SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4

SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4 SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4 SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4 SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4 SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4 SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4 SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4 SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4 SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4 SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4 SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4 SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4 SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4 SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Âm nhạc là một môn học mang tính nghệ thuật cao, là một nhu cầu trong đời sống tinh thần của học sinh, các em tham gia ca hát là tự hòa đồng để nhận thức thế giới khách quan, những hình tượng âm thanh của bài hát, bản nhạc tác động vào cảm xúc của các em góp phần phát triển từ thể chất đến tinh thần để tạo nên một con người năng động, lạc quan yêu đời sáng tạo, giúp cho việc phát triển trí tuệ, óc tưởng tượng thêm phong phú nhằm giáo dục tình cảm, đạo đức rất tốt Nhằm góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, môn Âm nhạc được đưa vào giảng dạy chính thức ở trường Tiểu học Bộ môn Âm nhạc bước đầu hình thành cho các em những kiến thức cơ bản về âm nhạc, giúp các em hình thành và phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc, có một thế giới tinh thần thoải mái sau những giờ học căng thẳng Trang bị cho học sinh một số phương pháp về kĩ năng ca hát, các bài Tập đọc nhạc, về lí thuyết âm nhạc ở mức độ đơn giản để một chừng mực nào đó các em có thể tham gia hoạt động âm nhạc của cộng đồng Hình thành cho học sinh những hiểu biết sơ đẳng về cái hay, cái đẹp trong nghệ thuật âm nhạc, về

ý nghĩa tác dụng của âm nhạc với đời sống, đồng thời mở mang vốn hiểu biết về truyền thống âm nhạc dân tộc Việt Nam, làm phong phú thế giới tinh thần nhằm phát triển hài hòa, toàn diện nhân cách học sinh, để góp phần hoàn thiện giáo dục thẩm mỹ trong cuộc sống, như Các- Mác đã nói" Con người phải biết xây dựng

cuộc sống theo quy luật của cái đẹp" Đây chính là lí do tôi chọn đề tài “ Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4”.

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.

Học Âm nhạc các em rất thích bộ môn nghệ thuật này đặc biệt đối với học sinh của tôi gần 100% học sinh đồng bào dân tộc thiểu số các em rất thích ca hát

và có năng khiếu, biết cảm thụ và cảm nhận được cái hay, cái đẹp của âm thanh qua các bài hát, làm cho các em thêm yêu quý và trân trọng các sản phẩm văn hóa tinh thần của cha ông để lại như các bài dân ca …Âm nhạc trong trường tiểu học với tư cách là một môn học có mục đích giáo dục văn hóa âm nhạc cho học sinh nhằm trang bị cho các em những kiến thức cơ bản, bước đầu hình thành khả năng cảm thụ, hiểu và thể hiện nghệ thuật âm nhạc, khơi dậy cho các em những khả năng sáng tạo trong hoạt động, củng cố thêm về tình cảm đạo đức, về niềm tin thị hiếu nghệ thuật và nhu cầu âm nhạc Ở các môn học khác được xây dựng và lấy tác động hình thành nhân cách học sinh theo hướng chủ yếu: từ trí tuệ đến tình cảm, thì ngược lại môn học âm nhạc lại được xây dựng, lấy tác động hình thành

nhân cách học sinh theo hướng chủ yếu: trực tiếp từ tình cảm đến trí tuệ, tạo ra một sự kết hợp hài hòa, do đó nó là môn học không thể thiếu được

Bản thân là giáo viên được đào tạo và phân công trực tiếp giảng dạy bộ môn

Âm nhạc qua thời gian giảng dạy với lòng yêu nghề và sự nổ lực học hỏi từ các đồng nghiệp, để các em thực hiện tốt yêu cầu của bài học người giáo viên cần có những phương pháp truyền đạt khoa học, hướng dẫn thật tốt và hiệu quả giúp các

em nắm được mục tiêu bài học Thực tế cho biết việc đưa ra một phương pháp giảng dạy thích hợp cho bộ môn Âm nhạc ở tiểu học có rất nhiều ý kiến khác nhau Mặc dù tôi là một giáo viên mới ra trường, kinh nghiệm chưa nhiều nhưng với sự yêu nghề, mến trẻ và lòng nhiệt huyết, tôi xin chân thành trao đổi những kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy hướng dẫn học sinh thực hiện tốt các bài hát, các bài tập đọc nhạc trong chương trình Âm nhạc 4 Để cùng với đồng nghiệp chung sức trong sự nghiệp trồng người

Nhiệm vụ của đề tài đó là phục vụ tốt hơn cho công tác giảng dạy bộ môn

Âm nhạc Tạo sự thoái mái cho học sinh sau những giờ học căng thẳng, phát hiện những em có năng khiếu về âm nhạc để động viên và giúp các em phát triển năng khiếu của mình, biết tự tập luyện một số kĩ năng đọc nhạc, mở mang cho các em vốn kiến thức mang tính văn hóa âm nhạc

3 Giới hạn của đề tài

Một số phương pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 4

4 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh khối lớp 4, trường tiểu học Võ Thị Sáu, năm học 2014- 2015

5 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp giảng dạy trực tiếp

Phương pháp trình bày tác phẩm

Phương pháp nghiên cứu tài liệu giáo trình

Phương pháp kiểm tra đánh giá

Phương pháp phân tích tổng hợp

II NỘI DUNG ĐỀ TÀI

1 Cơ sở lý luận

Âm nhạc là môn học có đặc thù riêng, nó không đòi hỏi sự chính xác một cách tuyệt đối nhưng đòi hỏi người học phải có sự yêu thích, đam mê và năng khiếu mà điều này không phải học sinh nào cũng có được Xuất phát từ thực trạng giảng dạy môn Âm nhạc cho học sinh ở lứa tuổi tiểu học để các em có thể học tốt

và đạt kết quả tốt là điều rất quan trọng, không chỉ phụ thuộc vào chương trình giảng dạy mà còn phụ thuộc vào ý thức học tập và rèn luyện của các em cùng với

sự quan tâm chăm sóc tạo điều kiện của nhà trường, gia đình và xã hội

Chính vì vậy việc giảng dạy Âm nhạc cho học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 4 nói riêng nhằm giáo dục thẩm mĩ Âm nhạc cho các em, cung cấp cho các em những hiểu biết sơ giản về nghệ thuật âm nhạc thông qua bài hát Học hát

là một quá trình học tập và rèn luyện lâu dài, để học sinh biết cách hát tự nhiên, đúng giai điệu lời ca, biết cách lấy hơi, hát rõ lời và bước đầu hát diễn cảm, các em

có khả năng trình bày bài hát theo hình thức đơn ca, tốp ca…thông qua những bài hát các em biễu diễn đó giáo dục tình cảm tốt đẹp nhằm nâng cao cảm thụ âm nhạc, tạo cho các em sự tự tin, yêu đời khả năng tham gia ca hát trong và ngoài trường học Mặc dù môn học này không đạt mục tiêu giúp các em trở thành người biễu diễn hoặc sáng tác Âm nhạc chuyên nghiệp, mà mục tiêu trọng tâm nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức, kĩ năng, thái độ phù hợp với lứa tuổi và năng lực của các em, giúp học sinh phát triển một cách toàn diện, bồi dưỡng tình cảm trong sáng lành mạnh, hướng tới cái tốt đẹp, góp phần làm thư giản đầu óc các

em, cân bằng các nội dung học tập khác ở tiểu học

Là một giáo viên trực tiếp bám sát, giảng dạy bộ môn, bản thân ít nhiều đã rút

ra được những kinh nghiệm trong công tác Đứng trước những hạn chế thực tế tôi đưa ra một số kinh nghiệm hướng dẫn các em về phương pháp giúp học sinh học

tốt môn Âm nhạc lớp 4, bởi vì ở lớp 4 ngoài phần học Hát các em còn học phần

Tập đọc nhạc, cách ghi nhạc, kí hiệu âm nhạc, vị trí nốt nhạc, để tạo nền tảng cho các em học tốt ở chương trình Âm nhạc lớp 5 và các cấp học tiếp theo

2 Thực trạng của vấn đề

a Thuận lợi – khó khăn

* Thuận lợi: Sau 10 năm triển khai Nghị quyết 40 của Quốc hội về đổi mới chương trình GDPT, toàn nghành đã tham gia vào công cuộc cải cách giáo dục toàn diện từ chương trình, nội dung, đánh giá và sử dụng thiết bị dạy học Cùng với các môn học khác, môn Âm nhạc ở cấp Tiểu học cũng đã thực hiện đổi mới một cách cơ bản và toàn diện, đáp ứng được mục tiêu của cấp học nói chung và mục tiêu của môn Âm nhạc nói riêng

Được sự quan tâm của Ban lãnh đạo nhà trường luôn tạo điều kiện thuận lợi trong việc dạy học

Giáo viên luôn bám sát vào nội dung dạy học thực hiện theo công văn 5842/BGDDT-VP ngày 1/9/2011 về việc hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học,

điều chỉnh chương trình cho phù hợp từng đối tượng học sinh các lớp áp dụng phương pháp dạy học tích cực gây được hứng thú cho học sinh

* Khó khăn: Trường học còn gặp nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, đa số học sinh đều là đồng bào dân tộc thiểu số, ngoài giờ học các em còn phải phụ giúp

bố mẹ làm nương rẫy nên chưa chú trọng đầu tư đến việc học, một số phụ huynh

có trình độ dân trí thấp, hoàn cảnh gia đình kinh tế khó khăn ít quan tâm đến việc học của con em mình, còn một số phụ huynh chỉ quan tâm đến môn học Toán, Tiếng việt chưa thật sự quan tâm đến bộ môn âm nhạc Hơn nữa hoạt động Âm nhạc chưa có điều kiện có phòng học Âm nhạc riêng

b Các nguyên nhân, các yếu tố tác động

Ở môn học này học sinh cần phải có tính năng khiếu, nên trong khi ca hát một số em hát bị lạc giọng, hay còn gọi hát bị phô, hát không chuẩn về giai điệu tiết tấu, học sinh chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, đi học sử dụng nhiều tiếng

mẹ đẻ nên nhiều em còn rụt rè khi tham gia các hoạt động âm nhạc trong lớp và nhà trường tổ chức

Học sinh chưa biết cách cảm nhận về bài hát, chưa có kiến thức sơ giản về

âm nhạc, thực tế khi quan sát các em biễu diễn bài hát, ngoài những em có phong cách trình bày tự nhiên, sinh động vẫn còn một số em không ham thích học hát và chưa thật sự tự tin biễu diễn trước các bạn, thầy cô, các em thể hiện tính chất bài hát còn rất hạn chế, vì vậy để phục vụ cho đề tài “giúp học sinh học tốt môn âm nhạc lớp 4” tôi luôn khảo sát chất lượng học sinh, nắm vững các phương pháp dạy học và luôn đổi mới, tìm tòi, sáng tạo các bước tiến hành để truyền thụ lại cho các

em những kiến thức của bài học một cách dễ hiểu nhất, đồng thời luôn xây dựng

nề nếp học tập ngay từ ban đầu Cụ thể như xác định mục tiêu trọng tâm, các kĩ năng, thái độ, ý thức học tập và các kĩ thuật cơ bản như tư thế ngồi hát, kĩ năng phát âm, hát tròn chữ

c Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra

Đa số học sinh hơn 98 % là đồng bào dân tộc thiểu số, các em quen sử dụng

tiếng mẹ đẻ khi giao tiếp với các bạn trong trường, lớp nên vốn từ của các em rất hạn chế, cụ thể các em hát hay bị mất dấu thanh, chưa mạnh dạn khi tham gia ca hát Một phần do kĩ năng đọc của các em còn chậm nên không hiểu nghĩa của từ, nội dung bài hát, bài tập đọc nhạc và cảm thụ nghe nhạc, dẫn đến tình trạng hát không rõ lời ca, không hiểu giai điệu, tiết tấu, tính chất bài hát Mặt khác một số

em không có tự giác trong học tập, và sự tiếp thu kiến thức Âm nhạc còn nhiều hạn chế Bằng việc quan sát thực tế các giờ học tôi nhận thấy sự yêu thích học tập bộ

môn chỉ rơi vào một số em gọi là có năng khiếu Còn lại các em khác chỉ học theo bản năng phải học nên ít có sự sáng tạo trong vận dụng kiến thức

Xuất phát từ thực trạng trực tiếp giảng dạy môn Âm nhạc, vấn đề học và kết quả học tập của học sinh rất là quan trọng, để các em những phút giây thư giãn, và thoải mái, học mà chơi, chơi mà học giúp các em nhận thức những hình tượng cảm thụ những giai điệu qua từng bài hát, từng câu nhạc Làm thế nào giúp các em hát đúng giai điệu, đúng tính chất các bài hát, đúng cao độ, trường độ và đặc biệt là làm thế nào để các em mau thuộc lời, hát rõ lời ca và không gây nhàm chán Tôi đã đổi mới phương pháp dạy học bằng cách xác định đúng tầm cữ giọng phù hợp lứa tuổi của các em, giúp các em phân biệt được âm thanh với lực độ khác nhau, tốc

độ thể hiện khác nhau để phát triển năng lực nghe nhạc và cảm thụ âm nhạc Tạo cho các em có một tâm thế thoải mái tràn đầy khi học âm nhạc Để làm được việc

đó, một trong nhiều yếu tố quan trọng là tôi truyền tải chính xác giai điệu các bài hát, chọn giọng phù hợp với học sinh, chọn phương pháp dạy học hợp lí, không thụ động khi học, mà các em phải biết cảm nhận được những tình cảm tươi vui, đằm thắm, nhí nhảnh hay trầm lắng trong giai điệu từng bài hát, từng hoạt động học Điều đó chương trình giảng dạy mà còn phụ thuộc vào ý chí học tập và sự tiến

bộ của các em cùng với sự quan tâm tạo điều kiện của gia đình, nhà trường, xã hội

3 Nội dung và hình thức của giải pháp

a Mục tiêu của giải pháp

Giúp học sinh phát huy được tính tích cực và sáng tạo, có được những kĩ

năng ca hát cơ bản, hát chuẩn xác và diễn cảm, biết tiếp thu bài một cách chủ động và tự tin khi trình bày các tác phẩm trước đám đông, biết thể hiện tình cảm, sắc thái của bài hát, hiểu nội dung tác phẩm và cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng âm nhạc qua giai điệu và lời ca được thể hiện qua từng bài hát Học sinh cảm nhận được sự khác biệt giữa việc học môn Âm nhạc với các môn khoa học khác, tạo cho các em thêm yêu thích môn học hơn, và tích cực tham gia các hoạt động phong trào văn hóa văn nghệ của trường và nghành phát động

b Nội dung và cách thức thực hiện các giải pháp

Như chúng ta đã biết ở lớp 1, 2, 3, phân môn Âm nhạc có hai nội dung chính

là Hát và phát triển khả năng âm nhạc Nhưng đối với lớp 4 thì chuyển sang một

giai đoạn mới tổng cộng gồm ba phần: Hát, Tập đọc nhạc và Phát triển khả năng

âm nhạc Vì vậy yêu cầu cần đạt của học sinh là biết hát theo giai điệu và lời ca kết hợp các hoạt động vỗ tay theo bài hát ( có thể theo nhịp, theo phách ), biết các kí

hiệu ghi chép nhạc và đọc được bài tập đọc nhạc và ghép lời ca bài hát, biết cảm thụ khi nghe nhạc, biết kết hợp vận động phụ họa, biết tạo không khí học vui – vui học trong mỗi giờ Âm nhạc

Giải pháp 1 Hướng dẫn cho học sinh nắm rõ về lý thuyết Âm nhạc đối với kí hiệu ghi chép nhạc

Trong chương trình này các em được học cơ bản về nhạc lý như khuông

nhạc, khóa son, dòng kẻ, khe nhạc, các hình nốt nhạc, bài tập tiết tấu… Để có thể học tốt và nhớ tên nốt nhạc yêu cầu học sinh phải nắm rõ các kiến thức cơ bản về nhạc lý chẳng hạn như đặt câu hỏi cho học sinh trả lời

Ví dụ Khuông nhạc gồm có mấy dòng, bao nhiêu khe? tại sao được gọi là khóa son? và để học sinh nhận biết các nốt nhạc trên khuông nhạc đạt hiệu quả, tôi chỉ vào bảng phụ các nốt: Đô- Rê- Mi- Pha- Sol- La- Si trên khuông nhạc để giới thiệu cho học sinh

Hướng dẫn các em thực hiện trò chơi “khuông nhạc bàn tay” tập nhận biết các nốt nhạc trên khuông bằng cách chỉ vào từng nốt và yêu cầu học sinh biết nốt

đó nằm ở vị trí nào (ở dòng hoặc khe thứ mấy)

Ví dụ Chỉ vào ngón 2 (dòng 2 của khuông nhạc bàn tay) và hỏi: Nốt nằm ở dòng thứ 2 tên là nốt gì? Yêu cầu học sinh trả lời Từ đó sẽ khắc sâu kiến thức trí nhớ về vị trí nốt nhạc cho các em

Giải pháp 2 Xây dựng các phương pháp tập hát phù hợp theo từng đối tượng lớp học.

Như chúng ta biết hiệu quả của giờ học hát phụ thuộc rất nhiều vào việc xây dựng các phương pháp tập hát sao cho phù hợp với đối tượng học sinh Vì vậy trong giờ học người giáo viên đóng vai trò tổ chức các hoạt động học nhằm phát huy tính tính tích cực và sáng tạo của các em Thông thường ở tiết dạy Âm nhạc phần thực hành là chủ yếu vì thế tôi đưa ra trình tự dạy một bài hát được tiến hành như sau:

- Giới thiệu bài hát (tên bài, tên tác giả, nội dung, xuất xứ)

- Hát mẫu ( tự trình bày hoặc nghe băng nhạc)

- Đọc lời ca lồng theo tiết tấu

- Khởi động giọng

- Hướng dẫn tập hát từng câu (phân chia các câu hợp lí, vừa sức tiếp thu của học sinh)

- Củng cố toàn bài, tập hát đúng, thuộc lời ca, nâng cao chất lượng tiếng hát

và tập hát diễn cảm

- Hát kết hợp vận động phụ họa, vỗ đệm, tập biễu diễn bài hát

- Kiểm tra các nhóm, tổ và cá nhân

Trình tự nêu trên được thực hiện linh hoạt trong từng tiết dạy, trong sách giáo viên mỗi bài hát đều được bố trí dạy 2 tiết liên tiếp Như vậy trong tiết thứ 2 tập trung vào việc ôn luyện, củng cố, sửa chữa chỗ hát sai và kết hợp thêm một số trò chơi sinh động, phong phú, và trong một buổi dạy hát, giáo viên cần thuộc bài hát

và thể hiện tốt để khi hát mẫu cho học sinh nghe gây được sự hứng thú, các đồ dùng dạy học, tranh ảnh chuẩn bị đầy đủ sẽ làm cho giờ học đạt hiệu quả cao hơn

Ví dụ Khi dạy bài hát "Em yêu hòa bình" nhạc và lời Nguyễn Đức Toàn sách Âm nhạc lớp 4, trang 5 Tôi sử dụng tranh ảnh minh họa cho bài hát để giới thiệu bài

Hình ảnh gốc cây đa

Hình ảnh dòng sông

Hình ảnh đồng lúa chín thẳng cánh cò bay Qua bức tranh này học sinh sẽ biết được bức tranh đó liên quan đến bài học nào, sau đó tôi giới thiệu lại tên bài hát, tác giả, nội dung bài hát, rồi cho học sinh nghe hát mẫu, yêu cầu cảm nhận về tính chất và thái độ tình cảm của bài hát Ở trường tôi các em đa số là dân tộc thiểu số, cách sử dụng vốn từ và phát âm của các em còn rất nhiều hạn chế nên trước khi dạy hát tôi lưu ý cho học sinh những tiếng có luyến, và tiếng khó hát như: Tre, đường, yêu, xóm, rã, lắng, phù sa để các em hát đúng và phát âm rõ lời ca hơn

Giải pháp 3 Vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học

* Phương pháp dạy học theo nhóm đối tượng

Thực hiện công văn 9832/ BGD&ĐT - GDTH ngày 1 tháng 9 năm 2006, CV 9890/ BGD&ĐT – GDTH ngày 17 tháng 9 năm 2007 về việc hướng dẫn nội dung, phương pháp giáo dục cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, CV 5842/BGD&ĐT –

VP ngày 01 tháng 09 năm 2011 hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học, thông tư 22/2016/TT – BGD&ĐT ngày 22 tháng 9 năm 2016 sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định đánh giá học sinh tiểu học ban hành kèm theo Thông tư số 30/2014/TT - BGDDT ngày 28 tháng 8 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục đào tạo Được lãnh đạo nhà trường giao quyền chủ động cho giáo viên nên ngay từ đầu năm học, sau khi dạy, tôi tiến hành kiểm tra khảo sát, lập kế hoạch dạy học, xin ý kiến chỉ đạo của tổ chuyên môn và nhà trường và phân loại học sinh trong lớp thành những nhóm đối tượng như sau:

Nhóm 1: Gồm những học sinh khó khăn ( khó khăn về đọc, khó khăn về hoàn cảnh gia đình)

Nhóm 2: Gồm những học sinh đạt chuẩn

Nhóm 3: Gồm những học sinh năng khiếu

Căn cứ vào các đối tượng học sinh, trong các giờ học, tôi luôn luôn gần gũi, thân thiện, quan tâm tất cả học sinh nắm bắt đặc điểm tâm sinh lý từng em, và giành thời gian giúp đỡ học sinh khó khăn Các buổi ôn tập bài hát tôi yêu cầu các

em thực hiện nhiệm vụ với 4 mức khác nhau trong cùng một giờ học

Đối với nhóm 1, trong mỗi tiết học tôi yêu cầu học sinh đọc luyện lời ca nhiều hơn các em ở nhóm 3, chỉ ở mức hát đúng giai điệu và lời ca bài hát Khi hát tôi chỉ yêu cầu các em hát 1 câu nhạc để tránh gây tình trạng nặng nề, áp lực với các em

Ví dụ Khi dạy bài hát "Chúc mừng" trang 27, sách giáo khoa Âm nhạc lớp

4 Khi hướng dẫn đọc lời ca tôi cho các em ở nhóm 3 đọc lời ca kết hợp lồng theo tiết tấu trước, sau đó gọi lại các em ở nhóm 1 đọc, để kịp thời uốn nắn và sử sai khi các em đọc mất dấu, rồi liên tiếp gọi các em tiếp theo đọc lời ca, vì khi các em đã đọc chuẩn và chính xác lời ca thì các em mới thật sự cảm nhận được ca từ, sắc thái của bài hát Để tránh giáo viên làm việc nhiều, trước khi chuyển sang dạy hát tôi cho các em ở nhóm 1 đọc lại từng câu bài hát, Các em nhóm 2 nghe bạn mình đọc, còn các em nhóm 3 đọc lời ca kết hợp tiết tấu để khi tập hát cả lớp sẽ hát đúng nhịp độ, tiết tấu của bài hát, tiến trình dạy hát giữa trò và cô nhẹ nhàng hơn Khi ôn luyện bài hát thì tôi theo dõi quan sát, nhắc nhở và giúp đỡ khi các em gặp khó khăn còn rụt rè tham gia ca hát

* Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan

Như chúng ta biết ở lứa tuổi học sinh tiểu học nói chung, học sinh lớp Bốn nói riêng và nhất là đối với học sinh dân tộc thiểu số khả năng tư duy trừu tượng còn hạn chế Đa số các em tiếp thu kiến thức phải dựa trên những mô hình vật thật, tranh ảnh, do vậy việc chuẩn bị và sử dụng đồ dùng dạy học giúp tôi chuyển tải thông tin và truyền thụ kiến thức giáo dục tư cách, rèn luyện kỹ năng thực hành cho học sinh Nó có tác dụng điều khiển hoạt động của học sinh từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, kích thích hứng thú cho học sinh học tập Trong tiết học mà không sử dụng đồ dùng dạy học thì tiết học đó diễn ra rất đơn điệu, các em không hứng thú, không tập trung, kết quả học tập không cao Vì thế đồ dùng dạy học đóng vai trò rất lớn quyết định hiệu quả trong mỗi giờ học, môn học nhất là đối với các em học sinh khó khăn

Ví dụ Khi dạy bài hát " Con cò" trang 21 Sách giáo khoa Âm nhạc lớp 4 Tôi sử dụng tranh có hình ảnh con cò để các em liên tưởng đến bài học, đối với

phần Nghe nhạc, ví dụ bài nghe nhạc Trống cơm tôi chuẩn bị hình ảnh Trống cơm,

video nghệ sĩ biễu diễn nhạc cụ Trống cơm để các em cảm nhận được âm sắc của tiếng Trống cơm, biết rõ hơn về hình dạng, cấu tạo của Trống Khi dạy bài tập đọc nhạc, ví dụ "bài tập đọc số 2" trang 17 Sách giáo khoa Âm nhạc lớp 4 tôi luôn chuẩn bị tranh bài tập đọc nhạc, tranh về cao độ, tiết tấu của bài tập đọc nhạc

Như vậy dùng tranh, ảnh, vật thật trong các giờ học Âm nhạc giúp học sinh nhớ bài học tốt hơn Tranh, ảnh, vật thật không chỉ đóng vai trò trong quá trình hình thành kiến thức mới mà nó còn có vai trò rất lớn trong phần phát triển tư duy,

phát huy được tính sáng tạo chủ động cho học sinh năng khiếu lại vừa tạo sự hứng thú cố gắng vươn lên cho học sinh gặp khó khăn trong học tập

* Phương pháp trò chơi

Trò chơi giúp các em thay đổi không khí học tập và phát triển cả về năng khiếu lẫn tư duy Trò chơi học tập là hình thức học tập thông qua trò chơi ''Học

mà chơi, chơi mà học '' tạo ra sự hứng thú và niềm tin trong học tập, duy trì được khả năng chú ý của các em trong tiết học Trò chơi học tập không chỉ nhằm giải trí

mà còn góp phần củng cố tri thức, kĩ năng học tập cho học sinh Việc sử dụng trò chơi học tập trong quá trình dạy học nhằm làm cho việc tiếp thu tri thức, rèn kĩ năng bớt đi khó khăn, có thêm sự sinh động, hấp dẫn, phát huy tính tự giác, tích cực, rèn cho học sinh tính mạnh dạn, tính thi đua, tính kỉ luật do đó hiệu quả học tập của các em cao hơn Vì vậy khi tổ chức trò chơi học tập, tôi đã đưa ra nội dung trò chơi gắn liền với mục tiêu của bài học, luật chơi đưa ra rõ ràng, đơn giản, dễ nhớ, dễ thực hiện, điều kiện và phương tiện tổ chức trò chơi phong phú, hấp dẫn,

sử dụng trò chơi đúng lúc, đúng chỗ Có như vậy mới kích thích sự thi đua giành phần thắng cho các em bên tham gia

Ví dụ Khi dạy bài hát" Bạn ơi lắng nghe" trang 7, Sách giáo khoa Âm nhạc

lớp 4 Tôi hướng dẫn Trò chơi “Cùng hòa tấu”, tác dụng của trò chơi giúp học sinh vừa hát vừa kết hợp sử dụng các nhạc cụ gõ đệm hoặc vỗ tay theo đúng nhịp, phách, tiết tấu lời ca Tôi chuẩn bị thanh phách, song loan, trống nhỏ, về cách chơi tôi chia lớp thành 3 nhóm Nhóm 1: Song loan, nhóm 2: Thanh phách, nhóm 3: Trống nhỏ Khi tôi đưa 1 ngón tay: Nhóm 1 vừa hát vừa gõ song loan đệm theo phách, đưa 2 ngón tay: Nhóm 2 vừa hát vừa gõ thanh phách đệm theo nhịp Đưa 3 ngón tay: Nhóm 3 vừa hát vừa gõ trống nhỏ đệm theo nhịp, khi xòe cả 5 ngón tay: Tất cả 3 nhóm cùng hát và gõ đệm

* Phương pháp đa dạng hóa cách thức truyền đạt, nắm chắc đặc trưng môn học

Khi bắt giọng cho học sinh nên bắt giọng cho chuẩn xác hoặc có thể bắt giọng bằng sử dụng nhạc cụ để bắt giọng vào cho đúng và chuẩn xác như đàn organ, tiếng hát sẽ không bị quá cao hoặc quá thấp.… Tư thế đứng hát phải cho các em đứng đầu thẳng, hai tay buông thả tự nhiên hoặc đứng lắc người và nhún nhẹ nhàng thân người thật thoải mái Tư thế ngồi hát luôn chú ý đến các em là lưng không tựa vào phía sau, không ngồi ngả nghiêng dựa dẫm vào nhau hoặc là tỳ ngực vào bàn, ngồi thẳng thoải mái, hai tay để ở đùi hoặc trên bàn một cách tự nhiên, nên linh động luân phiên giữa tư thế đứng hát và ngồi và phân bố thời gian cho hợp lý

Tôi truyền đạt, giới thiệu và dẫn dắt bài hát một cách sinh động, gây sự chú

ý, tò mò cho học sinh, làm cho các em cảm nhận được giai điệu của bài thông qua nghe hát mẫu Các em còn nhỏ, khả năng nhận thức chủ yếu theo bản năng và cảm tính Do đó để cho các em cảm nhận được tính chất nhịp điệu của bài, tôi hướng dẫn cho các em có thể hình dung được những chỗ ngân hay nghỉ sau mỗi câu của bài hát