Chủ đề dạy học toán 9

TẬP HUẤN Hẩ 2015 XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC MễN TOÁN Chủ đề:’’ ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG VÀ ĐƯỜNG THẲNG CẮT NHAU” Người thực hiện: Tống Văn Sơn Đơn vị cụng t

TẬP HUẤN Hẩ 2015

XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG

LỰC MễN TOÁN

Chủ đề:’’ ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG VÀ ĐƯỜNG THẲNG CẮT NHAU”

Người thực hiện: Tống Văn Sơn

Đơn vị cụng tỏc: Trường THCS Chiềng Hặc

Năm học: 2015 - 2016

I) Chuẩn kiến thức, kĩ năng, thỏi độ theo chương trỡnh hiện hành

1 Kiến thức:

- Sử dụng hệ số góc của đờng thẳng để nhận biết sự cắt nhau hoặc song song của hai đờng thẳng cho trớc

2 Kĩ năng

- Biết chỉ ra cỏc cặp đường thẳng song song với nhau, trựng nhau, cắt nhau Biết tỡm giỏ trị trị của tham số trong cỏc hàm số bậc nhất sao cho đồ thị của chỳng là hai đường thẳng cắt nhau, song song với nhau, trựng nhau

- Rốn kĩ năng làm bài tập

3.Thỏi độ

- Giỏo dục học sinh lũng ham mờ, yờu thớch mụn học

4 Những năng lực cần hỡnh thành cho học sinh.

+) Năng lực ghi nhớ tỏi hiện.

- Nhớ lại cỏc đối tượng, khỏi niệm

- Thực hiện được cỏch làm quen thuộc

+) Năng lực kết nối tớch hợp.

- kết nối, tớch hợp thụng tin để giải quyết cỏc vấn đề đơn giản

- Tạo những kết nối trong cỏc cỏch biểu đạt khỏc nhau

- Đọc và giải thớch được cỏc kớ hiệu và ngụn ngữ toỏn học và hiểu mối quan hệ của chỳng với ngụn ngữ tự nhiờn

+) Năng lực khỏi quỏt húa.

- Nhận biết nội dung toỏn học trong tỡnh huống cú vấn đề phải giải quyết

- Vận dụng kiến thức toỏn học để giải quyết cỏc vấn đề thực tiễn

*) Những năng lực cú thể hướng tới.

- Năng lực tự học

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực sang tạo

- Năng lực tự quản lớ

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực hợp tác

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ

- Năng lực tính toán

5 Phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động dạy học.

- Để hình thành và phát triển cho học sinh một số năng lực như trên trong dạy học theo chủ đề “Đường thẳng song song, đường thẳng cắt nhau” có thể sử dụng một số hình thức và phương pháp dạy học như sau:

- Dạy học thuyết trình + đàm thoại

- Dạy học đàm thoại + vấn đáp

- Dạy học thực hành

- Hoạt động cá nhân

- Hoạt động nhóm

II) Bảng mô tả, hệ thống các mức yêu cầu cần đạt cho mỗi loại câu hỏi - Bài tập trong chủ đề

Nội

dung

Nhận biết

(Mô tả yêu cầu cần

đạt

Thông hiểu (Mô tả yêu cầu cần đạt)

Vận dụng thấp

(Mô tả yêu cầu cần

Vận dụng cao

(Mô tả yêu cầu cần đạt)

Đường

thẳng

song

song

Nhận biết được

đường thẳng có

dạng y=ax+b và

đường thẳng y=ax

song song với nhau

?1- SGK tr53

Hiểu được hai đường thẳng song song khi a

= a’

Câu 2: Hãy chỉ

ra các cặp đường

song ?

a y = 0,5x + 2

b y = 0,5x – 1

c y = 1,5x + 2 Đáp án: a,b

Giải thích được

vì sao hai đường thẳng lại song song với nhau

Câu 4: Giải

thích vì sao các cặp đường thẳng sau lại song song với nhau ?

a y = 0,5x – 3

và y = 0,5x + 3

b y = x – 3 và

y = 2 + x

Vì có a = a’

Vận dụng được điều kiện cần và đủ

để hai đường thẳng song song là a=a’

từ đó suy ra trường hợp hai đường thẳng trùng nhau ( a=a’, b=b’)

Hai đường thẳng y=ax+b

và y=a’x+b’ song song với

nào ?

thẳng

cắt nhau

Nhận biết được hai

đường thẳng cắt

nhau khi a ≠ a’

Câu 1: Hãy chỉ ra

các cặp đường thẳng

cắt nhau ?

a y = 2x + 3

b y = -x + 9

c y = 2x

d y = 3x + 2

Đáp án: a-b; a-d; b-c

Hiểu được hai đường thẳng cắt nhau khi a ≠ a’

Giải thích được

vì sao hai đường thẳng lại cắt nhau

Câu 3: Giải

thích vì sao các cặp đường thẳng sau lại cắt nhau ?

a y = 2x + 3

và y = -2x + 1

b y = 0,5x – 3

và y = 4 + 5x

Đáp án: vì a

≠a’

Vận dụng được điều kiện cần và đủ

để hai đường thẳng cắt nhau

là a≠a’

Bài toán

áp dụng

Câu 5: Cho hai

hàm số bậc nhất y = mx +

3 và y = (2m + 1)x – 5

Tìm giá trị của

m để đồ thị của hai hàm số đã cho là:

a Hai đường thẳng song song với nhau

b Hai đường thẳng cắt nhau

Câu 6: Cho

hàm số y = ax + 3 Hãy xác định hệ số a trong mỗi trường hợp sau:

a Đồ thị của

hàm số song song với đường thẳng y = -2x

b Khi x = 2

thì hàm số

có giá trị y

= 7

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học theo chủ đề

§4 ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG VÀ ĐƯỜNG THẲNG CẮT NHAU

1 Hoạt động khởi động

GV: Yêu cầu HS vẽ trên cùng một mặt phẳng toạ độ đồ thị các hàm số y = 2x và

y = 2x + 3.

Nêu nhận xét về hai đồ thị này ?

Đáp án:

Nhận xét: đồ thị hàm số y = 2x + 3 song

song với đồ thị hàm số y = 2x Vì hai

hàm số có hệ số a cùng bằng 2 và 2 ≠ 0

f(x)=2*x f(x)=2*x+3 Series 1

-3 -2 -1 1 2 3

-3 -2 -1

1 2 3

x y

Trên cùng một mặt phẳng tọa độ hai đường thẳng có những vị trí tương đối nào ?

HS: Trên cùng một mặt phẳng tọa độ hai đường thẳng có thể song song, có thể cắt nhau hoặc trùng nhau

GV: Với hai đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0) và y = a’x + b’ (a’ ≠ 0) Khi nào song song, khi nào trùng nhau, cắt nhau ta lần lượt tìm hiểu ở bài hôm nay

2 Hoạt động hình thành kiến thức

a Nhận xét mở đầu

GV: Trên cùng một mặt phẳng tọa độ, hai đường thẳng y = ax + b (a ≠0) và

y = a’x + b’ (b’≠0) có thể song song, có thể cắt nhau và cũng có thể trùng nhau

b Đường thẳng song song

? HS lên bảng vẽ tiếp đồ thị hàm số trên cùng mặt phẳng toạ độ: y = 2x -2

f(x)=2*x f(x)=2*x+3 f(x)=2*x-2 Series 1

-3 -2 -1 1 2 3

-3 -2 -1

1 2 3

x y

? Em có nhận xét gì về hai đường thẳng đó

HS: Hai đường thẳng y = 2x + 3 và y = 2x – 2 song song với đường thẳng y = 2x, chúng cắt trục tung tại hai điểm khác nhau (0; 3) ≠ (0; 2) nên chúng song song với nhau

HS: Giải thích Hai đường thẳng y = 2x + 3 và y = 2x – 2 song song với nhau vì cùng song song với đường thẳng y = 2x

? Một cách tổng quát hai đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0) và y = a’x + b’ (a’ ≠ 0) khi nào song song với nhau ? khi nào thì trùng nhau ?

* Tổng quát (SGK - 53)

Đường thẳng y = ax + b (d) (a≠0)

Đường thẳng y = a’x + b’ (d’) (a’≠0)

(d)//(d) ⇔

a a '

b b'

=



 ≠



(d)≡(d) ⇔

a a '

b b'

=



 =



BT: Hãy chỉ ra các cặp đường thẳng song song ?

a y = 0,5x + 2

b y = 0,5x – 1

c y = 1,5x + 2

Đáp án: a,b

BT: Giải thích vì sao các cặp đường thẳng sau lại song song với nhau ?

a y = 0,5x – 3 và y = 0,5x + 3

b y = x – 3 và y = 2 + x

Vì có a = a’

Khi nào hai đường thẳng y=ax+b và y=a’x+b’ song song ? trùng nhau ?

c Đường thẳng cắt nhau

? Lµm ?2 Tìm các cặp đường thẳng cắt nhau trong các đường thẳng sau:

? Các cặp đường thẳng nào cắt nhau ? Giải thích tại sao ?

?2 Các cặp đường thẳng y = 0,5x + 2; y = 1,5x + 2 và y = 0,5x - 1; y = 1,5x + 2

là các cặp đường thẳng cắt nhau

HS: Hai đường thẳng y = 0,5x + 2 và y = 1,5x + 2 không song song, cũng không trùng nhau, chúng phải cắt nhau

f(x)=0.5*x+2 f(x)=0.5*x-1 f(x)=1.5*x+2

-4 -3 -2 -1 1 2 3 4

-4 -3 -2 -1

1 2 3 4

x y

Hãy chỉ ra các cặp đường thẳng cắt nhau ?

a y = 2x + 3

b y = -x + 9

c y = 2x

d y = 3x + 2

Đáp án: a-b; a-d; b-c

GV: Một cách tổng quát hai đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0) và y = a’x + b’ (a’ ≠ 0) cắt nhau khi nào ?

HS: Khi a ≠ a’

GV: Giải thích vì sao các cặp đường thẳng sau lại cắt nhau ?

a y = 2x + 3 và y = -2x + 1

b y = 0,5x – 3 và y = 4 + 5x

Đáp án: vì a ≠ a’

GV: Khi a ≠ a’ và b = b’ thì hai đường thẳng có cùng tung độ gốc, do đó chúng cắt nhau tại một điểm trên trục tung có tung độ là b ( đường thẳng: y = 0,5x + 2

y = 1,5x + 2 )

3 Hoạt động thực hành

BT: Cho hai hàm số bậc nhất y = mx + 3 và y = (2m + 1)x – 5

Tìm giá trị của m để đồ thị của hai hàm số đã cho là:

a Hai đường thẳng song song với nhau

b Hai đường thẳng cắt nhau

Đáp án:

a m ≠ 0, m ≠ - 0,5, m = -1

b m ≠ 0, m ≠ - 0,5, m ≠ -1

BT: Cho hàm số y = ax + 3 Hãy xác định hệ số a trong mỗi trường hợp sau:

a Đồ thị của hàm số song song với đường thẳng y = -2x

b Khi x = 2 thì hàm số có giá trị y = 7

Đáp án:

a a = -2

b a = 2

4 Hoạt động ứng dụng

- Nắm vững điều kiện để hai đường thẳng cắt nhau, trùng nhau và song song

- Vận dụng làm bài tập 20; 21; 25 ( SGK –Tr42)

- Nghiên cứu trước bài luyện tập