh quy n c a m i ng i
i v i các ngu(n l c mà h s h u
• S tôn tr ng quy n s h u là m t ti n quan tr ng
cho h th ng giá c v n hành.
• Các nhà u t c n có c c m giác an toàn i
v i các kho n u t c a h
Copyright © 2004 South-Western
• Th +ng m i, m t s khía c nh, là m t lo i công ngh
• M t n c d1 b các rào c n th +ng m i s có
c t ng tr ng kinh t gi ng nh khi nó có
s ti n b công ngh
Copyright © 2004 South-Western
• M t s n c th c hi n
• các chính sách th +ng m i h ng n i, tránh
giao l u v i các n c khác.
• các chính sách th +ng m i h ng ngo i, khuy n
khích giao l u v i các n c khác.
Copyright © 2004 South-Western
• Ti n b công ngh d0n n m c s ng cao h+n
• H u h t ti n b công ngh có c t) các nghiên
c u t nhân c a các doanh nghi p và c a các nhà phát minh.
• Chính ph có th# khuy n khích phát tri#n nh ng công ngh m i thông qua các tài tr nghiên c u,
gi m thu , và h th ng b-ng phát minh sáng ch
Nghiên c u tình hu ng:S gi m sút và gia
t ng n ng su t
• T) 1959 n 1973 n ng su t ã t ng v i t c
3,2% m t n m
• T) 1973 n 1995 n ng su t ch/ t ng v i t c
1,5% m t n m
• N ng su t l i t ng trong n m 1995, trung bình
t ng 2,6% m t n m trong 6 n m ti p theo
Nghiên c u tình hu ng: S gi m sút và gia
t ng n ng su t
• Các nguyên nhân d0n n s thay i t ng
tr ng n ng su t là r t khó xác nh
• Không th# quy s gi m sút n ng su t cho các nhân t s n xu t
• Nhi u nhà kinh t cho r-ng s gi m sút hay gia
t ng t ng tr ng kinh t là do s thay i công ngh và s xu t hi n c a nh ng ý t ng m i
Trang 8Hình 2 T ng tr ng GDP th c t bình quân u ng & i
Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning
T c
t ng tr ng
(% n m)
1.0
1.5
2.0
2.5
3.0
3.5
4.0
1870–
1890 1890–1910 1910–1930 1930–1950 1950–1970 1970–1990 1990–2000
0
Copyright © 2004 South-Western
• Các nhà kinh t và các nhà khoa h c xã h i khác t) lâu ã có tranh lu n v vi c t ng tr ng dân s nh h ng nh th nào n xã h i
Copyright © 2004 South-Western
• T ng tr ng dân s có t +ng tác qua l i v i các
nhân t s n xu t khác:
• Dàn m ng tài nguyên thiên nhiên
• Làm loãng l ng t b n
• Thúc y ti n b công ngh
Copyright © 2004 South-Western
Tóm t ' t ch $ ng
S th nh v ng kinh t , tính theo GDP th c t bình quân u ng i, có s khác nhau nhi u
gi a qu c gia trên th gi i
• Thu nh p trung bình c a nh ng n c giàu nh t cao g p h+n 10 l n thu nh p trung bình c a
nh ng n c nghèo nh t trên th gi i
• M c s ng c a m t n n kinh t ph thu c vào
kh n ng s n xu t ra hàng hoá và d ch v c a nó
Tóm t ' t ch $ ng
• N ng su t ph thu c vào l ng t b n hi n v t,
t b n nhân l c, tài nguyên thiên nhiên, và ki n
th c công ngh c a ng i lao ng
• Các chính sách c a chính ph có th# nh h ng
n t c t ng tr ng c a n n kinh t theo
nhi u cách khác nhau
Tóm t ' t ch $ ng
• S tích lu! t b n ph thu c vào l i su t gi m
d n
• Do l i su t gi m d n, ti t ki m cao h+n d0n n
t ng tr ng cao h+n trong m t th i gian nh t
nh, nh ng t ng tr ng cu i cùng s ch m l i
• C,ng do l i su t gi m d n, l i su t i v i t
b n 'c bi t cao nh ng n c nghèo