I /CÁ NHÂN MẤT ,HẠN CHẾ NĂNG LỰC HÀNH VI DÂN SỰ VÀ GIÁM HỘ Các trường hợp sau đây thì cá nhân mới được xác định là mất năng lực hành vi dân sự quy định tại khoản 1 điều 23 Khi một người
Trang 1I /CÁ NHÂN MẤT ,HẠN CHẾ NĂNG LỰC HÀNH VI DÂN SỰ
VÀ GIÁM HỘ
Các trường hợp sau đây thì cá nhân mới được xác định là mất năng lực hành vi dân sự quy định tại khoản 1 điều 23
Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể
nhận thức, làm chủ được hành vi của mình thì theo yêu cầu của người có
quyền, lợi ích liên quan, Toà án ra quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận của tổ chức giám định.
Việc Tòa án xác định bà Chim mất năng lực hành vi dân sự là hoàn toàn không thuyết phục.theo điều 23 do tuổi cao không phải là một yếu tố để xác định việc mất năng lực hành vi dân sự
Ngay khi bà Rồi chết (2009) ,cháu Thanh chỉ mới 4 tuổi nên bắt buộc phải có người giám hộ theo quy định tại điểm a khoản 2 và khoản 3 điều 58 bộ luật dân sự 2005
Việc UBND công nhận bà Rảnh là người giám hộ của cháu Thanh là hoàn toàn hợp lý Do bà ngoại là bà Chim bị mất năng lực hành vi dân sự , chị Thi cũng chưa đủ tuổi để trở thành người giám hộ cho cháu Thanh tại thời điểm năm 2009,nên bà Rảnh trở thành người giám hộ đương nhiên của cháu Thanh tại điều 61 bộ luật dân sự 2005
Bà Chim thuộc trường hợp bắt buộc phải có người giám hộ,do bà này đã
bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự việc ubnd công nhận bà Rảnh
là người giám hộ của bà Chim là hoàn toàn hợp pháp ,quy phạm pháp luật dân
sự này được quy định tại điều 62 bộ luật dân sự 2005
Việc bà Rảnh cùng lúc làm người giám hộ cho nhiều người (bà Chim chị Thi ,cháu Thanh ) là hoàn toàn hợp pháp tại khoản 4 điều 58 bộ luật dân sự
2005
Trang 2a) Người giám hộ không còn đủ các điều kiện quy định tại Điều 60 của
Bộ luật này;
b) Người giám hộ là cá nhân chết hoặc bị Toà án tuyên bố mất tích, tổ chức làm giám hộ chấm dứt hoạt động;
c) Người giám hộ vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ giám hộ;
d) Người giám hộ đề nghị được thay đổi và có người khác nhận làm giám hộ
(khoản 1 điều 70 bộ luật dân sự 2005)
Yêu cầu thay đổi người giám hộ của ông Rang là hoàn toàn không hợp pháp,do 2 bên (bà Rảnh –ông Rang ) không thỏa các yêu cầu trong việc thay đổi giám hộ tại khoản 1 điều 70
Việc cùng lúc cháu Thanh được bà Rảnh và ông Rang giám hộ là không hợp pháp ,vì theo khoản 4 điều 58 bộ luật dân sự 2005 một người chỉ có thể được một người giám hộ
Tại khoản 1 điều 23 quy định về những trường hợp bị hạn chế năng lực hành vi dân sự như sau:
Người nghiện ma tuý, nghiện các chất kích thích khác dẫn đến phá tán tài sản của gia đình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, cơ quan, tổ chức hữu quan, Toà án có thể ra quyết định tuyên bố là người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.Mặc dù chị Thi bị câm điếc bẩm sinh nhưng chị
không bị coi hạn chế năng lực hành vi dân sự
Những điểm giống và khác nhau
Hạn chế năng lực hành vi dân sự
Mất năng lực hành vi dân sự
Giống nhau • Tòa án tuyên bố người đó mất hoặc hạn chế năng
lực hành vi dân sự
• Khi không còn căn cứ tuyên bố mất hay hạn chế năng lực hành vi dân sự thì được tòa án khôi phục lại
Trang 3Khác
nhau
1. Đối tượng
2. Chủ thể yêu cầu
3. Cơ sở
4. Ngươi đại diện
5. Giao dịch dân sự
Người nghiện ma túy
và các chất kích thích dẫn tối phá tán tài sản
Người có quyền và lợi ích liên quan cơ quan
tổ chức hữu quan Không có cơ sở cụ thể
Người đại diện do tòa
án quyết định
Tự mình thực hiện nhưng dưới sự đồng ý của người đại diện,trừ giao dịch do nhu cầu sinh hoạt
Do bị bệnh tâm thần hoặc các bệnh khác mà
ko thể nhận thức ,làm chủ hành vi của mình Người có quyền và lợi ích liên quan,
Kết luận của tổ chức giám định
Giám hộ do UBND phường(xã) quyết định
Do người đại diện thực hiện
Trường hợp việc giám hộ chấm dứt được quy định tại điều 72 bộ luật dân sự 2005
Việc giám hộ chấm dứt trong các trường hợp sau đây:
1 Người được giám hộ đã có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
2 Người được giám hộ chết;
3 Cha, mẹ của người được giám hộ đã có đủ điều kiện để thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình;
4 Người được giám hộ được nhận làm con nuôi
Trang 4Ngày nay (2014) việc giám hộ của chị thi đã chấm dứt do chị Thi đã có năng lực hành vi dân sự đầy đủ (trên 18 tuổi ,ko bị mất và hạn chế năng lực hành vi dân sự)
II/TƯ CÁCH PHÁP NHÂN VÀ HỆ QUẢ PHÁP LÝ
Tại điều 84 bộ luật dân sự 2005 đã quy định những điều kiện để một tổ chức được thừa nhận là một pháp nhân
1 Được thành lập hợp pháp;
2 Có cơ cấu tổ chức chặt chẽ;
3 Có tài sản độc lập với cá nhân, tổ chức khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản đó;
4 Nhân danh mình tham gia các quan hệ pháp luật một cách độc lập.
Trong bản án số 1117,theo bộ tài nguyên và môi trương ,cơ quan đại diện của bộ tài nguyên và môi trường là một pháp nhân không đầy đủ điều đó được thể hiện rõ trong trang 3 của bản án đoạn
“như vậy cơ quan đại diện bộ tài nguyên và môi trường thành phố hồ chí minh là đơn vị trực thuộc bộ tài nguyên và môi trường là tư cách pháp nhân không đầy đủ”
Tòa án xác định cơ quan đại diện của bộ tài nguyên và môi trường có tư cách pháp nhân không đầy đủ do tại quyết định số 1367/QĐ-BTNMT “cơ quan đại diện có tư cách pháp nhân ,có con dấu và tài khoản riêng” nhưng không phỉa là một cơ quan hoạch toán kinh tế độc lập
Hướng giải quyết vụ việc trên của tòa án phúc thẩm là hợp lý Song có chỗ chưa rõ ràng ,tòa án cũng cần phải xem xét lại thời gian của quyết định số 1367,nếu trước ngày 19/5/2011 thì cơ quan đại diện tư cách pháp nhân không đầy đủ.nếu sau ngày 19/5/2011 thì cơ quan đại diện không có tư cách pháp nhân
Sự khác nhau giữa cá nhân và pháp nhân về nhăng lực pháp luật
Trang 5Cá nhân Pháp nhân
Phát sinh từ thời điểm được sinh ra
Mọi công nhân đều có năng lực pháp
luật như nhau,không bị hạn chế
Tự mình trong quan hệ dân sự
Phát sinh từ thời điểm cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phếp, quyết định thành lập
Mang tính chuyên biệt
Người đại diện theo pháp luật hoắc người đại diện theo ủy quyền của pháp nhân nhân danh của pháp nhân trong quan hệ dân sự
Pháp nhân có năng lực hành vi dân sự ,.năng lực hành vi và năng lực pháp luật của của pháp nhân ra đời cùng thời điểm ,là lúc pháp nhân có quyết định thành lập , mặc dù không được quy định trong bộ luật dân sự 2005,do năng lực hành vi của pháp nhân được thực hiện bởi người đại diện của pháp nhân ,tức là người đại diện có quyền hành động nhân danh pháp nhân (đại diện cho pháp nhân trước pháp luật ,kí kết các văn bản nhân danh pháp nhân,tuyển dụng người lao động , )
Giao dịch của người đại diện của pháp nhân xác lập nhân danh pháp nhân ràng buộc pháp nhân được quy định tại khoản 1điều 92 bộ luật dân sự 2005.hợp đồng kí kết của công tyNam Hà trong tình huống trên ràng buộc chặt chẽ công ty Bắc Sơn,vì giao dịch này do chi nhánh của công ty Bắc Sơn kí kết với công ty Nam Hà ,theo khoản 3 ,4 ,5 điều 92 quy định
3 Chi nhánh là đơn vị phụ thuộc của pháp nhân, có nhiệm vụ thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng của pháp nhân, kể cả chức năng đại diện theo uỷ quyền.
4 Văn phòng đại diện, chi nhánh không phải là pháp nhân Người đứng đầu văn phòng đại diện, chi nhánh thực hiện nhiệm vụ theo uỷ quyền của pháp nhân trong phạm vi và thời hạn được uỷ quyền.
5 Pháp nhân có các quyền, nghĩa vụ dân sự phát sinh từ giao dịch dân
Trang 6Việc quy chế của công ty Bắc Sơn quy định “chi nhánh là một tổ chức kinh tế có tư cách pháp nhân ,hoạch toán kinh tế độc lâp.”là trái với khoản 4 điều 92 bộ luật dân sự 2005
III/GIAO DỊCH LIÊN QUAN ĐẾN TÀI SẢN CỦA HỘ GIA ĐÌNH
Tài sản được chuyển nhượng là tài sản của hộ gia đình ông Đáng (chủ
hộ )được liên tục đề cập trong suốt bản án trong lời trình bày của ông Đông bà
Ngoan ,hay bà bảy ông đáng và trong mục XÉT THẤY “xét về lỗi cho hợp
đồng vô hiệu ,cấp sơ thẩm cho rằng ,phần đất đaihai bên giao dịch cấp cho họ gia đình ông Đáng ,……,là phù hợp không trái quy định của pháp luật”
Ông Đáng chuyển nhượng tài sản trên với tư cách là người đại diện của
hộ gia đình mình
Theo Tòa án ,việc ông Đáng chuyển nhượng tài sản trên mà không có sự đồng ý của các con ông Đáng là không trái với pháp luật Trong bản án đã giải thích rõ “bởi lẽ: tại điều 107 bộ luật dân sự 2005 có hiệu lực Thi hành ngày 01/01/2006 ,thì chủ hộ là đại diện của hộ gia đình trong các giao dịch dân sự vì lợi ích chung của hộ Nên việc ông Đáng chủ hộ gia đình đứng ra giao dịch sang nhượng quyền sử dụng đất của hộ gia đình ông cho ông Đông ,là phù hợ không trái quy định của pháp luật ”
Các quyền của chủ hộ được quy định tại khoản 1 điều 107 :
Điều 107 Đại diện của hộ gia đình
1 Chủ hộ là đại diện của hộ gia đình trong các giao dịch dân sự vì lợi ích chung của hộ Cha, mẹ hoặc một thành viên khác đã thành niên có thể là chủ hộ.
Chủ hộ có thể uỷ quyền cho thành viên khác đã thành niên làm đại diện của hộ trong quan hệ dân sự
2 Giao dịch dân sự do người đại diện của hộ gia đình xác lập, thực hiện vì lợi ích chung của hộ làm phát sinh quyền, nghĩa vụ của cả hộ gia đình
Trang 7Theo bộ luật dân sự 2005 cụ thể tại khoản 2 điều 109 quy định việc định đoạt tài sản là tư liệu sản xuất ,tài sản chung có giá trị lớn của hộ gia đình phải được các thành viên từ đủ mười lăm tuổi trở lên đồng ý
Việc giải quyết của tòa án chưa thỏa đáng bởi quyền sử dụng đất của được xem là tài sản chung có giát trị lớn của hộ gia đình ông Đáng Tòa án giải quyết vụ việc đó bằng khoản một điều 107 và vi pham khoản 2 điều 109.Thiết nghĩ lỗi làm cho hợp đòng vô hiệu của cấp sơ thẩm không sai.nhìn chung những phần còn lại trong bản án phúc thẩm là hợp lý