Con người sống giữa thiên nhiên “đầy ắp” ngôn ngữ tạo hình, đường nét, hình khối,màu sắc của cỏ cây, hoa lá, mây trời, muôn thú tất cả đều lung linh, đẹp đẽ. Chúng không chỉ cho ta vật chất để sống mà từ cái đẹp đó đã đem lại cho con người những xúc cảm, tình cảm yêu đời, yêu người. Cuộc sống ngày càng phát triển thì nhu cầu thưởng thức cái đẹp sẽ không ngừng được nâng cao, cái đẹp đã thực sự trở thành một động lực phát triển của xã hội, góp phần tăng trưởng nền kinh tế quốc dân. Cảm thụ cái đẹp để sống đẹp là mục tiêu của giáo dục, lấy những cái đẹp để giáo dục con người, như vậy “Cái đẹp là cái đức” Với nhiều lợi thế, môn mĩ thuật sẽ tạo điều kiện cho học sinh học có hiệu quả hơn các môn học khác, thể hiện ở khả năng quan sát, nhận xét, cách suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo, tư duy hình tượng và phương pháp làm việc khoa học sẽ góp phần hình thành phẩm chất giữa con người lao động trong thời kì CNH, HĐH đất nước. Khi đứng trước một công trình kiến trúc cổ hay một tác phẩm hội hoạ đẹp chúng ta không thể không thắc mắc tác phẩm nghệ thuật này có ý nghĩa gì, được xây dựng từ thời nào, ai đã sáng tạo nó,…nhất là đối với học sinh, những câu hỏi đó luôn xuất hiện trong đầu các em chính vì vậy tôi thấy rằng phân môn thường thức mĩ thuật là một phân môn hay nhằm trang bị, cung cấp cho các em một số hiểu biết về nghệ thuật tạo hình thông qua một số kiến thức sơ lược lịch sử mĩ thuật Việt Nam và thế giới. Qua đó góp phần hình thành ở học sinh khả năng cảm thụ cái đẹp trong nghệ thuật tạo hình được thể hiện qua đường nét, hình mảng, hình khối, đậm nhạt, không gian ánh sáng, màu sắc, bố cục. Các em được làm quen với một số tác giả tác phẩm nổi tiếng từ đó thấy được giá trị nghệ thuật trong các tác phẩm và khả năng sáng tạo của tác giả. Bên cạnh hiểu biết về tạo hình truyền thống học sinh còn được mở rộng tầm nhìn ra thế giới, các em được làm quen với các tác phẩm kiệt tác của các danh hoạ thế giới qua các thời kì lịch sử. Đối với học sinh khối 4,5 các em đã được làm quen với phân môn này từ lớp 2,3 nên phần nào cũng dễ dàng tiếp thu hơn, các em có thể tìm hiểu, sưu tầm tư liệu trên sách báo, tạp chí và Internet để phục vụ cho việc học tập. Từ đó, các em càng nhận thức rõ hơn tầm quan trọng của Thường thức mĩ thuật đối với cuộc sống và phục vụ các phân môn khác. Các em sẽ thấy quý trọng các giá trị truyền thống của dân tộc. Mĩ thuật là một trong những môn nghệ thuật. Nếu dạy học là khó, thì dạy nghệ thuật càng khó, cần phải mang tính nghệ thuật cao hơn. Song không phải là không dạy được, vì mĩ thuật đem lại niềm vui cho mọi người làm cho mọi người nhìn ra cái đẹp ở trong mình, xung quanh mình, gần gũi và đáng yêu. Đồng thời Mĩ thuật giúp mọi người tự tạo ra cái đẹp theo ý mình và thưởng ngoạn nó ngay trong sinh hoạt thường ngày của mình, làm cho cuộc sống thêm hài hòa hạnh phúc. Bởi cái đẹp “Theo đuổi” con người từ khi mới lọt lòng đế khi “Trở về với cát bụi”. Chính vì vậy dạy học, dạy trẻ hình thành khả năng thẩm mĩ là một trong những mục tiêu giáo dục con người mới của nền giáo dục Việt Nam tiên tiến. Xuất phát từ những đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học, đặc điểm của bộ môn, môn mĩ thuật cần đạt được những mục tiêu: Cung cấp cho học sinh những hiểu biết ban đầu về Mĩ thuật, hình thành và củng các kĩ năng đơn giản cần thiết cho học sinh để hoàn thành các bài tập trong chương trình. Giáo dục thẩm mĩ cho học sinh Mĩ thuật hình thành từng bước khả năng cảm thụcái đẹp và vận dụng những hiểu biết về cái đẹp vào học tập và sinh hoạt hàng ngày. Nâng cao yêu cầu về kiến thức và kĩ năng của các phân môn. Động viên học sinh tích cực tự giác tham gia vào hoạt động Mĩ thuật, tạo điều kiện cho các em làm quen với cái đẹp của thiên nhiên và các tác phẩm Mĩ thuật đồng thời giúp các em tập tạo cái đẹp và áp dụng vào cuộc sống, góp phần xây dựng môi trường thẩm mĩ cho xã hội. Để thực hiện các mục tiêu trên đối với người giáo viên không được đào tạo chuyên sâu về môn học có tính chất năng khiếu này quả là điều không dễ dàng gì. Đặc biệt là với phân môn Thường thức Mĩ thuật. Với các băn khoăn của bản thân và nhiều giáo viên cùng cấp học đã thôi thúc tôi đặt ra nhiều câu hỏi. Phải làm thế nào để các giờ học sôi động hơn, học sinh hứng thú học tập hơn, phải làm thế nào để giúp các em cảm nhận dược vẻ đẹp của các bức tranh, ý tưởng mà người vẽ nuốn gửi gắm vào tranh, trong từng tác phẩm Mĩ thuật: Tượng , phù điêu… Khác với các môn học có công thức, quy định rõ ràng, đòi hỏi vận dụng đúng, chính xác. Môn Mĩ thuật cũng có những vấn đề chung, có những công thức, quy ước nhưng vận dụng thì tùy thuộc vào đề tài, vào ý đồ của người vẽ. Vậy nên dạy Mĩ thuật phải có phương pháp mang tính đặc thù riêng của từng phân môn từng đối tượng học sinh. Vì phương pháp dạy học phải xuất phát từ nội dung, từ đối tượng. Đó là quan hệ hữu cơ giữa nội dung và phương pháp. Để làm được điều này đòi hỏi giáo viên phải có phương pháp dạy học và phối hợp với học sinh một cách nhịp nhàng trong khi lên lớp nhằm giúp học sinh từng bước nâng cao nhận thức làm cho tâm hồn các em trở nên phong phú, phát triển toàn diện nhân cách. Từ đó, bản thân tôi đã chọn nghiên cứu đề tài này.
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Con người sống giữa thiên nhiên “đầy ắp” ngôn ngữ tạo hình, đường nét, hìnhkhối,màu sắc của cỏ cây, hoa lá, mây trời, muôn thú tất cả đều lung linh, đẹp đẽ.Chúng không chỉ cho ta vật chất để sống mà từ cái đẹp đó đã đem lại cho con ngườinhững xúc cảm, tình cảm yêu đời, yêu người
Cuộc sống ngày càng phát triển thì nhu cầu thưởng thức cái đẹp sẽ không ngừngđược nâng cao, cái đẹp đã thực sự trở thành một động lực phát triển của xã hội, gópphần tăng trưởng nền kinh tế quốc dân Cảm thụ cái đẹp để sống đẹp là mục tiêu củagiáo dục, lấy những cái đẹp để giáo dục con người, như vậy “Cái đẹp là cái đức” Với nhiều lợi thế, môn mĩ thuật sẽ tạo điều kiện cho học sinh học có hiệu quả hơncác môn học khác, thể hiện ở khả năng quan sát, nhận xét, cách suy nghĩ, tìm tòi,sáng tạo, tư duy hình tượng và phương pháp làm việc khoa học sẽ góp phần hìnhthành phẩm chất giữa con người lao động trong thời kì CNH, HĐH đất nước
Khi đứng trước một công trình kiến trúc cổ hay một tác phẩm hội hoạ đẹp chúng
ta không thể không thắc mắc tác phẩm nghệ thuật này có ý nghĩa gì, được xây dựng
từ thời nào, ai đã sáng tạo nó,…nhất là đối với học sinh, những câu hỏi đó luôn xuấthiện trong đầu các em chính vì vậy tôi thấy rằng phân môn thường thức mĩ thuật làmột phân môn hay nhằm trang bị, cung cấp cho các em một số hiểu biết về nghệ thuậttạo hình thông qua một số kiến thức sơ lược lịch sử mĩ thuật Việt Nam và thế giới.Qua đó góp phần hình thành ở học sinh khả năng cảm thụ cái đẹp trong nghệ thuậttạo hình được thể hiện qua đường nét, hình mảng, hình khối, đậm nhạt, không gianánh sáng, màu sắc, bố cục Các em được làm quen với một số tác giả tác phẩm nổitiếng từ đó thấy được giá trị nghệ thuật trong các tác phẩm và khả năng sáng tạo củatác giả
Bên cạnh hiểu biết về tạo hình truyền thống học sinh còn được mở rộng tầm nhìn
ra thế giới, các em được làm quen với các tác phẩm kiệt tác của các danh hoạ thế giớiqua các thời kì lịch sử Đối với học sinh khối 4,5 các em đã được làm quen với phânmôn này từ lớp 2,3 nên phần nào cũng dễ dàng tiếp thu hơn, các em có thể tìm hiểu,sưu tầm tư liệu trên sách báo, tạp chí và Internet để phục vụ cho việc học tập Từ đó,
Trang 2các em càng nhận thức rõ hơn tầm quan trọng của Thường thức mĩ thuật đối với cuộcsống và phục vụ các phân môn khác Các em sẽ thấy quý trọng các giá trị truyềnthống của dân tộc.
Mĩ thuật là một trong những môn nghệ thuật Nếu dạy học là khó, thì dạy nghệthuật càng khó, cần phải mang tính nghệ thuật cao hơn Song không phải là khôngdạy được, vì mĩ thuật đem lại niềm vui cho mọi người làm cho mọi người nhìn ra cáiđẹp ở trong mình, xung quanh mình, gần gũi và đáng yêu Đồng thời Mĩ thuật giúpmọi người tự tạo ra cái đẹp theo ý mình và thưởng ngoạn nó ngay trong sinh hoạtthường ngày của mình, làm cho cuộc sống thêm hài hòa hạnh phúc Bởi cái đẹp
“Theo đuổi” con người từ khi mới lọt lòng đế khi “Trở về với cát bụi” Chính vì vậy
dạy học, dạy trẻ hình thành khả năng thẩm mĩ là một trong những mục tiêu giáo dụccon người mới của nền giáo dục Việt Nam tiên tiến
Xuất phát từ những đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học, đặc điểm của bộ môn,môn mĩ thuật cần đạt được những mục tiêu:
- Cung cấp cho học sinh những hiểu biết ban đầu về Mĩ thuật, hình thành và củng
các kĩ năng đơn giản cần thiết cho học sinh để hoàn thành các bài tập trong chươngtrình
- Giáo dục thẩm mĩ cho học sinh Mĩ thuật hình thành từng bước khả năng cảm
thụcái đẹp và vận dụng những hiểu biết về cái đẹp vào học tập và sinh hoạt hàngngày
- Nâng cao yêu cầu về kiến thức và kĩ năng của các phân môn.
- Động viên học sinh tích cực tự giác tham gia vào hoạt động Mĩ thuật, tạo điều
kiện cho các em làm quen với cái đẹp của thiên nhiên và các tác phẩm Mĩ thuật đồngthời giúp các em tập tạo cái đẹp và áp dụng vào cuộc sống, góp phần xây dựng môitrường thẩm mĩ cho xã hội
Để thực hiện các mục tiêu trên đối với người giáo viên không được đào tạochuyên sâu về môn học có tính chất năng khiếu này quả là điều không dễ dàng gì.Đặc biệt là với phân môn Thường thức Mĩ thuật Với các băn khoăn của bản thân vànhiều giáo viên cùng cấp học đã thôi thúc tôi đặt ra nhiều câu hỏi Phải làm thế nào
Trang 3các em cảm nhận dược vẻ đẹp của các bức tranh, ý tưởng mà người vẽ nuốn gửi gắmvào tranh, trong từng tác phẩm Mĩ thuật: Tượng , phù điêu… Khác với các môn học
có công thức, quy định rõ ràng, đòi hỏi vận dụng đúng, chính xác Môn Mĩ thuật cũng
có những vấn đề chung, có những công thức, quy ước nhưng vận dụng thì tùy thuộcvào đề tài, vào ý đồ của người vẽ Vậy nên dạy Mĩ thuật phải có phương pháp mangtính đặc thù riêng của từng phân môn từng đối tượng học sinh Vì phương pháp dạyhọc phải xuất phát từ nội dung, từ đối tượng Đó là quan hệ hữu cơ giữa nội dung vàphương pháp
Để làm được điều này đòi hỏi giáo viên phải có phương pháp dạy học và phối hợpvới học sinh một cách nhịp nhàng trong khi lên lớp nhằm giúp học sinh từng bướcnâng cao nhận thức làm cho tâm hồn các em trở nên phong phú, phát triển toàn diệnnhân cách Từ đó, bản thân tôi đã chọn nghiên cứu đề tài này
2 Mục đích nghiên cứu.
- Giúp cho bản thân tôi hiểu rõ thêm và đưa ra một số phương pháp góp phần
nâng cao chất lượng dạy học
- Vận dụng các phương pháp giúp học sinh phát triển khả năng vẽ tranh.
- Làm tài liệu cần thiết cho các giáo viên trường bạn tham khảo để dạy tốt phân
môn Thường thức Mĩ thuật ở trường tiểu học
3 Nhiệm vụ nghiên cứu.
Để giúp cho giáo viên dạy tốt hơn nữa các giờ học Thường thức Mĩ thuật thì
nhiệm vụ của giáo viên đầu tiên là phải tìm hiểu thực trạng tại trường, dự một số giờ
để rút ra cho mình một số kinh nghiệm bổ ích qua tìm hiểu một số tài liệu trên sáchbáo, tranh ảnh, các tài liệu về chuyên đề dạy Mĩ thuật nói chung và các bài Thườngthức Mĩ thuật nói riêng để không nhằm nâng cao chất lượng giờ dạy, giúp học sinhhứng thú với giờ học hơn
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
- Đối tượng: Kinh nghiệm giảng dạy.
- Phạm vi: Phân môn Thường thức Mĩ thuật trong trường tiểu học.
5 Phương pháp nghiên cứu.
Trang 4Mĩ thuật là môn học nghệ thuật, học sinh làm theo cách nhìn, cách nghĩ, cách cảm thụ riêng, Thường thức Mĩ thuật trong chương trình tiểu học nhằm cho các em làm
quen với một số tác phẩm hội họa của một số họa sĩ tiêu biểu ở Việt Nam và tranh vẽcủa thiếu nhi Thông qua việc giới thiệu tranh phải phân tích những nét chính củatranh, học sinh hiểu được cái hay cái đẹp toát lên nội dung hình thức của tác phẩmgiúp các em có khả năng cảm thụ thẩm mĩ và tạo cho các em hứng thú với môn học
do vậy trong mỗi tiết giáo viên cần lưu ý:
- Tạo không khí vui vẻ khi học tập, nhẹ nhàng, hấp dẫn để lôi cuốn học sinh vào
bài gây hứng thú học tập cho các em
- Phát huy tính tích cực, độc lập suy nghĩ của học sinh không gò ép, áp đặt, cần
gợi ý động viên để các em tự tin vào khả năng suy nghĩ tìm tòi, sáng tạo bộc lộ nhữnghiểu biết của mình
- Trong quá trình giảng dạy, giáo viên cần gợi ý để học sinh tích cực đóng góp ý
kiến, tổ chức hoạt động theo nhóm dể các em có dịp thảo luận học tập
lẫn nhau
- Phương pháp dạy học đối với môn học này rất phong phú nhưng các phương
pháp đó được áp dụng như thế nào cho phù hợp, sáng tạo để làm sao phát huy đượctính tích cực của học sinh
6 Dự kiến những đóng góp của đề tài.
Giúp giáo viên có một số kinh nghiệm khi giảng dạy phân môn Thường thức Mĩ
thuật ở cấp tiểu học Từ đề tài này giáo viên có thể liên hệ những kiến thức này vàocuộc sống học tập và vui chơi của các em từ đó so sánh làm sáng tỏ vấn đề
Giúp cho học sinh tự phát hiện và vận dụng vào bài sẽ dễ nhớ, dễ thuộc hơn, qua
đó cảm thấy thích thú các môn học, biết cách thưởng thức các bức tranh tạo điều kiệncho các em tham gia vào hoạt động học tập theo tinh thần cơ bản của dạy học hiệnđại
Trang 5- Trang thiết bị, đồ dựng dạy học mụn mĩ thuật núi chung và phõn mụn thường
thức mĩ thuật núi riờng cũn thiếu nhiều, đa phần đều in lại từ SGK, tranh ảnh mĩ thuật
dự cú nhưng hạn chế, tranh ảnh hoạ sĩ Việt Nam và mĩ thuật hiện đại Phương Tõy hầunhư khụng cú để cỏc em quan sỏt Nhất là những bài tìm hiểu về tợng
- Cỏc tài liệu liờn quan đến mĩ thuật Việt Nam cũng như mĩ thuật thế giới ở thư
viện khụng cú vỡ vậy phần nào hạn chế những hiểu biết của cỏc em
- Mỏy vi tớnh ở nhiều trường kết nối Internet nhng học sinh cha có điều kiện tìm
hiểu trên mạng do đú những thụng tin bờn ngoài cỏc em vẫn chưa cập nhật đợc
1.1.2 Về phớa học sinh:
Qua khảo sỏt tụi thấy:
- Đa số học sinh cú đầy đủ SGK, dụng cụ học tập như giấy, bỳt chỡ, màu vẽ…
- 99% HS thớch học mụn mĩ thuật, 1% khụng thớch học do khụng cú năng khiếu.
- Học sinh vùng nông thôn hầu hết ít đợc tiếp xúc với Nghệ thuật nói chung và Mĩ
thuật nói riêng nên còn hạn chế nhất là mặt Thường thức Mĩ thuật Đặc biệt kiến thức
để cỏc em tỡm hiểu cỏi đẹp, cỏi hay trong phõn mụn Thường thức Mĩ thuật lại chủyếu dựa vào nguồn tư liệu duy nhất đú là SGK và vở tập vẽ
1.1.3 Về phớa phụ huynh.
Chưa nhận thức đỳng đắn cũn xem thường mụn học này, do đú thiếu sự quan tõm
về tinh thần cũng như vật chất( khụng mua sắm đầy đủ đồ dựng học tập cho con emmỡnh.)
Qua tỡm hiểu tụi thấy cỏch dạy của giỏo viờn và cỏch học của học sinh tỏc độngrất nhiều đến chất lượng học sinh, việc dạy thường được tiến hành theo lý thuyếtsuụng
Trang 6Ở các tiết này giáo viên thường hướng dẫn qua để học sinh quan sát tranh rồi trảlời theo yêu cầu của giáo viên Do vậy khi học những tiết học Thường thức Mĩ thuậtcác em thường có những biểu hiện sau:
- Chủ yếu là lệ thuộc vào sách giáo khoa.
- Khi trả lời câu hỏi thường lúng túng.
* Cụ thể:
+ Không phân biệt được mảng chính, mảng phụ trên bức tranh
+ Không hiểu tranh vẽ đề tài gì
+ Không hiểu hình ảnh nào hình ảnh chính, hình ảnh phụ
Bởi vậy khi dạy Thường thức Mĩ thuật giáo viên cần khuyến khich các em tìmtòi, sáng tạo đẻ hiểu nội dung, bỏ dần tính lệ thuộc, tạo sự ham thích môn học
Đầu năm học ở một vài lớp tôi đã thực hành khảo sát học sinh qua một số bàiThường thức Mĩ thuật : “Xem tranh thiếu nhi – Đề tài Môi Trường”
Trang 7Và thu được kết quả như sau:
Lớp Tổng số HS Hoàn thànhtốt Hoàn thành hoàn thànhChưa
Trang 82B 22 em 4 em 12 em 6 em
1.2 NHỮNG NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN KẾT QUẢ TRÊN
- Trong chương trình mĩ thuật ở Tiểu học, Thường thức Mĩ thuật là một phân môn
có thời lượng ít hơn các phân môn khác nhưng nó nhằm cung cấp những hiểu biết,nhận thức s¬ lîc về MÜ thuËt nãi riªng lµm quen víi tranh vÏ cña ho¹ sÜ vµ thiÕu nhi,t×m hiÓu s¬ qua mét vµi NghÖ thuËt d©n téc (Nh tranh D©n gian, tîng, phï ®iªu) từ đógiáo dục học sinh lòng tự hào dân tộc, biết duy trì và phát triển những thành tựu nghệthuật của cha ông để lại cũng như biết yêu thích và mở rộng tầm hiểu biết của các em
ra thế giới thông qua các bài Mĩ thuật Tuy nhiên, do thói quen không chăm chú nghegiảng thêm vào đó đồ dùng dạy học hạn chế khiến các em thiếu tập trung, tư duy, nếu
có thì chỉ đọc lại từ sách giáo khoa không chịu tìm tòi, suy nghĩ Chính vì vậy hiệuquả bài học chưa cao
Trên đây là những vấn đề tồn tại trong thực tế giảng dạy, vì vậy tôi đã tìm ramột số phương hướng nhằm giúp học sinh cảm thụ thẩm mĩ qua phân mônThườngthức Mĩ thuật cho học sinh các khối 1, 2, 3, 4, 5
CHƯƠNG 2: GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:
2.1 PHƯƠNG PHÁP HƯỚNG DẪN HỌC SINH
2.1.1 Giới thiệu bài mới:
Khi vào bài giáo viên không nên cứ thế là vào đề ngay mà có nhiều cách để vào
đề hấp dẫn nhằm dẫn dắt, lôi cuốn các em vào bài học:
- Cho học sinh quan sát một bức tranh không có tác giả hoặc tên tác phẩm sau
đó yêu cầu học sinh đoán tên tác giả hoặc tên tranh
- Có thể cho các nhóm tự giới thiệu bức tranh mà nhóm mình sưu tầm được.
Sau đó giáo viên động viên, khích lệ bằng cách cho điểm đối với những nhóm có câutrả lời hay, sáng tạo, có tinh thần sưu tầm tài liệu để phục vụ học tập
Trang 92.1.2 Hình thành và phát triển cho học sinh kĩ năng quan sát, phân tích, tổng hợp, đánh giá, áp dụng:
- Kĩ năng quan sát :
Giúp cho học sinh biết cách quan sát khi đứng trước một tác phẩm hay một đốitượng thẩm mĩ, quan sát từ tổng thể đến chi tiết Trên cơ sở quan sát nhận biết tácphẩm về nội dung và hình thức thể hiện, các em biết phân tích cái hay, cái đẹp trongtác phẩm Từ phân tích đến tổng hợp khái quát về tác phẩm và biết cách đánh giá tácphẩm đó, các em rút ra được bài học có thể áp dụng vào bài vẽ của mình
Ví dụ 1: Khi xem tác phẩm “ Bữa cơm ngày mùa thắng lợi” của hoạ sĩ Nguyễn
Phan Chánh học sinh quan sát tác phẩm để thấy được nội dung và hình thức thể hiện.Nội dung được phản ánh trong tác phẩm hết sức đơn giản, gần gũi với đời sốngthường ngày Một bữa cơm của một gia đình nông dân có vợ chồng con cái ngồiquanh một mâm cơm, người vợ đang xới cơm cho con, người chồng và cô con gáiđang ăn Phía sau là một đống rơm lớn Màu sắc trong tranh thật giản dị bằng gammàu nâu vẽ trên lụa Sau khi quan sát nhận biết những nét chính của tác phẩm họcsinh biết phân tích nội dung được thể hiện thông qua hình thức của tác phẩm Để cóđược sự phân tích nội dung được thể hiện thông qua hình thức của tác phẩm Để cóđược sự phân tích này, kiến thức về bố cục, đường nét, hình mảng, màu sắc trongphân môn vẽ tranh đề tài sẽ hỗ trợ để các em có thể nhận biết và phân tích
Bữa cơm ngày mùa thắng lợi – Nguyễn Phan Chánh
Bố cục tranh cân đối và chặt chẽ, các nhân vật được thể hiện tự nhiên trong các tư
thế khác nhau, người đang ăn, người đang gắp thức ăn, người đang chăm sóc con, các
Trang 10mảng phụ phía sau làm cho bức tranh thêm phần vững chắc Màu sắc và bố cục, hìnhdáng các nhân vật cùng các chi tiết như nổi cơm trắng và đầy, mâm cơm có nhiềumón ăn, mọi người ngồi ăn trong tư thế thư thái, đống rơm lớn, gam màu nâu ấm áp.Ngoài các yếu tố về bố cục, màu sắc, hình dáng… giáo viên phải cho học sinh tìmhiểu và làm quen với chất liệu bởi chất liệu sẽ góp phần tạo nên sự thành công của tác
phẩm Tất cả những yếu tố đó toát lên nội dung chủ đề của tác phẩm “Bữa cơm ngày
mùa thắng lợi” Từ đó học sinh khái quát được, cảm nhận được không khí gia đình
thật đầm ấm, no đủ, hạnh phúc và thấy được giá trị nghệ thuật của tác phẩm là tínhchân thực, tính dân tộc sâu sắc Qua phân tích tác phẩm các em có thể học tập cáchsắp xếp bố cục, cách sử dụng đường nét, đậm nhạt, màu sắc trong bài vẽ của mình
- Ngoài kĩ năng phân tích, đánh giá và áp dụng, cần hình thành và phát triển ở
học sinh kĩ năng tự học, tự nghiên cứu SGK, sưu tầm tư liệu, tranh ảnh…
* Để phát triển kĩ năng này cần phải yêu cầu học sinh đọc SGK, sưu tầm tư
liệu liên quan đến nội dung của bài trên báo, tạp chí,…có thể đưa ra yêu cầu cụ thểbằng câu hỏi hoặc phiếu giao việc Ví dụ:
+ Em hãy đọc, ghi tóm tắc nội dung giới thiệu về tác giả Trần Văn Cẩn, BùiXuân Phái,…
+ Em hãy xem và cho biết ý kiến nhận xét của mình về nội dung, hình thức, giátrị nghệ thuật của các tác phẩm, những bức tranh về phố cổ Hà Nội, …Em có thể họctập được gì trong những tác phẩm đó?
Phố cổ Hà Nội
Trang 11Họa sĩ Bùi Xuân Phái
* Hay giáo viên có thể giao cho 4 nhóm những nội dung liên quan đến bài học,
yêu cầu các em sưu tầm tranh ảnh rồi tạo thành những bài sưu tầm sau đó trình bàytrước lớp
* Với những nhiệm vụ như vậy chúng ta dần dần hình thành và phát triển ở học
sinh kĩ năng tự học, tự nghiên cứu một cách độc lập, sáng tạo Vào giờ học, giáo viên
tổ chức các hoạt động để học sinh thảo luận trong nhóm và trình bày những hiểu biếtcủa mình về nội dung bài học đã chuẩn bị Các em có thể nêu những thắc mắc hoặccâu hỏi để giáo viên giải thích những điều các em chưa rõ Giờ học sẽ thật sôi nổi, thú
vị nếu các em chuẩn bị bài chu đáo trước khi đến lớp
* Khi học sinh nêu nhận xét của mình về các tác phẩm có thể còn phiến diện,
chưa cụ thể hoặc chưa đúng, đừng vội đưa ra kết luận của mình hoặc điều chỉnh ýkiến của học sinh mà nên khuyến khích các em phát biểu ý kiến nhận xét của mình.Như vậy, giáo viên sẽ thu được ý kiến của nhiều học sinh Trên cơ sở đó, giáo viên cóthể phân tích khả năng tự nhận biết, kĩ năng của học sinh đến đâu và sau đó giáo viêncần cung cấp, bổ sung thêm kiến thức phát triển kĩ năng cho học sinh Từ đó phầnnào gây được hứng thú học tập cho học sinh đối với những bài thường thức mĩ thuật
2.1.3 Chuẩn bị đồ dùng:
Mĩ thuật là một môn học của “ Nghệ thuật tri giác” nên việc cụ thể hóa bài dạy
bằng những tranh ảnh, vật mẫu là chủ yếu Do vậy việc chuẩn bị kĩ về đồ dùng dạy
