bai24 sinh hoc 10 Cơ Bản .........................................................................................................................................................................................................................................................
Trang 1Bộ môn: Sinh học 10 cơ bản Người soạn:
Ngày soạn: Lớp dạy:
Tiết dạy:
BÀI 24: THỰC HÀNH LÊN MEN ÊTILIC VÀ LACTIC.
I.Mục tiêu:
1.Kiến thức: HS cần phải:
-Biết lên men rượu, lên men lactic, quan sát được hiện tượng lên men
-Biết cách làm sữa chua, muối chua rau quả
2.Kỹ năng: HS cần:
-Rèn luyện kỹ năng phòng thí nghiệm, các thao tác thí nghiệm
3.Thái độ: Học sinh cần rèn luyện
-Tính tỉ mỉ trong các bài thí nghiệm
II.Chuẩn bị đồ dùng dạy học:
1.Giáo viên:
a Thí nghiệm lên men etilic:
- Ống nghiệm (đường kính từ 1-1,5cm, dài 15cm)
-Bánh men hoặc nấm men thuần khiết
-Dung dịch đường kính 10%
-Nước lã đun sôi để nguội
*Chú ý: -GV cần chuẩn bị một số thí nghiệm để làm mẫu trước khi cho học sinh thí
nghiệm 3 – 4 giờ
-HS cần đặt đúng thí nghiệm lên men rượu, GV kiểm tra các ống lên men rượu
của HS, động viên các em làm đúng, sửa chữa những chổ sai
b Thí nghiệm lên men lactic:
-Bắp cải, cải sen
-Thìa, cốc đong, cốc đựng, dao con và ấm đun nước, dung dịch NaCl
-Chuẩn bị một lọ dưa muối làm mẫu
2.Học sinh:
- Một hộp sữa chua Vinamilk, một hộp sữa đặc có đường, bình hoặc vại để muối dưa
-Ôn lại kiến thức bài 22 và bài 23, đọc trước bài 24 ở nhà và tập trả lời câu hỏi lệnh
trong SGK
III.Hoạt động dạy học:
1.Ổn định lớp: 1-2’
2.Kiểm tra bài cũ: 5-7’
-Đặc điểm chung của quá trình tổng hợp? Ứng dụng?
-Đặc điểm chung của quá trình phân giải? Ứng dụng?
3.Bài mới:
Ở bài trước chúng ta đã học về quá trình tổng hợp và phân giải các chất ở vi sinh
vật và ứng dụng của các quá trình này, bài hôm nay chúng ta sẽ thử làm một số sản phẩm
ứng dụng từ quá trình trên của vi sinh vật Bài 24: Thực hành: Lên men êtilic và lactic
Trang 2L
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
Hoạt động 1: Giới thiệu lý thuyết (PPDH: TQ+TH)
-Yêu cầu HS: Tóm tắt lại quy
trình thực hiện dựa vào sgk?
-GV yêu cầu HS quan sát
hình 24 trong SGK Tổng kết
lại các bước
-Yêu cầu HS tóm tắt lại quy
trình tiến hành làm sữa chua?
Trả lời lệnh:
-Hoàn thành PTTQ trong
SGK/97
-Vì sao sữa ở trạng thái lỏng
trở thành sệt?
Hs trả lời
HS trả lời
VK.Lactic Glucose -a.lactic +NL(ít)
-VK Lactic biến đổi dịch sữa thành dịch chứa nhiều a.lactic,
III.Nội dung và cách tiến hành:
1 TN 1: Lên men êtitic.
*Mẫu vật: bánh men.
*Tóm tắt quy trình:
-Cho vào ống nghiệm 2 và 3:
1g bột bánh men hoặc nấm men thuần khiết
-Đổ nhẹ 10ml dd đường theo thành ống nghiệm 1 và 2
-Đổ nhẹ 10ml nước lã đun sôi
để nguội theo thành ống nghiệm 3
-Để các ống trong t0 30-32
oC , quan sát các hiện tượng xảy ra
2 TN 2: Lên men lactic
*Nội dung và cách tiến hành:
a.Làm sữa chua:
*Tóm tắt quy trình:
-B1: Đun nước sôi pha loãng sữa ngọt vừa uống=>để nguội
400C=>cho một thìa sữa chua vào, trộn đều=>đổ vào cốc đựng,ủ ở t0 400C, đậy kín -B2: Sau 3-5h sẽ thành sữa chua, bảo quản lạnh để giữ được lâu
Trang 3-Vì sao sữa chua là loại thực
phẩm rất bổ dưỡng?
-Nêu cách tiến hành
-GV đưa ra yêu cầu về sản
phẩm: dưa phải giòn, vàng,
không bị thối
Trả lời lệnh:
-Có người cho là không có
“tay” muối dưa nên dưa dễ bị
khú, ý kiến của em thế nào?
-Vì sao trẻ nhỏ hay ăn kẹo rất
dễ bị sâu răng?
-Tại sao sản phẩm muối rau
quả lại có vị chua?
-GV: Có thể hỏi thêm
+ Vì sao về mùa hè dưa
muối hay bị nhớt?
vì lớp dịch nhầy do VK
lên men lactic dị hình sinh ra
+Khi dưa đã chua, nếu để
lâu không đậy cẩn thận có thể
pH thấp nên Cazein (protein của sữa) sẽ kết tủa
-Vì sữa chua vừa có protein sữa và có protein sinh khối của VK.Lactic, pH lợi cho tiêu hóa
HS trả lời
-Sai, do không làm đúng quy trình và nguyên liệu chuẩn
bị không tốt, dụng
cụ không sạch nên mới bị như vậy
-Đường sót lại bám trên kẽ răng tạo đk
để VK phát triển,
pH giảm nên răng
dễ bị hư
-Do VK.Lactic phát triển làm pH giảm
b.Muối chua rau quả:
-Nguyên liệu rửa sạch, cắt ngắn 3cm, phơi chỗ mát cho héo=>cho rau quả vào vại, đổ
nc muối ngập(NaCl 5-6%), nén chặt, đậy kín, rồi để nơi
ấm 28-300C
Trang 4xuất hiện lớp váng trắng trên
bề mặt nước dưa là do đâu?
do 1 loại nấm (Odium )từ
không khí xâm nhập vào,
phát triển trên bề mặt, chúng
phân giải axit lactic thành
CO2 và H2O làm cho pH trở
về trung tính, tạo điều kiện
cho các loại VK khác phát
triển, làm dưa hỏng
Hoạt động 2: Tiến hành thí nghiệm (PPDH: TH)
-GV chia nhóm (2-3 HS / 1
nhóm (nếu k đủ dụng cụ có
thể chia nhóm với số lượng hs
đông hơn))
-Chú ý giúp đỡ HS trong khi
làm TN, kiểm tra kết quả mà
HS làm được
-HS chia nhóm theo hướng dẫn của GV
và nhận dụng cụ
-HS tiến hành TN theo quy trình
IV.Tiến hành thí nghiệm:
(Cả 2 thí nghiệm)
Hoạt động 3: Thu hoạch (PPDH: VĐ)
- Đại diện từng nhóm trình
bày kết quả TN
-Trong 3 ống nghiệm, ống
nào đầy đủ và ống nào thiếu
nguyên liệu?
-Vậy ống1 và 3 để làm gì?
-Ống 2 xảy ra hiện tượng gì?
-Ngửi ống 2 thấy mùi gì? Còn
ống 1 và 3 thấy mùi gì?
-Đưa TN đã chuẩn bị cho HS
quan sát đối chứng và GV
-Ống 2 đủ, ống 1 và
3 thiếu nguyên liệu
-Làm đối chứng
-Thấy có bọt khí bay lên
-Ống 2 mùi rượu (chưa có mùi rượu) ống 1 mùi đường ống 3 mùi nấm men
V.Thu hoạch 1.TN1:
-Ống 1: Không có bọt khí
-Ống 2: Có bọt khí
Trang 5chỉnh sửa, bổ sung cho HS.
-Yêu cầu HS giải thích hiện
tượng ở 3 ống nghiệm:
-Nếu cho nhiều bánh men
tán nhỏ và làm nhuyễn trước
đó vài giờ thì hiện tượng lên
men có thể xảy ra nhanh hơn
vì nấm men là VSV đơn bào,
nhân thực, hiếu khí nên lúc
đầu có ôxi hòa tan trong nước
đường, chúng sẽ hô hấp hiếu
khí,sinh sản bằng cách nảy
chồi Khi hết ôxi hòa tan,
chúng sẽ lên men rượu Như
vậy ở TN mẫu ta quan sát
thấy quá trình lên men, còn
TN nhóm thì còn có quá
trình hô hấp hiếu khí Quá
trình lên men còn có thể xảy
ra nhanh hơn nếu sử dụng
đường glucôzơ vì ko cần quá
trình phân giải đường kính
(Saccarôzơ) thành glucôzơ
-Yêu cầu HS hoàn thành
PTTQ của quá trình phân giải
đường dưới tác dụng của nấm
men?
HS trả lời
HS lên hoàn thành PTTQ
-Ống 3: Không có bọt khí
-Ống1: Không có bọt khí tức
là không có quá trình lên men, vì không có nấm men
-Ống 2: Có bọt khí, tức là có quá trình lên men xảy ra
-Ống 3: Không có bọt khí tức
là không có quá trình lên men, vì k có đường
*PTTQ:
Nấm men Đường - CO2 + Etilic + Q(ít)
Trang 6-Vậy điều kiện lên men êtilic
là gì?
Nhận xét Ống
1
Ống 2
Ống 3
Có bọt khí
CO2 nổi lên - +
-Có mùi
-Có mùi
-Có mùi bánh men - + +
-Yêu cầu HS viết báo cáo
-Cần có nấm men
và đường
-Làm báo cáo
-Điều kiện lên men êtilic:
-Điều kiện chủ yếu của quá trình lên men là phải có cơ chất lên men (đường), nấm men (thuần chủng hoặc bánh men) và trong điều kiện kị khí
2.TN2
4.Củng cố:
-Đọc “Em có biết?”
-Yêu cầu hs kể một số sản phẩm lên men của VSV và công dụng của nó
5.Hướng dẫn học ở nhà:
-Viết thu hoạch
-Đọc bài mới: “Bài 25: SINH TRƯỞNG CỦA VI SINH VẬT”, tập trả lời câu hỏi trong
sách giáo khoa, chú ý đọc kỹ mục II
IV.Rút kinh nghiệm:
*Trong quá trình thí nghiệm:
-Lưu ý giải thích được cho học sinh khi đổ nước lã đun sôi vào ống nghiệm thứ 3, có hiện tượng nổi bọt khí
*Trong quá trình giảng dạy:
-Cho HS thực hiện thí nghiệm lên men etylic, còn làm sữa chua và muối chua rau củ thì
hướng dẫn cách thực hiện, yêu cầu HS về nhà làm và báo cáo kết quả
-Các thí nghiệm có thể vẽ sơ đồ cách tiến hành lên bảng giúp HS dễ dàng thực hiện
Trang 7
MẪU BÁO CÁO THỰC HÀNH
Họ và tên:
Lớp:
Tổ:
Nhóm:
Ngày tháng năm
BÁO CÁO THỰC HÀNH
BÀI:
1.Thí nghiệm 1
2.Thí nghiệm 2