Hãy chọn các cụm từ trong bảng sau điền vào chỗ còn thiếu cho đúng?1/ Nếu đại l ợng y...vào đại l ợng thay đổi x sao cho với mỗi giá trị của x ta luôn xác định đ ợc.... Tiếtư19 Ví dụ 1:
Trang 2Hãy chọn các cụm từ trong bảng sau điền vào chỗ còn thiếu cho đúng?
1/ Nếu đại l ợng y vào đại l ợng thay đổi x sao cho với
mỗi giá trị của x ta luôn xác định đ ợc giá trị t ơng ứng của y thì y đ ợc gọi là của x, x gọi là
3/ Tập hợp tất cả các điểm biểu diễn các cặp giá trị t ơng ứng (x; y)
trên mặt phẳng toạ độ đ ợc gọi là của hàm số y = f(x)
4/ Đồ thị của hàm số y = a.x( a ≠ 0) là một đi qua
2/ Khi y là hàm số của x ta có thể viết y = f(x) Ta kí hiệu f(x0)
là y = f(x) tại x = x0
đườngưthẳngư
phụưthuộcư chỉưmộtư
hàmưsốư
đồưthị giáưtrịưcủaưhàmưsố
ưbiếnưsốư
Trang 3Hàm số bậc nhất
Nhắcưlạiưvàưbổưưsungưcácưkháiưniệmưvềưhàmưsố
ư*ưưưNếuưđạiưlượngưyưphụưthuộcưvàoưđạiưlượngưthayưđổiưxưsaoưchoưvớiư
mỗi ưgiáưtrịưcủaưxưtaưluônưưxácưưđịnhưưđượcưư chỉưmột ư(ưduyưnhất)ưưgiáưưtrịư
ưtươngưưứngưưcủaưyưưthìưyưgọiưlàưhàmưsốưcủaưxư,ưvàưưxưlàưbiếnưsố.
Tiếtư19
Ví dụ 1: a/ y là hàm số của x đ ợc cho bởi bảng sau:
b/ y là hàm số của x cho bởi công thức:
ư*ưưưHàmưsốưcóưthểưđượcưchoưbằngưbảng,ưbằngưcôngưthức.
Trang 4
ChươngưII-ưBàiưtập ưTrongưcácưbảngưsauưghiưcácưgiáưtrịưtươngưứngưcủaưxưvàưy.ư Bảngưnàoưxácưđịnhưyưlàưhàmưsốưcủaưx?ưVìưsao?ư
a
x 1 2 4 5 7 8
y 3 5 9 11 15 17
b
y 4 8 6 8 16
y 10 10 10 10 10
Trang 5y 3 5 9 11 15 17
Bảng a
y là hàm số của x
b
Bảng b
y không là hàm số của x
c
y 10 10 10 10 10
Bảng c
y là hàm hằng
Trang 6Hàm số bậc nhất
Nhắc lại và bổ sung các khái niệm về hàm số
ư*ưưưNếuưđạiưlượngưyưphụưthuộcưvàoưđạiưlượngưthayưđổiưxưsaoưchoưvớiư
mỗi ưgiáưtrịưcủaưxưtaưluônưưxácưưđịnhưưđượcưư chỉưmột ư(ưduyưnhất)ưưgiáưưtrịư
ưtươngưưứngưưcủaưyưưthìưyưgọiưlàưhàmưsốưcủaưxư,ưvàưưxưlàưbiếnưsố.
ư*ưưưKhiưxưthayưđổiưmàưyưluônưnhậnưđượcưgiáưtrịưkhôngưđổiưthìưhàmưsốư yưđượcưgọiưlàưhàmưhằng.
ư*ưưưHàmưsốưcóưthểưđượcưchoưbằngưbảng,ưbằngưcôngưthức.
ư*ưưưKhiưyưlàưhàmưsốưcủaưxưtaưcóưthểưviết:ưyư=ưf(x),ưyư=ưg(x)……
Ch ơng II -Tiết 19
Trang 7TÝnh f(0); f(1); f(2); f(3); f(-2); f(-10).
§¸p ¸n:
11 5
2 13 6
2
(HSt ính rồi đọc kết quả )
2 1
Trang 8
a, Biểu diễn các điểm sau trên mặt phẳng toạ độ:
HS hoạt động cá nhân – làm vào phiếu học tập
Trang 9-4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 x1
3
1 2
2
3 1 2
A(1/3;6)
B(1/2;4)
C(1;2)
D(2;1)
E(3;2/3)
y
6 5
4 3
2 1
Trang 10b, Vẽ đồ thị của hàm số y = 2x.
A(1;2)
-2 -1 0 1 2 x
y
2 1
-1
2 Đồ thị của hàm số
*ưCáchưvẽ:
Với x = 1 thì y = 2
Vậy đ ờng thẳng OA là
đồ thị của hàm số y = 2x.
=> Điểm A(1; 2) thuộc đồ thị.
*ưưưTậpưhợpưtấtưcảưcácưđiểmưbiểuưdiễnưcácưcặpưgiáưtrịưtươngư ứngưư(x;ưf(x))ưtr ờ nưmặtưphẳngưtoạưđộưđượcưgọiưưlàưđồưthịưcủaư hàmưsốưyư=ưf(x)
?2
(HS hoạt động cỏ nhõn – làm vào phiếu học tập)
Trang 11* Tập hợp tất cả các điểm biểu diễn các cặp giá trị tương
ứng (x,f(x)) trên mặt phẳng toạ độ được gọi là đồ thị
hàm số y = f(x)
* Đồ thị của hàm số y = ax là đường thẳng đi qua gốc toạ độ
*Khi vẽ đồ thị hàm số y = ax chỉ cần xác định thêm một điểm thuộc đồ thị khác gốc O
Trang 12
Bàiưtập Điền vào chỗ trống các số hoặc các chữ để đ ợc kết quả
đúng:
a) y = 2x+1
b) y = -2x+1
HS hoạt động nhúm: Nhúm 1,2 làm cõu 1a; 2a
Nhúm 3;4 làm cõu 1b;2b
2) Hai hàm số trên xác định với
a) Đối với hàm số y = 2x+1 khi x tăng lên thì các giá trị t ơng ứng của y
b) Đối với hàm số y = -2x+1 khi x tăng lên thì các giá trị t ơng ứng của y
Taưnóiưhàmưsốưyư=ư2xư+ư1ưđồngưbiếnưtrênưR.
mọiưxưthuộcưR.
tăngưlên
1)
3.ưHàmưsốưđồngưbiến,ưnghịchưbiến.
Trang 13ưưư aư/ưNếuưgiáưtrịưcủaưbiến ư xưtăng ư lênưmàưgiáưtrịưtươngưứng ư f(x)ư cũngưtăng ư lênưthìưhàmưsốưyư=ưf(x)ưđượcưgọiưlà ư đồngưbiến ư trênưR.
ưưư bư/ưNếuưgiáưtrịưcủaưbiến ư xưưtăng ưư lênưưmàưưgiáưtrịưtươngưứng ư f(x)ư lạiưgiảm ư điưthìưhàmưsốưyư=ưf(x)ưđượcưgọiưlà ư nghịchưbiến ư trênưR.
Choưhàmưsốưyư=ưf(x)ưxácưđịnhưvớiưmọiưxưthuộcưR
Trang 141,Trong bảng các giá trị t ơng ứng của x và y, bảng nào cho ta hàm số đồng biến, nghịch biến? (Với y là hàm số của x )
a/ x -2 -1 0 1 2
y 8 4 2 1 -1
b/ x 2 3 4 6 7
c/ x 1 3 4 5 7
Bảng a: khi giá trị của x tăng lên thì giá trị t ơng ứng của y giảm đi nên y là hàm số nghịch biến
Bảng b: khi giá trị của x tăng lên thì giá trị t ơng ứng của y tăng lên vậy y là hàm số đồng biến
Bảng c: khi giá trị của x tăng lên thì giá trị t ơng ứng của y không thay đổi vậy y là hàm số không đồng biến , không
nghịch biến
Trang 15ư Choưhàmưsốưyư=ưf(x)ưxácưđịnhưvớiưmọiưxưthuộcưR.
Vớiưx 1 ,ưx 2 ưbấtưkìưthuộcưR:
Nếuưx 1ư <ưx 2 ưmàưf(x 1 )ư<ưfư(x 2 )ưthìưhàmưsốưyư=ưf(ưx) ư ưtrênưR Nếuưx 1 ư<ưx 2ư màưf(x 1 )ư>ưfư(x 2 )ưthìưhàmưsốưyư=ưf(ưx)ư trênưR.
đồngưbiến nghịchưbiến ư
2, Dựa vào kết quả phần 1), điền từ thích hợp vào chỗ trống:
Trang 16ưưưaư/ưNếuưgiáưtrịưcủaưbiến ư xưtăng ư lênưmàưgiáưtrịưtươngưứng ư f(x) ư
cũngưtăng ư lênưthìưhàmưsốưyư=ưf(x)ưđượcưgọiưlà ư đồngưbiến ư trênưR
ưưưbư/ưNếuưgiáưtrịưcủaưbiến ư xưưtăng ưư lênưưmàưưgiáưtrịưtươngưứng ư f(x) ư
lạiưgiảm ư điưthìưhàmưsốưyư=ưf(x)ưđượcưgọiưlà ư nghịchưbiến ư trênưR.
Choưhàmưsốưyư=ưf(x)ưxácưđịnhưvớiưmọiưxưthuộcưR.
3.ưHàmưsốưđồngưbiến,ưnghịchưbiến.
Vớiưx 1 ,ưx 2 ưưbấtưkìưthuộcưR:
Nếuưx 1ư <ưx 2 ưmàưf(x 1 )ư<ưfư(x 2 )ưthìưhàmưsốưyư=ưf(ưx)ư ưtrênưR Nếuưx 1 ư<ưx 2ư màưf(x 1 )ư>ưfư(x 2 )ưthìưhàmưsốưyư=ưf(ưx)ư trênưR.
đồngưbiến nghịchưbiến ư
Nói cách khác:
Trang 171 Khái niệm hàm số.
Ch ơng II- Hàm số bậc nhất
Nhắc lại và bổ sung các khái niệm về hàm số
Tiết 19
2 Đồ thị hàm số.
3 Hàm số đồng biến, nghịch biến.
Cho hàm số y = f(x) xác định với mọi x thuộc R.
Nếu x 1 < x 2 mà f(x 1 ) < f (x 2 ) thì hàm số y = f( x) trên R.
Nếu x 1 < x 2 mà f(x 1 ) > f (x 2 ) thì hàm số y =
f( x) trên R.
đồng biến
nghịch biến
Với x 1 , x 2 bất kì thuộc R:
Trang 18Bàiưtập Chọn câu đúng nhất:
Choưhàmưsốưyư=ưưf(x)ư=ư-3x.ưưTaưcó:
A.ưHàmưsốưyư=ưưf(x)ư=ư-3xưđồngưbiến.
B.ưHàmưsốưyư=ưưf(x)ư=ư-3xưnghịchưbiến.
C.ưHàmưsốưyư=ưưf(x)ư=ư-3xư nghịch biến trênưR D.ưHàmưsốưyư=ưưf(x)ư=ư-3xư đồng biến trênưR.
Trang 19H íng dÉn vÒ nhµ
-Nắm vững khái niệm hàm số; đồ thị hàm số; hàm số đồng biến,
nghịch biến.
- BTVN: 1; 2; 3/sgk + 1; 3/sbt
•HD bài 3/sgk:
Cách 1: Lập bảng như ?3/sgk.
Cách 2 : Xét hàm số y = f(x)=2x
Lấy x1,x2 thuộc R sao cho x1 < x2 suy ra f(x1) = 2 x1; f(x2 ) = 2 x2 ,
ta có: x1< x2 suy ra 2 x1 < 2 x2 suy ra f(x1) < f(x2 ) Từ x1< x2 suy ra f(x1) < f(x2 ) suy ra hàm số y = 2x đồng biến trên R.
Với hàm số y = -2x, ta chứng minh tương tự.