Tiết 41: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt mưa, mưa mưa chẳng dứt!. Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt , Con nằm xấu nết đạp lót ná

Môn: Ngữ văn 7 Người dạy: Nguyễn Thị Hường

* Kiểm tra bài cũ

1, Lựa chọn những đáp án đúng cho các nhận xét sau về bài thơ

“Tĩnh dạ tứ“ ?

2, Cho biết tâm trạng của tác giả trong bản dịch thơ “Ngẫu

nhiên viết nhân buổi mới về quê“ do Trần Trọng San dịch, là như thế nào?

A Vui mừng, háo hức, khi trở về quê.

B Buồn thương trước cảnh quê hương thay đổi.

C Ngậm ngùi, hẫng hụt khi trở thành khách lạ giữa quê hương.

A “Tĩnh dạ tứ“ là một bài thơ Đường luật

Bài 11 Văn bản:

Thứ bảy ngày 18 tháng 11 năm 2006

Tiết 41: Đọc - hiểu văn bản

bài ca nhà tranh bị gió thu phá

(Mao ốc vị thu phong sở phá ca - Đỗ Phủ ) Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

(Khương Hữu Dụng dịch)

I §äc “ chó thÝch

1,Chó thÝch

a ,T¸c gi¶:

CÇn ghi nhí nh÷ng nÐt chÝnh nµo vÒ t¸c gi¶?

Hµ Nam

Tø Xuyªn

Nhà kỉ niệm Đỗ Phủ ở quê hương.

Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

Tháng tám, thu cao ,gió thét già

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta

Tranh bay sang sông rải khắp bờ,

Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,

Mảnh thấp quay lộn vào mương sa

Trẻ con thôn nam khinh ta già không

sức ,

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Môi khô miệng cháy gào chẳng được.

Quay về, chống gậy lòng ấm ức !

Giây lát, gió lặng, mây tối mực,

Trời thu mìn mịt đêm đen đặc

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,

Con nằm xấu nết đạp lót nát

Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu

Dày hạt mưa, mưa mưa chẳng dứt

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan

Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn

Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt

Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng đư ợc!

Bài thơ đườc làm theo thể thơ nào? Nêu vài nét về

đặc điểm của thể thơ đó?

Văn bản: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

Tháng tám,thu cao ,gió thét già

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta

Tranh bay sang sông rải khắp bờ,

Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,

Mảnh thấp quay lộn vào mương sa

Trẻ con thôn nam khinh ta già không

sức ,

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật ,

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Môi khô miệng cháy gào chẳng được.

Quay về , chống gậy lòng ấm ức !

Giây lát , gió lặng , mây tối mực ,

Trời thu mìn mịt đêm đen đặc

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt ,

Con nằm xấu nết đạp lót nát

Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu

Dày hạt mưa , mưa mưa chẳng dứt

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian , Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan

Gió mưa chẳng núng , vững vàng như thạch bàn

Than ôi ! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt

Riêng lều ta nát , chịu chết rét cũng đư ợc!

Bài thơ được viét bằng phương thức biểu đạt nào?

Văn bản: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

Tháng tám,thu cao ,gió thét già

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta

Tranh bay sang sông rải khắp bờ,

Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,

Mảnh thấp quay lộn vào mương sa

Trẻ con thôn nam khinh ta già không

sức

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật ,

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Môi khô miệng cháy gào chẳng được.

Quay về,chống gậy lòng ấm ức !

Giây lát, gió lặng, mây tối mực ,

Trời thu mìn mịt đêm đen đặc

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt ,

Con nằm xấu nết đạp lót nát

Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu

Dày hạt mưa, mưa mưa chẳng dứt.

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian , Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan

Gió mưa chẳng núng , vững vàng như thạch bàn

Than ôi ! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt

Riêng lều ta nát , chịu chết rét cũng đư ợc!

Bài thơ là thể thơ tự do sự kết hợp các phương thức biểu đạt.

Vậy ta cần phải đọc bài thơ

như thế nào?

ba khæ th¬ ®Çu; giäng t­oi s¸ng, phÊn chÊn h¬n ë ba khæ th¬ cuèi

II T×m hiÓu v¨n b¶n

Văn bản: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

Tháng tám,thu cao ,gió thét già

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta

Tranh bay sang sông rải khắp bờ,

Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,

Mảnh thấp quay lộn vào mương sa

Trẻ con thôn nam khinh ta già không

sức ,

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật ,

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Môi khô miệng cháy gào chẳng được.

Quay về , chống gậy lòng ấm ức !

Giây lát , gió lặng , mây tối mực ,

Trời thu mìn mịt đêm đen đặc

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt ,

Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn

Than ôi ! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt

Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng đư ợc!

- Khổ 2: Bọn trẻ cướp nhà tranh

- Khổ 3: Hoàn cảnh gia đình tác giả khi nhà tranh bị gió thu phá

-Khổ 4 : Niềm tin ,mơ ước của nhà thơ

Đọc lại khổ thơ,cho biết ở khổ thơ này tác giả đã

sử dụng phương thức biẻu đạt nào?

A Tự sự, biểu cảm C Biểu cảm

1 Ngôi nhà tranh trong

cơn bão tố

Từ đó, em có hình dung như thé nào về ngôi nhà của Đỗ Phủ ?

Tháng tám, thu cao, gió thét già,

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta

Tranh bay sang sông rải khắp bờ,

Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,

Mảnh thấp quay lộn vào mương sa

Nhận xét gì về cách gieo vần của các tiếng cuối câu trong khổ thơ trên? Điều đó góp phần

1 Ngôi nhà tranh trong

cơn bão tố

Bøc tranh minh häa cho phÇn thø mÊy cña bµi th¬? Dùa vµo bøc tranh, kÓ l¹i sù viÖc nµy b»ng lêi v¨n

Hình ảnh trẻ con “khinh ta già“

“Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật“

ở khổ thơ này, tác giả đá

sử dụng phương thức biểu đạt nào?

2 Lũ trẻ cướp tranh và

nỗi lòng của tác giả:

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?

1 Ngôi nhà tranh trong

cơn bão tố

2 Lũ trẻ cướp tranh và

nỗi lòng của tác giả:

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?

Giây lát, gió lặng, mây tối mực, Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?

Từ hiện thực đó cho thấy gia đình tác giả rơi vào tinh cảnh như thế nào và tâm trạng của tác giả ra sao?

1 Ngôi nhà tranh trong

cơn bão tố

2 Lũ trẻ cướp tranh và

nỗi lòng của tác giả:

-Phương thức: Miêu tả và biểu cảm -Miêu tả chi tiết cụ thể, hiẹn thực hơn: Gió, mưa, giường ướt, chăn

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?

Giây lát, gió lặng, mây tối mực, Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?

Có ý kiến cho rằng: “Khổ thơ thứ 3 không phải chỉ là nỗi khổ về vật chất mà còn là nỗi đau thời thế của tác giả“ Em có

Giây lát, gió lặng, mây tối mực, Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?

1 Ngôi nhà tranh trong

cơn bão tố

2 Lũ trẻ cướp tranh và

nỗi lòng của tác giả:

3 Cảnh mưa đêm tầm tã:

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?

Giây lát, gió lặng, mây tối mực, Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?

Có ý kiến cho rằng: “Khổ thơ thứ 3 không phải chỉ là nỗi khổ về vật chất mà còn là nỗi đau thời thế của tác giả“ Em có

Giây lát, gió lặng, mây tối mực, Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?

1 Ngôi nhà tranh trong

cơn bão tố

2 Lũ trẻ cướp tranh và

nỗi lòng của tác giả:

Qua đó em biét thêm diều gì

về xã hội Trung Quốc mà ông

- Nỗi khổ của tác giả

- Xã hội rối ren, loạn lạc

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian, Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan, Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn!

Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng truớc mắt,

1 Ngôi nhà tranh trong

Than «i! Bao giê nhµ Êy sõng s÷ng dùng truíc m¾t,

Riªng lÒu ta n¸t chÞu rÐt còng ®­îc

1 Ng«i nhµ tranh trong

Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

Tháng tám,thu cao ,gió thét già

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta

Tranh bay sang sông rải khắp bờ,

Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,

Mảnh thấp quay lộn vào mương sa

Trẻ con thôn nam khinh ta già không

sức

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật ,

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Môi khô miệng cháy gào chẳng được.

Quay về, chống gậy lòng ấm ức !

Giây lát, gió lặng, mây tối mực,

Trời thu mìn mịt đêm đen đặc

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,

Con nằm xấu nết đạp lót nát

Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu

Dày hạt mưa, mưa mưa chẳng dứt.

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian , Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan

Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn

Than ôi ! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt

Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng đư ợc!

Bài thơ đã bồi duỡng cho em những tư tưởng, tình cảm gì?

BiÓu c¶m trùc tiÕp Miªu t¶ kÕt hîp

biÓu c¶m

Tù sù kÕt hîp biÓu c¶m

Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

Tháng tám, thu cao ,gió thét già

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta

Tranh bay sang sông rải khắp bờ,

Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,

Mảnh thấp quay lộn vào mương sa

Trẻ con thôn nam khinh ta già không

sức

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật ,

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Môi khô miệng cháy gào chẳng được.

Quay về,chống gậy lòng ấm ức !

Giây lát , gió lặng , mây tối mực ,

Trời thu mìn mịt đêm đen đặc

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt ,

Con nằm xấu nết đạp lót nát

Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu

Dày hạt mưa, mưa mưa chẳng dứt

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan

Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn

Than ôi ! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt

Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng đư ợc!

Ngoài việc kết hợp các phương thức biểu đạt Bài thơ còn có nét nghệ thuật độc đáo nào khác ?

A Cảnh tàn phá của gió thu.

B Sự đau khổ của gió thu tàn phá ngôi nhà tranh

C Nỗi niềm về sư nghèo khổ của kẻ sĩ

D Ước vọng về cuộc sống tôt đẹp cho mọi người

- Giá trị hiện thực

Em có suy nghĩ gì trước tấm lòng

cao cả của nhà thơ ?

D Riªng lÒu ta n¸t chÞu chÕt rÐt còng ®­¬c

D Riªng lÒu ta n¸t chÞu chÕt rÐt còng ®­¬c

Hướng dẫn về nhà:

- Học thuộc bài thơ

- Hiểu được giá trị nội dung của bài thơ

- Học tập được gì về cách thể hiện cảm xúc, cách sử dụng các

thể thơ Đường luật của các nhà thơ Đường?

-Ôn lại phần văn học từ đầu năm để kiểm tra 45 phút:

+ Cụm bài: Văn bản nhật dụng + Ca dao, dân ca

+ Thơ trung đại + Thơ Đường (Trung Quốc)

* Chú ý tới nội dung, nghệ thuật tiêu biểu của từng bài