SKKN một số biện pháp rèn kĩ năng viết chữ đẹp cho HS lớp 2

Chữ viết là một công cụ giao tiếp và trao đổi thông tin, là phương tiện để ghi chép và tiếp nhận những tri thức văn hoá, khoa học và đời sống. Việc hình thành và xây dựng những thói quen tốt về chữ viết cho học sinh là một trong những nội dung giáo dục quan trọng. Mặt khác, chữ viết còn thể hiện nền văn hoá, sự tinh hoa của một dân tộc. Ông cha từ xưa đã có truyền thống hiếu học, coi trọng nhân tài, đặc biệt là những người “Văn hay Chữ tốt”. Trong thực tế, đôi khi chỉ qua chữ viết của một người ta có thể nhận ra một vài nét trong tính cách của họ. Nhưng quan trọng hơn cả là cùng với lời nói, chữ viết là phương tiện giao tiếp của con người. Chữ viết đúng, sạch, đẹp, rõ ràng không những giúp người đọc dễ hiểu mà còn tạo thiện cảm với người đọc. Bởi vậy vấn đề rèn luyện chữ viết cho học sinh là vô cùng quan trọng và cấp thiết đặc biệt là đối với học sinh đầu cấp Tiểu học. Chữ viết đặt nền móng cơ bản cho toàn bộ quá trình học tập của các em. Rèn chữ viết cũng là rèn luyện cho học sinh những phẩm chất đạo đức tốt như: Tinh thần kỷ luật, tính cẩn thận và óc thẩm mĩ. Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói “Chữ viết là biểu hiện của nết người. Dạy cho HS viết đúng, viết đẹp, viết cẩn thận là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng như với thầy và bạn đọc bài vở của mình....”. Là giáo viên Tiểu học nhận thức được tầm quan trọng của chữ viết, tôi đã đi sâu tìm hiểu, học hỏi và nghiên cứu những biện pháp giúp học sinh viết chữ đẹp hơn. Qua nhiều năm nghiên cứu, học hỏi, tôi mạnh dạn đưa ra kinh nghiệm: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN VIẾT CHỮ ĐẸP CHO HỌC SINH LỚP 2” để các bạn đồng nghiệp cùng tham khảo.

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÝ DO CHỌN SÁNG KIẾN:

Chữ viết là một công cụ giao tiếp và trao đổi thông tin, là phương tiện

để ghi chép và tiếp nhận những tri thức văn hoá, khoa học và đời sống Việc hình thành và xây dựng những thói quen tốt về chữ viết cho học sinh là một trong những nội dung giáo dục quan trọng Mặt khác, chữ viết còn thể hiện nền văn hoá, sự tinh hoa của một dân tộc Ông cha từ xưa đã có truyền thống hiếu học, coi trọng nhân tài, đặc biệt là những người “Văn hay- Chữ tốt”

Trong thực tế, đôi khi chỉ qua chữ viết của một người ta có thể nhận ra một vài nét trong tính cách của họ Nhưng quan trọng hơn cả là cùng với lời nói, chữ viết là phương tiện giao tiếp của con người Chữ viết đúng, sạch, đẹp,

rõ ràng không những giúp người đọc dễ hiểu mà còn tạo thiện cảm với người đọc

Bởi vậy vấn đề rèn luyện chữ viết cho học sinh là vô cùng quan trọng và cấp thiết đặc biệt là đối với học sinh đầu cấp Tiểu học Chữ viết đặt nền móng

cơ bản cho toàn bộ quá trình học tập của các em Rèn chữ viết cũng là rèn luyện cho học sinh những phẩm chất đạo đức tốt như: Tinh thần kỷ luật, tính

cẩn thận và óc thẩm mĩ Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói “Chữ viết là biểu

hiện của nết người Dạy cho HS viết đúng, viết đẹp, viết cẩn thận là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng như với thầy và bạn đọc bài vở của mình ”

Là giáo viên Tiểu học nhận thức được tầm quan trọng của chữ viết, tôi

chữ đẹp hơn Qua nhiều năm nghiên cứu, học hỏi, tôi mạnh dạn đưa ra kinh nghiệm: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN VIẾT CHỮ ĐẸP CHO HỌC SINH LỚP 2” để các bạn đồng nghiệp cùng tham khảo

II MỤC ĐÍCH

Nghiên cứu, tìm hiểu việc rèn chữ viết của thầy và trò khối lớp 2 ở

trường Tiểu học để tìm ra những lỗi học sinh thường mắc phải trong chữ viết của học sinh Từ đó tìm ra một số biện pháp giúp HS viết đúng mẫu chữ, đúng kĩ thuật, đảm bảo tốc độ và yêu cầu về thẩm mĩ, góp phần nâng cao chất lượng “Vở sạch - Chữ đẹp” ở Tiểu học nói chung và trường Tiểu học

- Đề ra một số biện pháp rèn viết chữ đẹp cho học sinh lớp 2

IV ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1 Đối tượng: Học sinh lớp 2 trường Tiểu học

2 Phạm vi nghiên cứu: Vở Tập viết, vở Chính tả, vở Luyện viết của

học sinh lớp 2 và thực trạng việc rèn chữ viết cho học sinh lớp 2 ở trường Tiểu

học

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

- Phương pháp nghiên cứu lí luận: Đọc tài liệu có liên quan

- Phương pháp điều tra: Điều tra thực trạng dạy học Tập viết, Chính tả

PHẦN II NỘI DUNG

A CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

I Cơ sở lý luận

Khi đủ tuổi vào lớp 1, các em đã phát âm được một số âm và các tiếng của mẹ đẻ Một số em đã học mẫu giáo thì nhận dạng được chữ cái, biết gọi tên các chữ cái trong chữ nhưng chưa biết dùng ký hiệu để ghi lại từng âm vị Môn học Tiếng Việt giúp các em nắm được kiến thức về ngôn ngữ, học để giao tiếp bằng ngôn ngữ, học để cảm nhận cái hay, cái đẹp của ngôn từ Tiếng Việt và phần nào hiểu được những vấn đề của cuộc sống

Như vậy dạy Tiếng Việt ở cấp Tiểu học có nhiệm vụ rất lớn lao là trao cho các em cái chìa khoá để vận dụng chữ viết khi học tập và là công cụ để các

em sử dụng suốt đời Chất lượng chữ viết ở học sinh Tiểu học vẫn rất được coi trọng bởi nó thể hiện nền văn hoá, sự tinh hoa của một dân tộc Vậy học sinh phải có kỹ năng viết đúng quy trình, đây là cơ sở để các em viết chữ đẹp, rõ ràng, linh hoạt, đúng mẫu chữ ở các lớp trên Kỹ năng viết được thực hành trước hết trong giờ tập viết, chính tả, luyện viết và được củng cố hoàn thiện ở các môn học khác Đồng thời với việc rèn chữ các em học sinh sẽ có cơ hội rèn luyện tính cẩn thận, sự khoa học, óc thẩm mỹ, tình yêu Tổ quốc, đất nước và yêu tiếng mẹ đẻ

Sau nhiều lần ban hành những quy định về thay đổi chữ viết ở Tiểu học, đến nay theo quyết định số 31/2002/QĐ-BGD&ĐT của Bộ trưởng bộ Giáo dục

và Đào tạo về mẫu chữ viết trong trường tiểu học thì chúng ta lại quay trở về với mẫu chữ mềm mại, thanh gọn trước kia nhằm giúp học sinh viết chữ đẹp và

có thẩm mĩ hơn Mẫu chữ đặc biệt là chữ hoa theo mẫu hiện hành là chữ đẹp nhưng lại rất khó viết, nhất là đối với các em học sinh lớp đầu cấp; các nét cong, nét lượn mềm mại và thay đổi liên tục trong một con chữ Để tạo dáng thẩm mỹ, các nét cơ bản ở chữ cái viết hoa thường có biến điệu, không “thuần tuý” như ở chữ cái viết thường Vì vậy để rèn chữ viết đúng và đẹp, nhất là chữ hoa cho học sinh đòi hỏi giáo viên phải là người có lòng say sưa với công việc, yêu nghề, mến trẻ, tận tâm với nghề thì hiệu quả mới đạt cao

II Cơ sở thực tiễn:

1 Nội dung dạy viết trong chương trình lớp 2:

+ Môn tập viết: mỗi tuần có một bài tập viết, học trong một tiết Trong

cả năm học, học sinh được học 31 tiết tập viết Trong mỗi bài tập viết bao gồm

3 phần : Viết chữ hoa (Chữ hoa cỡ vừa, chữ hoa cỡ nhỏ), viết từ ứng dụng có chứa chữ hoa đó (cỡ vừa, cỡ nhỏ) và viết câu ứng dụng có chữ hoa ấy

+ Môn chính tả: Mỗi tuần các em được học 2 tiết, mỗi bài viết không quá 50 chữ viết trong vòng 15 phút

Ngoài ra, theo chương trình học tăng buổi, mỗi tuần các em được luyện viết thêm 1 bài trong vở luyện viết

2 Thực trạng việc rèn chữ viết cho học sinh lớp 2 ở trường Tiểu học

2.1 Giáo viên:

Lâu nay việc rèn chữ viết cho học sinh tuy vẫn được coi trọng, được các nhà quản lý quan tâm sát sao nhưng vì nhiều nguyên nhân khác nhau nên kết

quả không như mong muốn

Một số giáo viên lớp 2 chữ viết chưa đẹp, mà chữ viết của cô có ảnh hưởng rất lớn tới chữ viết của trò bởi tâm lý học sinh Tiểu học hay bắt chước hay “Cô nào – trò ấy”

Một số giáo viên lớp 2 chưa nắm chắc quy trình viết các con chữ, thậm chí chưa phân biệt được các nét cơ bản của từng con chữ Do đó khi dạy học sinh tập viết giáo viên chỉ hướng dẫn qua loa (gọi là đúng quy trình) chứ thực chất chưa đi sâu hướng dẫn học sinh quy trình viết cụ thể Khi trao đổi với giáo viên, một số đồng chí cho rằng việc dạy viết từng nét, từng con chữ là nhiệm vụ của giáo viên lớp 1 Quan điểm này quả là sai lầm

Việc rèn chữ viết cho học sinh của một số giáo viên còn mang tính hình thức chưa chú ý và coi trọng tính luyện tập, thực hành của học sinh, giờ tập viết cũng như chính tả cũng chưa sát sao tới quy trình viết Có giáo viên bỏ qua hẳn bước rèn học sinh viết bảng con mà cho học sinh viết vào vở ngay vì vậy mà học sinh khó có thể biết mình mắc lỗi sai nào

Ngược lại, một số giáo viên máy móc phân tích, hướng dẫn không đúng

trọng tâm làm mất nhiều thời gian, học sinh thực hành được rất ít

2.2 Học sinh:

Thực tế giảng dạy tôi thấy ở lớp Một các em rất hiếu động chỉ lo viết nhanh cho xong mà không chú ý đến viết đúng, viết chuẩn Do các em còn nhỏ, thiếu tính kiên trì, khó thực hiện đúng các động tác đòi hỏi sự khéo léo, cẩn thận Khi viết các em ngồi chưa đúng tư thế có em cúi thấp quá, có em ngoẹo đầu sang trái hoặc sang phải, có em để vở nghiêng hẳn sang một bên… Dẫn đến chữ viết của các em chưa đúng mẫu, cỡ chữ Các em thường viết sai các nét “ nối” từ con chữ này sang con chữ kia, khi đặt bút bắt đầu viết con chữ không đúng với vị trí của dòng kẻ, viết không đúng chiều rộng con chữ mà còn viết chữ dãn ra hoặc co lại, không tự ước lượng khoảng cách giữa chữ này với chữ kia, ghi dấu thanh, dấu phụ không đúng vị trí, các em còn nhấc bút tùy tiện, điểm đặt bút, dừng bút chưa đúng, không biết đâu là điểm nhấn của con chữ để tạo độ mềm mại, đẹp.… Những chữ sai sót ấy lại chưa được giáo viên chú ý sửa chữa do vậy khi lên lớp 2 bài vở nhiều, dẫn đến tình trạng chữ viết của các

em mỗi ngày một tệ hơn

Không những thế, các em còn dùng nhiều loại bút, ngòi bút viết nét chữ

to quá hoặc nhỏ quá đều làm ảnh hưởng đến việc viết chữ đẹp

Kết quả trên cho thấy chữ viết của các em đang ở trong tình trạng báo

động Vậy làm thế nào để rèn chữ viết đúng tiến tới viết đẹp cho học sinh lớp 2

TƢ THẾ GỒI VIẾT ĐÚNG

TƢ THẾ NGỒI VIẾT ĐÚNG

II MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN CHỮ VIẾT ĐẸP CHO HỌC SINH LỚP 2

Để rèn học sinh lớp 2 viết đúng tiến tới viết đẹp phải kết hợp nhiều yếu tố: điều kiện cơ sở vật chất, học sinh và cả giáo viên Những yếu tố này phải được kết hợp nhuần nhuyễn và phối hợp nhịp nhàng qua các biện pháp sau:

1 Biện pháp 1: Rèn tƣ thế ngồi viết cho HS

Tư thế ngồi viết của HS là vô cùng quan trọng, các em ngồi đúng tư thế mới viết được đúng và đẹp được Ngồi đúng tư thế là ngồi ngay ngắn, lưng

thẳng, không tỳ ngực vào cạnh bàn, đầu hơi cúi, mắt cách vở từ 25 – 30cm Cánh tay trái đặt trên mặt bàn bên trái lề vở, bàn tay trái tỳ vào mép vở, giữ vở không xê dịch khi viết Cánh tay phải ở trên mặt bàn; khi viết bàn tay và cánh tay phải có thể dịch chuyển từ trái sang phải và

từ phải sang trái dễ dàng

Tư thế ngồi viết không

ngay ngắn sẽ ảnh hưởng rất lớn

đến chữ viết Ngồi nghiêng vẹo

sẽ kéo theo chữ viết không

thẳng, bị lệch dòng Không

những thế còn có hại cho sức

khoẻ: sẽ bị cận nếu cúi sát vở,

vẹo cột sống, gù lưng nếu

ngồi viết không ngay ngắn

Để rèn tư thế ngồi viết

cho học sinh trước mỗi giờ viết

bài, đặc biệt là giờ học Tập viết và giờ Chính tả tôi thường yêu cầu các em

nhắc lại tư thế ngồi viết với câu hỏi: “Muốn viết đẹp con phải ngồi thế nào?”

Dần dần, các em sẽ có thói quen ngồi đúng tư thế

Một trong những yếu tố ảnh hưởng đến tư thế ngồi viết của HS là phòng học và bàn ghế Vì vậy muốn rèn cho học sinh ngồi đúng tư thế trước hết phải trang bị cho học sinh những bộ bàn ghế đúng quy cách Bàn ghế không đúng quy cách, học sinh ngồi không đúng tư thế thì không chỉ bị vẹo cột sống,

bị cận thị, mà chữ viết cũng không thể đẹp được Phòng học không có đủ ánh sáng làm ảnh hưởng đến mắt… Hiện nay hầu hết các trường Tiểu học đều được xây dựng những phòng học kiên cố, hệ thống điện thắp sáng có bảng chống loá, có dòng kẻ rõ ràng, bàn ghế đúng quy cách, đúng kích cỡ đối với học sinh lớp 2 Đây là điều kiện thuận lợi giúp cho việc rèn chữ của các em

2 Biện pháp 2: Rèn kĩ năng cầm bút và để vở của học sinh

a) Rèn kĩ năng cầm bút:

Học sinh ngồi đúng tư thế rồi nhưng viết đúng và đẹp được còn phụ thuộc vào cách cầm bút của từng em Điều khiển quá trình viết là các cơ và xương bàn tay mà các em ở tuổi đang độ phát triển nên cử động các ngón tay còn vụng về, chóng mệt mỏi Khi cầm bút các em có tâm lí sợ rơi nên các em cầm rất chặt, các cơ tay cứng khó di chuyển Một số em cầm bút bằng bốn hoặc năm ngón tay nên khi viết vận

động cổ tay, cánh tay sẽ mau mỏi,

sức chú ý kém, kết quả chữ viết

không đúng, không nhanh Như

vậy các em cầm bút không đúng

thì sẽ không thể viết đúng và đẹp

được Vì vậy, ngay từ đầu năm

học, tôi tập trung rèn kĩ năng cách

cầm bút đúng cho các em Trong

mỗi giờ học, khi viết bài, tôi quan

sát cách cầm bút của từng em,

CẦM BÚT ĐÚNG CÁCH

uốn nắn cho các em, yêu cầu các em cầm bút đúng cách

Cầm bút đúng là: Cầm bút tay phải bằng ba đầu ngón tay: Ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa Ba đầu ngón tay tiếp xúc với nhau, không đè lên nhau Đầu ngón trỏ cách đầu ngòi bút chừng 2,5cm Mép bàn tay là điểm tựa của cánh tay phải khi đặt bút xuống bàn viết Lúc viết, điều khiển cây bút bằng các

cơ cổ tay và các ngón tay Cầm bút xuôi theo chiều ngồi Góc độ bút đặt so với mặt giấy khoảng 45 độ Tuyệt đối không cầm bút dựng đứng 90 độ Khi viết 3 ngón tay này giữ bút, điều khiển bút dịch chuyển Đưa bút từ trái qua phải từ

trên xuống dưới các nét đưa lên hoặc đưa sang ngang phải thật nhẹ tay, không ấn mạnh đầu bút vào mặt giấy Ngoài ra cần sự phối hợp của cổ tay, cánh tay, khuỷu tay khi viết

Khi cầm bút mực, phần mặt ngòi bút hướng lên trên và phần cựa gà hướng xuống dưới mặt bàn không nên xoay theo các hướng khác nhau

b Rèn kĩ năng để vở

Để vở như thế nào khi viết cũng là một yêu cầu hết sức quan trọng, có

em cầm bút đúng, tư thế ngồi đúng nhưng để vở không đúng dẫn đến chữ viết cũng chưa đúng và đẹp được Vậy để vở như thế nào là đúng? Tôi hướng dẫn học sinh cách để vở khi viết như sau:

- Khi viết chữ đứng, tôi yêu cầu các em để thật ngay ngắn trước mặt, lề

vở song song với mép bàn

- Khi viết chữ nghiêng thì để vở hơi nghiêng , mép vở phía dưới cùng với mép bàn tạo thành một góc 15 độ

CẦM BÚT KHÔNG ĐÚNG

3 Biện pháp 3: Rèn kĩ năng nắm vững cấu tạo của chữ cái Tiếng Việt

3.1 Rèn kĩ năng nhận diện các nét cơ bản

Chữ cái Tiếng Việt được xây dựng trên các nét cơ bản Vậy để hướng dẫn học sinh nắm được cấu tạo chữ cái Tiếng Việt trước hết tôi yêu cầu các em nhớ tên gọi từng nét cơ bản Hệ thống các nét cơ bản có thể chia thành các nhóm sau:

Ngoài các nét cơ bản trong

cấu tạo chữ viết còn có nét dư

Những nét dư này tạo nên sự

liên kết giữa các con chữ trong chữ Nét phối hợp là nét trên cơ sở lấy nét chữ

cơ bản làm nền tính từ điểm xuất phát kéo dài nét đó cho đến khi đủ độ cao nhờ vậy chữ viết không bị gãy vụn, chẳng hạn khi viết chữ a ta phân tích thành hai nét: nét cong kín và nét móc ngược

3.2 Rèn kĩ năng nhận diện nhóm các chữ cái

Chữ cái Tiếng Việt gồm 29 chữ được cấu tạo bởi các nét cơ bản trên

o

Căn cứ vào đặc điểm của từng chữ cái, căn cứ vào các nét đồng dạng giữa các chữ cái trong bảng chữ cái, căn cứ vào kích thước quy trình viết các chữ cái, để luyện viết cho học sinh, tôi chia 29 chữ cái Tiếng Việt thành các nhóm cơ bản

Đối với chữ viết thường, tôi chia thành 5 nhóm sau:

Nhóm 1: Nhóm chữ cái cấu tạo từ nét cong là cơ bản:

Nhóm 2: Nhóm chữ cái cấu tạo từ nét cong phối hợp với nét móc:

Nhóm 3: Nhóm các chữ cái cấu tạo từ nét cơ bản là nét móc (hoặc

Nhóm 4: Nhóm chữ cái có cấu tạo nét cơ bản là nét khuyết ( hoặc nét khuyết phối hợp với nét móc ):

+ Nhóm 3: C G S L E Ê T

+ Nhóm 4: I K V H

+ Nhóm 5: O Ô Ơ Q

+ Nhóm 6: U Ƣ Y X

4 Biện pháp 4: Rèn kĩ năng viết chữ cho học sinh

4.1 Xác định toạ độ và chiều hướng chữ viết

Toạ độ chữ được xác định trên đường kẻ, đường li Mỗi đơn vị dòng kẻ trong vở Tập viết gồm 4 dòng li (đường kẻ dưới và đường kẻ trên in đậm còn lại 3 đường li in nhạt hơn) Tôi thống nhất với các em kí hiệu từ đường kẻ in đậm dưới lên trên là các dòng li 1, 2, 3; đường kẻ đứng là đường kẻ dọc, mỗi ô vuông nhỏ là một ô li Cách xác định toạ độ trên khung chữ phải dựa vào

đường kẻ dọc, đường kẻ, đường li, dòng kẻ

và các ô li, ô vuông làm định hướng Đây là

một trong những điều kiện dạy chữ thành một

quy trình; quy trình được thực hiện lần lượt

bởi các thao tác mà hành trình ngòi bút đi qua

toạ độ các con chữ Xác định toạ độ cấu tạo

các chữ viết hoa đều phải căn cứ vào các ô

vuông của khung chữ mẫu để phân tích

4.2 Xác định điểm đặt bút, điểm dừng bút, lia bút, nét nối, nhấc bút

a Điểm đặt bút:

Điểm đặt bút là điểm bắt đầu khi viết một nét trong con chữ cái, điểm bắt đầu có khi nằm trên đường kẻ, đường li hoặc dòng li tuỳ theo con chữ cái đứng đầu của chữ đó

Ví dụ: Con chữ a nối với con chữ n :an

Con chữ x nối với inh : inh

d Lia bút: Khi kết thúc một con chữ để nối với chữ cái tiếp theo nét bút

được thể hiện liên tục ngòi bút không chạm vào mặt giấy, thao tác đưa trên không hoặc viết đè lên theo hướng ngược lại; ngòi bút chạy nhẹ từ điểm kết thúc của nét đứng trước đên điểm bắt đầu của nét liền sau

Chẳng hạn khi viết chữ : thoáng ( cỡ chữ vừa)- Đặt bút từ đường li thứ hai viết con chữ t cao 3 dòng li, nối liền sang con chữ h cao 5 dòng li, dừng bút

ở đường li 1, lia bút, đặt bút dưới đường li 2 viết con chữ o cao 2 dòng li, viết

Dòng li 1 Dòng li 2 Dòng li 3

nét nối, lia bút, đặt bút dưới dòng li 2 viết con chữ a cao 2 dòng li, nối liền sang con chữ n cao 2 dòng li, dừng bút ở đường li 1, lia bút, đặt bút dưới dòng li 2 viết con chữ g cao 5 dòng li, kết thúc ở đường li 1, được chữ thoáng

4.3 Rèn kĩ năng viết các nét cơ bản:

Để rèn học sinh viết đúng , trước hết tôi rèn cho học sinh viết đúng các nét cơ bản trên Mọi chữ cái Tiếng Việt đều được cấu thành bởi các nét cơ bản trên Do đó khi các em nắm chắc quy trình viết các nét cơ bản thì ứng dụng vào viết các con chữ sẽ chính xác hơn

Cụ thể:

điểm cạnh của ô vuông, viết nét ngang rộng 1 đơn vị

hai viết một nét khuyết dưới 5 dòng li Dừng bút trên đường kẻ li thứ hai

- Nét thắt (trong chữ r) cao trên 1 đơn vị 1 tí ở điểm thắt Điểm kết thúc trên đường kẻ thứ nhất

4.4 Rèn kĩ năng viết các chữ cái theo nhóm:

Khi HS đã nắm được những nhóm chữ có nét đồng dạng nhau thì việc nắm được quy trình viết các chữ cái sẽ trở nên dễ dàng hơn Bởi các em có thể

so sánh được cách viết các chữ, tìm ra những điểm giống nhau và khác nhau của các chữ trong cùng một nhóm Chính vì vậy, học sinh chỉ cần quan sát, phân tích kĩ cách viết chữ đầu tiên của nhóm Dựa vào nét đồng dạng với chữ đầu nhóm, học sinh nắm được qui trình viết các chữ còn lại.Từ đó, học sinh nắm chắc được cách viết và các em sẽ viết được chuẩn hơn, đẹp hơn

Mặt khác, việc chia nhóm này cũng giúp giáo viên xác định trọng tâm mỗi nhóm chữ học sinh hay sai chỗ nào, học sinh gặp khó khăn gì khi viết các chữ ở nhóm đó để giúp các em khắc phục

CỤ THỂ:

Quy trình viết chữ o: Điểm đặt bút ở dưới đường kẻ li số 2, viết nét cong

về bên trái có điểm xa nhất nằm trên đường kẻ ngang 2 và quãng giữa hai đường kẻ dọc 1 và 2, lượn xuống phía dưới về bên phải xuống đến đường kẻ đậm rồi đưa bút lên phía trên vòng bên phải đến trùng khít với điểm đặt bút Chỗ rộng nhất của chữ (o) nằm trên đường kẻ li số 1

Khi hướng dẫn quy trình viết chữ (ô) ta cũng sẽ hướng dẫn nét 1 như chữ (o) và hướng dẫn thêm cách viết dấu mũ: từ điểm dừng bút trên đầu chữ (o) lia bút trên không rồi viết một nét gấp khúc từ trái qua phải Hai chân dấu mũ không chạm đầu chữ cái (o), đỉnh của dấu mũ nằm ở trung điểm hai đường li 2

và 3

Các nhóm sau tôi cũng tiến hành dạy tương tự

Nhóm 2: Nhóm chữ cái cấu tạo từ nét cong phối hợp với nét móc: a, ă, â, d,

đ, q

Với nhóm 1 và 2, nhiều người nghĩ là đơn giản nhưng hầu hết học sinh

viết sai từ chữ o như chiều ngang quá rộng hoặc quá hẹp, nét chữ không đều, đầu to đầu bé Chính vì vậy tôi xác định cần dạy cho học sinh viết đúng chữ O

để làm cơ sở cho việc viết đúng các chữ trong nhóm

Nhóm 3: Nhóm các chữ cái cấu tạo từ nét cơ bản là nét móc (hoặc nét móc phối hợp với nét thắt): I, t, u, ư, n, m, y, p

Với nhóm chữ này học sinh hay mắc lỗi viết chưa đúng nét nối giữa các

nét, nét móc thường hay bị đổ nghiêng, khi hất lên thường bị choãi chân ra không đúng

Để khắc phục nhược điểm này ngay từ nét bút đầu tiên tôi đặt trọng tâm rèn luyện cho học sinh viết nét móc ngược, nét móc hai đầu thật đúng, ngay ngắn trước khi ghép các nét tạo thành chữ Khi ghép chữ tôi luôn chú ý minh họa rõ nét điểm đặt bút, điểm dừng bút của mỗi nét để chữ viết cân đối, đẹp

Nhóm 4: Nhóm chữ cái có cấu tạo nét cơ bản là nét khuyết ( hoặc nét khuyết phối hợp với nét móc ): l, h, b, k

Ở nhóm này học sinh hay viết sai điểm giao nhau của nét khiến cho nét khuyết quá to hoặc có nhỏ, đôi khi lại bị gãy hoặc nghiêng về bên trái

Tôi giúp học sinh viết đúng điểm giao nhau của các nét khuyết bằng một dấu chấm nhỏ và rèn cho học sinh thói quen luôn đưa bút từ điểm bắt đầu qua đúng chấm rồi mới đưa bút lên tiếp thì mới viết đúng

Nhóm 5: Nhóm chữ cái có cấu tạo bằng nét móc phối hợp với nét cong: v, r, s

Ở nhóm này, HS hay viết sai vị trí các nét thắt hoặc chữ s viết chưa cong đều Để HS viết đẹp, tôi rèn cho HS viết đúng nét thắt và xác định điểm xa

5 Biện pháp 5: Phương pháp giảng dạy của giáo viên

Để học sinh nắm chắc quy trình viết từng con chữ để viết đúng tiến tới viết đẹp, khi dạy học sinh luyện viết nhất là trong giờ Tập viết và giờ Luyện viết tôi phối hợp hài hòa các phương pháp dạy học tích cực Cụ thể là những

phương pháp sau:

a) Phương pháp trực quan:

Đây là phương pháp được coi trọng trong quá trình dạy viết cho học sinh Tiểu học, bởi tư duy của các em là tư duy cụ thể Để sử dụng phương pháp này, tôi đã sử dụng máy tính xách tay và máy chiếu dạy học sinh viết chữ bằng phần mềm Flash Phương pháp này nhằm giúp cho học sinh nắm chắc cấu tạo các con chữ, điểm đặt bút, dừng bút cũng như quy trình viết từng con chữ chữ hoa cũng như chữ thường một cách rõ nét hơn Khi đưa hình ảnh chữ viết bằng Flash để minh họa cho bước phân tích cấu tạo chữ và hướng dẫn viết, chữ viết đến đâu, giáo viên thuyết minh, giảng giải đến đó Dạy bằng phương pháp này tôi nhận thấy tiết học rất sinh động, gây được chú ý và hứng thú học tập cho học sinh khi học môn tập viết và các em viết chữ cũng đúng mẫu hơn Đưa Flash vào dạy tập viết chính là điểm mới trong phương pháp giảng dạy của tôi

Bên cạnh trực quan bằng chữ Flash, tôi cho học sinh quan sát lại quy trình viết do chính bản thân mình làm mẫu Tôi vừa viết, vừa phân tích từng nét của chữ cái hoặc từng kĩ thuật nối liền nét các con chữ trong một chữ Thiết nghĩ việc viết mẫu của giáo viên còn có tác dụng tạo niềm tin cho học sinh, mặt khác học sinh cũng dễ tiếp thu hơn, tạo điều kiện cho việc rèn kĩ năng viết liền mạch, viết nhanh Khi chấm bài, chữa bài, lời phê, chữ viết của giáo viên được học sinh quan sát như một loại chữ mẫu Vì vậy tôi cũng rất chú ý rèn chữ viết cho mình được đúng mẫu, rõ ràng, đều, đẹp

b Phương pháp kể chuyện nêu gương

Khi luyện viết cho học sinh, điều quan trọng là phải gây được hứng thú, làm cho học sinh yêu thích rèn viết chữ đẹp từ đó các em say mê và quyết tâm rèn chữ cho đẹp Trong các giờ tập viết tôi thường kể cho các em nghe

những gương sáng về rèn chữ viết như: Thần siêu luyện chữ, Chữ người tử tù,

Cao Bá Quát, Nguyễn Văn Siêu Cũng có khi tôi nêu ngay những gương

người thật việc thật, ví dụ: Em A chữ viết đẹp nhất trường, các em hãy quan sát chữ viết của bạn và học tập Tôi phô tô các bài viết của học sinh đạt điểm cao, đạt giải viết chữ đẹp trong các kì thi các cấp để làm mẫu cho các em, đồng thời