Trường trung học phổ thông giáo cùng các em học sinh THPT... Khi sắp xếp n phần tử này theo một thứ tự ta được một hoán vị các phần tử của A... Mỗi tập con của A có k phần tử được gọi l
Trang 2Trường trung học phổ
thông
giáo cùng các em học sinh
THPT
Trang 3
Bµi Bµi 02 02 02 02
Néi dung bµi d¹y :
I HO¸N VÞ
II CHØNH HîP III Tæ HîP
Trang 4Tiết 28
Bài 02
Kiểm tra bài cũ
Cho tập A có n phần tử Khi sắp xếp n phần tử này theo một thứ tự
ta được một hoán vị các phần tử của A.
P n = n! = n.(n-1).(n-2) 2.1…
’
Cho tập A có n phần tử và số nguyên k với Khi lấy k phần tử của A và xếp theo theo một thứ tự ta được một chỉnh hợp chập k của n phần tử của A.
1 ≤ ≤ k n
! ( 1) ( 2) ( 1)
( )!
k n
n
n k
− (0 ≤ ≤ k n )
Nêu định nghĩa hoán vị và công thức tính số hoán vị ?
Nêu định nghĩa chỉnh hợp và công thức tính số chỉnh hợp ?
Trang 5Tiết 28
Bài 02
’
Cho 4 điểm A, B, C, D phân biệt không có 3 điểm nào thẳng hàng.
Baứi toaựn:
a)Liệt kê tất cả các vectơ khác vectơ - không có điểm đầu và
điểm cuối lấy trong 4 điểm trên?
b)Liệt kê tất cả các đoạn thẳng có 2 điểm đầu mút khác nhau và lấy trong 4 điểm trên? Bài giải
a)Các vectơ tạo thành là: , ,
,
,
,
AB B
AC CA
BC C
AD D
BD B
D D
A
C C
uuur uuur
uuur u
uuu r uuu
uuur
uuur uu
u
u
u
uur
b)Các đoạn thẳng tạo thành là:
AB, AC , AD , BC , BD , DC
Nhận xét:
+)Mỗi cách chọn 2 điểm từ 4 điểm trên để tạo ra 1 vectơ khác vectơ - không là 1 chỉnh hợp chập 2 của 4
+)Mỗi cách chọn 2 điểm từ 4 điểm trên để tạo ra 1 đoạn thẳng là 1
tổ hợp chập 2 của 4
+) Số các vectơ tạo thành gấp 2! lần số các đoạn thẳng tạo thành
+) Số chỉnh hợp chập 2 của 4 gấp 2! lần số tổ hợp chập 2 của 4
Trang 6Nội dung bài dạy :
’
I Hoán vị
Tiết 28
Bài 02
III Tổ hợp 1) Tổ hợp là gì?
H1
II Chỉnh hợp
Số các chỉnh hợp:
! ( 1) ( 2) ( 1)
( )!
k
n
n
n k
−
(0 ≤ ≤ k n )
III Tổ hợp
Cho tập A có n phần tử và số nguyên k với 1 ≤ ≤ k n
Mỗi tập con của A có k phần tử
được gọi là một tổ hợp chập k của
n phần tử của A(gọi tắt là một tổ hợp chập k của A).
1)Tổ hợp là gì?
2)Số các tổ hợp
2)Số các tổ hợp: Kí hiệu k
n
C ( hoặc n
k
( ) )
là số các tổ hợp chập k của một tập hợp có n phần
tử với
k n
C =
! ( )!
k
n
n
k n k
−
!
k n
A
k =
1 k n ≤ ≤
( 1) ( 2) ( 1)
!
k
!
! ( )!
n
k n k
=
− (*)
Ta quy ước Cn0 = 1
thì công thức (*) vẫn đúng khi k =0
Trang 7Tiết 28
Bài 02
Lớp 11A2 có 17 học sinh
nam và 21 học sinh nữ
a)Có bao nhiêu cách chọn
5 học sinh của lớp tham
gia đội thanh niên xung
kích?
b)Có bao nhiêu cách chọn
5 học sinh của lớp tham
gia đội thanh niên xung
kích trong đó có 3 nam và
2 nữ?
a)Chọn 5 học sinh trong 38 học sinh của lớp là tổ hợp chập 5 của 38 Số cách chọn là:
5 38
b)+ Chọn 3 học sinh nam trong 17 học sinh nam có: C173 cách
+ Chọn 2 học sinh nữ trong 21 học
Vậy có tất cả C C173 . 212 = 142800
2 21
C
38! 501942 5!(38 5)! =
−
cách chọn
Trang 8Nội dung bài dạy :
’
I Hoán vị
Tiết 28
Bài 02
II Chỉnh hợp
III Tổ hợp
1)Tổ hợp là gì?
2)Số các tổ hợp
! ( )!
k
n
n
k n k
−
IV Hai tính chất cơ bản của Cn k
1)TC1:
C = C −
với n k, ∈Z; 0 ≤ ≤k n
ta có:
2)TC2 (hằng đẳng thức Pa – xcan)
với n k, ∈Z;1 ≤ ≤k n ta có:
1 1
+ = +
n
C
+ =
) n k
n
C −
!
! ( )!
n
k n k −
! ( )!( ( ))!
n
n k n n k − − −
! ( )! !
n
n k k
=
−
(1)
(2)
Từ (1) và (2) suy ra:
IV Hai tính chất cơ bản của Cn k
Trang 9Tiết 28
Bài 02
Cho tập A gồm n phần tử
Lấy n phần
tử của A
sắp thứ tự
Lấy k phần
tử của A sắp thứ tự
Lấy k phần
tử của A ( không quan tâm
đến thứ tự )
Số
hợp
Số tổ hợp
! (0 ) ( )!
k n
n
n k
−
P n = n!
! (0 )
! ! ( )!
k
k n n
k k n k
−
Trang 10Tiết 28
Bài 02
Một đội bóng đá gồm 11 cầu
thủ.
a)Có bao nhiêu cách xếp 11
cầu thủ ngồi vào 11 ghế theo 1
dãy hàng ngang?
b)Huấn luyện viên cần trình
trọng tài danh sách sắp thứ tự
5 cầu thủ để đá 5 quả 11m.Hỏi
có bao nhiêu cách lập danh
sách?
c)Ban tổ chức cần chọn 3 cầu
thủ để trao thưởng Hỏi có bao
nhiêu cách chọn nếu không
phân biệt thứ hạng?
VD2:
Giải:
a)Số cách sắp xếp là:
b)Số cách lập danh sách 5 cầu thủ
để đá 11m là:
c)Số cách chọn 3 cầu thủ để trao thư ởng là:
3
5
A =
P11= 39916800
Trang 11Tiết 28
Bài 02
Cho một đa giác lồi có 10
đỉnh.
a)Có bao nhiêu tam giác
có 3 đỉnh lấy từ các đỉnh
của đa giác lồi có 10 đỉnh
trên?
b)Hỏi đa giác lồi trên có
bao nhiêu đường chéo?
VD3:
Giải:
a)Mỗi tập con gồm 3 điểm tạo thành 1 tam giác là 1 tổ hợp chập
3 của 10.Vậy số tam giác tạo thành là:
b)Mỗi tập con gồm 2 đỉnh tạo thành một cạnh hoặc là đường chéo là 1 tổ hợp chập 2 của 10.Vậy số đường
chéo là:
2
3
Trang 12TiÕt 28
Bµi 02
Chọn đáp án đúng trong các câu sau :
Câu 1: Có 5 cuốn sách Toán khác nhau và 4 cuốn sách Văn khác
nhau.Có bao nhiêu cách sắp xếp chúng thành 1 hàng trên giá sách sao cho các sách cùng môn nằm gần nhau?
Câu 2:Cho một lục giác lồi ,các đường chéo của lục giác cắt nhau
tạo thành bao nhiêu giao điểm,biết rằng không có 3 đường chéo nào đồng quy.
Câu 3: Có 10 môn học, một ngày học 5 tiết và mỗi tiết là một môn
khác nhau.Hỏi có bao nhiêu cách sắp xếp các môn học trong ngày đó?
Câu 4:Bình có 7 cuốn truyện khác nhau, An có 9 cuốn truyện khác
nhau Bình và an cho nhau mượn 5 cuôn Hỏi có bao nhiêu cách
chọn
Trang 13Trường trung học phổ
thông
giờ thăm lớp cùng các em học
sinh tham gia tiết học