Để cho những học sinh đang học môn vật lí thấy được tính thực tiễn và ứng dụng thực tế của Vật lí trong đời sống và sản xuất của và trở thành tuyên truyền viên tích cực cho các thế hệ sa
Trang 1I MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Quá trình toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ, làm thay đổi tất cả các lĩnh vực, trong đó đặc biệt là khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, dẫn đến
sự chuyển biến nhanh chóng về cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực của nhiều quốc gia Điều này đòi hỏi giáo dục và đào tạo phải có những thay đổi một cách căn bản và toàn diện, từ triết lí, mục tiêu đến nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy - học, nhằm phát triển cho người học có một hệ thống năng lực cần thiết để có thể tham gia hiệu quả vào thị trường lao động trong nước và quốc tế Chính vì thế, việc dạy học không phải là “tạo ra kiến thức”, “truyền thụ kiến thức” hay “chuyển giao kiến thức” mà phải làm cho người học có cách đáp ứng hiệu quả các đòi hỏi cơ bản liên quan đến môn học và khả năng vượt ra ngoài phạm vi môn học để chủ động thích ứng với cuộc sống sau này
Bên cạnh đó, theo chương trình giáo dục phổ thông mới thì môn vật lí là môn thuộc nhóm tự chọn Nghĩa là học sinh có thể không lựa chọn môn vật lí để học ở cấp THPT Mặc dù vật lí là môn khoa thực nghiệm có tính ứng dụng cao trong đời sống và khoa học kỹ thuật Xuất phát từ suy nghĩ, làm thế nào để học sinh thấy được lợi ích đó và trở nên yêu thích môn vật lí hơn Để cho những học sinh đang học môn vật lí thấy được tính thực tiễn và ứng dụng thực tế của Vật lí trong đời sống và sản xuất của và trở thành tuyên truyền viên tích cực cho các thế hệ sau
Đặc biệt trong chủ đề dạy học: “Động lượng Định luật bảo toàn động lượng – vật lí 10”, nội dung kiến thức có tính ứng dụng rộng rãi trong thực tế đời sống và kĩ thuật như: phóng vệ tinh, bắn tên lửa, bắn súng, đạn nổ, máy bay phản lực,… Tuy vậy, nội dung này trong chương trình lớp 10 chỉ bố trí số tiết học giới hạn, hơn nữa do điều kiện thời gian và thiết bị thí nghiệm chưa đủ, nên
giáo viên lên lớp chủ yếu vẫn là dạy “chay”, mang tính giới thiệu và thông báo
thuần tuý, giờ học tự chọn thì giáo viên chủ yếu là hướng dẫn học sinh giải bài tập Vì vậy, học sinh chủ yếu là nắm được các công thức và vận dụng làm được các bài tập mà chưa vận dụng được kiến thức đã học vào trong thực tế và các ứng dụng kĩ thuật có liên quan, chưa phát huy được tính tích cực, sáng tạo của học sinh
Với những lí do trên, tôi đã đúc rút và cụ thể hóa thành sáng kiến kinh nghiệm, muốn trao đổi, chia sẽ cùng đồng nghiệp Đề tài nghiên cứu của tôi
là: “HƯỚNG DẪN HỌC SINH THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO TÊN LỬA QUA CHỦ ĐỀ DẠY HỌC: ĐỘNG LƯỢNG ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN
ĐỘNG LƯỢNG - VẬT LÍ 10”
Trang 22 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
- Củng cố, khắc sâu, vận dụng kiến thức đã học vào thực tế đời sống, kĩ thuật
- Tạo môi trường học tập hấp dẫn, phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
- Thiết kế và chế tạo tên lửa sau khi hoàn thành chủ đề dạy học: Động lượng - Định luật bảo toàn động lượng vật lí 10
- Số lớp kiểm chứng: 2 lớp
- Số lượng học sinh: 84 em
3.2 Phạm vi nghiên cứu:
Liên quan đến kiến thức một số môn học:
- Vật lý: Động lượng - Định luật bảo toàn động lượng, chuyển động bằng phản lực, định luật III Niu Tơn
- Toán học: Sử dụng các phép toán để tính toán
- Công nghệ: Thiết kế và bản vẽ kỹ thuật
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thực nghiệm, phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp quan sát, phương pháp khảo sát thực tế, tổng kết rút kinh nghiệm
- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu: Thực hiện điều tra, xử lí số liệu thực
tế, so sánh và đối chiếu số liệu trước và sau khi thực hiện ứng dụng đề tài
Trang 3II NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận
Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực người học, nghĩa là từ chỗ
quan tâm đến việc học sinh học được cái gì đến chỗ học sinh “làm được cái gì qua việc học” Để đáp ứng được những yêu cầu mới này cần phải thay đổi đồng
bộ các thành tố của quá trình dạy học về mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, phương tiện dạy học, cách kiểm tra đánh giá
Vận dụng kiến thức bài: “Động lượng, định luật bảo toàn động lượng để thiết kế và chế tạo tên lửa” có tác dụng to lớn về:
- Giáo dục nhận thức: Giúp học sinh củng cố, đào sâu, mở rộng những
tri thức đã học trên lớp, ngoài ra giúp học sinh vận dụng tri thức đã học vào giải quyết những vấn đề thực tiễn đời sống đặt ra theo phương châm học đi đôi với hành, lí thuyết gắn liền với thực tế
- Rèn luyện kĩ năng: Rèn luyện cho học sinh khả năng tự quản, kĩ năng
tổ chức, điều khiển, làm việc theo nhóm, ngoài ra còn góp phần phát triển kĩ năng giao tiếp, giải quyết vấn đề, chế tạo dụng cụ và làm thí nghiệm
- Giáo dục tinh thần thái độ: Tạo hứng thú học tập, khơi dậy lòng ham
hiểu biết, lôi cuốn học sinh tự giác tham gia nhiệt tình các hoạt động, phát huy tính tích cực, nỗ lực của học sinh
- Rèn luyện năng lực tư duy: Rèn luyện cho học sinh các loại tư duy: tư
duy logic; tư duy trừu tượng; tư duy kinh nghiệm; tư duy phân tích; tư duy tổng hợp; tư duy sáng tạo
2 Thực trạng vấn đề.
2.1 Thực trạng sách giáo khoa.
Các kiến thức từ chủ đề “Động lượng Định luật bảo toàn động lượng” xuất hiện và ứng dụng rất nhiều trong thực tế, tuy nhiên trong sách giáo khoa các bài tập có nội dung gắn với thực tiễn lại chưa nhiều Giờ dạy dễ đơn điệu, buồn tẻ, kiến thức thiên về lý luận, ít chú ý đến kỹ năng thực hành của người học, kỹ năng hành dụng vào đời sống thực tế bị hạn chế
2.2 Thực trạng học tập của học sinh
- Nhiều em chưa hiểu được ý nghĩa của định luật toàn động lượng, phạm
vi áp dụng, sử dụng kiến thức đó để giải thích các hiện tượng vật lí liên quan và ứng dụng kiến thức vào trong đời sống
- Nhớ công thức của động lượng, định luật bảo toàn động lượng nhưng nhiều em không hiểu nó có ý nghĩa như thế nào, cá biệt có em còn nói sai về mối quan hệ giữa các đại lượng, viết sai biểu thức của định luật
- Nhiều em vận dụng một cách khó khăn định luật bảo toàn động lượng để giải quyết các bài toán chuyển động của vật hoặc hệ vật, bài toán đạn nổ Trong đó
Trang 4cơ bản là không biết xác định dấu của các đại lượng.
- Các em được giới thiệu chưa nhiều về chuyển động bằng phản lực
2.3 Thực trạng thiết bị thí nghiệm.
Thiết bị thí nghiệm phục vụ cho giảng dạy bộ môn vật lí còn chưa thật đầy đủ, số lượng chưa nhiều, có những thiết bị rất nhanh hỏng Ví dụ như đồng hồ đo thời gian hiện số, đệm không khí thì trường có trường không hoặc
có nhưng hỏng không sử dụng được
3 Giải pháp và tổ chức thực hiện
3.1 Mục tiêu.
- Củng cố và khắc sâu các kiến thức: Động lượng, độ biến thiên động lượng và định luật bảo toàn động lượng Vận dụng những kiến thức nêu trên vào giải thích các hiện tượng vật lí như: súng giật khi bắn, đạn nổ, tên lửa
- Phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh thông qua các hoạt động như: học sinh đề xuất các phương án thiết kế tên lửa, lựa chọn các vật liệu
- Rèn luyện kỹ năng làm việc theo nhóm Giáo dục tinh thần đoàn kết, hợp tác, tính tập thể trong học tập và đời sống qua các hoạt động: Cho các em tự
tổ chức, bàn bạc, phân công nhau chuẩn bị vật liệu, thảo luận phương án thiết kế
và cùng nhau làm; từ kết quả của các em làm được sẽ khích lệ, động viên các em
tự tin hơn
3.2 Hướng dẫn học sinh thiết kế và chế tạo tên lửa
Theo phân phối chương trình bài: Động lượng Định luật bảo toàn động lượng, được dạy trong 2 tiết Thông thường giáo viên sẽ dạy tiết 1 là tiết tìm hiểu kiến thức lí thuyết, tiết 2 là tiết vận dụng làm bài tập Ở đề tài này, tôi xin trình bày phương án giảng dạy bài : Động lượng Định luật bảo toàn động lượng của mình như sau:
Tiết 1 Nghiên cứu kiến thức nền (45phút)
Yêu cầu cầu học sinh cần đạt:
- Định nghĩa được xung lượng của lực; nêu được bản chất ( tính chất vectơ) và đơn vị xung lượng của lực
- Định nghĩa được động lượng, định lí biến thiên động lượng
- Phát biểu được định nghĩa hệ cô lập(hệ kín) và định luật bảo toàn động lượng
- Giải thích một số hiện tượng như: súng giật khi bắn, chuyển động của tên lửa, chuyển động của con mực…bằng Định luật bảo toàn động lượng
- Phần bài tập vận dụng, yêu cầu học sinh làm ở nhà(đánh giá kết quả qua bài kiểm tra thường xuyên)
Tiết 2: Hướng dẫn học sinh thiết kế và chế tạo tên lửa(45ph)
A Mục tiêu
1) Phẩm chất
Trang 5- Chăm chỉ: Thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ do giáo viên và nhóm phân công.
- Trung thực: Thu thập số liệu trong quá trình thực hiện, nghiêm túc, làm việc có trách nhiệm
2) Năng lực chung
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo;
- Giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm, báo cáo, trao đổi kết quả hoạt động; đề xuất thiết kế, cùng chế tạo và thử nghiệm sản phẩm
3) Năng lực đặc thù
- Mô tả được cấu tạo tên lửa.
- Thiết kế được mô hình tên lửa
- Thực hiện đầy đủ các bước để chế tạo tên lửa
B Thiết bị
Tùy theo sự sáng tạo của học sinh và nguyên vật liệu sẵn có, rẻ tiền, để chế tạo: Thân tên lửa, cánh tên lửa, bệ phóng tên lửa
C Tiến trình dạy học
Hoạt động 1: Xác định vấn đề
1) Yêu cầu cần đạt
- Nêu được nguyên lí hoạt động của tên lửa.
- Xác định được nhiệm vụ chế tạo tên lửa với các yêu cầu:
(1) Hoạt động của tên lửa có vận dụng kiến thức về động lượng và định luật bảo toàn động lượng.
(2) Chế tạo từ những vật liệu dễ kiếm, rẻ tiền.
(3) Có đủ thông tin về các thông số kĩ thuật như: loại vật liệu, số lượng, kích cỡ.
(4) Tên lửa có tính thẩm mỹ, hoạt động tốt.
- Liệt kê được các tiêu chí đánh giá sản phẩm, từ đó định hướng thiết kế
sản phẩm
2) Nội dung dạy học
Gíao viên nêu tình huống : từ tình huống thực tế của việc phóng vệ tinh, bắn tên lửa, bắn súng, máy bay phản lực cất cánh Từ đó, đặt vấn đề cho học sinh tại sao vệ tinh, tên lửa, máy bay phản lực cất cánh được ?
- Học sinh đề xuất giải thích nguyên lý hoạt động của các vệ tinh, tên lửa,
máy bay phản lực cất cánh
- Dựa vào nguyên lý hoạt động trên, giáo viên yêu cầu học sinh thiết kế
và chế tạo tên lửa
- Thống nhất yêu cầu cần đạt của bản thiết kế và sản phẩm tên lửa giữa
giáo viên và học sinh.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh tiến hành thực hiện kế hoạch và yêu cầu học sinh ghi nhận vào sổ học tập.
Trang 6- Các bước thực hiện như sau:
Bước 1: Chia lớp thành 5 nhóm, mỗi nhóm cử 1 học sinh làm nhóm trưởng Bước 2: Học sinh tìm hiểu kiến thức có liên quan.
Bước 3: Học sinh thảo luận nhóm lập bản thiết kế và báo cáo.
Bước 4: Các nhóm tiến hành làm sản phẩm.
Bước 5: Các nhóm báo cáo và đánh giá sản phẩm.
- Giáo viên giao nhiệm vụ cho các nhóm tìm hiểu kiến thức và kĩ năng liên
quan trước khi lập bản thiết kế sản phẩm
3) Tiến trình cụ thể
Nội dung Hoạt động học sinh(HS) Hoạt động giáo viên(GV)
Phân tích tình
huống, phát
biểu vấn đề
cần giải quyết
- Nghe và ghi nội dung tình huống chủ đề
- Thông báo tình huống
- Dựa vào tình huống đặt ra, nêu nhiệm vụ cần thực hiện, chế tạo sản phẩm gì
- Lắng nghe câu hỏi hỗ trợ của GV để xác định đúng nhiệm vụ cần thực hiện
- Cho HS phát biểu nhiệm vụ cần thực hiện trong chủ đề
- Hỗ trợ HS xác định nhiệm vụ bằng câu hỏi: Dụng cụ,
nguyên tắc hoạt động như thế nào?
Tìm hiểu
nguyên tắc
hoạt động và
cấu tạo tên
lửa
- Quan sát video về phóng vệ tinh và cất cánh của máy bay phản lực
- Hoạt động nhóm để đưa ra được nguyên tắc hoạt động phóng vệ tinh và cất cánh của máy bay phản lực
- Hoạt động nhóm đề xuất bản thiết kế tên lửa
- Ghi chép tên gọi chính xác của các bộ phận
- Lắng nghe câu hỏi về vấn
đề tìm hiểu tác dụng của các
bộ phận
- Cho HS xem video về phóng
vệ tinh và cất cánh của máy bay phản lực
https://www.youtube.com/wat ch?v = yVMSPoaR758;
https://www.youtube.com/wat ch?v = UBQf74R8e4c
- Yêu cầu HS nêu được nguyên tắc hoạt động về phóng vệ tinh và cất cánh của máy bay phản lực; thiết kế được tên lửa; ghi rõ tên gọi chính xác của các bộ phận
- Đặt câu hỏi cho HS để tìm hiểu tác dụng của các bộ phận
Trang 7Thống nhất
tiến trình
- Đề xuất tiến trình thực hiện
dự án
- Thống nhất thời gian thực hiện với GV
- Cho HS đề xuất tiến trình
- Chỉnh sửa tiến trình, thống nhất thời gian thực hiện
Thống nhất
và lập bảng
yêu cầu cần
đạt thiết kế,
sản phẩm tên
lửa
- Phân tích, đặt câu hỏi làm
rõ những yêu cầu cần đạt mà
GV đưa ra
- Ghi hướng dẫn của GV dự kiến khó khăn khi thực hiện
- Thống nhất thang điểm cho các tiêu chí
- Đề xuất một số yêu cầu cần đạt cho bản thiết kế và cho sản phẩm
- Dự kiến khó khăn mà HS gặp phải khi thực hiện nhiệm vụ
- Chỉnh sửa tiêu chí, thang điểm phù hợp với thống nhất của HS
D Kế hoạch thực hiện và phân công nhiệm vụ.
Sau khi giáo viên cùng các nhóm thảo luận đã đưa ra nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm như sau:
Nhóm 1: Hãy thiết kế tên lửa từ chai nhựa 1,5 lít và khí áp suất cao
Mục đích thí nghiệm: Tạo ra một chuyển động bằng phản lực, nâng cao khả năng sáng tạo của học sinh trong thiết kế dụng cụ thí nghiệm
Dụng cụ thí nghiệm: 2 vỏ chai nhựa pepsi (hoặc fanta, coca-cola), băng dính to, 1van xe đạp (hoặc van xe máy), một ít keo dán, một ít bìa cứng, một cái bơm
Tiến hành thí nghiệm
- Cắt một vỏ chai làm 2 phần, lấy phần gần nắp chai
- Dùng băng dính gắn phần trên vào đáy chai còn nguyên
- Đục một lỗ nhỏ trên nắp để cho van xe qua và gắn keo cho thật chắc
- Cắt bìa thành hình thang có một cạnh
- Bơm khí vào bình qua van xe, khi bình căng thì mở nhẹ nắp bình và quan sát
Yêu cầu cần đạt : Đúng thiết kế, hoạt động tốt, có tính thẩm mỹ Khi mở nắp, khí trong bình đẩy nắp ra phía sau còn phần thân chai đẩy chuyển động lên phía trước
Dự kiến khó khăn:
- Học sinh sẽ gặp khó khăn khi phải thiết kế chuyển động bằng phản lực với vỏ chai nhựa Giáo viên sẽ gợi ý để học sinh thấy nếu ta nén khí vào chai sẽ tạo ra áp lực lên nút chai, khi nút chai mở sẽ đẩy khối khí qua miệng chai, theo định luật III Niu-tơn nó có một phản lực tác dụng vào thân chai theo chiều
Trang 8ngược lại làm thân chai chuyển động Nếu học sinh vẫn chưa hình dung ra thì giáo viên có thể làm cho học sinh quan sát một chuyển động bằng phản lực với một
vỏ chai nhựa
- Học sinh không biết phải đưa hơi vào chai và nén như thế nào, giáo viên gợi ý dùng bơm xe đạp hoặc bơm xe máy
- Học sinh sẽ khó khăn trong việc thiết kế nắp chai, giáo viên sẽ gợi ý để tạo ra một nắp phù hợp với yêu cầu
- Học sinh sẽ gặp khó khăn khi trang trí chai thành hình tên lửa như đầu tên lửa, cánh tên lửa Giáo viên gợi ý học sinh dùng bìa cứng, băng dính tạo chóp và cánh cho tên lửa
Nhóm 2 : : Hãy thiết kế tên lửa từ chai nhựa 1,5 lít hỗn hợp nước và khí
có áp suất cao và khảo sát chuyển động của tên lửa
Dụng cụ thí nghiệm: 2 vỏ chai nhựa pepsi (hoặc fanta,coca-cola), băng dính to, 1van xe đạp (hoặc van xe máy), một ít keo dán, một ít bìa cứng, một cái bơm, một ít nước
Tiến hành thí nghiệm:
- Tạo một tên lửa như đã hướng dẫn ở phần trên
- Cho nước vào trong chai rồi đậy nắp lại và bơm khí vào bình
- Khi bình căng hơi thì mở nhẹ nắp bình và quan sát
- Tiến hành nhiều lần để khảo sát tỉ lệ nước cho vào bình với tầm xa của tên lửa
Yêu cầu cần đạt:
- Đúng thiết kế, hoạt động tốt, có tính thẩm mỹ
- Khi mở nắp, nắp cùng nước sẽ bị đẩy ra phía sau, phần thân chai bị đẩy tiến lên phía trước
- Làm lại nhiều lần để khảo sát thì tỉ lệ nước chiếm 1/3 bình thì tên lửa bay xa nhất
Dự kiến khó khăn : Học sinh sẽ gặp phải khó khăn khi bơm khí vào nước vào sẽ chảy qua các van bơm Giáo viên gợi ý cho học sinh dán chân van rộng và
kĩ Khi mở nút (hoặc nút tự bật ra) thì nước sẽ phun ra cùng nút nên để tránh bị ướt học sinh cần lựa chọn cách mở nút và chỗ đứng phù hợp để không bị ướt
Nhóm 3 : Hãy thiết kế tên lửa từ chai nhựa 1,5 lít bằng hỗn hợp dấm đậm đặc (a xít axêtic) và muối Natricacbonat có áp suất cao và hỗn hợp pha
với tỉ lệ bao nhiêu?
Mục đích thí nghiệm: Cho học sinh biết kết hợp các kiến thức khoa học với nhau trong nghiên cứu khoa học, tăng khả năng sáng tạo của học sinh
Dụng cụ thí nghiệm: 2 vỏ chai nhựa pepsi (hoặc fanta,coca-cola), băng dính to, một ít bìa cứng, muối natricacbonat, dấm (hoặc axít axetic)
Tiến hành thí nghiệm :
Trang 9- Chế tạo tên lửa như đã hướng dẫn (không thiết kế van bơm).
- Đổ một lượng dấm vào chai, rồi cho muối vào
- Khi phản ứng xảy ra rồi ta xoay nắp mở ra
- Làm nhiều lần để tìm ra tỉ lệ muối: dấm thích hợp
Yêu cầu cần đạt:
- Đúng thiết kế, hoạt động tốt, có tính thẩm mỹ
- Tên lửa chuyển động tốt, song tầm xa không bằng tên lửa nước và không khí
- Tỉ lệ muối: dấm là 1: 3 thì tên lửa chuyển động xa nhất
Dự đoán khó khăn: Với thí nghiệm này học sinh sẽ không biết tìm muối ở đâu, giáo viên gợi ý cho học sinh tìm mua tại các hiệu thuốc tây Phản ứng xảy
ra rất nhanh nên gợi ý cho học sinh tìm hiểu lí do và cách kéo dài thời gian xảy
ra phản ứng (nhiệt độ, tỉ lệ phần trăm axít, tỉ lệ muối: dấm: thể tích bình)
Nhóm 4: Thiết kế tên lửa từ 2 đoạn ống hút nước Φ21 và chút đất nặn
có thể tạo ra tên lửa chuyển động được không? Hãy thiết kế và phóng tên lửa
Mục đích thí nghiệm: Tạo ra chuyển động bằng phản lực với các thiết bị khác Rèn luyện khả năng tư duy, óc sáng tạo của học sinh
Dụng cụ thí nghiệm: Hai ống nhựa để hút nước, một ít đất nặn, một cái bơm, một đầu van bơm
Tiến hành thí nghiệm:
- Dùng một chút đất nặn gắn vào một đầu ống hút, đầu còn lại gắn với một ống hút khác bằng đất nặn Đầu cuối cùng gắn với van bơm
- Dùng bơm bơm khí vào ống hút
Yêu cầu cần đạt : Đúng thiết kế, hoạt động tốt, có tính thẩm mỹ Ống hút
bị nén khí sẽ bứt khỏi mối nối giữa hai ống hút và phóng đi
Dự kiến khó khăn: Đất nặn tại đầu trên mỏng quá sẽ bị thủng không nén được khí, đất nặn ở chỗ nối giữa hai ống hút dầy quá sẽ làm ống hút không bật lên được Giáo viên cần gợi ý để học sinh thấy mà khắc phục Học sinh sẽ gặp khó khăn khi nén khí vào, giáo viên gợi ý dùng một bộ phận trong dây chuyền dịch của y tế hoặc rút hẳn vòi bơm khỏi thân bơm và dùng ngay đoạn vòi sắt đó
Nhóm 5 : Hãy thiết kế bệ phóng cho tên lửa, với góc phóng là bao nhiêu thì
tên lửa đi được xa nhất?
Mục đích thí nghiệm: Tạo ra vị trí cố định để phóng tên lửa, tìm góc phóng phù hợp để tên lửa đạt tầm xa lớn nhất, nâng cao khả năng sáng tạo của học sinh trong thiết kế dụng cụ thí nghiệm
Dụng cụ thí nghiệm: Một cái vỉ của giá sách cũ, một đoạn thép, một đoạn dây sợi dứa chắc, kìm, kéo
Tiến hành thí nghiệm:
Trang 10- Dùng kìm uốn thanh thép thành chân đỡ giá có thể di chuyển để thay đổi góc phóng, uốn 2 kẹp vòng tròn có kích thước khác nhau phía trên giá để giữ tên lửa
- Dùng dây sợi buộc thân tên lửa vào giá cùng với van bơm, ghim cố định thành một khối
- Khi phóng tên lửa ta cắt dây ghim tên lửa
Yêu cầu cần đạt: Đúng thiết kế, hoạt động tốt, có tính thẩm mỹ và góc phóng đạt tầm xa lớn nhất là 430 đến 450
Dự kiến khó khăn: Học sinh sẽ khó khăn khi thiết kế hệ thống ghim để néo dây giữ tên lửa, giáo viên nên hướng dẫn cách làm Nếu ghim sát quá thì ma sát lớn sẽ làm cho tên lửa chuyển động không xa, giáo viên gợi ý để học sinh làm giảm ma sát giữa tên lửa và bệ phóng
E Trình bày sản phẩm tên lửa và đánh giá sản phẩm(Ngoại khóa 60phút) 1) Yêu cầu cần đạt:
- Giới thiệu được nguyên tắc hoạt động của tên lửa
- Giải thích được sự thành công và khó khăn của sản phẩm (chia sẻ kinh nghiệm)
- Đánh giá sản phẩm của nhóm khác và tự đánh giá sản phẩm của nhóm mình
- Đề xuất ý tưởng cải tiến sản phẩm của nhóm mình và nhóm khác
2) Nội dung dạy học
- Đại diện từng nhóm báo cáo và thử nghiệm sản phẩm
- Giáo viên và học sinh nhận xét, đặt câu hỏi Học sinh báo cáo trả lời
- Học sinh giải thích sự thành công và khó khăn của sản phẩm nhóm mình
và đề xuất phương án cải tiến
3) Bảng đánh giá sản phẩm
Tiêu chí đánh
giá sản phẩm
Mức chất lượng của tiêu chí Chưa hoàn thành Hoàn thành Hoàn thành tốt
Chi phí tạo sản
phẩm
Trên 30.000 đồng Từ 10.000 đồng
đến 30.000 đồng
Dưới 10.000 đồng
Sử dụng nguyên
vật liệu
Nguyên vật liệu chuyên dụng
Sử dụng nguyên vật liệu dễ tìm, thân thiện với môi trường, chỉ
sử dụng một lần
Dễ tìm, thân thiện với môi trường, sử dụng được nhiều lần
Sản phẩm Sản phẩm đúng
thiết kế, chưa hoạt
Sản phẩm đúng thiết kế, hoạt
Sản phẩm đúng thiết kế, có tính
